Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

Wzór żołnierza porucznik Józef Schodowski
Biogram / Biografia

Wzór żołnierza porucznik Józef Schodowski

Autor: Jerzy Kirszak
Józef Stanisław Schodowski urodził się 2 marca 1904 r. w Raciążu, w powiecie sierpeckim województwa warszawskiego (był synem Juliana, właściciela ziemskiego, i Julianny z d. Dembek). do szkoły powszechnej uczęszczał w Raciążu.
Z bolszewikami nie walczyć…
Artykuł

Z bolszewikami nie walczyć…

Autor: Mirosław Szumiło
Rankiem 17 września 1939 r. agresja sowiecka zadała cios w plecy Wojsku Polskiemu walczącemu z Niemcami. Wśród zaskoczonych dowódców polskich jednostek panowała wówczas dezorientacja. Wydana wieczorem tego feralnego dnia dyrektywa naczelnego wodza przyniosła zaś tragiczne skutki.
Z Powstania Śląskiego do walczącej Grecji. Niezwykłe losy cichociemnego por. Jerzego Waletki vel Edwarda Barta
Biogram / Biografia

Z Powstania Śląskiego do walczącej Grecji. Niezwykłe losy cichociemnego por. Jerzego Waletki vel Edwarda Barta

Autor: Krzysztof A. Tochman
Porucznik piech. Jerzy Waletko był jednym z kilkudziesięciu spadochroniarzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, którzy w czasie II wojny światowej walczyli na Bałkanach. Po specjalistycznym przeszkoleniu na kursach dla cichociemnych we Włoszech i w Palestynie, w 1944 r. został zrzucony na teren wroga.
Z ziemi helweckiej do polskiej…
Artykuł

Z ziemi helweckiej do polskiej…

Autor: Małgorzata Ptasińska
W nocy z 19 na 20 czerwca 1940 roku granicę francusko-szwajcarską przekroczyła 2. Dywizja Strzelców Pieszych pod dowództwem gen. Bronisława Prugar-Ketlinga, która brała udział w krótkiej kampanii francuskiej w ramach 45. Korpusu gen. Mariusa Daille’a.
Z ziemi włoskiej. Defilada 2. Korpusu Polskiego w Mediolanie
Artykuł

Z ziemi włoskiej. Defilada 2. Korpusu Polskiego w Mediolanie

Autor: Konrad Ślusarski
15 sierpnia 1946 r. w Mediolanie odbyła się defilada stacjonujących we Włoszech jednostek 2. Korpusu Polskiego. Wydarzenie odbywające się w ramach obchodów polskiego Święta Żołnierza wzbudziło duże zainteresowanie wśród mieszkańców miasta. Defiladę przyjmował dowódca korpusu gen. dyw. Władysław Anders.
Za naszą i waszą wolność. Czesi i Słowacy oraz Polacy w bitwie o Tobruk
Artykuł

Za naszą i waszą wolność. Czesi i Słowacy oraz Polacy w bitwie o Tobruk

Autor: Jiří Plachý
Jednym spośród tysięcy patriotów, którzy po zajęciu Czech przez Niemców zdecydowali się wyruszyć za granicę i walczyć o wolność z bronią w ręku, był Alexander Marcibal, pracownik koncernu Baťa z Przerowa. W 1940 r. trafił on w Budapeszcie na polską organizację, która pomogła mu przedostać się na Środkowy Wschód. Nie był to odosobniony przypadek.
Zagon na Korosteń – październik 1920

Zagon na Korosteń – październik 1920

Autor: Aleksander Smoliński
Zagon na Korosteń, przeprowadzony w październiku 1920 r. przez Korpusu Jazdy płk. Juliusza Rómmla, był jednym z ostatnich działań ofensywnych Wojska Polskiego w wojnie z bolszewikami. Doszło wówczas do niecodziennego starcia kawalerii z sowieckimi pociągami pancernymi, zakończonego sukcesem podwładnych płk. Rómmla, którzy nadto zniszczyli wykorzystywaną przez bolszewików infrastrukturę wojskową i kolejową. Zagon na Korosteń, zalicza się, obok m.in. "Wypraw Wileńskiej" z kwietnia 1919 r. i zagonu na Koziatyn​ z kwietnia 1920 r., do największych sukcesów polskiej konnicy w całym konflikcie, aczkolwiek pozostaje on jednym z mniej znanych epizodów wojny, który niewątpliwie warto przypomnieć.
Zalążki oporu
Artykuł

Zalążki oporu

Autor: Andrzej Chmielarz
Klęska wojenna 1939 r. zszokowała Polaków, którzy odpowiedzialnością za nią obciążyli sanacyjny rząd. Utrata niepodległości nie złamała jednak ducha narodu.
Zamach majowy
Artykuł

Zamach majowy

Autor: Włodzimierz Suleja
U schyłku 1925 r. międzynarodowe położenie Polski wyraźnie się pogorszyło. Fakt ten ważył zapewne, ale nie determinował decyzji Piłsudskiego, by raz jeszcze wziąć na siebie odpowiedzialność za losy kraju. Drogą do tego celu wiodącą okazał się zamach majowy.
Zamość – Komarów 1920

Zamość – Komarów 1920

Autor: Marek Kozubel
Sukcesy odniesione w bitwie warszawskiej i obronie Lwowa nie oznaczały końca wojny polsko-bolszewickiej. Armia Czerwona poniosła ciężkie straty i była w odwrocie, ale nadal stanowiła duże zagrożenie. Wycofującemu się spod Warszawy Frontowi Zachodniemu komfronta Michaiła Tuchaczew- skiego szła z pomocą 1 Armia Konna komandarma Siemiona Budionne- go. Ewentualny sukces jej uderzenia mógł pokrzyżować plany militarne Naczelnego Wodza Józefa Piłsudskiego. Na przełomie sierpnia i września 1920 r. doszło do dwóch bitew, które wpłynęły na dalszy przebieg konflik- tu. Mowa o obronie Zamościa i bitwie kawaleryjskiej pod Komarowem.
Zanim powstała Armia Krajowa. Zaskakujące początki polskiej konspiracji wojskowej II wojny światowej
Artykuł

Zanim powstała Armia Krajowa. Zaskakujące początki polskiej konspiracji wojskowej II wojny światowej

Autor: Adam Stefan Lewandowski
„Cóż to za przywódca konspiracji, który rozpoczyna swe pierwsze kroki od tego, że upija się prawie do nieprzytomności” – skomentował w swej książce Kwatera 139. Opowieść o marszałku Rydzu-Śmigłym moment przekazania rozkazu o utworzeniu podziemnej armii Cezary Leżeński. Kto miał się upić i dlaczego?
Zapomniani żołnierze. Służba Jana Korytko w polskich oddziałach wartowniczych przy armii amerykańskiej w Niemczech
Artykuł

Zapomniani żołnierze. Służba Jana Korytko w polskich oddziałach wartowniczych przy armii amerykańskiej w Niemczech

Autor: Joanna Dardzińska
Wiosną 1945 r., gdy działania wojenne w Europie dobiegały końca i wojska alianckie przystąpiły do okupacji Niemiec, rozpoczęto formowanie oddziałów wartowniczych przy armii amerykańskiej. Była to służba pomocnicza przeznaczona m.in. do ochrony magazynów i składów materiałowych, pilnowania niemieckich jeńców i zbrodniarzy wojennych, obsługi konwojowej i eskortowej.
Zapomniany bohater. Pułkownik pilot Jerzy Kossowski (1892–1939)
Artykuł

Zapomniany bohater. Pułkownik pilot Jerzy Kossowski (1892–1939)

Autor: Adam Siwek
Polskie lotnictwo wojskowe narodziło się wraz ze wskrzeszoną sto lat temu Polską. To doskonała okazja, by przywołać postać jednego z najwybitniejszych i najdzielniejszych polskich pilotów – płk. Jerzego Kossowskiego.
Zaskakująca inicjatywa. O ewakuacji Armii Andersa z Sowietów do Iranu polemicznie
Artykuł

Zaskakująca inicjatywa. O ewakuacji Armii Andersa z Sowietów do Iranu polemicznie

Autor: Sławomir Kalbarczyk
W historiografii polskiej zakorzenił się pogląd, że ewakuacja wojsk polskich z ZSRS do Iranu w sierpniu 1942 r. była wynikiem porozumienia brytyjsko-sowieckiego zawartego ponad głową rządu polskiego. Rzadko kiedy wspomina się o militarnym znaczeniu tej inicjatywy.
Zdobycie lotniska w Ławicy przez Powstańców Wielkopolskich
Artykuł

Zdobycie lotniska w Ławicy przez Powstańców Wielkopolskich

Autor: Paweł Głuszek
27 grudnia 1918 r. w Poznaniu wybuchło powstanie. Stolica Wielkopolski znalazła się w rękach powstańców. Jedynie w Stacji Lotniczej w Ławicy znajdowały się niemieckie siły zdolne zagrozić miastu. Jak najszybciej należało zatem zlikwidować tą ostatnią niemiecką placówkę. Jak do tego doszło?
Ze Lwowa na krakowski pomnik
Biogram / Biografia

Ze Lwowa na krakowski pomnik

Autor: Teodor Gąsiorowski
„Na polu walki liczy się ogień i ruch. Żołnierz nie powinien iść do boju zmęczony marszem. Trzeba go dowieźć jak najbliżej przeciwnika” – „Od podwody do czołga” Stanisław Maczek, dowódca polskich wielkich jednostek zmechanizowanych i pancernych.
Zielony talizman. 1. Samodzielna Kompania <i>Commando</i>
Artykuł

Zielony talizman. 1. Samodzielna Kompania Commando

Autor: Kamil Kruszewski
Winston Churchill zażądał utworzenia specjalnych jednostek, które przeniosłyby wojnę na teren okupowany przez Niemców. W odpowiedzi sformowano złożone z doskonale wyszkolonych ochotników jednostki komandosów, które przeprowadziły wiele rajdów na wybrzeża zajęte przez nieprzyjaciela. W październiku 1942 r. dołączyła do nich również polska formacja.
Znad Narwi do generała Kleeberga
Artykuł

Znad Narwi do generała Kleeberga

Autor: Waldemar Tyszuk
W dniach 2–6 października 1939 r. w okolicach miasteczka Kock na Lubelszczyźnie doszło do ostatniej bitwy kampanii polskiej 1939 r., stoczonej przez pododdziały Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Polesie” dowodzone przez gen. Franciszka Kleeberga z niemieckimi pododdziałami XIV Korpusu Armijnego (zmotoryzowanego) gen. Gustawa Antona von Wietersheima.
Zwycięska bitwa „Murawy”
Artykuł

Zwycięska bitwa „Murawy”

Autor: Dariusz Dyląg
W 1944 r., gdy II wojna światowa zbliżała się do finału, ważyły się losy Polski. Wobec coraz bliższej klęski Niemiec i wkraczających na ziemie II Rzeczypospolitej wojsk sowieckich, Armia Krajowa rozpoczęła operację „Burza”.
Zygmunt Adam Zyblewski (1915–1944)
Biogram / Biografia

Zygmunt Adam Zyblewski (1915–1944)

Autor: Justyna Staroń
Do zasobu archiwalnego IPN trafiły materiały dotyczące Zygmunta Adama Zyblewskiego, uczestnika kampanii wrześniowej, jeńca stalagu, działacza podziemia z okresu II wojny światowej, który życie stracił w katowni Gestapo w Forcie III w Pomiechówku.
Zygmunt Miłkowski “Szeliga”, “Wrzos” (1894-1945). Pułkownik WP, oficer AK
Biogram / Biografia

Zygmunt Miłkowski “Szeliga”, “Wrzos” (1894-1945). Pułkownik WP, oficer AK

Autor: Marcin Chorązki
Urodzony 30 października 1894 r. w Zofiówce na Ukrainie. Syn Jana Karola i Włodzimiery z d. Michałowskiej. Ukończył ośmioklasowe gimnazjum w Białej Cerkwi. W latach 1913-1914 studiował na UJ. Należał do II Drużyny Strzeleckiej w Krakowie.
Zygmunt Tucewicz. Żołnierz gen. Maczka
Biogram / Biografia

Zygmunt Tucewicz. Żołnierz gen. Maczka

Autor: Paweł Głuszek
Zygmunt Tucewicz urodził się 24 kwietnia 1904 roku w Żytomierzu. W trakcie kampanii wrześniowej w 1939 roku w stopniu rotmistrza służył w 9. Pułku Strzelców Konnych. Był dowódcą 2. szwadronu.
Żeligowski – nie tylko „bunt”
Biogram / Biografia

Żeligowski – nie tylko „bunt”

Autor: Bożena Witowicz
Był jedną z ważniejszych postaci w historii polskiej wojskowości i w życiu politycznym II Rzeczypospolitej. Pułkownik piechoty w Armii Imperium Rosyjskiego, generał broni Wojska Polskiego, minister spraw wojskowych, poseł na Sejm RP, a po 1939 r., przewodniczący Komisji Wojskowej Rady Narodowej RP – zmarł 9 lipca 1947 r. na emigracji w Wielkiej Brytanii.
Żołnierz czy ksiądz? O duszpasterstwie wojskowym ludowego Wojska Polskiego
Artykuł

Żołnierz czy ksiądz? O duszpasterstwie wojskowym ludowego Wojska Polskiego

Autor: Daniel Gucewicz
Do walki z Kościołem katolickim komuniści używali różnych sposobów: przez propagandę, represje administracyjne czy podatkowe, inwigilację, po terror i morderstwa. Jednym ze środków próby opanowania i ograniczenia działalności Kościoła było stworzenie rozłamu wśród duchowieństwa.
Żołnierze Andersa w „Głosie Polskim” w Buenos Aires
Artykuł

Żołnierze Andersa w „Głosie Polskim” w Buenos Aires

Autor: Diana Maksimiuk
II wojna światowa i powojenne losy państwa polskiego przyniosły ze sobą kolejną falę emigracji. Nie był to tym razem exodus „za chlebem”, czym charakteryzowała się emigracja międzywojenna, ale osiedlenie się poza granicami ojczyzny podyktowane było przesłankami politycznymi.
Żołnierze generała Andersa w Hiszpanii
Artykuł

Żołnierze generała Andersa w Hiszpanii

Autor: Janusz Wróbel
Wysiłek zbrojny narodu polskiego w II wojnie światowej jest na ogół dobrze znany. Napisano na ten temat wiele książek i naukowych artykułów. Znacznie mniej wiadomo natomiast o losach Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie po zakończeniu wojny, choć temat to pasjonujący i kryjący w sobie wiele zagadek.

Żołnierze Niezłomni - Stanisław Sojczyński „Warszyc”

Życie dla Polski
Artykuł

Życie dla Polski

Autor: Romuald Lazarowicz
Zachowało się bardzo mało materialnych pamiątek przeszłości naszej rodziny. To skutek rozmaitych przygód, gwałtownych ucieczek, ukrywania się, przesiedleń do odległych miejsc, dramatów, w jakie obfitował wiek XX.