Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

„Daleka droga do Polski”

„Daleka droga do Polski”

Ogólnopolski dodatek prasowy IPN do tytułów Polska Press „Daleka droga do Polski”, przygotowany przez Oddziałowe Biuro Badań Historycznych IPN w Łodzi w związku z obchodami 80. rocznicy wyprowadzenia Armii Polskiej pod dowództwem gen. Władysława Andersa z ZSRS do Iranu.
„Lwowskie Orły” 6. Lwowska Brygada Piechoty (1943–1947)
Artykuł

„Lwowskie Orły” 6. Lwowska Brygada Piechoty (1943–1947)

Autor: Bartosz Janczak
Jedną z jednostek Polskich Sił Zbrojnych, które chwalebnie zapisały się na kartach dziejów polskiego oręża, była 6. Lwowska Brygada Piechoty.

12 września 1942 r. powołano Armię Polską na Wschodzie, scalając wszystkie polskie jednostki znajdujące się na Bliskim Wschodzie. Struktura tej siły zbrojnej była kompromisem pomiędzy koncepcjami Brytyjczyków a propozycjami polskimi.

Autor: Bartosz Janczak
45 lat „Solidarności” na Śląsku Opolskim

45 lat „Solidarności” na Śląsku Opolskim

Autor: Kamil Dworaczek, Grzegorz Waligóra, Janusz Oszytko, Bartosz Janczak, Denis Olejak
45 lat „Solidarności" na Śląsku Opolskim – dodatek historyczny Delegatury Instytutu Pamięci Narodowej w Opolu do dziennika „Nowa Trybuna Opolska" ukazał się 22 sierpnia 2025 r.
Bartosz Janczak

Bartosz Janczak

Urodzony w 1989 r., historyk, prawnik, pracownik Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN-KŚZpNP w Łodzi. Zajmuje się biografistyką wojskową, dziejami polskiej kawalerii II Rzeczypospolitej, historią Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie w czasie II wojny światowej.
Bohaterowie naszej wolności. Polsko-amerykańskie tradycje wojskowe w XX w.

Bohaterowie naszej wolności. Polsko-amerykańskie tradycje wojskowe w XX w.

Autor: Bartosz Janczak
Na szlakach bojowych w różnych częściach Europy oraz świata żołnierze Polskich Sił Zbrojnych walczyli wspólnie z żołnierzami armii amerykańskiej. Ich celem było pokonanie III Rzeszy i jej sojuszników, a także niepodległość Polski.
Bohaterowie Olimpijskich Aren - od Aten do Tokio

Bohaterowie Olimpijskich Aren - od Aten do Tokio

Autor: Sebastian Pilarski, Artur Kuprianis, Patrycja Resel, Ewelina Ślązak, Bartosz Janczak
Byli bohaterami masowej wyobraźni kilku generacji Polaków. Fakt, że przyszło im żyć w XX wieku sprawił, iż musieli wykazywać się niezłomnością ducha nie tylko na sportowych arenach. Tak wyglądały losy wielu polskich olimpijczyków, wśród których znaleźli się i tacy, którzy zapłacili najwyższą cenę za przywiązanie do biało-czerwonych barw.
Bój o Walewice 9–10 września 1939 r. Przebieg i pamięć
Artykuł

Bój o Walewice 9–10 września 1939 r. Przebieg i pamięć

Autor: Bartosz Janczak
W trakcie bitwy nad Bzurą miał miejsce bój pod Walewicami, do którego doszło w nocy z 9–10 września 1939 r. Walki z żołnierzami niemieckimi stoczył 17. Pułk Ułanów Wielkopolskich im. Króla Bolesława Chrobrego. W historii tego starcia szczególnie zapisał się 1. szwadron pułku dowodzony przez rtm. Michała Gutowskiego.
Dodatek specjalny IPN w rocznicę bitwy pod Monte Cassino

Dodatek specjalny IPN w rocznicę bitwy pod Monte Cassino

Żołnierze 2. Korpusu Polskiego mieli łzy wzruszenia w oczach, gdy wśród ruin klasztoru na Monte Cassino zatrzepotała flaga narodowa. Dziś, 78 lat później, wspominamy ten moment jako jeden z symboli chwały polskiego oręża.
Dywizja „Lwów”. 6. Dywizja Piechoty Polskich Sił Zbrojnych w ZSRS (1941–1942)
Artykuł

Dywizja „Lwów”. 6. Dywizja Piechoty Polskich Sił Zbrojnych w ZSRS (1941–1942)

Autor: Bartosz Janczak
Po podpisaniu tzw. Układu Sikorski-Majski 30 lipca 1941 r. oraz polsko-sowieckiej umowy wojskowej 14 sierpnia 1941 r. na terenie Związku Sowieckiego powstała polska armia. W jej skład wchodziła m.in. 6. Dywizja Piechoty, nazywana – Dywizją „Lwów”.
Dywizja ratująca życie. 10. Dywizja Piechoty PSZ w ZSRS
Artykuł

Dywizja ratująca życie. 10. Dywizja Piechoty PSZ w ZSRS

Autor: Bartosz Janczak
Dywizja ta, sformowana na podstawie rozkazu z grudnia 1941 r., nie wzięła ostatecznie udziału w żadnych działaniach zbrojnych. Po ewakuacji na Bliski Wschód jej żołnierze zasilili szeregi 3. Dywizji Strzelców Karpackich. Jednak niewątpliwą zasługą tej krótko istniejącej jednostki jest to, że stanowiła dla tysięcy Polaków drogę ucieczki z sowieckiego piekła.
Gen. dyw. Piotr Skuratowicz (1892–1940) – ofiara zbrodni katyńskiej
Biogram / Biografia

Gen. dyw. Piotr Skuratowicz (1892–1940) – ofiara zbrodni katyńskiej

Autor: Bartosz Janczak
Wiosną 1940 r. w Związku Sowieckim rozstrzelano ok. 22 tys. polskich żołnierzy, którzy w czasie kampanii 1939 r. stanęli w obronie ojczyzny. Jedną z ofiar Zbrodni Katyńskiej był gen. dyw. Piotr Skuratowicz.
Generał brygady Marian Przewłocki. Dowódca Bazy 2. Korpusu Polskiego
Biogram / Biografia

Generał brygady Marian Przewłocki. Dowódca Bazy 2. Korpusu Polskiego

Autor: Bartosz Janczak
W walkach 2. Korpusu Polskiego w kampanii włoskiej 1944–1945 poza oddziałami oraz pododdziałami liniowymi dużą rolę odegrały również jednostki zapasowe i tyłowe. Taką rolę w dowodzonym przez gen. dyw. Władysława Andersa korpusie odgrywała Baza 2. Korpusu Polskiego. Jej dowódcą był doświadczony polski oficer kawalerii – gen. bryg. Marian Przewłocki.
Generał brygady Zygmunt Piasecki (1893-1954) – od ułana do emigranta
Biogram / Biografia

Generał brygady Zygmunt Piasecki (1893-1954) – od ułana do emigranta

Autor: Bartosz Janczak
We wrześniu i październiku 1939 r. walczyło wielu oficerów Wojska Polskiego, którzy w latach 1914–1920 brali udział w walkach o odrodzenie RP. Ich losy potoczyły się zazwyczaj tragicznie. Do niewoli niemieckiej, a po 1945 r. na emigrację udał się jeden z nich – gen. bryg. Zygmunt Piasecki.
Generał dywizji Józef Zając (1891–1963)
Biogram / Biografia

Generał dywizji Józef Zając (1891–1963)

Autor: Bartosz Janczak
Współtworzył polskie wojsko na Środkowym Wschodzie w pierwszych latach II wojny światowej. Oddanie, poświęcenie, obowiązkowość, zaangażowanie oraz praca gen. Józefa Zająca przyczyniły się do utworzenia w niełatwych warunkach wielu polskich jednostek wojskowych.
Generał Józef Zając – dowódca Wojsk Polskich na Środkowym Wschodzie
Biogram / Biografia

Generał Józef Zając – dowódca Wojsk Polskich na Środkowym Wschodzie

Autor: Bartosz Janczak
Na początku grudnia 1941 r. gen. bryg. Józef Zając dotarł na Środkowy Wschód, by objąć dowództwo nad polskim wojskiem w rejonie świata, gdzie wielu obywateli polskich znalazło się już jesienią 1939 r. Jego zadaniem było zapewnienie im odpowiednich warunków funkcjonowania oraz przygotowanie do działań wojennych.

Jaką drogę przebyli polscy żołnierze zanim trafili pod Monte Cassino i jakie było znaczenie tej zwycięskiej batalii? Czy był to ostatni punkt na szlaku bojowym 2. Korpusu Polskiego?

Autor: Adam Ostanek, Bartosz Janczak, Przemysław Benken

Jakim żołnierzem był Kazimierz Sosnkowski? Jaką rolę odegrał w I i II wojnie światowej? Czym zapisał się w historii II RP oraz jakie znaczenie miała prowadzona przez niego działalność emigracyjna po zakończeniu II wojny światowej?

Autor: Jerzy Kirszak, Daniel Koreś, Bartosz Janczak
Kurek, Kamiński, Żychoń i 17 maja 1944 r.
Artykuł

Kurek, Kamiński, Żychoń i 17 maja 1944 r.

Autor: Bartosz Janczak
Czwarta bitwa o Monte Cassino rozpoczęła się 12 maja 1944 r. Zakończyła się sześć dni później. Straty polskich wojsk w tym czasie wynosiły 923 poległych, 94 zaginionych i 2931 rannych. Wśród ofiar byli: dowódca 5. Wileńskiej Brygady Piechoty płk Wincenty Kurek, dowódca 13. Wileńskiego Batalionu Strzelców „Rysiów” mjr Władysław Kamiński oraz jego zastępca mjr Jan Żychoń.
Major Kazimierz Szosland – kawalerzysta-olimpijczyk
Biogram / Biografia

Major Kazimierz Szosland – kawalerzysta-olimpijczyk

Autor: Bartosz Janczak
W okresie dwudziestolecia międzywojennego jednym z najlepszych polskich jeźdźców był tragicznie zamordowany w czasie II wojny światowej mjr Kazimierz Szosland – dwukrotny olimpijczyk i srebrny medalista z 1928 roku.
Oficer 2. Korpusu, zdobywca Bolonii. Generał dywizji Klemens Rudnicki (1897–1992)
Biogram / Biografia

Oficer 2. Korpusu, zdobywca Bolonii. Generał dywizji Klemens Rudnicki (1897–1992)

Autor: Bartosz Janczak
U progu II wojny światowej Klemens Rudnicki był zawodowym wojskowym, który całe dorosłe życie spędził w mundurze. Zaangażowawszy się w pracę konspiracyjną, trafił do sowieckiego więzienia pod przybranym nazwiskiem. Najprawdopodobniej uniknął dzięki temu dołów katyńskich i doczekał momentu, gdy dane mu było powrócić w szeregi polskiego wojska oraz wkroczyć na kolejny szlak bojowy.
Oficerowie Polskich Sił Zbrojnych pochowani na Beckenham <i>Cemetery and Crematorium</i> w Londynie
Artykuł

Oficerowie Polskich Sił Zbrojnych pochowani na Beckenham Cemetery and Crematorium w Londynie

Autor: Bartosz Janczak
W południowo-wschodniej części Londynu znajduje się otwarty w 1876 r. cmentarz Beckenham Crematorium and Cemetery. Dziś jest on miejscem wiecznego spoczynku m.in. oficerów Polskich Sił Zbrojnych, którzy po zakończeniu II wojny światowej nie powrócili do powojennej, kontrolowanej przez komunistów Polski.
Plutonowy Roman Feldstein – jeden z obrońców Lwowa
Artykuł

Plutonowy Roman Feldstein – jeden z obrońców Lwowa

Autor: Bartosz Janczak
W toczonej od listopada 1918 r. do lipca 1919 r. wojnie polsko-ukraińskiej wzięło udział kilkadziesiąt tysięcy polskich żołnierzy. Ich dążeniem była nie tylko niepodległość Polski, ale również przyłączenie w granice nowo powstałego państwa Galicji Wschodniej ze Lwowem.
Powołanie gen. dyw. Tadeusza Komorowskiego „Bora” na stanowisko Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych
Artykuł

Powołanie gen. dyw. Tadeusza Komorowskiego „Bora” na stanowisko Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych

Autor: Bartosz Janczak
W ostatnich dniach Powstania Warszawskiego Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Władysław Raczkiewicz powołał na stanowisko Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych Komendanta Głównego Armii Krajowej gen. dyw. Tadeusza Komorowskiego. Powołanie „Bora” na tak ważną funkcję odbyło się w skomplikowanych i kontrowersyjnych okolicznościach.

Poznaj losy obywateli ewakuowanych ze Związku Sowieckiego w 1942 roku. W jaki sposób obywatele polscy opuszczali „nieludzką ziemię”? Jak przyczyniła się do tego Armia dowodzona przez gen. Władysława Andersa? Co wiesz o działaniach Armii Polskiej na Wschodzie w latach 1942-1944?

Autor: Bartosz Janczak, Paweł Sztama
Święto Flagi USA w Polskich Siłach Zbrojnych w 1942 r.
Artykuł

Święto Flagi USA w Polskich Siłach Zbrojnych w 1942 r.

Autor: Bartosz Janczak
Przystąpienie Stanów Zjednoczonych do II wojny światowej po japońskim ataku na Pearl Harbor z 7 grudnia 1941 r. rozbudziło nadzieje obywateli polskich na szybkie odzyskanie niepodległości, również wśród żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych. Na tę okoliczność w 1942 r. w jednostkach wojskowych na obczyźnie uroczyście obchodzono Święto Flagi USA.
Tockoje – jeden z garnizonów Polskich Sił Zbrojnych w Związku Sowieckim
Artykuł

Tockoje – jeden z garnizonów Polskich Sił Zbrojnych w Związku Sowieckim

Autor: Bartosz Janczak
W 1941 r. na terenie Związku Sowieckiego w wyniku umów międzynarodowych powstała polska armia pod dowództwem gen. dyw. Władysława Andersa. Jednym z miejsc stacjonowania Polskich Sił Zbrojnych w ZSRS był garnizon Tockoje.
Wojenne dzieciństwo. Martyrologia dzieci polskich pod okupacją niemiecką

Wojenne dzieciństwo. Martyrologia dzieci polskich pod okupacją niemiecką

Ofiarami były nie tylko dzieci poddane eksterminacji i wycieńczającej pracy, wysiedlane, ale także ci małoletni Polacy, których umieszczono w niemieckich rodzinach z zamiarem germanizacji.
Wojsko Polskie na Środkowym Wschodzie (1941–1942) – zarys działań
Artykuł

Wojsko Polskie na Środkowym Wschodzie (1941–1942) – zarys działań

Autor: Bartosz Janczak
Po kampanii polskiej 1939 r. wielu obywateli II Rzeczypospolitej znalazło się w różnych częściach Europy oraz świata. Dotarli oni również na Bliski Wschód, który w czasie II wojny światowej przez Brytyjczyków określany był Środkowym Wschodem.