Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

Maria Starowieyska „Prawdzic” (1896-1951)
WARTO ZAJRZEĆ
Biogram / Biografia

Maria Starowieyska „Prawdzic” (1896-1951)

Autor: Anna Czocher
Pielęgniarka, działaczka społeczna. Niesienie pomocy ofiarom wojny łączyła ze służbą w ZWZ-AK. Jej późniejszy przełożony w konspiracji ppor. Wacław Bniński wspominał: „była pielęgniarką z zawodu i powołania”.
Marian Zyndram-Kościałkowski. Kariera piłsudczyka
POLECAMY
Artykuł

Marian Zyndram-Kościałkowski. Kariera piłsudczyka

Autor: Jarosław Wasilewski
23 listopada 2020 r. Rada Miejska Białegostoku podjęła uchwałę, w której ustanowiła Mariana Zyndrama-Kościałkowskiego patronem roku następnego. Radni chcieli w ten sposób upamiętnić drugiego po Józefie Piłsudskim honorowego obywatela miasta, zasłużonego dla rozwoju regionu białostockiego.
Mariusz Zaruski, człowiek, który prowadził „pierwszą wojnę” niepodległej Polski
POLECAMY
Biogram / Biografia

Mariusz Zaruski, człowiek, który prowadził „pierwszą wojnę” niepodległej Polski

Autor: Maciej Kwaśniewski
Mariusz Zaruski, jedna z najbarwniejszych postaci pierwszych dekad XX w. i II Rzeczpospolitej. Jego zasługi dla Polski trudno przecenić. Zmarł w sowieckim więzieniu. IPN wydał o nim książeczkę w serii Bohaterowie Niepodległej.
Mariusz Zaruski. Marynarz i taternik z Podola
WARTO ZAJRZEĆ
Biogram / Biografia

Mariusz Zaruski. Marynarz i taternik z Podola

Autor: Teodor Gąsiorowski
Wprawdzie to on ułożył tekst ślubowania ratowników tatrzańskich – Przyrzekam pod słowem honoru, że póki zdrów jestem, na każde wezwanie Naczelnika lub jego Zastępcy bez względu na porę roku, dnia i stan pogody stawię się w oznaczonym miejscu i godzinie... – ale jego charakter ukształtowało morze.
Marynarze Niepodległej
POLECAMY
Artykuł

Marynarze Niepodległej

Autor: Daniel Sieczkowski
Odzyskanie niepodległości przez Polskę w 1918 r. wiąże się nie tylko z czynem legionowym i działaniami Armii Polskiej we Francji, lecz także ze służbą polskich marynarzy
Michał Jan Benesch (1899-1940)
POLECAMY
Biogram / Biografia

Michał Jan Benesch (1899-1940)

Autor: Michał Wenklar
Pochodzący z Bochni oficer Pułku Radiotelegraficznego, w przededniu II wojny światowej pełnił funkcję zastępcy oficera mobilizacyjnego. Przy pożegnaniu z bliskimi przykazał dziewięcioletniemu synowi, by opiekował się rodziną, gdyby on miał nie wrócić. Prowadzony przez niego w obozie w Kozielsku kalendarzyk zawiera lakoniczne świadectwo obozowej codzienności i głębokiego przywiązanie do bliskich.
Michał Kobyliński (1890-1940) – nauczyciel, społecznik, żołnierz, ofiara Katynia
WARTO ZAJRZEĆ
Biogram / Biografia

Michał Kobyliński (1890-1940) – nauczyciel, społecznik, żołnierz, ofiara Katynia

Autor: Piotr Gołdyn
Przyszedł na świat 16 września 1890 r. w Zagórowie. Jego rodzicami byli Jan Kobyliński i Franciszka z domu Ulatowska. Jego stryjem był ks. Kacper Kobyliński, aktywny społecznik. Nie ma informacji na temat tego, czy Michał posiadał rodzeństwo.
Mieczysław Chojnacki „Młodzik” (1924-2020)
POLECAMY
Biogram / Biografia

Mieczysław Chojnacki „Młodzik” (1924-2020)

Autor: Anna Łokietek-Stelmach
Żołnierz Armii Krajowej i Ruchu Oporu Armii Krajowej. Niezwykle skromny, oddany sprawie i ideałom człowiek, którego życiorys może być kanwą ciekawej książki, filmu lub inspiracją dla młodzieży poszukującej swojej drogi życiowej.
Audio/Video

Moja służba Niepodległej. Wspomnienia pułkownika dyplomowanego Józefa Szostaka „Filipa”

Monte Cassino, Senio, Bolonia... O 3. Dywizji Strzelców Karpackich
POLECAMY
Artykuł

Monte Cassino, Senio, Bolonia... O 3. Dywizji Strzelców Karpackich

Autor: Tomasz Stempowski
9 maja 1942 r. Naczelny Wódz, gen. Władysław Sikorski, zatwierdził nazwę 3. Dywizji Strzelców Karpackich (3. DSK). Sześć dni wcześniej wydał rozkaz o jej sformowaniu z dniem 3 maja 1942 r. Dowódcą nowej formacji został gen. bryg. Stanisław Kopański, stojący dotychczas na czele, wsławionej obroną Tobruku, Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich (SBSK).
Morderstwa na polskich patriotach w Nowym Bytomiu we wrześniu 1939 r.
POLECAMY
Artykuł

Morderstwa na polskich patriotach w Nowym Bytomiu we wrześniu 1939 r.

Autor: Grzegorz Bębnik
Kiedy 3 września 1939 r. do Nowego Bytomia weszli członkowie niemieckiej formacji dywersyjnej Freikorps Ebbinghaus, nikt nie przypuszczał jakie okrucieństwo zademonstrują na polskich więźniach. Jeden ze zbrodniarzy uniknął odpowiedzialności, nawet po wojnie.
Munk i Schrage. Oficerowie WP pochodzenia żydowskiego w pociągach pancernych
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Munk i Schrage. Oficerowie WP pochodzenia żydowskiego w pociągach pancernych

Autor: Marek Gałęzowski
Jak inne formacje wojskowe z czasów tej wojny, pociągi pancerne zyskały swoich bohaterów, mężnie broniących Polski przed agresją ze wschodu. Byli wśród nich także oficerowie polscy pochodzenia żydowskiego – por. Walter Munk i ppor. Izydor Schrage.
Na straży wschodniej granicy. Flotylla Pińska i monitor rzeczny ORP „Warszawa” w latach 1921-1939
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Na straży wschodniej granicy. Flotylla Pińska i monitor rzeczny ORP „Warszawa” w latach 1921-1939

Autor: Andrzej Olejniczak
Rozwiązanie pińskiej flotylli rzecznej w wyniku ofensywy bolszewickiej w 1920 roku nie trwało długo. Zwrot w działaniach wojennych w sierpniu 1920 r. i przesunięcie frontu daleko na wschód spowodował ponowną konieczność odbudowy sił rzecznych na Polesiu.
Najmłodszy kawaler Orderu Wojennego Virtuti Militari
TYLKO U NAS
Wspomnienie

Najmłodszy kawaler Orderu Wojennego Virtuti Militari

Autor: Marek Jedynak
To, że w Powstaniu Warszawskim walczyli nastoletni żołnierze, wiemy od dawna. To, że za swoje czyny byli honorowani najwyższymi wojennymi odznaczeniami, wie już nie każdy.
Najskuteczniejszy polski dowódca w II wojnie światowej. Generał Stanisław Maczek (1892–1994)
POLECAMY
Artykuł

Najskuteczniejszy polski dowódca w II wojnie światowej. Generał Stanisław Maczek (1892–1994)

Autor: Jerzy Kirszak
Generał broni Stanisław Maczek – legenda Polskich Sił Zbrojnych – zmarł 11 grudnia 1994 r. Zgodnie z ostatnią wolą spoczął wśród swoich żołnierzy na Polskim Honorowym Cmentarzu Wojskowym w Bredzie.
Największy z poległych rycerzy. Opowieść o kapitanie Stefanie Pogonowskim, bohaterze spod Radzymina
TYLKO U NAS
Artykuł

Największy z poległych rycerzy. Opowieść o kapitanie Stefanie Pogonowskim, bohaterze spod Radzymina

Autor: Tomasz Panfil
Potęga tkwi w masie i w liczbie – tak rozumowali dowódcy w czasach Wielkiej Wojny. Jeśli więc atak, to poprzedzony nawałą ogniową, gdy działa strzelając godzinami posyłają na pozycje nieprzyjaciela miliony pocisków, po której ruszają w bój dziesiątki tysięcy żołnierzy.
Nasz człowiek w Brazylii. Niezwykła historia Apoloniusza Zarychty
WARTO ZAJRZEĆ
Biogram / Biografia

Nasz człowiek w Brazylii. Niezwykła historia Apoloniusza Zarychty

Autor: Michał Zarychta
Będzin, Brazylia i Wyspa Bute w Szkocji to miejsca, w które wpisany jest życiorys żołnierza, geografa, obieżyświata i piłsudczyka Apoloniusza Zarychty. Był on jednym z tych, którzy stawiali zręby II Rzeczypospolitej, a ze służby Niepodległej uczynili swoje jedyne powołanie.
Nie nosić przesadnej ilości biżuterii, nie upiększać się zbytnio szminką… Pomocnicza Służba Kobiet w Bagdadzie
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Nie nosić przesadnej ilości biżuterii, nie upiększać się zbytnio szminką… Pomocnicza Służba Kobiet w Bagdadzie

Autor: Anna Marcinkiewicz-Kaczmarczyk
Pomocnicza Służba Kobiet powstała w 1941 r. w Związku Sowieckim i została włączona do powstających tam Polskich Sił Zbrojnych. W 1942 r. ochotniczki, wraz z armią, zostały ewakuowane na Wschód. Część z nich znalazła się w Iraku, gdzie panowały zupełnie odmienne obyczaje niż w Europie – kobietom irackim nie wolno było samotnie przebywać w miejscach publicznych, odkrywać twarzy itp.
Nie tylko komendant „Olech” – oddziały Durysa i Bukatki na Ziemi Lidzkiej (1946-1948)
TYLKO U NAS
Artykuł

Nie tylko komendant „Olech” – oddziały Durysa i Bukatki na Ziemi Lidzkiej (1946-1948)

Autor: Kazimierz Krajewski
Najbardziej znanym organizatorem polskiego oporu przeciw sowieckiej aneksji wschodniej części II RP jest ppor. Anatol Radziwonik „Olech”, stojący na czele połączonego poakowskiego Obwodu Szczuczyn-Lida. Jednak takich jak on było znacznie więcej.
Nie tylko Legiony…
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

Nie tylko Legiony…

Autor: Włodzimierz Suleja
28 czerwca 1914 r. austro-węgierski następca tronu, arcyksiążę Franciszek Ferdynand i jego żona zginęli od kul zamachowca, Serba z Bośni, Gawryły Principa. Wypadki w Sarajewie stały się prologiem I wojny światowej, w której starły się ze sobą mocarstwa zaborcze – po jednej stronie walczyły Niemcy i Austro-Węgry, po drugiej, wraz z Francją i Anglią, Rosja.
Niegdyś bohaterowie wojenni, dziś zmora podwórek – czyli o gołębiach na froncie
TYLKO U NAS
Artykuł

Niegdyś bohaterowie wojenni, dziś zmora podwórek – czyli o gołębiach na froncie

Autor: Sylwia Afrodyta Karowicz-Bienias
Ludzkość już kilkanaście tysięcy lat temu rozpoczęła proces domestykacji zwierząt, czerpiąc z tego wymierne korzyści, zarówno w sferze hodowlanej, obronnej, a także stricte towarzyskiej.
Niemi świadkowie wielkiej historii. Strażnice Batalionu Korpusu Ochrony Pogranicza „Sejny”
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Niemi świadkowie wielkiej historii. Strażnice Batalionu Korpusu Ochrony Pogranicza „Sejny”

Autor: Jan Nikołajuk
Kiedyś ochraniały granice II Rzeczypospolitej, potem przechodziły w ręce sowieckie i niemieckie, a po II wojnie światowej służyły Wojskom Ochrony Pogranicza. Dziś wiele dawnych strażnic Batalionu KOP „Sejny” popada w ruinę.
Niepodległa i niepokonani
POLECAMY
Artykuł

Niepodległa i niepokonani

Autor: Jarosław Szarek
Jaki był ten czas, gdy nasi przodkowie wybijali się przed stu laty na niepodległość? Pozostały wspomnienia, stare gazety, fotografie – to one pozwalają zobaczyć dziś obraz owych pamiętnych dni.
Niepodległy Białystok Tadeusza Kossaka
TYLKO U NAS
Artykuł

Niepodległy Białystok Tadeusza Kossaka

Autor: Diana Maksimiuk
Nazwisko Kossak kojarzy się z wybitnym rodem malarzy i należącą do niego słynną powieściopisarką Zofią Kossak-Szatkowską (primo voto Szczucką). Dobrze stałoby się, gdyby wiązane było też z inną postacią z tego rodu – a mianowicie z majorem Tadeuszem Kossakiem. Ten brat bliźniak wybitnego artysty Wojciecha odegrał bowiem istotną rolę w odzyskaniu wyzwoleniu Białegostoku w lutym 1919 roku.
Nieznane losy podporucznika Raoula Madeły „Paprocia”
POLECAMY
Biogram / Biografia

Nieznane losy podporucznika Raoula Madeły „Paprocia”

Autor: Robert Piwko
Raoul Madeła urodził się w styczniu 1914 r. w miejscowości Nowe. Miasteczko to znajduje się obecnie w granicach powiatu świeckiego, w województwie kujawsko-pomorskim.
O „trzynastce Dąbrowskiego”
TYLKO U NAS
Artykuł

O „trzynastce Dąbrowskiego”

Autor: Diana Maksimiuk
W 2018 roku obchodzimy jubileusz stulecia odzyskania niepodległości. Warto pamiętać, że w tym roku przypada także 100 rocznica powstania 13 Pułku Ułanów Wileńskich – jednej z najdłużej walczących formacji jazdy Wojska Polskiego w wojnie lat 1918-1920.
Obozowa korespondencja jeńców Kozielska, Ostaszkowa i Starobielska
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Obozowa korespondencja jeńców Kozielska, Ostaszkowa i Starobielska

Autor: Marek Jończyk
Dopiero 20 listopada 1939 r. Sowieci pozwolili polskim jeńcom wojennym na prowadzenie korespondencji. W drugiej połowie marca 1940 r. listy przestały przychodzić.
Obrona Grodna we wrześniu 1939 r. w świetle materiałów z Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. Sikorskiego
TYLKO U NAS
Artykuł

Obrona Grodna we wrześniu 1939 r. w świetle materiałów z Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. Sikorskiego

Autor: Paweł Nowik
Rozkazy specjalne Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych z sierpnia 1939 r. przewidywały w przypadku wojny bezwzględne utrzymanie przepraw na Niemnie w okolicy Grodna. Wskutek niepomyślnego biegu wojny zakładany wcześniej scenariusz działania okazał się niemożliwy do zrealizowania. Ze wspomnień żołnierzy, uczestniczących w obronie miasta, wyłania się obraz równie pełen chaosu, co poświęcenia.
Ochotnicy 1920 roku
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Ochotnicy 1920 roku

Autor: Janusz Odziemkowski
W obliczu śmiertelnego zagrożenia, kiedy już cały świat uznał Polskę za straconą, nasi przodkowie nie załamali rąk. Nie upadli na duchu i nie poszli na układy z bolszewikami, prowadzące de facto do zniewolenia kraju.
Ochotnicy dzikowscy roku 1920
POLECAMY
Artykuł

Ochotnicy dzikowscy roku 1920

Autor: Tadeusz Zych
Wśród ogromnej rzeszy obrońców Ojczyzny AD 1920 znaleźli się ochotnicy dzikowscy – oddział wystawiony własnym sumptem przez przedstawiciela zasłużonego dla Polski rodu, hr. Zdzisława Tarnowskiego.
Ochotnicza Legia Kobiet w walce o niepodległość (1918–1922)
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Ochotnicza Legia Kobiet w walce o niepodległość (1918–1922)

Autor: Anna Marcinkiewicz-Kaczmarczyk
Powstanie i działalność Ochotniczej Legii Kobiet w latach 1918–1922 było zrealizowaniem idei włączenia kobiet do walk zbrojnych, które głoszono już w okresie powstań narodowowyzwoleńczych. Doświadczenia tej jednostki ukazały potrzebę przygotowania kobiet do obrony kraju w ramach regularnych sił zbrojnych – również w okresie pokoju.
Ochotnicza Legia Kobiet. „Amazonki” w wojsku Rzeczpospolitej
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Ochotnicza Legia Kobiet. „Amazonki” w wojsku Rzeczpospolitej

Autor: Artur Cieślik
W grudniu 1918 r. lwowskie Dowództwo Miasta, przystając na pomysł Aleksandry Zagórskiej, przekształciło sformowaną niedawno milicję kobiecą w formację ściśle wojskową: skoszarowaną, uzbrojoną i umundurowaną. Nadano jej nazwę Ochotniczej Legii Kobiet. OLK stać się miała pierwszą kobiecą jednostką liniową w polskiej historii.
Od Legionów do Polskiego Korpusu Posiłkowego
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Od Legionów do Polskiego Korpusu Posiłkowego

Autor: Krzysztof Kaczmarski, Wojciech Jerzy Muszyński, Rafał Sierchuła
Korzystając z krótkiego urlopu, Haller odwiedził Budapeszt, Wiedeń i inne ośrodki, aby szukać poparcia polityków i wojskowych dla koncepcji rozwoju Legionów. Usiłował też doprowadzić do połączenia wszystkich jednostek legionowych w jednolitą formację – korpus lub dywizję.
Od ZWZ do Armii Krajowej
TYLKO U NAS
Artykuł

Od ZWZ do Armii Krajowej

Autor: Waldemar Grabowski
14 lutego 1942 r. do Warszawy z Londynu została nadana depesza zawierająca decyzje Naczelnego Wodza i Premiera RP gen. Władysława Sikorskiego.
Odbudowa Armii Polskiej u boku sojuszników (1939–1940)
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Odbudowa Armii Polskiej u boku sojuszników (1939–1940)

Autor: Janusz Wróbel
Przegrana wojna obronna 1939 r. nie oznaczała końca państwa polskiego i jego wojska. Dzięki zaciągowi ochotniczemu i mobilizacji Polaków we Francji oraz ewakuacji wojskowych z Węgier i Rumunii – do czerwca 1940 r. sformowano na Zachodzie kilkudziesięciotysięczną armię.
Ofensywa znad Wieprza. Od Lubartowa do Białegostoku 16–22 sierpnia 1920 r.
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Ofensywa znad Wieprza. Od Lubartowa do Białegostoku 16–22 sierpnia 1920 r.

Autor: Waldemar Tyszuk
Jeszcze w trakcie walk na przedpolach Warszawy w zamyśle Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego narodziła się myśl wyprowadzenia kontrofensywy znad Wieprza, która miała wyjść na głębokie tyły nacierających pod Warszawą czerwonoarmistów.
Oficer 2. Korpusu, zdobywca Bolonii. Generał dywizji Klemens Rudnicki (1897–1992)
TYLKO U NAS
Biogram / Biografia

Oficer 2. Korpusu, zdobywca Bolonii. Generał dywizji Klemens Rudnicki (1897–1992)

Autor: Bartosz Janczak
U progu II wojny światowej Klemens Rudnicki był zawodowym wojskowym, który całe dorosłe życie spędził w mundurze. Zaangażowawszy się w pracę konspiracyjną, trafił do sowieckiego więzienia pod przybranym nazwiskiem. Najprawdopodobniej uniknął dzięki temu dołów katyńskich i doczekał momentu, gdy dane mu było powrócić w szeregi polskiego wojska oraz wkroczyć na kolejny szlak bojowy.
Oficerowie Polskich Sił Zbrojnych pochowani na Beckenham <i>Cemetery and Crematorium</i> w Londynie
TYLKO U NAS
Artykuł

Oficerowie Polskich Sił Zbrojnych pochowani na Beckenham Cemetery and Crematorium w Londynie

Autor: Bartosz Janczak
W południowo-wschodniej części Londynu znajduje się otwarty w 1876 r. cmentarz Beckenham Crematorium and Cemetery. Dziś jest on miejscem wiecznego spoczynku m.in. oficerów Polskich Sił Zbrojnych, którzy po zakończeniu II wojny światowej nie powrócili do powojennej, kontrolowanej przez komunistów Polski.
Oficerów …. „żołnierze komuniści winni wymordować przez przejściem na stronę Armii Czerwonej”. Słów kilka o działalności wydziałów wojskowych KPRP (KPP)
TYLKO U NAS
Artykuł

Oficerów …. „żołnierze komuniści winni wymordować przez przejściem na stronę Armii Czerwonej”. Słów kilka o działalności wydziałów wojskowych KPRP (KPP)

Autor: Mariusz Krzysztofiński
Zwycięstwo rewolucji w Rosji umocniło dążenia do wywołania rewolucji światowej. Na przeszkodzie realizacji tego programu stanęło powstanie w 1918 r. niepodległej Rzeczypospolitej Polskiej.
Oflag VII A Murnau
TYLKO U NAS
Artykuł

Oflag VII A Murnau

Autor: Artur Kuprianis
Trafiających do obozu jenieckiego w Murnau witała symboliczna w swojej wymowie scenka namalowana nad bramą: dwóch walczących na kopie rycerzy, przy czym jeden z nich, pokonany, spada już z konia.
Okręg AK Tarnopol
TYLKO U NAS
Artykuł

Okręg AK Tarnopol

Autor: Mirosław Surdej
Historia konspiracji niepodległościowej na obszarze województwa tarnopolskiego, podobnie jak na całych Kresach Wschodnich RP, stanowi tematykę słabo znaną i nie do końca zbadaną. Wynika to w znacznej mierze z braku dostępu do części źródeł, jak też z celowej polityki historycznej PRL.
Olimpijczyk z aparatem. Eugeniusz Lokajski „Brok”
PAMIĘTAMY
Artykuł

Olimpijczyk z aparatem. Eugeniusz Lokajski „Brok”

Autor: Bartłomiej Jaworski
Ponad czterdziestu polskich olimpijczyków straciło życie podczas II wojny światowej. 25 września 1944 r. ich los podzielił Eugeniusz Lokajski, powstaniec warszawski, żołnierz kompanii ochrony Sztabu Obszaru Warszawskiego AK, ps. Brok, uczestnik Igrzysk w Berlinie. Miał 35 lat.
Operacja „Zima” Współpraca polsko-łotewska w wyzwoleniu Łatgalii
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Operacja „Zima” Współpraca polsko-łotewska w wyzwoleniu Łatgalii

Autor: Ēriks Jēkabsons
W latach 1918–1920 na Łotwie splatały się i ścierały interesy nowo powstałej Republiki Łotewskiej, Rosji Sowieckiej i łotewskich bolszewików, Niemców bałtyckich oraz Niemiec, antybolszewickiej Rosji, Estonii, Litwy, Polski i Finlandii, a także mocarstw zachodnich.
Operacja zaczepna Wojska Polskiego na Ukrainie (25 kwietnia – 11 maja 1920)
Biblioteka cyfrowa

Operacja zaczepna Wojska Polskiego na Ukrainie (25 kwietnia – 11 maja 1920)

Autor: Juliusz S. Tym
Wydarzenia na Ukrainie w drugiej połowie 1919 r. spowodowały, że pojawiły się pierwsze symptomy zbliżenia Rzeczypospolitej Polskiej i Ukraińskiej Republiki Ludowej (URL). Umożliwiało to przystąpienie do kolejnej próby realizacji idei federalistycznej Józefa Piłsudskiego, czyli budowy państw związanych z Polską przymierzem polityczno-wojskowym i tworzących kordon odgradzający Polskę od Rosji. Idei, której znaczna część ówczesnej polskiej sceny politycznej nie popierała.
Orły weteranów Powstania Styczniowego
POLECAMY
Artykuł

Orły weteranów Powstania Styczniowego

Autor: Tomasz Zawistowski
Starsi, siwi ludzie, pochyleni wiekiem, w granatowych rogatywkach z oficerskimi gwiazdkami. Pozdrawiani na ulicach przez dzieci, salutowani przez wojskowych wszystkich stopni, zapraszani do szkół i na uroczystości państwowe. Żywe pomniki. Na ich czapkach i naramiennikach cyfry: „1863”.
Oskarżony o szpiegostwo i skazany na dożywocie. Generał Jerzy Kirchmayer (1895-1959)
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Oskarżony o szpiegostwo i skazany na dożywocie. Generał Jerzy Kirchmayer (1895-1959)

Autor: Anna Marcinkiewicz-Kaczmarczyk
11 kwietnia 1959 r. zmarł gen. Jerzy Kirchmayer, oficer Wojska Polskiego w II RP i ZWZ-AK, generał brygady ludowego WP, historyk wojskowości, pisarz i publicysta.
Ostatni patrol ORP „Orzeł”
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Ostatni patrol ORP „Orzeł”

Autor: Piotr Milczanowski
23 maja 1940 r. o godz. 23:00 ze szkockiego portu Rosyth na patrol wypłynął ORP „Orzeł”. Według rozkazu Royal Navy polski okręt podwodny miał się skierować do centralnej części Morza Północnego.
Ostatni Rycerze Rzeczypospolitej
POLECAMY
Wywiad

Ostatni Rycerze Rzeczypospolitej

Autor: Krzysztof Szwagrzyk, Rafał Leśkiewicz
O fenomenie Żołnierzy Wyklętych i ich obecności we współczesnym życiu społecznym, z prof. Krzysztofem Szwagrzykiem, zastępcą prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, rozmawia dr Rafał Leśkiewicz, redaktor naczelny portalu przystanekhistoria.pl
Ostatnie dni obrony Warszawy we wrześniu 1939 r.
POLECAMY
Artykuł

Ostatnie dni obrony Warszawy we wrześniu 1939 r.

Autor: Marek Gałęzowski
W tych ostatnich dniach obrony Warszawy żołnierze Wojska Polskiego spełnili więcej niż nakazywał obowiązek i poczucie honoru. Wobec miażdżącej przewagi wroga i dramatycznej sytuacji ludności cywilnej, 26 września 1939 r. w siedzibie Dowództwa Obrony Warszawy zapadła decyzja o kapitulacji miasta.
Pamiątki po por. Romanie Stachańskim
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Pamiątki po por. Romanie Stachańskim

Autor: Radosław Kurek
Wśród materiałów zgromadzonych w Oddziałowym Archiwum IPN w Krakowie odnaleźć można m.in. liczne pamiątki po ofiarach zbrodniczych reżimów totalitarnych z okresu II wojny światowej. Jedną z nich był porucznik Roman Stachański, żołnierz 1. Batalionu Mostów Kolejowych, zamordowany przez NKWD wiosną 1940 r. w Charkowie.
Pamiątki spod Monte Cassino
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Pamiątki spod Monte Cassino

Autor: Jolanta Drozdowska, Katarzyna Gawkowska, Justyna Staroń
18 maja 1944 roku żołnierze 2. Korpusu Polskiego pod dowództwem gen. Władysława Andersa toczyli jedną z najbardziej zaciętych bitew II Wojny Światowej. Po miesiącach bohaterskiej, niestrudzonej walki, zatknęli biało-czerwoną flagę na ruinach, niezwyciężonego dotąd klasztoru na Monte Cassino.
Pamiętniki oficera 51. Pułku Piechoty Strzelców Kresowych z lat 1939-1940 w archiwum krakowskiego oddziału IPN
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Pamiętniki oficera 51. Pułku Piechoty Strzelców Kresowych z lat 1939-1940 w archiwum krakowskiego oddziału IPN

Autor: Rafał Dyrcz, Krzysztof Pięciak
Pamiętniki kpt. Zygmunta Ponikowskiego, przez dekady ukryte na poddaszu krakowskiego domu, szczegółowo opisują wydarzenia od momentu mobilizacji do momentu jego aresztowania przez Niemców w 1940 r.
Parlamentarzysta monarchii skazanej na zagładę
POLECAMY
Biogram / Biografia

Parlamentarzysta monarchii skazanej na zagładę

Autor: Tomasz Panfil
Kolejne i – czego się wówczas nikt nie spodziewał – ostatnie wybory do parlamentu wiedeńskiego cesarskiej i królewskiej monarchii austro-węgierskiej odbyły się w 1911 r. Kampania wyborcza Daszyńskiego była jak zwykle gwałtowna i bezkompromisowa, a jej punkt kulminacyjny stanowiło wtargnięcie do pałacu Spiskiego, gdzie jego rywale przechowywali nielegalnie zdobyte karty wyborcze.
Partyzanckie orły
POLECAMY
Artykuł

Partyzanckie orły

Autor: Dawid Golik
Zdobiły powrześniowe rogatywki, szyte konspiracyjnie furażerki i najzwyklejsze cyklistówki. Często były najważniejszym symbolem noszonym w boju.
Płk Bronisław Kowalczewski – żołnierz niezłomny
WARTO ZAJRZEĆ
Biogram / Biografia

Płk Bronisław Kowalczewski – żołnierz niezłomny

Autor: Marek Jończyk
Przywołując dramatyczne wydarzenia i bohaterskie postawy Polaków czasu II wojny światowej, warto przypomnieć postać żołnierza niezłomnego – patrioty i bohatera, którego losy związane były z Kielecczyzną.
Pochód Tuchaczewskiego nad Wisłę
Biblioteka cyfrowa

Pochód Tuchaczewskiego nad Wisłę

Autor: Michał Klimecki
Latem 1920 r. bolszewicy rozpoczęli własną ofensywę na Białorusi i Ukrainie, przełamując nazbyt rozciągnięte i niedostateczne obsadzone polskie linie. Największe zagrożenie stwarzał Front Zachodni Michaiła Tuchaczewskiego, którego armie po sukcesach odniesionych na Białorusi nieubłaganie zbliżały się do polskiej stolicy. Gdy Tuchaczewski widział się już w roli zdobywcy Warszawy, a w Moskwie planowano sowietyzację terytoriów II Rzeczypospolitej i dalszy "eksport" rewolucji, społeczeństwo polskie dokonało bezprecedensowej mobilizacji, pragnąc bronić świeżo wywalczonej niepodległości. Jednym z największych osiągnięć tego trudnego okresu było utworzenie Armii Ochotniczej, której tysiące żołnierzy wkrótce wyruszyły na front, by odwrócić niekorzystny dla strony polskiej bieg wydarzeń.
Początki relacji Polski i Czechosłowacji w 1918 r.
TYLKO U NAS
Artykuł

Początki relacji Polski i Czechosłowacji w 1918 r.

Autor: Sebastian Pilarski
Najistotniejszą przyczyną konfliktu między Polską i Czechosłowacją w pierwszych latach po odzyskaniu przez Rzeczpospolitą niepodległości był spór graniczny o Śląsk Cieszyński, Spisz i Orawę. Kwestia ta negatywnie wpłynęła na relacje między obu krajami także w późniejszych latach.
Podeptane konwencje. Zbrodnie Wehrmachtu na żołnierzach Wojska Polskiego w kampanii 1939 r.
TYLKO U NAS
Artykuł

Podeptane konwencje. Zbrodnie Wehrmachtu na żołnierzach Wojska Polskiego w kampanii 1939 r.

Autor: Tomasz Sudoł
W czasie ataku na Polskę w 1939 r. niemiecka armia lądowa dopuściła się ogromnej liczby zbrodni wojennych popełnionych na żołnierzach Wojska Polskiego. Walki w Polsce stały się dla Wehrmachtu pewnego rodzaju poligonem doświadczalnym w zakresie użycia przemocy wobec nieprzyjaciela.
Podpułkownik Henryk Kazimierz Świetlicki (1898-1973) „Zięba”
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Podpułkownik Henryk Kazimierz Świetlicki (1898-1973) „Zięba”

Autor: Daniel Koreś
Legionista, żołnierz POW, uczestnik wojny z Rosją bolszewicką w latach 1919-1920, kampanii polskiej 1939 r. oraz kampanii włoskiej 2. Korpusu w latach 1943-1944.
Podpułkownik Mikołaj Aleksander Krajnik „Grzymała” (1901-1943)
TYLKO U NAS
Biogram / Biografia

Podpułkownik Mikołaj Aleksander Krajnik „Grzymała” (1901-1943)

Autor: Justyna Staroń
W ramach projektu Archiwum Pełne Pamięci do zasobu Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej każdego tygodnia trafiają różnego rodzaju dary od osób prywatnych: od pojedynczych kart po pudła zawierające materiały różnej proweniencji.
Podpułkownik pilot Tadeusz Nowierski (1907–1983)
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Podpułkownik pilot Tadeusz Nowierski (1907–1983)

Autor: Wojtek Matusiak
1 września 1939 r. poleciał nad Niemcy, w połowie września dotarł z Wołynia do oblężonej Warszawy i z powrotem, w Bitwie o Anglię zestrzelił niemiecki samolot w swoim pierwszym locie, a podczas inwazji w Normandii dowodził najlepszym skrzydłem myśliwskim aliantów.
Polacy przeciwko Kajzerowi. Walki Białych Legionów na froncie rosyjskim w latach 1915-1917
TYLKO U NAS
Artykuł

Polacy przeciwko Kajzerowi. Walki Białych Legionów na froncie rosyjskim w latach 1915-1917

Autor: Wojciech Jerzy Muszyński
Walki Polskich żołnierzy na polach bitew I wojny światowej u boku państw Ententy są dziś mało znane. Mało kto wie, że zanim powstała we Francji stutysięczna Błękitna Armia gen. Józefa Hallera, jeszcze w 1915 r. do walki przeciwko Niemcom wyruszył I Legion Polski.
Polacy w bitwie o Narwik
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Polacy w bitwie o Narwik

Autor: Krzysztof Kubiak
Jeszcze w 1939 r. rozpoczęto rozmowy z polskim rządem emigracyjnym w sprawie sformowania wielkiej jednostki, która weszłaby w skład korpusu szykowanego dla wsparcia Finów. Ostatecznie jednak zmienna sytuacja międzynarodowa rzuciła Samodzielną Brygadę Strzelców Podhalańskich do norweskiego Narwiku.
Politechnika Lwowska. Kuźnia kadr II Rzeczypospolitej
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Politechnika Lwowska. Kuźnia kadr II Rzeczypospolitej

Autor: Sławomir Kalbarczyk
Co łączy premierów Jędrzeja Moraczewskiego, Władysława Sikorskiego i Kazimierza Bartla oraz ministra spraw wojskowych Kazimierza Sosnkowskiego? Wszyscy ci wybitni politycy II RP byli wychowankami Politechniki Lwowskiej.
Polscy uchodźcy w Câmpulung-Muşcel w Rumunii
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Polscy uchodźcy w Câmpulung-Muşcel w Rumunii

Autor: Marcin Majewski
Po agresji niemieckiej i sowieckiej na Polskę we wrześniu 1939 r. władze cywilne i wojskowe II RP oraz oddziały Wojska Polskiego w ciągu kilku dni ewakuowały się przez granicę rumuńską. W tym samym czasie w stronę Rumunii kierowała się też uciekająca przed działaniami wojennymi ludność cywilna.
Polska 1. Dywizja Pancerna 1942–1947
POLECAMY
Artykuł

Polska 1. Dywizja Pancerna 1942–1947

Autor: Juliusz S. Tym
Pancerniacy generała Stanisława Maczka zapisali wspaniałą kartę w historii polskiego oręża.
Polska flaga na Medauarze. Samodzielna Brygada Strzelców Karpackich
PAMIĘTAMY
Artykuł

Polska flaga na Medauarze. Samodzielna Brygada Strzelców Karpackich

Autor: Rafał Dyrcz
10 grudnia 1941 r. o godz. 5.30 dowódca 1. kompanii 3. Batalionu Strzelców Karpackich kpt. Adam Zieliński zatknął biało-czerwoną na szczycie Ras el-Medauar. Zakończyło się trwające od 11 kwietnia 1941 r. niemiecko-włoskie oblężenie twierdzy tobruckiej, w której obronie karpatczycy walczyli 110 dni.
Polska Marynarka Wojenna w wojnie polsko-bolszewickiej i bitwa pod Czarnobylem (1920)
TYLKO U NAS
Artykuł

Polska Marynarka Wojenna w wojnie polsko-bolszewickiej i bitwa pod Czarnobylem (1920)

Autor: Waldemar Tyszuk
Siły polskie składały się z okrętu „Pancerny 1”, motorowej łodzi pancernej „MP1” oraz trzech uzbrojonych motorówek. Bolszewicy dysponowali 12 uzbrojonymi statkami i okrętami. Walki floty polskiej i bolszewickiej na Prypeci pomiędzy Lelowem i Czarnobylem trwały łącznie 12 godzin i były najbardziej zaciętym starciem Polskiej Marynarki Wojennej w tej wojnie.
Polski Biały Krzyż
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Polski Biały Krzyż

Autor: Aleksandra Rybińska-Bielecka
Polski Biały Krzyż jest stowarzyszeniem zapomnianym. Większość osób zapytanych o organizację społeczną, która w II RP zajmowała się udzielaniem pomocy humanitarnej w czasie klęsk i wojen, wskazuje na Polski Czerwony Krzyż…
Polski kontrwywiad wojskowy na Polesiu w okresie dwudziestolecia międzywojennego
TYLKO U NAS
Artykuł

Polski kontrwywiad wojskowy na Polesiu w okresie dwudziestolecia międzywojennego

Autor: Ryszard Oleszkowicz
Pomimo wygranej wojny z bolszewicką Rosją, duża część Kresów Wschodnich należąca do Polski przed rozbiorami została utracona.
Polski żołnierz, przemytnik i najemnik. Kazimierz Topór-Staszak
WARTO ZAJRZEĆ
Biogram / Biografia

Polski żołnierz, przemytnik i najemnik. Kazimierz Topór-Staszak

Autor: Andrzej Olejniczak
Podczas wojny w Kongo w latach 60. XX wieku walczyło wielu żołnierzy najemnych, głównie z krajów francusko- i anglojęzycznych. Wśród nich znaleźli się także Polacy, najczęściej weterani II wojny światowej.
Polskie formacje lotnicze w inwazji na Normandię
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Polskie formacje lotnicze w inwazji na Normandię

Autor: Wojtek Matusiak
Polscy lotnicy broniący Wielkiej Brytanii przed agresją niemiecką wzięli również udział w alianckiej inwazji na Normandię, odnosząc liczne sukcesy.
Polskie powstanie antykomunistyczne
POLECAMY
Artykuł

Polskie powstanie antykomunistyczne

Autor: Tomasz Łabuszewski
Powstanie to – jak głosi słownik PWN – „zbrojne wystąpienie narodu lub jakiejś grupy w obronie swojej wolności”.
Polsko-czechosłowacki konflikt w 1919 r.
TYLKO U NAS
Artykuł

Polsko-czechosłowacki konflikt w 1919 r.

Autor: Sebastian Pilarski
Walka o granice odrodzonej Rzeczypospolitej to nie tylko zbrojne zmagania z Niemcami, bolszewikami i Ukraińcami. Z bronią w ręku Polacy musieli stanąć do boju przeciw Czechom, odpierając agresję przeprowadzoną w styczniu 1919 r.
Polsko-francuskie porozumienie sojusznicze z 1921 r.
POLECAMY
Artykuł

Polsko-francuskie porozumienie sojusznicze z 1921 r.

Autor: Aneta Nisiobęcka
19 lutego 1921 r. w Paryżu podpisana została polsko-francuska umowa sojusznicza, której sygnatariuszami zostali ministrowie spraw zagranicznych Eustachy Sapieha i Aristide Briand.
Pomnik Wojsk Balonowych
POLECAMY
Artykuł

Pomnik Wojsk Balonowych

Autor: Regina Dąbkowska
W listopadzie 1918 r., po 123 latach zaborów, Polska powróciła na mapę polityczną Europy. Chociaż formalnie proklamowano niepodległość, młode państwo stanęło przed kolejnym, olbrzymim wyzwaniem.
Porucznik Jan Makarewicz 1906–1940
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Porucznik Jan Makarewicz 1906–1940

Autor: Piotr Orzechowski
Więzień Starobielska podporucznik Jan Makarewicz opuścił obóz podobnie jak pozostali internowani – wywieziony do budynku NKWD w Charkowie. Tam strzałem w tył głowy został zamordowany i pogrzebany w Piatichatkach. Na wykazie osób opuszczających obóz figuruje pod numerem 2287.
Porucznik Tadeusz Samotus (1919–1984)
WARTO ZAJRZEĆ
Biogram / Biografia

Porucznik Tadeusz Samotus (1919–1984)

Autor: Krzysztof A. Tochman
Porucznik artylerii rezerwy Tadeusz Władysław Samotus „Lis 2”, „Parasol”, vel Jurko Sokołycz, vel Jerzy Martosz był jednym z 28 kurierów politycznych do Delegatury Rządu, skoczkiem spadochronowym.
Poszli nasi w bój bez broni…
POLECAMY
Artykuł

Poszli nasi w bój bez broni…

Autor: Włodzimierz Suleja
Wiosna Ludów zachwiała dwoma zaborczymi tronami, rozerwała łańcuch „świętego przymierza”, nie osłabiła jednak potęgi Rosji, nadal pozostającej więzieniem dla podbitych narodów. Carat, o czym świadczyła chociażby interwencja na rzecz Austrii w tłumieniu powstania węgierskiego, wziął na siebie, i to z powodzeniem, rolę żandarma Europy.
Powinność, nie zdrada
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Powinność, nie zdrada

Autor: Artur Cieślik
Sowiecka propaganda mówiła o nim: „zdrajca”, sowiecki sąd wojskowy PRL skazał go na karę śmierci, współcześnie niektórzy, w marketingowym stylu, sprzedają nam go jako „atomowego szpiega”, prof. Zbigniew Brzeziński, który jako jeden z pierwszych poznał walkę Dawida z Goliatem mówił o nim „Pierwszy polski oficer w NATO”. 7 listopada 1981 r. CIA ewakuowało z PRL pułkownika Ryszarda Kuklińskiego.
Powojenna „kariera” gen. Gustawa Paszkiewicza
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Powojenna „kariera” gen. Gustawa Paszkiewicza

Autor: Jerzy Autuchiewicz
Ani pamięć o II Rzeczypospolitej, ani świadomość tragicznych polskich losów podczas II wojny światowej nie uniemożliwiły akcesu gen. Paszkiewicza do komunistów. Przystąpił do nich, gdy tylko powrócił z emigracji.
Powołanie gen. dyw. Tadeusza Komorowskiego „Bora” na stanowisko Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Powołanie gen. dyw. Tadeusza Komorowskiego „Bora” na stanowisko Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych

Autor: Bartosz Janczak
W ostatnich dniach Powstania Warszawskiego Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Władysław Raczkiewicz powołał na stanowisko Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych Komendanta Głównego Armii Krajowej gen. dyw. Tadeusza Komorowskiego. Powołanie „Bora” na tak ważną funkcję odbyło się w skomplikowanych i kontrowersyjnych okolicznościach.
Powstania Śląskie
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Powstania Śląskie

Autor: Sebastian Rosenbaum, Mirosław Węcki
Powstania Śląskie z lat 1919-1921 zajmują w dziejach polskich insurekcji miejsce osobne. Bo i osobne jest usytuowanie Górnego Śląska w polskiej historii.
Powstanie Armii Krajowej
POLECAMY
Artykuł

Powstanie Armii Krajowej

Autor: Piotr Niwiński
27 września kojarzy się z Armią Krajową: jest to Dzień Polskiego Państwa Podziemnego, święto żołnierzy AK. W istocie jest tego dnia powołano pierwszą ogólnopolską organizację konspiracyjną, podporządkowaną Rządowi RP – Służbę Zwycięstwu Polski.
Powstanie Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Powstanie Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich

Autor: Jacek Wróbel
2 kwietnia 1940 r. Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych gen. Władysław Sikorski podjął decyzję o powołaniu Brygady Strzelców Karpackich (BSK) u boku francuskiej Armii Lewantu. Formalny rozkaz o powołaniu BSK został wydany 12 kwietnia 1940 r.
Powstanie Tajnej Armii Polskiej
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Powstanie Tajnej Armii Polskiej

Autor: Marek Gałęzowski
Nazwa tej organizacji jest dziś kojarzona przede wszystkim z jednym z najbardziej heroicznych czynów w dziejach Polskiego Państwa Podziemnego – kiedy oficer z jej dowództwa – Witold Pilecki – 19 września 1940 r. dobrowolnie oddał się w ręce niemieckie, by dostać się do obozu koncentracyjnego Auschwitz i stworzyć tam organizację wojskową.
Powstańcy przeciwko „Panterom”
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Powstańcy przeciwko „Panterom”

Autor: Ryszard Sodel
2 sierpnia 1944 r. powstańcy warszawscy zdobyli dwa niemieckie czołgi średnie Pz Kpfw V Panther Ausf G Sd Kfz 171, jedne z najlepszych czołgów epoki. Pojazdy zostały następnie włączone do powstańczego arsenału, gdzie odbyły krótki, ale intensywny szlak bojowy.
Prace Wydziału Kresowego na Białorusi i Litwie
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Prace Wydziału Kresowego na Białorusi i Litwie

Autor: Michał Nowak, Leon Popek, Dominika Siemińska
We wrześniu 2017 roku zespół Wydziału Kresowego Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN odnalazł na Białorusi polskich żołnierzy poległych w czasie II wojny światowej. Wcześniej podobne poszukiwania prowadzono na Litwie.
Prałat Peszkowski
POLECAMY
Biogram / Biografia

Prałat Peszkowski

Autor: Anna Płońska
W Wielką Środę roku 1942 Zdzisław Peszkowski opuścił „nieludzką ziemię”, aby poprzez swoje życie i działalność upamiętnić tych, po których zostały jedynie guziki.
Proces „siedemnastu” w Radomsku – 7 maja 1946 r.
TYLKO U NAS
Artykuł

Proces „siedemnastu” w Radomsku – 7 maja 1946 r.

Autor: Jerzy Bednarek
W nocy z 19 na 20 kwietnia 1946 r. do Radomska wkroczyły oddziały Konspiracyjnego Wojska Polskiego (KWP). Prawie 170 żołnierzy pod dowództwem por. Jana Rogulki „Grota” zaatakowało więzienie, w którym przetrzymywano kilkudziesięciu akowców, siedzibę powiatowego UB, komendę milicji (MO) i koszary.
Propaganda komunistyczna wobec bitwy o Monte Cassino
TYLKO U NAS
Artykuł

Propaganda komunistyczna wobec bitwy o Monte Cassino

Autor: Przemysław Benken
„Andresowców” od początku atakowano za pomocą różnorodnych działań propagandowych. Stosunek komunistów do żołnierzy 2. Korpusu i jego dowódcy ewoluował na przestrzeni lat. Zauważalne złagodzenie negatywnego tonu ze strony propagandy władz miało miejsce po zmianach jakie dokonały się nad Wisłą w 1956 r.
Przeciw bolszewii. Polskie "Białe Legiony" w Rosji 1918–1920
TYLKO U NAS
Wywiad

Przeciw bolszewii. Polskie "Białe Legiony" w Rosji 1918–1920

Autor: Rafał Leśkiewicz, Wojciech Jerzy Muszyński
Z autorem książki „Białe Legiony przeciwko bolszewikom. Polskie formacje w Rosji 1918–1920” dr. Wojciechem Jerzym Muszyńskim rozmawia redaktor naczelny portalu przystanekhistoria.pl dr Rafał Leśkiewicz.
Przeciw Niemcom i bolszewikom – życie Generała Józefa Dowbora-Muśnickiego
POLECAMY
Biogram / Biografia

Przeciw Niemcom i bolszewikom – życie Generała Józefa Dowbora-Muśnickiego

Autor: Rafał Sierchuła
Oficerowie dawnych armii zaborczych stanowili rdzeń, wokół którego formowały się szeregi wojska odradzającej się Rzeczypospolitej. Jednym z tych, którym dawne związki z obcą armią przyniosły nie tylko fachowe przygotowanie, ale i możliwość szerszego wpłynięcia na sytuację „sprawy polskiej”, był gen. Józef Dowbor-Muśnicki, dowódca I Korpusu Polskiego w ogarniętej rewolucją Rosji.
Przejęcie polskich wojskowych internowanych na Litwie i Łotwie przez Związek Sowiecki
POLECAMY
Artykuł

Przejęcie polskich wojskowych internowanych na Litwie i Łotwie przez Związek Sowiecki

Autor: Janusz Wróbel
W dniach 10-12 lipca 1940 r. pełnomocnik armii litewskiej płk Antanas Jakštas przekazał szefowi Wojsk Konwojowych NKWD, kombrigowi Michaiłowi Kriwence, 4373 internowanych polskich żołnierzy. Od sierpnia do października 1940 r. w ręce sowieckie zostali wydani także polscy wojskowi internowani na Łotwie.
Przewrót majowy
TYLKO U NAS
Artykuł

Przewrót majowy

Autor: Adam Stefan Lewandowski
W połowie maja 1926 roku naprzeciw siebie stanęli żołnierze odrodzonego Wojska Polskiego - rodacy nierzadko ramię w ramię broniący w 1920 roku granic tworzącej się II RP. Przez wiele lat wokół tych wydarzeń narosły kontrowersje. Jednak dziś wiemy, że strona rządowa mogła zapobiec rozlewu krwi.
Przewrót majowy – co się wydarzyło w Warszawie w dniach 12–15 maja 1926 r.
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Przewrót majowy – co się wydarzyło w Warszawie w dniach 12–15 maja 1926 r.

Autor: Włodzimierz Suleja
Od lata 1923 r. Marszałek Józef Piłsudski przebywał na politycznym odosobnieniu w Sulejówku. W maju 1926 r., w wyniku zbrojnego przewrotu, przejął władzę w II Rzeczypospolitej. Jego powrót – spodziewany i przez wielu oczekiwany – przyspieszył dramatyczny splot pewnych okoliczności.
Pułkownik Jan Biały (1897-1984)
WARTO ZAJRZEĆ
Biogram / Biografia

Pułkownik Jan Biały (1897-1984)

Autor: Krzysztof A. Tochman
Płk dypl. lotnictwa służby stałej Jan Biały, ps. „Kadłub”, „Pokrywka”, urodził się 16 VI 1897 r. w Krakowie jako syn Józefa, adwokata, i Jadwigi z domu Szymoniak.
Pułkownik Kazimierz Glabisz – żołnierz, działacz sportowy, patriota
TYLKO U NAS
Biogram / Biografia

Pułkownik Kazimierz Glabisz – żołnierz, działacz sportowy, patriota

Autor: Marek Jończyk
Przywołując bohaterskie postawy Polaków czasu II wojny światowej, warto przypomnieć postać żołnierza, którego losy we wrześniu 1939 r splotły się z Kielecczyzną. Chodzi o organizatora i dowódcę Grupy „Kielce”, walczącej z Niemcami od 5 do 7 września 1939 r. w bitwie pod Kajetanowem i Barczą.
Pułkownik Wacław Król
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Pułkownik Wacław Król

Autor: Teodor Gąsiorowski
Lotnik, który strącał niemieckie samoloty we wrześniu 1939 r. nad Polską, a później we Francji, Anglii i Afryce Północnej.
Rajdowe sukcesy dowódcy Dywizjonu 303 Wojciecha Kołaczkowskiego
TYLKO U NAS
Biogram / Biografia

Rajdowe sukcesy dowódcy Dywizjonu 303 Wojciecha Kołaczkowskiego

Autor: Tomasz Osiński
Bohater niniejszego szkicu Wojciech Kołaczkowski pochodził z ziemiańskiej rodziny związanej od przełomu wieków XVIII i XIX z Lubelszczyzną. Kolejne pokolenia Kołaczkowskich aktywnie uczestniczyły w zrywach powstańczych i wojnach.
poprzednia < 1 2 4 5 następna >
TEKSTY
TEMATY
Biblioteka cyfrowa
Audio/Video
English content
Księgarnia
Aktualności
Autorzy
O nas
Kontakt
Edukacja
postacie IPN
Spotkasz ich na Przystanku Historia
Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)
Dowiedz się więcej
Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.
IPN
Copyright © 2026 Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Wszelkie prawa zastrzeżone. ISSN 2719-8510