Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

Spiżowa pamięć o Katyniu. Relacja Maksymiliana Biskupskiego
PAMIĘTAMY
Wspomnienie

Spiżowa pamięć o Katyniu. Relacja Maksymiliana Biskupskiego

Absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, opozycjonista w okresie PRL, rzeźbiarz, autor pomników wystawionych w Polsce i poza jej granicami, twórca dzieł o wymowie patriotycznej, martyrologicznej i antykomunistycznej. Szczególne miejsce w jego twórczości zajmuje upamiętnianie ofiar Zbrodni Katyńskiej.
Starszy posterunkowy Mieczysław Janicki - ofiara zbrodni katyńskiej
WARTO ZAJRZEĆ
Wspomnienie

Starszy posterunkowy Mieczysław Janicki - ofiara zbrodni katyńskiej

Autor: Artur Kuprianis
Kiedy tylko w roku 1918 na nowo powstała do życia niepodległa Polska, bez zwłoki zaczęto tworzyć instytucje i organizacje mające za zadanie utrzymywanie porządku publicznego oraz zapewnienie bezpieczeństwa ludności zamieszkującej ziemie odradzającego się Państwa.
Audio/Video

Stefan Melak o upamiętnieniu ofiar Zbrodni Katyńskiej

Stosunek współczesnych Rosjan do Zbrodni Katyńskiej
POLECAMY
Artykuł

Stosunek współczesnych Rosjan do Zbrodni Katyńskiej

Autor: Joanna Żelazko
5 marca 1940 r. członkowie Biura Politycznego KC WKP(b) zdecydowali, że „nie rokujący poprawy element kontrrewolucyjny”: podoficerowie i oficerowie Wojska Polskiego, żołnierze Korpusu Ochrony Pogranicza, funkcjonariusze Policji Państwowej i straży więziennej oraz Polacy znajdujących się w więzieniach na terenie sowieckiej Białorusi i Ukrainy, zostaną rozstrzelani.
Symbole Narodowe i nie tylko
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Symbole Narodowe i nie tylko

Autor: Mateusz Marek
2 maja obchodzimy Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej – jednego z symboli narodowych. Podstawowe symbole narodowe to: hymn, barwy i godło. Symbol to znak, który nas identyfikuje, odnosi się do przeszłości i wspólnej historii. Dzięki emocjom, które wzbudza, pozostaje w pamięci przez pokolenia.
Szkic do portretu Józefa Czapskiego, świadka XX wieku
Nowy numer Biuletynu IPN
Artykuł

Szkic do portretu Józefa Czapskiego, świadka XX wieku

Autor: Marek Klecel
Józef Czapski, legendarny „kurier z Katynia”, poszukujący polskich oficerów w stalinowskiej Rosji, znał dobrze zarówno Rosję dawną, jak i nową, carską i bolszewicką – jako weteran Wielkiej Wojny, rewolucji bolszewickiej i wojny polsko-sowieckiej 1920 r.
Ściganie sprawców kłamstwa katyńskiego w Trzeciej Rzeszy
POLECAMY
Artykuł

Ściganie sprawców kłamstwa katyńskiego w Trzeciej Rzeszy

Autor: Konrad Graczyk
Odkrycie grobów polskich oficerów w Katyniu stanowiło dla III Rzeszy okazję do uderzenia propagandowego i politycznego wyzyskania zbrodni katyńskiej.
Ślad dawnej przyjaźni. Podpułkownik Maksymilian Landau, „w ofensywie przy straży przedniej, w odwrocie ostatni”
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Ślad dawnej przyjaźni. Podpułkownik Maksymilian Landau, „w ofensywie przy straży przedniej, w odwrocie ostatni”

Autor: Marek Gałęzowski
Nic nie zapowiadało, że Maksymilian Landau, urodzony w 1882 r. w Kamionce Strumiłowej, wówczas leżącej w zaborze austriackim, będzie w przyszłości wybitnym oficerem artylerii legionowej, a później WP, jednym z bohaterów wojny z bolszewikami.
Świadek i obrońca prawdy. Ksiądz Zdzisław Jastrzębiec Peszkowski (1918–2007)
TYLKO U NAS
Artykuł

Świadek i obrońca prawdy. Ksiądz Zdzisław Jastrzębiec Peszkowski (1918–2007)

Autor: Monika Komaniecka-Łyp
Nauczyciel młodzieży i harcmistrz. Ułan i ksiądz katolicki. Był niestrudzonym świadkiem prawdy o Zbrodni Katyńskiej i polskiej Golgocie Wschodu, orędownikiem przebaczenia i pojednania.
Święty ogień, święty człowiek
POLECAMY
Artykuł

Święty ogień, święty człowiek

Autor: Grzegorz Wołk
Ofiara życia to największe poświęcenie, do jakiego zdolny jest człowiek. Płonący mnisi buddyjscy czy student Jan Palach są do dziś symbolami protestu przeciwko zniewoleniu własnego kraju i narodu. Postać i czyn Walentego Badylaka powinny zająć bardziej eksponowane miejsce w naszej narodowej pamięci.
Tajemnicze kryptonimy
WARTO ZAJRZEĆ
Źródło historyczne

Tajemnicze kryptonimy

Autor: Marzena Kruk
Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego bacznie obserwowało wszelkie przejawy zainteresowania Zbrodnią Katyńską nie tylko w Polsce, ale także na świecie. Wywiad zbierał informacje o każdej inicjatywie wyjaśnienia mordu na polskich oficerach.
Tęsknota za Polską zwycięską. Relacja ks. Zdzisława Peszkowskiego
POLECAMY
Artykuł

Tęsknota za Polską zwycięską. Relacja ks. Zdzisława Peszkowskiego

Autor: Piotr Wiejak
Atak Związku Sowieckiego z 17 września 1939 roku na broniącą się przed III Rzeszą Polskę zaważył na losach wielu polskich rodzin. Wyraźnie widać to na przykładzie oficerów pojmanych przez Sowietów i osadzonych w obozach jenieckich.
Tożsamość ukryta w materii. Identyfikacja przedmiotów grobowych w zbiorach Muzeum Katyńskiego w Warszawie
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Tożsamość ukryta w materii. Identyfikacja przedmiotów grobowych w zbiorach Muzeum Katyńskiego w Warszawie

Autor: Kacper Ciesielski
Podczas badań archeologiczno-ekshumacyjnych prowadzonych w Katyniu, Charkowie, Miednoje i Bykowni wykopano wiele przedmiotów osobistych, fragmentów umundurowania, elementów wyposażenia wojskowego lub policyjnego.
Ujawnienie pakietu zamkniętego nr 1
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Ujawnienie pakietu zamkniętego nr 1

Autor: Witold Wasilewski
W październiku 1992 r. władze Rosji ujawniły kluczowe dokumenty dotyczące zbrodni katyńskiej. Światło dzienne ujrzała m.in. decyzja Biura Politycznego Komitetu Centralnego WKP(b) z 5 marca 1940 r., na mocy której NKWD wymordowało tysiące polskich jeńców wojennych i więźniów.
Ukraińscy parlamentarzyści Rzeczpospolitej Polskiej – ofiary zbrodni katyńskiej
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Ukraińscy parlamentarzyści Rzeczpospolitej Polskiej – ofiary zbrodni katyńskiej

Autor: Dariusz Dąbrowski
Wśród ofiar wymienionych na Ukraińskiej Liście Katyńskiej znaleźć można również ukraińskich posłów i senatorów II Rzeczpospolitej. Są jednymi z wielu Ukraińców, którzy – dzieląc swój los z Polakami – zostali zamordowani przez NKWD za to, że zaangażowali się w życie społeczne, kulturalne, gospodarcze czy kulturalne II Rzeczpospolitej.
W cieniu Katynia. Garść refleksji o małoletnich i kobietach ofiarach zbrodni katyńskiej
TYLKO U NAS
Artykuł

W cieniu Katynia. Garść refleksji o małoletnich i kobietach ofiarach zbrodni katyńskiej

Autor: Ewa Kowalska
Od końca wojny, przez ponad 50 lat prace przedstawiające zbrodnie sowieckich okupantów były w PRL objęte oficjalnym zakazem rozpowszechniania. Przeczyły wszak „państwowej prawdzie” o ZSRS jako kraju dobrobytu, sojuszniku Polski i mocarstw sprzymierzonych w walce z faszystowskimi Niemcami.
W imieniu ofiar. Jan Sehn (1909–1965)
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

W imieniu ofiar. Jan Sehn (1909–1965)

Autor: Filip Gańczak
Jako powojenny sędzia śledczy Jan Sehn przyczynił się do skazania czołowych zbrodniarzy niemieckich. Niewielu wie, że przysłużył się także w sprawie Katynia.
We wrogim otoczeniu? Polscy jeńcy wojenni a ludność cywilna w ZSRS (1939–1940)
TYLKO U NAS
Artykuł

We wrogim otoczeniu? Polscy jeńcy wojenni a ludność cywilna w ZSRS (1939–1940)

Autor: Sławomir Kalbarczyk
Stosunek władz sowieckich do polskich jeńców wojennych osadzonych w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie jest znany. Najdobitniejszy wyraz znalazł on w zbrodniczej uchwale Politbiura KC WKP(b) z 5 marca 1940 r., przewidującej ich wymordowanie. A jak się do nich odnosiła miejscowa ludność cywilna?
Wierny do końca. Rabin Baruch Steinberg (1897–1940)
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Wierny do końca. Rabin Baruch Steinberg (1897–1940)

Autor: Sławomir Zygmunt Frątczak
Był głęboko wierzącym i praktykującym Izraelitą (z lekko lewicowymi przekonaniami). Popierał budowę niepodległego państwa polskiego. 30 listopada 1936 r. objął stanowisko naczelnego rabina WP. W kwietniu 1940 r. podzielił los ponad 4 tys. polskich oficerów wymordowanych przez NKWD w Lesie Katyńskim.
Wierzyła, że ojciec został tylko wywieziony w głąb Związku Sowieckiego. Dzieje pamiątek po Julianie Grunerze, ofierze zbrodni katyńskiej
TYLKO U NAS
Artykuł

Wierzyła, że ojciec został tylko wywieziony w głąb Związku Sowieckiego. Dzieje pamiątek po Julianie Grunerze, ofierze zbrodni katyńskiej

Autor: Tomasz Dźwigał
W 2017 r. pani Ewa Gruner-Żarnoch, wieloletnia prezes szczecińskiego Stowarzyszenia „Katyń”, przekazała do zasobu archiwalnego Oddziału IPN w Szczecinie część rodzinnego archiwum dotyczącego Juliana Grunera, więźnia Starobielska, zamordowanego wiosną 1940 r. w Charkowie.
Zachód a Katyń
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Zachód a Katyń

Autor: Witold Wasilewski
Stosunek Zachodu do Zbrodni Katyńskiej od początku był moralnie dwuznaczny, a postawa polityczna rządów USA i państw zachodnioeuropejskich zmieniała się zależnie od ich ideowego nastawienia i sytuacji międzynarodowej.
Zamordowany obrońca granicy RP
TYLKO U NAS
Biogram / Biografia

Zamordowany obrońca granicy RP

Autor: Marcin Krzek-Lubowiecki
Wschodnia granica Rzeczypospolitej zawsze stanowiła strefę zagrożoną. Dlatego szczególne miejsce w szeregach obrońców Polski zajmują ci, którzy na różne sposoby tworzyli tam szańce obrony państwa. Do takich ludzi zalicza się Feliks Olas – jeden ze współtwórców Straży Celnej i Straży Granicznej II RP.
Zbrodnia katyńska jako jeden z elementów nowego kursu propagandy niemieckiej w Generalnym Gubernatorstwie
TYLKO U NAS
Artykuł

Zbrodnia katyńska jako jeden z elementów nowego kursu propagandy niemieckiej w Generalnym Gubernatorstwie

Autor: Tomasz Sudoł
Niepowodzenia na froncie wschodnim i problemy z brakiem siły roboczej, napędzającej gospodarkę zmusiły Niemców na terenie Generalnego Gubernatorstwa do przyjęcia nowego kursu w propagandzie względem Polaków i Ukraińców.
Zbrodnia Katyńska to ludobójstwo
POLECAMY
Artykuł

Zbrodnia Katyńska to ludobójstwo

Autor: Janusz Kurtyka
Nie ma wątpliwości, że Zbrodnia Katyńska stanowi zbrodnię ludobójstwa, której istota polega na podejmowaniu działań zmierzających do wyniszczenia grup ludności z powodu odrębności narodowej, etnicznej, politycznej, wyznaniowej lub światopoglądowej.
Zbrodnia katyńska w archiwaliach IPN
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Zbrodnia katyńska w archiwaliach IPN

Autor: Marcin Kapusta
Instytut Pamięci Narodowej, zwłaszcza krakowski Oddział IPN, posiada w archiwum dokumenty odnoszące się bezpośrednio do odkrycia masowych grobów w Lesie Katyńskim, prac prowadzonych tam w 1943 r. i Polaków przebywających w Katyniu za zgodą władz emigracyjnych.
Ziemia od mundurów była granatowa. Relacja Ireny Erchard o Michale Adamczyku
WARTO ZAJRZEĆ
Wspomnienie

Ziemia od mundurów była granatowa. Relacja Ireny Erchard o Michale Adamczyku

„W dniu wybuchu wojny byłam niespełna czteroletnim dzieckiem, więc co takie dziecko może niby pamiętać? A ja doskonale pamiętam wszystko. Te przeżycia związane z utratą ojca, do dzisiaj się to czuje” – mówiła Irena Erchard, córka policjanta zamordowanego przez NKWD w 1940 r. Przez całe życie kultywowała pamięć o ojcu i przedwojennej Policji Państwowej.
Zygmunt Mitera (1903-1940). „Gondolier” ze Starobielska
O TYM SIĘ MÓWI
Biogram / Biografia

Zygmunt Mitera (1903-1940). „Gondolier” ze Starobielska

Autor: Jakub Ryba
„Miał w sobie do końca przedziwny zapas optymizmu i radości, który się łączył i może nawet wyrastał z tego, że nigdy nie myślał o sobie, a zawsze o innych” – pisał o nim Józef Czapski, towarzysz Mitery z obozu w Starobielsku. Działacz społeczny i harcerski, zdolny geolog i wykładowca akademicki, uczestnik walk 1920 roku – to życiorys, który doprowadził Zygmunta Miterę do śmierci z rąk NKWD.
Życie w cieniu Zbrodni Katyńskiej
TYLKO U NAS
Artykuł

Życie w cieniu Zbrodni Katyńskiej

Autor: Joanna Żelazko
17 września dwa razy zmienił jej życie. W 1939 r. – po agresji sowieckiej – do niewoli dostał się jej ojciec; zamordowało go NKWD w Charkowie. W 1950 r. – po spotkaniu w gronie znajomych – sama trafiła do więzienia i dwa miesiące później została skazana za „rozpowszechnianie kłamstwa katyńskiego”.
Żywoty równoległe braci Żywotów
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Żywoty równoległe braci Żywotów

Autor: Marcin Chorązki
II wojna światowa doprowadziła do upadku państwa polskiego, śmierci ok. 6 mln jego obywateli, ale przede wszystkim do eksterminacji polskich elit społecznych. Ten los dotknął nie tylko przedstawicieli inteligencji wielkomiejskiej, kadry urzędniczej i oficerskiej, ziemiaństwa, ale także osoby wywodzące się z rodzin chłopskich, które w wyniku awansu społecznego aspirowały do inteligencji.
poprzednia < 1
TEKSTY
TEMATY
Biblioteka cyfrowa
Audio/Video
English content
Księgarnia
Aktualności
Autorzy
O nas
Kontakt
Edukacja
postacie IPN
Spotkasz ich na Przystanku Historia
Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)
Dowiedz się więcej
Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.
IPN
Copyright © 2026 Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Wszelkie prawa zastrzeżone. ISSN 2719-8510