Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

„Stan the Man”. Baseballista z Polską w sercu
Biogram / Biografia

„Stan the Man”. Baseballista z Polską w sercu

Autor: Justyna Staroń
Choć dziś amerykańskie Sokolstwo kojarzone jest głównie z działalnością patriotyczną i akcjami na rzecz wojska, to pamiętać trzeba, że jego zaangażowanie w krzewienie kultury fizycznej wśród Polonii również miało niebagatelne znaczenie.

Aresztowany przez Niemców, trafił do jednej z najcięższych katowni. Mimo tortur i upokorzeń, nie zapomniał o swoich najbliższych... W krótkich, pełnych emocji grypsach, oszczędzał bliskim szczegółów o brutalnych warunkach, w jakich żył, ich treść pełna była miłości, troski i niezłomnej woli przetrwania.

Autor: Justyna Staroń, Dorota Grzechocińska, Hanna Bogoryja-Zakrzewska

Czy Kornel Makuszyński był lubiany? Za co aresztowano szwagra Makuszyńskiego? Dlaczego Adolf Nowaczyński stracił oko? I kto „trąbił na potęgę z góralami? Na te i wiele innych pytań dotyczących twórczości i życia Kornela Makuszyńskiego odpowiada autorka książki „Cudnej mimozie – wstrętna pokrzywa”.

Autor: Justyna Staroń, Tomasz Szturo
Halina Golczowa. Poetka z Ravensbrück
Artykuł

Halina Golczowa. Poetka z Ravensbrück

Autor: Justyna Staroń
Po wybuchu wojny zaangażowała się w tajne nauczanie. Aresztowano ją i trafiła na Pawiak, skąd we wrześniu przetransportowano ją do KL Ravensbrück – otrzymała numer 7591. Tam poznała graficzkę i malarkę – Marię Hiszpańską (po mężu Neumann). Połączyła je wrażliwość na sztukę – Halina pisała wiersze, Maria rysowała – ta odskocznia pozwoliła im na przetrwanie w nieludzkich warunkach.

Henryk Śmigacz w czasie Powstania Warszawskiego był jednym z fotoreporterów Delegatury Rządu na Kraj. Nie zważając na zagrożenie wykonywał zdjęcia, które miały tworzyć fotograficzną kronikę życia warszawiaków pod okupacją niemiecką, dokumentującą zniszczenia bombardowanej stolicy.

Autor: Joanna Dardzińska, Justyna Staroń, Hanna Bogoryja-Zakrzewska
Historia polskiego sokolstwa w Stanach Zjednoczonych
Artykuł

Historia polskiego sokolstwa w Stanach Zjednoczonych

Autor: Justyna Staroń
Sokolstwo Polskie w Ameryce (Polish Falcons of America) jest jedną z najważniejszych organizacji polonijnych w Stanach Zjednoczonych. W latach 1894–1926 towarzystwo działało pod nazwą „Związek Sokołów Polskich w Ameryce”. Jego członkowie mieli wielkie zasługi w propagowaniu polskiej kultury, nie tylko wśród emigrantów, ale także w całym społeczeństwie amerykańskim.

Janina Broszkiewicz (ur. 1922 r.) i Edward Krzeczkowski (ur. 1910 r.) byli zesłani przez Sowietów na Syberię po agresji Armii Czerwonej na Polskę we wrześniu 1939 roku. Z sowieckiej niewoli wyszli z armią gen. Andersa. Wyjątkowym przedmiotem, wśród pamiątek przekazanych przez ich córkę Krystynę, jest pamiętnik spisany na korze brzozowej, który stanowił namiastkę normalności na „nieludzkiej ziemi”.

Autor: Agnieszka Sodel, Justyna Staroń, Anna Włodarczyk-Sętorek, Piotr Ataman

Justyna Staroń

Doktor w dziedzinie nauk humanistycznych w dyscyplinie literaturoznawstwo. W 2018 roku obroniła z wyróżnieniem pracę doktorską o rękopisach Kornela Makuszyńskiego na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II. Interesuje się literaturą XX wieku, zwłaszcza w ujęciu edytorskim i filologicznym. Stypendystka Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. B. pracowinik Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie.​
Kolekcja Jadwigi i Zofii Klimkiewicz w zbiorach białostockiego oddziału Archiwum IPN
Artykuł

Kolekcja Jadwigi i Zofii Klimkiewicz w zbiorach białostockiego oddziału Archiwum IPN

Autor: Justyna Staroń
Projekt Archiwum Pełne Pamięci, powołany do istnienia w 2017 roku, skupia swoje działania na przyjmowaniu do zasobu, zabezpieczaniu i udostępnianiu przechowywanych w domowych archiwach materiałach.
Pamiątki rodziny Stachlewskich we wrocławskim Archiwum IPN
Artykuł

Pamiątki rodziny Stachlewskich we wrocławskim Archiwum IPN

Autor: Justyna Staroń
Ponad tysiąc darczyńców zaufało Instytutowi Pamięci Narodowej i przekazało bądź udostępniło swoje najcenniejsze pamiątki w ramach projektu Archiwum Pełne Pamięci.
Pamiątki spod Monte Cassino
Artykuł

Pamiątki spod Monte Cassino

Autor: Jolanta Drozdowska, Katarzyna Gawkowska, Justyna Staroń
18 maja 1944 roku żołnierze 2. Korpusu Polskiego pod dowództwem gen. Władysława Andersa toczyli jedną z najbardziej zaciętych bitew II Wojny Światowej. Po miesiącach bohaterskiej, niestrudzonej walki, zatknęli biało-czerwoną flagę na ruinach, niezwyciężonego dotąd klasztoru na Monte Cassino.
Pamięć narodu zamknięta w archiwaliach
Źródło historyczne

Pamięć narodu zamknięta w archiwaliach

Autor: Justyna Staroń
Od ponad dwudziestu lat Instytut Pamięci Narodowej podejmuje wielokierunkowe działania, by ocalić od zapomnienia historie jednostek, które składają się na dzieje naszej ojczyzny.
Podpułkownik Mikołaj Aleksander Krajnik „Grzymała” (1901-1943)
Biogram / Biografia

Podpułkownik Mikołaj Aleksander Krajnik „Grzymała” (1901-1943)

Autor: Justyna Staroń
W ramach projektu Archiwum Pełne Pamięci do zasobu Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej każdego tygodnia trafiają różnego rodzaju dary od osób prywatnych: od pojedynczych kart po pudła zawierające materiały różnej proweniencji.
Sokoli Klub Szybowcowy – „W zdrowym ciele, zdrowy duch”
Artykuł

Sokoli Klub Szybowcowy – „W zdrowym ciele, zdrowy duch”

Autor: Justyna Staroń
Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” stanowiło w Polsce wzór nowoczesnej organizacji społecznej, łączącej dbałość o kulturę fizyczną i narodową. Ruch sokolski zawędrował również do Stanów Zjednoczonych, gdzie wysiłki instruktorów zaowocowały również barwnym epizodem budowy własnego klubu szybowcowego.

W 2021 r. Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej zamieściło w mediach społecznościowych fotografię młodej Polki z prośbą o pomoc w jej identyfikacji. Dzięki zaangażowaniu internautów ustalono, że osobą ze zdjęcia jest Maria Barr-Grabowska, córka pułkownika dyplomowanego Wojska Polskiego Benedykta Chłusewicza.

Autor: Adam Siwek, Justyna Staroń
Zygmunt Adam Zyblewski (1915–1944)
Biogram / Biografia

Zygmunt Adam Zyblewski (1915–1944)

Autor: Justyna Staroń
Do zasobu archiwalnego IPN trafiły materiały dotyczące Zygmunta Adama Zyblewskiego, uczestnika kampanii wrześniowej, jeńca stalagu, działacza podziemia z okresu II wojny światowej, który życie stracił w katowni Gestapo w Forcie III w Pomiechówku.