Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

Święto Flagi USA w Polskich Siłach Zbrojnych w 1942 r.
TYLKO U NAS
Artykuł

Święto Flagi USA w Polskich Siłach Zbrojnych w 1942 r.

Autor: Bartosz Janczak
Przystąpienie Stanów Zjednoczonych do II wojny światowej po japońskim ataku na Pearl Harbor z 7 grudnia 1941 r. rozbudziło nadzieje obywateli polskich na szybkie odzyskanie niepodległości, również wśród żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych. Na tę okoliczność w 1942 r. w jednostkach wojskowych na obczyźnie uroczyście obchodzono Święto Flagi USA.
Tobruckie wyczyny podporucznika Mieczysława Sawickiego
TYLKO U NAS
Artykuł

Tobruckie wyczyny podporucznika Mieczysława Sawickiego

Autor: Jerzy Kirszak
W dziejach polskiej wojskowości istniały dwie wielkie jednostki złożone wyłącznie z ochotników, posiadające zarazem najwyższy odsetek żołnierzy z cenzusem naukowym. Były to I Brygada Legionów Polskich Józefa Piłsudskiego i powstała ćwierć wieku później Brygada Strzelców Karpackich generała Stanisław Kopańskiego. Ich żołnierze przeszli do legendy i są narodową dumą.
Tockoje – jeden z garnizonów Polskich Sił Zbrojnych w Związku Sowieckim
TYLKO U NAS
Artykuł

Tockoje – jeden z garnizonów Polskich Sił Zbrojnych w Związku Sowieckim

Autor: Bartosz Janczak
W 1941 r. na terenie Związku Sowieckiego w wyniku umów międzynarodowych powstała polska armia pod dowództwem gen. dyw. Władysława Andersa. Jednym z miejsc stacjonowania Polskich Sił Zbrojnych w ZSRS był garnizon Tockoje.
Trzy rejsy niszczyciela ORP „Orkan”
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Trzy rejsy niszczyciela ORP „Orkan”

Autor: Teodor Gąsiorowski
W dwudziestoleciu międzywojennym zdecydowano, że okręty pływające pod banderą Polskiej Marynarki Wojennej będą nosiły nazwy gwałtownych zjawisk atmosferycznych.
Tygodnik „Orzeł Biały”. Oręż w walce o wolną Polskę
POLECAMY
Artykuł

Tygodnik „Orzeł Biały”. Oręż w walce o wolną Polskę

Autor: Małgorzata Ptasińska
Pierwszy numer „Orła Białego” trafił do rąk żołnierzy Armii gen. Władysława Andersa 7 grudnia 1941 r. w Buzułuku. Tygodnik nosił kolejno podtytuły: „Polska walcząca na Wschodzie” oraz „Polska walcząca na ziemi włoskiej”.
Udział Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich w bitwie o Tobruk
POLECAMY
Artykuł

Udział Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich w bitwie o Tobruk

Autor: Jacek Wróbel
Nocą z 18 na 19 sierpnia 1941 r. do oblężonej twierdzy alianckiej w Tobruku przybyły pierwsze oddziały Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich. Przez 4 miesiące Brygada brała udział w obronie tej kluczowej twierdzy.
Uratowani z nieludzkiej ziemi. Ewakuacja armii Andersa i ludności polskiej ze Związku Sowieckiego
POLECAMY
Artykuł

Uratowani z nieludzkiej ziemi. Ewakuacja armii Andersa i ludności polskiej ze Związku Sowieckiego

Autor: Marcin Chorązki
Od 24 marca do 4 kwietnia 1942 r. do Iranu wydostało się z sowieckiej Rosji prawie 44 tys. Polaków. Drugi rzut ewakuacji odbył się w sierpniu.
W niemieckim i polskim mundurze. Dokumentacja Pawła Ziai w zasobie Archiwum IPN
POLECAMY
Artykuł

W niemieckim i polskim mundurze. Dokumentacja Pawła Ziai w zasobie Archiwum IPN

Autor: Joanna Dardzińska
Paweł Stanisław Ziaja urodził się 19 października 1923 r. w Chorzowie w rodzinie polskiej, od pokoleń zamieszkałej na terenie Górnego Śląska. W związku z niepowodzeniami frontowymi wojsk niemieckich i zwiększeniem zapotrzebowania na żołnierzy otrzymał powołanie do Wehrmachtu, a następnie został wcielony do Afrika Korps.
Warszawski salon Pana X
TYLKO U NAS
Biogram / Biografia

Warszawski salon Pana X

Autor: Grzegorz Wołk
Dramat wielu żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych, którym dane było przeżyć krwawe boje o wolną Polską, by na koniec nie móc powrócić do kraju, rozgrywał się po cichu. Skomunizowany kraj wielu z tych co powrócili powitał więzieniami i torturami.
Wielka ewakuacja 1939-1940
TYLKO U NAS
Artykuł

Wielka ewakuacja 1939-1940

Autor: Janusz Wróbel
17 września 1939 r. Naczelny Wódz marsz. Edward Rydz-Śmigły wydał „Dyrektywę ogólną”, która w związku z szybkimi postępami wojsk niemieckich i wkroczeniem Armii Czerwonej na teren Polski, nakazywała wycofanie oddziałów Wojska Polskiego „na Rumunię względnie Węgry”.
Wilhelmshaven. Koniec wojennej epopei pancerniaków Generała Maczka
POLECAMY
Artykuł

Wilhelmshaven. Koniec wojennej epopei pancerniaków Generała Maczka

Autor: Teodor Gąsiorowski
6 maja 1945 roku 1. Dywizja Pancerna gen. Stanisława Maczka zajęła bazę niemieckiej marynarki wojennej w Wilhelmshaven, kończąc swój szlak bojowy przez północną Francję, Belgię i Holandię.
Wkład Polonii francuskiej w odbudowę Wojska Polskiego (1939-1940)
TYLKO U NAS
Artykuł

Wkład Polonii francuskiej w odbudowę Wojska Polskiego (1939-1940)

Autor: Janusz Wróbel
Porażka II RP we wrześniu 1939 r. była szokiem dla Polaków nie tylko w kraju, ale i na świecie. Skonfrontowana z dwoma totalitarnymi sąsiadami, przy bierności sojuszników, nasza armia nie była w stanie powstrzymać agresorów. W początkach października walki ustały, a kraj znalazł się pod okupacją.
Władysław Anders – bojowy szlak zdobywcy Monte Cassino
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Władysław Anders – bojowy szlak zdobywcy Monte Cassino

Autor: Teodor Gąsiorowski
Władysław Anders przebył długą drogę od dowódcy brygady do Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Do historii przeszedł przede wszystkim jako zdobywca Monte Cassino.
Władysław Śliwiński. Z Dywizjonu 303 do celi śmierci
POLECAMY
Biogram / Biografia

Władysław Śliwiński. Z Dywizjonu 303 do celi śmierci

Autor: Wojciech Kujawa
Uczestnik bitwy o Wielką Brytanię, kawaler Krzyża Srebrnego Orderu Wojennego Virtuti Militari, ofiara reżimu komunistycznego. Urodzony 3 kwietnia 1922 r. w Wilnie Władysław Śliwiński to jeden z wielu bohaterów, którzy mieli być skazani na zapomnienie.
Władze i Wojsko Polskie we Francji i w Wielkiej Brytanii w latach 1939–1941
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

Władze i Wojsko Polskie we Francji i w Wielkiej Brytanii w latach 1939–1941

Autor: Marek Gałęzowski
Rozbiór Polski przez Niemcy i ZSRS nie został uznany przez inne państwa i nie przerwał ciągłości prawnej państwa polskiego. Na mocy konstytucji powstały we Francji władze polskie z prezydentem Władysławem Raczkiewiczem i premierem Władysławem Sikorskim na czele, który został również Naczelnym Wodzem odbudowywanej armii polskiej.
Wojsko Polskie na Środkowym Wschodzie (1941–1942) – zarys działań
POLECAMY
Artykuł

Wojsko Polskie na Środkowym Wschodzie (1941–1942) – zarys działań

Autor: Bartosz Janczak
Po kampanii polskiej 1939 r. wielu obywateli II Rzeczypospolitej znalazło się w różnych częściach Europy oraz świata. Dotarli oni również na Bliski Wschód, który w czasie II wojny światowej przez Brytyjczyków określany był Środkowym Wschodem.
Wojskowe Szkoły Junaków i Junaczek w ZSRS. Ewenement uzasadniony koniecznością polityczną
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Wojskowe Szkoły Junaków i Junaczek w ZSRS. Ewenement uzasadniony koniecznością polityczną

Autor: Anna Marcinkiewicz-Kaczmarczyk
Wojskowe Szkoły Junaków i Junaczek były ważnym przedsięwzięciem, podjętym w trudnej i skomplikowanej sytuacji politycznej. Nie tylko ułatwiły tysiącom młodych ludzi opuszczenie Związku Sowieckiego, ale też pozwoliły im wznowić przerwaną naukę i przygotować się do dalszego życia.
Wyzwolenie Ankony
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Wyzwolenie Ankony

Autor: Irena Siwińska
18 lipca 1944 r. wojska 2. Korpusu Polskiego odbiły z rąk Niemców Ankonę, portowe miasto nad Adriatykiem – ważny strategicznie punkt na froncie włoskim.
Wyzwolenie Bredy przez 1. Dywizję Pancerną
POLECAMY
Artykuł

Wyzwolenie Bredy przez 1. Dywizję Pancerną

Autor: Ryszard Sodel
29 października 1944 r. 1. Dywizja Pancerna dowodzona przez gen. Stanisława Maczka zdobyła holenderskie miasto Breda.
Z „domu niewoli” do Iranu
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Z „domu niewoli” do Iranu

Autor: Sławomir Kalbarczyk
Wokół wyjścia Armii Andersa ze Związku Socjalistycznych Republik Sowieckich narosło sporo mitów i nieporozumień. Niekiedy nieświadomie powielane są narracje stworzone post factum z nieprzyjaznym wobec Polski zamysłem.
Z krzyżem harcerskim na tułaczych szlakach
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Z krzyżem harcerskim na tułaczych szlakach

Autor: Tomasz Sikorski
W czasie II wojny światowej poza granicami kraju znalazła się polska młodzież, w tym młodzież harcerska, oraz mnóstwo dzieci, które należało objąć opieką wychowawczą.
Z Powstania Śląskiego do walczącej Grecji. Niezwykłe losy cichociemnego por. Jerzego Waletki vel Edwarda Barta
POLECAMY
Biogram / Biografia

Z Powstania Śląskiego do walczącej Grecji. Niezwykłe losy cichociemnego por. Jerzego Waletki vel Edwarda Barta

Autor: Krzysztof A. Tochman
Porucznik piech. Jerzy Waletko był jednym z kilkudziesięciu spadochroniarzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, którzy w czasie II wojny światowej walczyli na Bałkanach. Po specjalistycznym przeszkoleniu na kursach dla cichociemnych we Włoszech i w Palestynie, w 1944 r. został zrzucony na teren wroga.
Z ziemi helweckiej do polskiej…
POLECAMY
Artykuł

Z ziemi helweckiej do polskiej…

Autor: Małgorzata Ptasińska
W nocy z 19 na 20 czerwca 1940 roku granicę francusko-szwajcarską przekroczyła 2. Dywizja Strzelców Pieszych pod dowództwem gen. Bronisława Prugar-Ketlinga, która brała udział w krótkiej kampanii francuskiej w ramach 45. Korpusu gen. Mariusa Daille’a.
Z ziemi włoskiej. Defilada 2. Korpusu Polskiego w Mediolanie
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Z ziemi włoskiej. Defilada 2. Korpusu Polskiego w Mediolanie

Autor: Konrad Ślusarski
15 sierpnia 1946 r. w Mediolanie odbyła się defilada stacjonujących we Włoszech jednostek 2. Korpusu Polskiego. Wydarzenie odbywające się w ramach obchodów polskiego Święta Żołnierza wzbudziło duże zainteresowanie wśród mieszkańców miasta. Defiladę przyjmował dowódca korpusu gen. dyw. Władysław Anders.
Za naszą i waszą wolność. Czesi i Słowacy oraz Polacy w bitwie o Tobruk
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Za naszą i waszą wolność. Czesi i Słowacy oraz Polacy w bitwie o Tobruk

Autor: Jiří Plachý
Jednym spośród tysięcy patriotów, którzy po zajęciu Czech przez Niemców zdecydowali się wyruszyć za granicę i walczyć o wolność z bronią w ręku, był Alexander Marcibal, pracownik koncernu Baťa z Przerowa. W 1940 r. trafił on w Budapeszcie na polską organizację, która pomogła mu przedostać się na Środkowy Wschód. Nie był to odosobniony przypadek.
Zapomniani żołnierze. Służba Jana Korytko w polskich oddziałach wartowniczych przy armii amerykańskiej w Niemczech
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Zapomniani żołnierze. Służba Jana Korytko w polskich oddziałach wartowniczych przy armii amerykańskiej w Niemczech

Autor: Joanna Dardzińska
Wiosną 1945 r., gdy działania wojenne w Europie dobiegały końca i wojska alianckie przystąpiły do okupacji Niemiec, rozpoczęto formowanie oddziałów wartowniczych przy armii amerykańskiej. Była to służba pomocnicza przeznaczona m.in. do ochrony magazynów i składów materiałowych, pilnowania niemieckich jeńców i zbrodniarzy wojennych, obsługi konwojowej i eskortowej.
Zapomniany bohater
POLECAMY
Artykuł

Zapomniany bohater

Autor: Agnieszka Kostrzewa
„Więzień Szewczyk jako były podpułkownik przejawiał wrogość do Polski Ludowej. Do personelu więziennego ustosunkowany był biernie, natomiast we współżyciu z więźniami utrzymuje głęboki solidaryzm” - 17 kwietnia 1954 r. pisał w opinii o tym cichociemnym, żołnierzu Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie i Armii Krajowej, naczelnik Więzienia Karnego we Wronkach.
Zaskakująca inicjatywa. O ewakuacji Armii Andersa z Sowietów do Iranu polemicznie
TYLKO U NAS
Artykuł

Zaskakująca inicjatywa. O ewakuacji Armii Andersa z Sowietów do Iranu polemicznie

Autor: Sławomir Kalbarczyk
W historiografii polskiej zakorzenił się pogląd, że ewakuacja wojsk polskich z ZSRS do Iranu w sierpniu 1942 r. była wynikiem porozumienia brytyjsko-sowieckiego zawartego ponad głową rządu polskiego. Rzadko kiedy wspomina się o militarnym znaczeniu tej inicjatywy.
Zielony talizman. 1. Samodzielna Kompania <i>Commando</i>
POLECAMY
Artykuł

Zielony talizman. 1. Samodzielna Kompania Commando

Autor: Kamil Kruszewski
Winston Churchill zażądał utworzenia specjalnych jednostek, które przeniosłyby wojnę na teren okupowany przez Niemców. W odpowiedzi sformowano złożone z doskonale wyszkolonych ochotników jednostki komandosów, które przeprowadziły wiele rajdów na wybrzeża zajęte przez nieprzyjaciela. W październiku 1942 r. dołączyła do nich również polska formacja.
Zygmunt Tucewicz. Żołnierz gen. Maczka
Archiwum Pełne Pamięci
Biogram / Biografia

Zygmunt Tucewicz. Żołnierz gen. Maczka

Autor: Paweł Głuszek
Zygmunt Tucewicz urodził się 24 kwietnia 1904 roku w Żytomierzu. W trakcie kampanii wrześniowej w 1939 roku w stopniu rotmistrza służył w 9. Pułku Strzelców Konnych. Był dowódcą 2. szwadronu.
Żołnierze Andersa w „Głosie Polskim” w Buenos Aires
TYLKO U NAS
Artykuł

Żołnierze Andersa w „Głosie Polskim” w Buenos Aires

Autor: Diana Maksimiuk
II wojna światowa i powojenne losy państwa polskiego przyniosły ze sobą kolejną falę emigracji. Nie był to tym razem exodus „za chlebem”, czym charakteryzowała się emigracja międzywojenna, ale osiedlenie się poza granicami ojczyzny podyktowane było przesłankami politycznymi.
Żołnierze generała Andersa w Hiszpanii
TYLKO U NAS
Artykuł

Żołnierze generała Andersa w Hiszpanii

Autor: Janusz Wróbel
Wysiłek zbrojny narodu polskiego w II wojnie światowej jest na ogół dobrze znany. Napisano na ten temat wiele książek i naukowych artykułów. Znacznie mniej wiadomo natomiast o losach Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie po zakończeniu wojny, choć temat to pasjonujący i kryjący w sobie wiele zagadek.
poprzednia < 1
TEKSTY
TEMATY
Biblioteka cyfrowa
Audio/Video
English content
Księgarnia
Aktualności
Autorzy
O nas
Kontakt
Edukacja
postacie IPN
Spotkasz ich na Przystanku Historia
Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)
Dowiedz się więcej
Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.
IPN
Copyright © 2026 Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Wszelkie prawa zastrzeżone. ISSN 2719-8510