Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

Diecezja Wolnego Miasta Gdańska i jej pierwszy biskup (1922–1938)
POLECAMY
Artykuł

Diecezja Wolnego Miasta Gdańska i jej pierwszy biskup (1922–1938)

Autor: Daniel Gucewicz
Na mocy traktatu wersalskiego 15 listopada 1920 r. utworzono nie w pełni suwerenne Wolne Miasto Gdańsk, mające niespełna 2 tys. km2 i, na początku, ok. 356 tys. obywateli. Zdecydowanie dominowała w nim ludność niemiecka (odsetek Polaków szacuje się na ok. 10%) i protestancka (60–65% wobec 30–35% katolików). Żyli tu również Żydzi, mennonici, baptyści i prawosławni.
Dwie antytotalitarne encykliki Piusa XI
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Dwie antytotalitarne encykliki Piusa XI

Autor: Paweł Skibiński
Czym jest komunizm abp Achille Ratti – późniejszy Pius XI – mógł poznać, będąc nuncjuszem apostolskim w Polsce w czasie wojny z bolszewikami. Zagrożenie ze strony nazizmu ukazał mu nuncjusz w Niemczech. Encykliki wydane przez Piusa XI w marcu 1937 r. wskazują, że postawa papieża miała charakter antytotalitarny, bez czynienia zasadniczych rozróżnień między dwiema podstawowymi formami totalitaryzmu.
Dziedzictwo wielkiego pontyfikatu
WARTO ZAJRZEĆ
Recenzja

Dziedzictwo wielkiego pontyfikatu

Autor: Andrzej Grajewski
Pandemia pokrzyżowała uroczystości 100. rocznicy urodzin św. Jana Pawła II, które musiano ograniczyć zarówno w treści, jak i formie. W tym kontekście warto zauważyć edycję szkiców na temat wpływu tego pontyfikatu na Europę Środkowo-Wschodnią.
Jan Paweł II i wielka polityka
PAMIĘTAMY
Artykuł

Jan Paweł II i wielka polityka

Autor: Paweł Skibiński
W naszej pamięci zaciera się powoli obraz świata, jaki zastał Jan Paweł II, gdy obejmował Stolicę Piotrową. Świat Anno Domini 1978 był przecież radykalnie różny nie tylko od tego, który znamy dzisiaj, ale przede wszystkim kompletnie odmienny od świata u końca pontyfikatu papieża-Polaka wiosną 2005 r. Z całą pewnością papież z Polski odegrał poważną rolę w tych przemianach.
Kanonizacja Andrzeja Boboli i powrót jego relikwii do Polski w 1938 r.
POLECAMY
Artykuł

Kanonizacja Andrzeja Boboli i powrót jego relikwii do Polski w 1938 r.

Autor: Michał Zarychta
W dniu 17 kwietnia 1938 r. w Rzymie papież Pius XI ogłosił świętym Andrzeja Bobolę, polskiego jezuitę. Było to jedno z najważniejszych wydarzeń w historii Kościoła polskiego w okresie II Rzeczypospolitej.
Karol Maria Splett. Biskup gdański i II wojna światowa (1938–1945)
POLECAMY
Artykuł

Karol Maria Splett. Biskup gdański i II wojna światowa (1938–1945)

Autor: Daniel Gucewicz
Po przejęciu władzy w Wolnym Mieście przez nazistów, zaostrzyły się antypolskie i antykatolickie działania. Ograniczono naukę religii w szkołach, oczerniano młodzież katolicką i atakowano jej zebrania, niszczono krzyże i kapliczki, rozwiązano szereg stowarzyszeń kościelnych. Biskup Edward O’Rourke złożył rezygnację ze stanowiska, którą ostatecznie przyjęto 13 czerwca 1938 r.
Konserwatywno-katoliccy interpretatorzy dwudziestowiecznej historii z włoskiej diaspory
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Konserwatywno-katoliccy interpretatorzy dwudziestowiecznej historii z włoskiej diaspory

Autor: Krzysztof Dybciak
Po II wojnie światowej wielu polskich twórców znalazło się poza granicami kraju. We Włoszech mieszkali m.in. Jan Gawroński, Walerian Meysztowicz i Karolina Lanckorońska.
Niemcy, Watykan i Europa w czasach Edyty Stein
POLECAMY
Artykuł

Niemcy, Watykan i Europa w czasach Edyty Stein

Autor: Roksana Szczypta-Szczęch
1 maja 1987 r. Jan Paweł II beatyfikował Edytę Stein, niemiecką filozof żydowskiego pochodzenia – karmelitankę, która przyjęła zakonne imię Teresa Benedykta od Krzyża, zamordowaną w niemieckim obozie koncentracyjnym KL Auschwitz.
Nieuniknione starcie. Komunizm praktyczny w oczach Stolicy Apostolskiej i Kościoła w Polsce (1945–1989)
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Nieuniknione starcie. Komunizm praktyczny w oczach Stolicy Apostolskiej i Kościoła w Polsce (1945–1989)

Autor: Jan Żaryn
O nazizmie i bolszewizmie Stolica Apostolska miała zdanie wyrobione co najmniej od czasu, gdy w 1937 r. zdecydowała się na niemal równoległe wydanie dwóch encyklik potępiających pogańskie ideologie i praktyki rządów Rzeszy Niemieckiej i ZSRS. Okoliczności wybuchu wojny potwierdziły tylko tę opinię.
Oczami wroga
POLECAMY
Artykuł

Oczami wroga

Autor: Andrzej Grajewski
Dokumenty wytworzone przez KGB pokazują, jak wybór Jana Pawła II zmienił układ sił na świecie i dał nadzieję milionom chrześcijan żyjących w krajach komunistycznych.
Ojciec Soboru Watykańskiego II
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Ojciec Soboru Watykańskiego II

Autor: Ewa Czaczkowska
Kardynał Stefan Wyszyński na Soborze Watykańskim II reprezentował nie tylko Kościół w Polsce. Był też przedstawicielem katolików na Wschodzie.
Operacja „Zorza”. Aparat bezpieczeństwa wobec drugiej pielgrzymki Jana Pawła II do Polski
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Operacja „Zorza”. Aparat bezpieczeństwa wobec drugiej pielgrzymki Jana Pawła II do Polski

Autor: Ewelina Ślązak
Druga pielgrzymka Ojca Świętego Jana Pawła II do Ojczyzny odbyła się w realiach stanu wojennego, pod hasłem „Pokój Tobie, Polsko! Ojczyzno moja!”. Przybycie papieża poprzedziły wielomiesięczne negocjacje dotyczące terminu przyjazdu.
Audio/Video

Uprowadzenie i zabójstwo księdza Jerzego Popiełuszki wywołały w całej Polsce szok i niedowierzanie. Społeczna reakcja na tę zbrodnię była relacjonowana i analizowana również przez rozmaite ośrodki poza krajem.

Autor: Witold Bagieński, Rafał Dutkiewicz
Wywiad PRL w Rzymie
POLECAMY
Artykuł

Wywiad PRL w Rzymie

Autor: Witold Bagieński
Rezydentura Departamentu I MSW w Rzymie była uważana za jedno z czołowych przedstawicielstw wywiadu PRL za granicą. Głównym obiektem zainteresowania tej placówki była Stolica Apostolska. Zapotrzebowanie władz w Warszawie na informacje z Watykanu wyraźnie wzrosło w czasie pontyfikatu Jana Pawła II.
Zamach na Placu Świętego Piotra
PAMIĘTAMY
Artykuł

Zamach na Placu Świętego Piotra

Autor: Filip Musiał
Było pogodne popołudnie, środa 13 maja 1981 r. Odkryty papamobile drugi raz okrążał Plac św. Piotra. Zatrzymał się, a Jan Paweł II nie potrafił odmówić sobie serdeczności wobec zgromadzonych.
TEKSTY
TEMATY
Biblioteka cyfrowa
Audio/Video
English content
Księgarnia
Aktualności
Autorzy
O nas
Kontakt
Edukacja
postacie IPN
Spotkasz ich na Przystanku Historia
Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)
Dowiedz się więcej
Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.
IPN
Copyright © 2026 Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Wszelkie prawa zastrzeżone. ISSN 2719-8510