Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

„Jego partią była Polska”

„Jego partią była Polska”

Autor: Karol Nawrocki, Mateusz Szpytma, Maciej Foks
Wincenty Witos (1874–1945), uznawany za jednego z najwybitniejszych polskich polityków, nigdy nie oderwał się od chłopskich korzeni i stał się niekwestionowanym autorytetem ruchu ludowego, również dla kolejnych pokoleń.
„Jestem dzieckiem szczęścia”. Wywiad z Jerzym Skrzypkiem, więźniem obozów koncentracyjnych
Wywiad

„Jestem dzieckiem szczęścia”. Wywiad z Jerzym Skrzypkiem, więźniem obozów koncentracyjnych

Autor: Jerzy Skrzypek, Maciej Foks
Jerzy Skrzypek (1920-2013) – w czasie wojny za działalność antyniemiecką uwięziony na Pawiaku, następnie w Auschwitz, Flossenbürgu i Dachau – ofiara eksperymentów pseudomedycznych badających odporność organizmu na niskie temperatury, po wojnie otrzymał status inwalidy wojennego.

Co dziś wiemy na temat akcji niemieckiej na stacji Mosty w sierpniu 1939 r.? Kim był Hans-Albrecht Herzner? Czy grupa Nachtigal brała udział w mordach we Lwowie? Między innymi te kwestie poruszamy w programie. Gościem odcinka jest dr hab. Grzegorz Bębnik z Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Katowicach, autor książki „Od Mostów do Hohenlychen. Z archiwum Hansa-Albrechta Herznera”.

Autor: Maciej Foks, Grzegorz Bębnik

Co mówili aktorzy o rozmowach z funkcjonariuszami SB? Którzy z nich współpracowali z bezpieką? Dlaczego Piotr Fronczewski nie dał się zwerbować? Co wiemy o twórcach kinematografii resortowej MSW?

Autor: Filip Gańczak, Maciej Foks

Co wiemy o ekipie Wojciecha Jaruzelskiego? W jaki sposób generał manipulował swoimi współpracownikami? Jak po upływie 30 lat historycy patrzą na prywatyzację?

Autor: Michał Przeperski, Maciej Foks

Czy historia ucieczki Rurarza i Spasowskiego z ambasad PRL w czasie stanu wojennego to gotowy scenariusz filmu sensacyjnego? Jakie były losy Spasowskich w czasie okupacji?

Autor: Patryk Pleskot, Maciej Foks

Czy kierunek niemiecki był w międzywojennym wywiadzie polskim niedoceniany? Na czym polegała akcja „Wózek”? Jak wyglądała współpraca wywiadowcza z Japonią? Dlaczego Niemcy po wybuchu wojny przejęli w Warszawie dokumenty dotyczące współpracowników naszego wywiadu? Jak wyglądała polska wspólnota wywiadowcza?

Autor: Władysław Bułhak, Maciej Foks

Czy komuniści próbowali zamordować prymasa? Jak wyglądał wieczór jego internowania? W jaki sposób komuniści przygotowali miejsca przetrzymywania prymasa? Jak przebiegała inwigilacja Wyszyńskiego?

Autor: Rafał Łatka, Maciej Foks

Czy napadli nas naziści? Gdzie szukać źródeł okupacyjnego barbarzyństwa? Skąd brała się chęć zalegalizowania zbrodni?

Autor: Adam Pleskaczyński, Maciej Foks

Czy Polska Ludowa poszukiwała zbrodniarzy z KL Auschwitz? Dlaczego w dokumentach dyplomatycznych ze zbioru częściej występuje zapis „Oświęcim” na określenie obozu? Skąd pochodziły wskazówki dotyczące miejsca pobytu poszukiwanych?

Autor: Anna Ratke-Majewska, Maciej Foks

Czy w wywiadzie lub kontrwywiadzie polskim w czasie wojny były skandale? Jakie mieliśmy sukcesy wywiadowcze? Jakie mity możemy dziś zdekonstruować? Do jakich struktur, postaci, tradycji powinny się odwoływać współczesne służby polskie?

Autor: Władysław Bułhak, Maciej Foks

Czy zbrodnie niemieckie w budynku przy al. Szucha 25 zostały ukarane? Jakie miejsce w statystykach Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie zajmowały uniewinnienia? Czy wśród biografii sędziów byli weterani walk pod Lenino, o Kołobrzeg, Wał Pomorski lub Berlin?

Autor: Patryk Pleskot, Maciej Foks

Czym był dekret sierpniowy – narzędziem do walki z przeciwnikami politycznymi czy też narzędziem do wymierzania sprawiedliwości zbrodniarzom niemieckim i kolaborantom? Czy był wzorowany na rozwiązaniach sowieckich? Czy nadal obowiązuje?

Autor: Adam Dziurok, Przemysław Piątek, Maciej Foks

Czym Konfederacja Polski Niepodległej różniła się od innych organizacji opozycyjnych w PRL? Jak zmieniały się działania SB wobec KPN? Co mówiono o Konfederacji w Radiu Wolna Europa?

Autor: Grzegorz Wołk, Maciej Foks

Czym według członków Towarzystwa Krzewienia Kultury Świeckiej był światopogląd marksistowski? Jakie były motywy wstępowania do towarzystwa? Jakie obyczaje świeckie upowszechniano?

Autor: Bogusław Wójcik, Maciej Foks

Czym zajmowała się żandarmeria niemiecka w okupowanej Polsce? Kim byli sprawcy zbrodni z Markowej? Dlaczego jest to zbrodnia (nie)osądzona? Kogo nazywano diabłem łańcuckim?

Autor: Wojciech Hanus, Maciej Foks

Dlaczego IPN bywa nazywany Instytutem Przyszłości Narodowej? Gdzie zawiodła autora albumu polska historia? Jak zrobić dobre zdjęcie? Czym jest fotografia ekstremalna? Czy w pracy fotografa zdarzają się chwile magiczne?

Autor: Mikołaj Bujak, Maciej Foks

Dlaczego niemieccy żołnierze popełniali zbrodnie? Na ile były one konsekwencją rozkazu, a na ile własnej inicjatywy? Ilu polskich żołnierzy zamordowano? Czy naszą wiedzę należy zweryfikować?

Autor: Tomasz Sudoł, Maciej Foks

Dlaczego ORP Wicher nie został ewakuowany w ramach planu „Peking"? Gdzie w momencie wybuchu wojny były transatlantyki polskie? Czy ORP Wilk rzeczywiście staranował u-boota? Co wiemy o przyczynach samobójstwa dowódcy „Wilka”? Dlaczego zatonął ORP Jastrząb? Czy ORP Burza zatopił okręt podwodny U-606? Jaki był los parowca „Wigry”?

Autor: Mateusz Kubicki, Maciej Foks

Gdzie szukać źródeł radykalizacji nacjonalistów ukraińskich? Co było ich siłą napędową? Jak nacjonaliści ukraińscy wyobrażali sobie granice, zasięg przyszłego państwa ukraińskiego? Dlaczego władze Ukrainy szukają bohaterów także wśród zbrodniarzy?

Autor: Bartosz Januszewski, Maciej Foks

Ile cech typowego Wielkopolanina miał Łukasz Ciepliński? Dlaczego został posłany do szkoły wojskowej? Ile czołgów niemieckich zniszczył w 1939 r.? W jakich okolicznościach otrzymał order Virtuti Militari? Co wiemy o przeszkoleniu konspiratora w Budapeszcie? Co można powiedzieć o siatce wywiadowczej na terenie podległym Cieplińskiemu?

Autor: Maciej Foks, Zbigniew K. Wójcik

Jak dziś historycy rosyjscy patrzą na politykę Stalina? Kiedy według Rosjan zaczęła się II wojna światowa? W jaki sposób Sowieci traktowali ziemie polskie, na które wkraczali? Jak silny jest obecnie w Rosji mit Wielkiej Wojny Ojczyźnianej?

Autor: Maciej Foks, Marek Szymaniak

Jak należy mówić – kampania polska, wrześniowa czy wojna obronna Polski? Jak traktować literaturę o wrześniu 1939 r. z czasów PRL? Czy polskie okręty podwodne były za duże na Bałtyk? Jakie były braki Rejonu Umocnionego Hel?

Autor: Maciej Franz, Maciej Foks

Jak oszacować liczbę ofiar obozu zagłady w Sobiborze? Skąd pochodzili więźniowie? Jaką rolę w upowszechnianiu wiedzy o obozie odegrał film fabularny „Ucieczka z Sobiboru”?

Autor: Marek Bem, Maciej Foks

Jak pracownicy polskiego radia i telewizji przyjęli narodziny ruchu Solidarności i niezależnych związków zawodowych? Co wiemy o inwigilacji pracowników TVP przez SB? Które ze znanych ze szklanego ekranu osób współpracowały z bezpieką?

Autor: Grzegorz Majchrzak, Maciej Foks

Jak ścigano agentów Gestapo? W jakich okolicznościach ginęli agenci Gestapo? Jak wyglądały dochodzenia przeciwko nim po wojnie?

Autor: Patrycja Resel, Maciej Foks

Jak w wojsku Berlinga odnoszono się do Zbrodni Katyńskiej? Co zmieniło się po II wojnie światowej na tablicach Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie? Jaki tytuł nosił pierwszy film o Ludowym Wojsku Polskim?

Autor: Tomasz Leszkowicz, Maciej Foks

Jak Wincenty Witos wyobrażał sobie granice i ustrój niepodległej Polski? Co Niemcy zaproponowali mu w czasie okupacji? Czego chcieli od niego komuniści?

Autor: Mateusz Szpytma, Maciej Foks

Jak wyglądał szlak bojowy 17. Pułku Ułanów Wielkopolskich? Kto był najlepszym ułanem w jednostce? Która jednostka kultywuje dziś tradycje ułanów wielkopolskich?

Autor: Maciej foks, Paweł Kochański

Jak wyglądało życie codzienne legionistów? Kim byli fotografowie legionowi? Co przestawiają zdjęcia z przysięgi, której nie było? Jaki był los mieszkańców Skierniewic w 1939 r.?

Autor: Artur Kuprianis, Maciej Foks

Jaka jest definicja grobu wojennego? Jakie są aspekty prawne ochrony i opieki nad grobami? Co mówią konwencje międzynarodowe? Jakie wyzwania stoją przed państwami w obliczu współczesnych konfliktów?

Autor: Jolanta Mikołajczyk, Maciej Foks

Jaką postawę mieli Sowieci odnośnie katastrofy czarnobylskiej? Czy analogicznie zachowywano się kilkanaście lat później w związku z katastrofą okrętu atomowego Kursk? Na ile zmieniła się mentalność rosyjskich decydentów od czasów katastrofy?

Autor: Maciej Foks, Kamil Dworaczek

Jaki był w Polsce stosunek opinii publicznej, mediów i ugrupowań politycznych do wojny domowej w Hiszpanii? Co skłaniało Polaków do wzięcia udziału w tej batalii? Dlaczego określamy ich jako dąbrowszczaków? Skąd polscy ochotnicy przybywali do Hiszpanii? Jak byli postrzegani przez władze RP?

Autor: Daniel Czerwiński, Maciej Foks

Jaki wymiar miała pomoc udzielana Żydom przez Polaków w czasie okupacji niemieckiej? Jakie były różnice w karach za ratowanie Żydów w okupowanej Europie? Jakie były cele i źródła finansowania Centralnego Komitetu Żydów w Polsce? Kim byli Polacy zwracający się po wojnie o pomoc do Komitetu?

Autor: Elżbieta Rączy, Maciej Foks

Jakie są nowe aspekty zbrodni katyńskiej opisywane w książce? Jak to możliwe, że kłamstwo katyńskie jest nadal głoszone? Jak można z nim polemizować? Jak to się stało, że część polskich jeńców nie podzieliła losu kolegów ze Starobielska, Ostaszkowa i Kozielska?

Autor: Witold Wasilewski, Maciej Foks

Kim byli teozofowie? Które ze znanych postaci należały do ruchu? Jak rozległa była siatka Czaykowskiego? Które próby werbunku się nie powiodły? Co zawierały raporty Czaykowskiego? W jaki sposób nawiązywał kontakt z Londynem? Jak bezpieka trafiła na ślad siatki?

Autor: Tomasz Krok, Maciej Foks

Maciej Foks

Urodzony w 1975 r., pracownik Wydawnictwa IPN, redaktor portalu edukacyjnego Pamięć.pl, autor wywiadów i notacji ze świadkami historii, w szczególności więźniami niemieckich obozów koncentracyjnych i zagłady.

Na jakim szczeblu podejmowano decyzję o werbunku dyplomaty? Jakie strategie w obliczu szantażu przyjmowali dyplomaci? Czy starano się pozyskać członków ich rodzin?

Autor: Rafał Olbert, Maciej Foks

Na okładce książki widać, że kolumna żołnierzy maszeruje w nieznane. Jakie obawy mieli żołnierze Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie związane z sytuacją kraju? Jak wyglądało rozpracowanie operacyjne żołnierzy PSZ? Jak zmieniał się ich obraz w propagandzie?

Autor: Anna Marcinkiewicz-Kaczmarczyk, Maciej Foks

O Ryszardzie Kuklińskim mówią byli oficerowie CIA David Forden i Aris Pappas

Autor: Maciej Foks

Skąd wywodzili się członkowie Żydowskiego Związku Wojskowego? Jakie nieprawdziwe informacje o ŻZW udało się zweryfikować? Kim był tajemniczy Paweł Frenkel? Jak można ocenić zapiski Dawida Wdowińskiego na tle innych wspomnień ocalałych?

Autor: Martyna Grądzka-Rejak, Maciej Foks
Sprawiedliwi wzorem człowieczeństwa
Wywiad

Sprawiedliwi wzorem człowieczeństwa

Autor: Mateusz Szpytma, Maciej Foks
Z dr. Mateuszem Szpytmą, zastępcą Prezesa IPN, pomysłodawcą i pierwszym szefem Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów, a także honorowym członkiem Polskiego Towarzystwa Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, rozmawia Maciej Foks.
Uratowali mnie Polacy. Opowieść uciekiniera z obozu w Sobiborze
Wywiad

Uratowali mnie Polacy. Opowieść uciekiniera z obozu w Sobiborze

Autor: Filip Białowicz, Maciej Foks
Filip Białowicz (Philip Bialowitz) (1925-2016) kawaler Krzyża Oficerskiego Orderu Zasługi RP, w 1943 zbiegł z obozu w Sobiborze i do zakończenia wojny ukrywany był na wsi przez rodzinę Mazurków. Po wojnie mieszkał w USA. Opublikował wspomnienia A Promise at Sobibór (wyd. pol.: Bunt w Sobiborze).

W jaki sposób Josip Broz-Tito doszedł do władzy? Jak wyglądała sytuacja na terenach jugosłowiańskich podczas II wojny światowej? Dlaczego partyzantka komunistyczna zyskiwała na popularności? Skąd wzięli się w niej Polacy?

Autor: Mateusz Sokulski, Maciej Foks

W jaki sposób wykorzystywano walki o Wał Pomorski i Kołobrzeg w propagandzie Polski Ludowej? Dlaczego sposób pochówku żołnierzy na cmentarzu w Wałczu wywołał protesty? Jakie przekłamania zawiera obraz olejny „Kołobrzeg 1945. Ostatni bój”?

Autor: Marcin Prusak, Maciej Foks
Więzień, uciekinier, egzekutor
Wywiad

Więzień, uciekinier, egzekutor

Autor: Kazimierz Albin, Maciej Foks
Kazimierz Albin w latach 1940-43 więzień KL Auschwitz (numer obozowy 118) i uciekinier z tego obozu, a następnie żołnierz Armii Krajowej i wykonawca wyroków śmierci, kawaler Krzyża Komandorskiego Orderu Odrodzenia Polski, opowiada o swoim doświadczeniu lat wojny i okupacji niemieckiej.

Z jakich powodów nie powinniśmy nazywać wyparcia Niemców przez Sowietów wyzwoleniem? Jak zachowywali się czerwonoarmiści na zajętych terytoriach? Jak miejscowa ludność na Mazowszu Północnym odnosiła się do żołnierzy sowieckich?

Autor: Tomasz Piekarski, Maciej Foks

Zbrodnia Wołyńska - ludobójstwo przekraczające miarę ludobójstwa

Autor: Maciej Foks