Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

„Jego partią była Polska”

„Jego partią była Polska”

Autor: Karol Nawrocki, Mateusz Szpytma, Maciej Foks
Wincenty Witos (1874–1945), uznawany za jednego z najwybitniejszych polskich polityków, nigdy nie oderwał się od chłopskich korzeni i stał się niekwestionowanym autorytetem ruchu ludowego, również dla kolejnych pokoleń.
„Jestem dzieckiem szczęścia”. Wywiad z Jerzym Skrzypkiem, więźniem obozów koncentracyjnych
Wywiad

„Jestem dzieckiem szczęścia”. Wywiad z Jerzym Skrzypkiem, więźniem obozów koncentracyjnych

Autor: Jerzy Skrzypek, Maciej Foks
Jerzy Skrzypek (1920-2013) – w czasie wojny za działalność antyniemiecką uwięziony na Pawiaku, następnie w Auschwitz, Flossenbürgu i Dachau – ofiara eksperymentów pseudomedycznych badających odporność organizmu na niskie temperatury, po wojnie otrzymał status inwalidy wojennego.

Co dziś wiemy na temat akcji niemieckiej na stacji Mosty w sierpniu 1939 r.? Kim był Hans-Albrecht Herzner? Czy grupa Nachtigal brała udział w mordach we Lwowie? Między innymi te kwestie poruszamy w programie. Gościem odcinka jest dr hab. Grzegorz Bębnik z Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Katowicach, autor książki „Od Mostów do Hohenlychen. Z archiwum Hansa-Albrechta Herznera”.

Autor: Maciej Foks, Grzegorz Bębnik

Co mówili aktorzy o rozmowach z funkcjonariuszami SB? Którzy z nich współpracowali z bezpieką? Dlaczego Piotr Fronczewski nie dał się zwerbować? Co wiemy o twórcach kinematografii resortowej MSW?

Autor: Filip Gańczak, Maciej Foks

Co wiemy o ekipie Wojciecha Jaruzelskiego? W jaki sposób generał manipulował swoimi współpracownikami? Jak po upływie 30 lat historycy patrzą na prywatyzację?

Autor: Michał Przeperski, Maciej Foks

Czy historia ucieczki Rurarza i Spasowskiego z ambasad PRL w czasie stanu wojennego to gotowy scenariusz filmu sensacyjnego? Jakie były losy Spasowskich w czasie okupacji?

Autor: Patryk Pleskot, Maciej Foks

Czy kierunek niemiecki był w międzywojennym wywiadzie polskim niedoceniany? Na czym polegała akcja „Wózek”? Jak wyglądała współpraca wywiadowcza z Japonią? Dlaczego Niemcy po wybuchu wojny przejęli w Warszawie dokumenty dotyczące współpracowników naszego wywiadu? Jak wyglądała polska wspólnota wywiadowcza?

Autor: Władysław Bułhak, Maciej Foks

Czy komuniści próbowali zamordować prymasa? Jak wyglądał wieczór jego internowania? W jaki sposób komuniści przygotowali miejsca przetrzymywania prymasa? Jak przebiegała inwigilacja Wyszyńskiego?

Autor: Rafał Łatka, Maciej Foks

Czy napadli nas naziści? Gdzie szukać źródeł okupacyjnego barbarzyństwa? Skąd brała się chęć zalegalizowania zbrodni?

Autor: Adam Pleskaczyński, Maciej Foks

Czy Polska Ludowa poszukiwała zbrodniarzy z KL Auschwitz? Dlaczego w dokumentach dyplomatycznych ze zbioru częściej występuje zapis „Oświęcim” na określenie obozu? Skąd pochodziły wskazówki dotyczące miejsca pobytu poszukiwanych?

Autor: Anna Ratke-Majewska, Maciej Foks

Czy w wywiadzie lub kontrwywiadzie polskim w czasie wojny były skandale? Jakie mieliśmy sukcesy wywiadowcze? Jakie mity możemy dziś zdekonstruować? Do jakich struktur, postaci, tradycji powinny się odwoływać współczesne służby polskie?

Autor: Władysław Bułhak, Maciej Foks

Czy zbrodnie niemieckie w budynku przy al. Szucha 25 zostały ukarane? Jakie miejsce w statystykach Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie zajmowały uniewinnienia? Czy wśród biografii sędziów byli weterani walk pod Lenino, o Kołobrzeg, Wał Pomorski lub Berlin?

Autor: Patryk Pleskot, Maciej Foks

Czym był dekret sierpniowy – narzędziem do walki z przeciwnikami politycznymi czy też narzędziem do wymierzania sprawiedliwości zbrodniarzom niemieckim i kolaborantom? Czy był wzorowany na rozwiązaniach sowieckich? Czy nadal obowiązuje?

Autor: Adam Dziurok, Przemysław Piątek, Maciej Foks

Czym Konfederacja Polski Niepodległej różniła się od innych organizacji opozycyjnych w PRL? Jak zmieniały się działania SB wobec KPN? Co mówiono o Konfederacji w Radiu Wolna Europa?

Autor: Grzegorz Wołk, Maciej Foks

Czym według członków Towarzystwa Krzewienia Kultury Świeckiej był światopogląd marksistowski? Jakie były motywy wstępowania do towarzystwa? Jakie obyczaje świeckie upowszechniano?

Autor: Bogusław Wójcik, Maciej Foks

Czym zajmowała się żandarmeria niemiecka w okupowanej Polsce? Kim byli sprawcy zbrodni z Markowej? Dlaczego jest to zbrodnia (nie)osądzona? Kogo nazywano diabłem łańcuckim?

Autor: Wojciech Hanus, Maciej Foks

Dlaczego IPN bywa nazywany Instytutem Przyszłości Narodowej? Gdzie zawiodła autora albumu polska historia? Jak zrobić dobre zdjęcie? Czym jest fotografia ekstremalna? Czy w pracy fotografa zdarzają się chwile magiczne?

Autor: Mikołaj Bujak, Maciej Foks

Dlaczego niemieccy żołnierze popełniali zbrodnie? Na ile były one konsekwencją rozkazu, a na ile własnej inicjatywy? Ilu polskich żołnierzy zamordowano? Czy naszą wiedzę należy zweryfikować?

Autor: Tomasz Sudoł, Maciej Foks

Dlaczego ORP Wicher nie został ewakuowany w ramach planu „Peking"? Gdzie w momencie wybuchu wojny były transatlantyki polskie? Czy ORP Wilk rzeczywiście staranował u-boota? Co wiemy o przyczynach samobójstwa dowódcy „Wilka”? Dlaczego zatonął ORP Jastrząb? Czy ORP Burza zatopił okręt podwodny U-606? Jaki był los parowca „Wigry”?

Autor: Mateusz Kubicki, Maciej Foks

Ile cech typowego Wielkopolanina miał Łukasz Ciepliński? Dlaczego został posłany do szkoły wojskowej? Ile czołgów niemieckich zniszczył w 1939 r.? W jakich okolicznościach otrzymał order Virtuti Militari? Co wiemy o przeszkoleniu konspiratora w Budapeszcie? Co można powiedzieć o siatce wywiadowczej na terenie podległym Cieplińskiemu?

Autor: Maciej Foks, Zbigniew K. Wójcik

Jak dziś historycy rosyjscy patrzą na politykę Stalina? Kiedy według Rosjan zaczęła się II wojna światowa? W jaki sposób Sowieci traktowali ziemie polskie, na które wkraczali? Jak silny jest obecnie w Rosji mit Wielkiej Wojny Ojczyźnianej?

Autor: Maciej Foks, Marek Szymaniak

Jak należy mówić – kampania polska, wrześniowa czy wojna obronna Polski? Jak traktować literaturę o wrześniu 1939 r. z czasów PRL? Czy polskie okręty podwodne były za duże na Bałtyk? Jakie były braki Rejonu Umocnionego Hel?

Autor: Maciej Franz, Maciej Foks

Jak oszacować liczbę ofiar obozu zagłady w Sobiborze? Skąd pochodzili więźniowie? Jaką rolę w upowszechnianiu wiedzy o obozie odegrał film fabularny „Ucieczka z Sobiboru”?

Autor: Marek Bem, Maciej Foks

Jak pracownicy polskiego radia i telewizji przyjęli narodziny ruchu Solidarności i niezależnych związków zawodowych? Co wiemy o inwigilacji pracowników TVP przez SB? Które ze znanych ze szklanego ekranu osób współpracowały z bezpieką?

Autor: Grzegorz Majchrzak, Maciej Foks

Jak w wojsku Berlinga odnoszono się do Zbrodni Katyńskiej? Co zmieniło się po II wojnie światowej na tablicach Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie? Jaki tytuł nosił pierwszy film o Ludowym Wojsku Polskim?

Autor: Tomasz Leszkowicz, Maciej Foks

Jak Wincenty Witos wyobrażał sobie granice i ustrój niepodległej Polski? Co Niemcy zaproponowali mu w czasie okupacji? Czego chcieli od niego komuniści?

Autor: Mateusz Szpytma, Maciej Foks

Jak wyglądał szlak bojowy 17. Pułku Ułanów Wielkopolskich? Kto był najlepszym ułanem w jednostce? Która jednostka kultywuje dziś tradycje ułanów wielkopolskich?

Autor: Maciej foks, Paweł Kochański

Jak wyglądało życie codzienne legionistów? Kim byli fotografowie legionowi? Co przestawiają zdjęcia z przysięgi, której nie było? Jaki był los mieszkańców Skierniewic w 1939 r.?

Autor: Artur Kuprianis, Maciej Foks

Jaka jest definicja grobu wojennego? Jakie są aspekty prawne ochrony i opieki nad grobami? Co mówią konwencje międzynarodowe? Jakie wyzwania stoją przed państwami w obliczu współczesnych konfliktów?

Autor: Jolanta Mikołajczyk, Maciej Foks

Jaką postawę mieli Sowieci odnośnie katastrofy czarnobylskiej? Czy analogicznie zachowywano się kilkanaście lat później w związku z katastrofą okrętu atomowego Kursk? Na ile zmieniła się mentalność rosyjskich decydentów od czasów katastrofy?

Autor: Maciej Foks, Kamil Dworaczek

Jaki był w Polsce stosunek opinii publicznej, mediów i ugrupowań politycznych do wojny domowej w Hiszpanii? Co skłaniało Polaków do wzięcia udziału w tej batalii? Dlaczego określamy ich jako dąbrowszczaków? Skąd polscy ochotnicy przybywali do Hiszpanii? Jak byli postrzegani przez władze RP?

Autor: Daniel Czerwiński, Maciej Foks

Jaki wymiar miała pomoc udzielana Żydom przez Polaków w czasie okupacji niemieckiej? Jakie były różnice w karach za ratowanie Żydów w okupowanej Europie? Jakie były cele i źródła finansowania Centralnego Komitetu Żydów w Polsce? Kim byli Polacy zwracający się po wojnie o pomoc do Komitetu?

Autor: Elżbieta Rączy, Maciej Foks

Jakie są nowe aspekty zbrodni katyńskiej opisywane w książce? Jak to możliwe, że kłamstwo katyńskie jest nadal głoszone? Jak można z nim polemizować? Jak to się stało, że część polskich jeńców nie podzieliła losu kolegów ze Starobielska, Ostaszkowa i Kozielska?

Autor: Witold Wasilewski, Maciej Foks

Kim byli teozofowie? Które ze znanych postaci należały do ruchu? Jak rozległa była siatka Czaykowskiego? Które próby werbunku się nie powiodły? Co zawierały raporty Czaykowskiego? W jaki sposób nawiązywał kontakt z Londynem? Jak bezpieka trafiła na ślad siatki?

Autor: Tomasz Krok, Maciej Foks

Maciej Foks

Urodzony w 1975 r., pracownik Wydawnictwa IPN, redaktor portalu edukacyjnego Pamięć.pl, autor wywiadów i notacji ze świadkami historii, w szczególności więźniami niemieckich obozów koncentracyjnych i zagłady.

Na okładce książki widać, że kolumna żołnierzy maszeruje w nieznane. Jakie obawy mieli żołnierze Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie związane z sytuacją kraju? Jak wyglądało rozpracowanie operacyjne żołnierzy PSZ? Jak zmieniał się ich obraz w propagandzie?

Autor: Anna Marcinkiewicz-Kaczmarczyk, Maciej Foks

O Ryszardzie Kuklińskim mówią byli oficerowie CIA David Forden i Aris Pappas

Autor: Maciej Foks

Skąd wywodzili się członkowie Żydowskiego Związku Wojskowego? Jakie nieprawdziwe informacje o ŻZW udało się zweryfikować? Kim był tajemniczy Paweł Frenkel? Jak można ocenić zapiski Dawida Wdowińskiego na tle innych wspomnień ocalałych?

Autor: Martyna Grądzka-Rejak, Maciej Foks
Sprawiedliwi wzorem człowieczeństwa
Wywiad

Sprawiedliwi wzorem człowieczeństwa

Autor: Mateusz Szpytma, Maciej Foks
Z dr. Mateuszem Szpytmą, zastępcą Prezesa IPN, pomysłodawcą i pierwszym szefem Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów, a także honorowym członkiem Polskiego Towarzystwa Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, rozmawia Maciej Foks.
Uratowali mnie Polacy. Opowieść uciekiniera z obozu w Sobiborze
Wywiad

Uratowali mnie Polacy. Opowieść uciekiniera z obozu w Sobiborze

Autor: Filip Białowicz, Maciej Foks
Filip Białowicz (Philip Bialowitz) (1925-2016) kawaler Krzyża Oficerskiego Orderu Zasługi RP, w 1943 zbiegł z obozu w Sobiborze i do zakończenia wojny ukrywany był na wsi przez rodzinę Mazurków. Po wojnie mieszkał w USA. Opublikował wspomnienia A Promise at Sobibór (wyd. pol.: Bunt w Sobiborze).

W jaki sposób Josip Broz-Tito doszedł do władzy? Jak wyglądała sytuacja na terenach jugosłowiańskich podczas II wojny światowej? Dlaczego partyzantka komunistyczna zyskiwała na popularności? Skąd wzięli się w niej Polacy?

Autor: Mateusz Sokulski, Maciej Foks
Więzień, uciekinier, egzekutor
Wywiad

Więzień, uciekinier, egzekutor

Autor: Kazimierz Albin, Maciej Foks
Kazimierz Albin w latach 1940-43 więzień KL Auschwitz (numer obozowy 118) i uciekinier z tego obozu, a następnie żołnierz Armii Krajowej i wykonawca wyroków śmierci, kawaler Krzyża Komandorskiego Orderu Odrodzenia Polski, opowiada o swoim doświadczeniu lat wojny i okupacji niemieckiej.

Zbrodnia Wołyńska - ludobójstwo przekraczające miarę ludobójstwa

Autor: Maciej Foks