Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

„Stocznia to Kanada. Tu się dobrze zarabia. Jak tu ludzi ruszyć?”. Rzeczywistość drugiej połowy lat siedemdziesiątych na Wybrzeżu Gdańskim na przykładzie Stoczni Gdańskiej
TYLKO U NAS
Artykuł

„Stocznia to Kanada. Tu się dobrze zarabia. Jak tu ludzi ruszyć?”. Rzeczywistość drugiej połowy lat siedemdziesiątych na Wybrzeżu Gdańskim na przykładzie Stoczni Gdańskiej

Autor: Arkadiusz Kazański
Tytułowy cytat pochodzi z wypowiedzi Jerzego Borowczaka, w 1980 r. młodego stoczniowca, pracującego na wydziale kadłubowym Stoczni Gdańskiej od około roku. Dotyczył możliwości wywołania w stoczni ewentualnego strajku, który stanowiłby jakąś nadzieję na zmiany w rzeczywistości końca lat siedemdziesiątych i początku osiemdziesiątych.
Audio/Video

„Z filmoteki bezpieki" odc. 39 - Strajk w Stoczni Gdańskiej 1988

Autor: Cezary Gmyz, Arkadiusz Kazański
Audio/Video

14 sierpnia 1980 r., w obronie zwolnionej z pracy Anny Walentynowicz, stanęła Stocznia Gdańska im. Lenina. W następnym dniu dołączyły do niej największe zakłady pracy Trójmiasta, zastrajkowała też komunikacja miejska. Był to początek najważniejszego strajku, jaki latem 1980 r. miał miejsce w Polsce.

Autor: Arkadiusz Kazański
Alina Pienkowska-Borusewicz

Alina Pienkowska-Borusewicz

Autor: Arkadiusz Kazański
Strajki w 1988 r., choć znacznie słabsze niż te sprzed ośmiu laty, dały jednak impuls do zmian społecznych i politycznych w Polsce, do zbliżenia władz państwowych i środowiska opozycyjnego. Szczegóły omówiono przy Okrągłym Stole, przy którym Alina Pienkowska nie chciała usiąść – pomimo że zgadzała się z jego przesłaniem: „skład delegacji [solidarnościowej] był ustalany przez kolegów z Warszawy. Uważam, że to nie w porządku wobec ludzi, którzy przez cały stan wojenny pracowali na rzecz zmian”. Więcej ciekawych wątków z życia jednej z bohaterek Solidarności w broszurze z serii "Bohaterowie Niepodległej".
Anna Walentynowicz (1929-2010)
Biblioteka cyfrowa

Anna Walentynowicz (1929-2010)

Autor: Arkadiusz Kazański
„Nawet ci, którzy nie mieli okazji poznać jej z bliska, nazywają ją Panią Anią. Po sierpniu dziesiątki komitetów zakładowych proponowały jej honorowe członkostwo. Stała się symbolem robotniczej walki o sprawiedliwość. Jej bezkompromisowa uczciwość, nieustępliwa walka z kłamstwem i nieprawością zawsze budziły nienawiść i chęć odwetu komunistycznej władzy”.
Arkadiusz Kazański

Arkadiusz Kazański

Autor: Arkadiusz Kazański
Historyk, pracownik oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Gdańsku. W swoim dorobku m.in. powszechnie cenioną wystawę o Annie Walentynowicz, liczne wystąpienia naukowe i popularne o dziejach ostatnich dekad PRL, a także publikacje dotyczące m.in. historii opozycji politycznej (w tym dziejów Wolnych Związków Zawodowych), represji w okresie stanu wojennego oraz ponad 500 haseł w „Encyklopedii Solidarności”. Obecnie kończy pisać rozprawę doktorską poświęconą historii Regionu Gdańskiego NSZZ „Solidarność”.
Audio/Video

Czarny pochód

Autor: Sebastian Ligarski, Przemysław Mrówka, Arkadiusz Kazański
Jan Piotr Koziatek
Biblioteka cyfrowa

Jan Piotr Koziatek

Autor: Arkadiusz Kazański
W broszurze przedstawiono biografię Jana Piotra Koziatka (1942–2017), członka opozycji, który działał na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności oraz respektowania praw człowieka w PRL.
Klemens Gniech. Szkic do portretu. Dyrektor, który zwolnił Annę Walentynowicz
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Klemens Gniech. Szkic do portretu. Dyrektor, który zwolnił Annę Walentynowicz

Autor: Arkadiusz Kazański
W 1958 r. ukończył studia na Wydziale Budowy Okrętów Politechniki Gdańskiej. 20 kwietnia 1976 r. mianowano go Dyrektorem Naczelnym Stoczni Gdańskiej. Po rozpoczęciu strajku sierpniowego 1980 r. w Stoczni Gdańskiej, prowadził rozmowy z zakładowym komitetem strajkowym. W późniejszym okresie nie czynił przeszkód działalności NSZZ „Solidarność” w zakładzie.
Niecodzienne zniknięcie Marka Mikołajczuka z „Solidarności” Stoczni Gdańskiej. Robota „bezpieki” czy mistyfikacja?
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Niecodzienne zniknięcie Marka Mikołajczuka z „Solidarności” Stoczni Gdańskiej. Robota „bezpieki” czy mistyfikacja?

Autor: Arkadiusz Kazański
Strajk sierpniowy okazał się wielkim przełomem, bo doprowadził do powstania pierwszego w obozie państw komunistycznych niezależnego związku zawodowego. Marek Mikołajczuk, młody tokarz ze Stoczni Gdańskiej, mógł się wówczas cieszyć, że dołożył cegiełkę do udanego przebiegu protestu. O Mikołajczuku znowu głośno zrobiło się w lutym 1981 r.
Audio/Video

Początek procesu Anny Walentynowicz

Autor: Arkadiusz Kazański
Audio/Video

Prekursorzy „Solidarności” – Wolne Związki Zawodowe

Autor: Marta Marcinkiewicz, Jarosław Neja, Arkadiusz Kazański, Piotr Brzeziński
Sierpień ’80 w Gdańsku
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Sierpień ’80 w Gdańsku

Autor: Arkadiusz Kazański
O wybuchu strajku w Gdańsku przesądziło to, że na pięć miesięcy przed przejściem na emeryturę, 7 sierpnia 1980 r., zwolniono z pracy w Stoczni Gdańskiej im. Lenina Annę Walentynowicz, zasłużoną i uczciwą pracownicę, odznaczoną wcześniej Brązowym, Srebrnym, a w 1979 r. Złotym Krzyżem Zasługi.
Strajk sierpniowy 1980 roku w Stoczni Gdańskiej. Próba odnalezienia się załogi w skomplikowanej rzeczywistości protestu
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Strajk sierpniowy 1980 roku w Stoczni Gdańskiej. Próba odnalezienia się załogi w skomplikowanej rzeczywistości protestu

Autor: Arkadiusz Kazański
Strajk sierpniowy 1980 r. rozpoczęli co prawda robotnicy Stoczni Gdańskiej, ale byli to młodzi wiekiem i stażem pracy ludzie. Niedługo pracowali w zakładzie.
Szkic o emigracji solidarnościowej w czasie stanu wojennego w Polsce na przykładzie Regionu Gdańskiego NSZZ „Solidarność”
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Szkic o emigracji solidarnościowej w czasie stanu wojennego w Polsce na przykładzie Regionu Gdańskiego NSZZ „Solidarność”

Autor: Arkadiusz Kazański
Pod koniec 1982 r. rozpoczął się proces wypuszczania na wolność działaczy opozycji internowanych i przebywających w więzieniach. Procesowi temu towarzyszyła decyzja władz o wypchnięciu z Polski na zawsze kilku tysięcy „bandziorów” tj. właśnie działaczy „Solidarności”.
TEKSTY
TEMATY
Biblioteka cyfrowa
Audio/Video
English content
Księgarnia
Aktualności
Autorzy
O nas
Kontakt
Edukacja
postacie IPN
Spotkasz ich na Przystanku Historia
Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)
Dowiedz się więcej
Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.
IPN
Copyright © 2026 Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Wszelkie prawa zastrzeżone. ISSN 2719-8510