Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

Maj 1946 – zapomniany „polski miesiąc”
Artykuł

Maj 1946 – zapomniany „polski miesiąc”

Autor: Kamil Dworaczek
Maj 1946 roku to bez wątpienia jeden z zapomnianych „polskich miesięcy”. Z reguły początek historii masowych protestów przeciw władzy ludowej datuje się na czerwiec 1956 roku i związane z nim demonstracje w Poznaniu.
Mały kodeks karny
Artykuł

Mały kodeks karny

Autor: Irena Siwińska
12 lipca 1946 r. wszedł w życie tzw. mały kodeks karny, czyli Dekret z 13 czerwca 1946 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa. Był to kluczowy dokument stanowiący podstawę prawną walki z przeciwnikami ustroju komunistycznego instalowanego w powojennej Polsce.
Maria Marynowska. Z ambasad i salonów do stalinowskiego więzienia
Artykuł

Maria Marynowska. Z ambasad i salonów do stalinowskiego więzienia

Autor: Anna Lasek
Za próbę odnalezienia się w trudnej powojennej rzeczywistości, za pracę, poglądy i działalność na rzecz Polski demokratycznej została skazana na bardzo wysoki wymiar kary. Jej życie obrazuje losy setek kobiet represjonowanych przez władzę komunistyczną i skazanych na długoletnie więzienie, kobiet, którym odebrano rodziny, wolność i zdrowie.
Maria Śpiewak „Mala” – żołnierz AK i więzień polityczny
Artykuł

Maria Śpiewak „Mala” – żołnierz AK i więzień polityczny

Autor: Joanna Żelazko
Przejawów szczególnej surowości sądów „ludowego” państwa doświadczali bardzo często ci, którzy w czasie II wojny światowej wykazali się bohaterską postawą wobec wroga. Jedną z ofiar tego systemu była piotrkowianka – Maria Magdalena Śpiewak, z domu Justyna.
Masakra w Miechowicach –  rekonstrukcja zbrodni
Artykuł

Masakra w Miechowicach – rekonstrukcja zbrodni

Autor: Ewa Koj
Masakra, jakiej 25-28 stycznia 1945 r. dopuścili się w Miechowicach żołnierze Armii Czerwonej, to jeden z tragiczniejszych epizodów towarzyszących zajęciu górnośląskiego okręgu przemysłowego przez wojska sowieckie.
Matka Maria Teresa. Stanisława Jasionowicz (1930-2023)
Biogram / Biografia

Matka Maria Teresa. Stanisława Jasionowicz (1930-2023)

Autor: Arkadiusz Cisek
Nazaretanka, należała do setek tysięcy Polaków, którzy po 1945 r. zostali na wygnaniu, rozsiani po całym świecie. Taki był jeden z wielu efektów zagrabienia przez Rosję sowiecką Kresów Wschodnich Polski i popadnięcia reszty ziem polskich w zależność od Moskwy. Z Polski Stanisławę (takie imię otrzymała na chrzcie świętym) Jasionowicz w istocie wypędzono wtedy po raz drugi.
Matka partyzantów – sprawa Stefanii Dziemieszkiewiczowej
Artykuł

Matka partyzantów – sprawa Stefanii Dziemieszkiewiczowej

Autor: Elżbieta Strzeszewska
Istotną rolę w zwalczaniu podziemia niepodległościowego odgrywały inwigilacja oraz represje skierowane przez bezpiekę przeciwko rodzinom członków podziemnych organizacji.
Miejsce pochówku ofiar więzienia na Zamku w Lublinie w latach 1944–1954
Artykuł

Miejsce pochówku ofiar więzienia na Zamku w Lublinie w latach 1944–1954

Autor: Artur Piekarz
Cmentarz rzymskokatolicki przy ul. Unickiej w Lublinie stał się miejscem pochówków ofiar systemów totalitarnych: niemieckiego nazizmu w latach 1939–1944 oraz komunizmu – po 1944 r. Były to głównie ofiary więzienia na Zamku w Lublinie. Chowano tam także ciała osób zmarłych i zakatowanych w siedzibach lubelskich placówek aparatu bezpieczeństwa oraz partyzantów poległych w obławach.
Mieszkańcy Kreishauptmannschaft Busko w KL Auschwitz-Birkenau
Artykuł

Mieszkańcy Kreishauptmannschaft Busko w KL Auschwitz-Birkenau

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
Z Buska-Zdroju nie odchodziły bezpośrednio transporty do obozów koncentracyjnych. Część więźniów przebywających w buskich więzieniach gestapo przenoszono w tym celu do więzień w Pińczowie lub w Kielcach.
Milenijna ofensywa Kościoła
Artykuł

Milenijna ofensywa Kościoła

Autor: Mariusz Krzysztofiński
Obchody milenijne w diecezji przemyskiej zbiegły się z początkiem posługi bp. Ignacego Tokarczuka, który bardzo szybko dał się poznać jako gorliwy obrońca Kościoła i pasterz bliski wiernym.
Milicja Obywatelska w Gdańsku. Formowanie jednostek i ich działalność w 1945 roku
Artykuł

Milicja Obywatelska w Gdańsku. Formowanie jednostek i ich działalność w 1945 roku

Autor: Krzysztof Filip
Milicja Obywatelska jako powojenna formacja policyjna została powołana mocą dekretu PKWN opublikowanego 7 października 1944 r. w „Dzienniku Ustaw”.
Młodzieżowe organizacje antykomunistyczne w Opocznie
Artykuł

Młodzieżowe organizacje antykomunistyczne w Opocznie

Autor: Paweł Wąs
Zakładali tajne organizacje, rozrzucali antykomunistyczne ulotki, brali udział w nielegalnych spotkaniach. Protestowali przeciwko likwidacji ich drużyny harcerskiej. Za swoje marzenia o niepodległej Ojczyźnie byli więzieni i torturowani.
Morderstwa na polskich patriotach w Nowym Bytomiu we wrześniu 1939 r.
Artykuł

Morderstwa na polskich patriotach w Nowym Bytomiu we wrześniu 1939 r.

Autor: Grzegorz Bębnik
Kiedy 3 września 1939 r. do Nowego Bytomia weszli członkowie niemieckiej formacji dywersyjnej Freikorps Ebbinghaus, nikt nie przypuszczał jakie okrucieństwo zademonstrują na polskich więźniach. Jeden ze zbrodniarzy uniknął odpowiedzialności, nawet po wojnie.
Morderstwa polityczne w powojennej Polsce. Zabójstwo Ludwika Kuca w areszcie Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Kozienicach
Artykuł

Morderstwa polityczne w powojennej Polsce. Zabójstwo Ludwika Kuca w areszcie Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Kozienicach

Autor: Marzena Grosicka
Sytuacja Polski w schyłkowym okresie II wojny światowej była złożona. Decydujący wpływ na budowę i funkcjonowanie systemu politycznego w kraju miał czynnik zewnętrzny – Związek Sowiecki. Wraz ze stopniowym wypieraniem wojsk niemieckich, obszar Polski pokrywał się siecią sowieckich komendantur wojskowych, które razem z NKWD i NKGB likwidowały terenowe struktury Polskiego Państwa Podziemnego.
Mroczna historia kamienicy przy ul. Krótkiej 4 w Lublinie
Artykuł

Mroczna historia kamienicy przy ul. Krótkiej 4 w Lublinie

Autor: Justyna Dudek
W śródmieściu Lublina, w sąsiedztwie Krakowskiego Przedmieścia, leży ulica Krótka. Aby ją przejść wzdłuż, wystarczy siedemdziesiąt siedem kroków. Jest ona na tyle mała, że stoi przy niej tylko pięć budynków (cztery wzniesiono przed wojną).
Mściwe oblicze „Ojca Narodu”, czyli mało znana twarz Edwarda Gierka
Wywiad

Mściwe oblicze „Ojca Narodu”, czyli mało znana twarz Edwarda Gierka

Autor: Arkadiusz Kutkowski, Paweł Sasanka
W Radomiu spośród 654 zatrzymanych tzw. sądowym trybem postępowania objęto 255 osób, czyli ok. 40 proc. ogółu, a jeśli uwzględnić także 212 ukaranych przez kolegium ds. wykroczeń, to okaże się, że przez tryby peerelowskiego „wymiaru sprawiedliwości” przewinęło się wówczas 80 proc. spośród nich.
Najmłodszy internowany stanu wojennego jest dzisiaj historykiem IPN
Wywiad

Najmłodszy internowany stanu wojennego jest dzisiaj historykiem IPN

Autor: Andrzej Sznajder, Maciej Kwaśniewski
Ruch Młodzieży Niepodległej to grupa bytomskich uczniów zawiązana w połowie stycznia 1982 r., która miała m.in. kolportować wydawnictwa podziemnej „Solidarności”. Licealista Andrzej Sznajder miał 17 lat i 10 dni, gdy został aresztowany. W ośrodkach internowania spędził prawie miesiąc.
Najwyższy wyrok stanu wojennego
Wywiad

Najwyższy wyrok stanu wojennego

Autor: Ewa Kubasiewicz, Maciej Kwaśniewski
Długie lata kierowała Działem Gromadzenia i Opracowania Zbiorów Biblioteki Głównej Wyższej Szkoły Morskiej w Gdyni. Zaangażowana w działalność niepodległościową, nazajutrz po wprowadzeniu stanu wojennego włączyła się w strajk okupacyjny w WSM. Tydzień później była już w komunistycznym więzieniu. Z Ewą Kubasiewicz rozmawia Maciej Kwaśniewski.
Nastoletnie dziewczęta „w rękach” UB
Artykuł

Nastoletnie dziewczęta „w rękach” UB

Autor: Joanna Żelazko
Konspiracja młodzieżowa, podobnie jak ta organizowana przez ludzi dorosłych, była zdominowana przez chłopców. Nie oznacza to jednak, że dziewczęta nie brały w niej aktywnego udziału. Chociaż było ich mniej, to jednak, z takim samym zaangażowaniem jak ich koledzy, szkoliły się i wypełniały zadania.
Nauczyciele I LO im. Stefana Żeromskiego w Kielcach wobec stalinowskiego reżimu
Artykuł

Nauczyciele I LO im. Stefana Żeromskiego w Kielcach wobec stalinowskiego reżimu

Autor: Adam Massalski
W okresie stalinowskim w polskiej oświacie miała miejsce nasilona ofensywa ideologiczna i represje w stosunku do tak zwanych „antysocjalistycznych elementów”.
Nauczyć rozumu robotników, skazać dziennikarkę, uniewinnić zbrodniarzy
Artykuł

Nauczyć rozumu robotników, skazać dziennikarkę, uniewinnić zbrodniarzy

Autor: Małgorzata Sokołowska
„Dlaczego w Gdyni Stoczni urządzono pułapkę, zagoniono do niej ludzi i otwarto do nich ogień z broni maszynowej?” – pytała Wiesława Kwiatkowska.
Nazwisko po nazwisku. Baza danych deportowanych z Górnego Śląska do pracy przymusowej w ZSRS w 1945 roku, czyli jak ugryźć problem
Artykuł

Nazwisko po nazwisku. Baza danych deportowanych z Górnego Śląska do pracy przymusowej w ZSRS w 1945 roku, czyli jak ugryźć problem

Autor: Dariusz Węgrzyn
Jednym z wydarzeń, wpisanych mocno w pamięć mieszkańców Górnego Śląska a zarazem związanych z II wojną światową jest sprawa wywózki mężczyzn do pracy przymusowej w ZSRS w 1945 roku.
Nic o nas bez nas!  Początki niezależnego ruchu chłopskiego w PRL
Artykuł

Nic o nas bez nas! Początki niezależnego ruchu chłopskiego w PRL

Autor: Małgorzata Choma-Jusińska
Czterdzieści lat temu w rządzonej przez komunistów Polsce zaczął się odradzać niezależny ruch chłopski. Współdziałanie działaczy chłopskich z KSS KOR i ROPCiO oraz wsparcie dla samoorganizowania się wsi ze strony niektórych księży sprawiły, że w kraju zaczęły się mnożyć Komitety Samoobrony rolników.
Nie dać im spokoju. Jerzego Kanikuły boje z komuną
Artykuł

Nie dać im spokoju. Jerzego Kanikuły boje z komuną

Autor: Danuta Sadowska
W Trójmieście Solidarność Walcząca działała już od 1982 r. Jej aktywność zwiększyła się, kiedy inicjatywę przejęli Ewa Kubasiewicz i Andrzej Kołodziej. U ich boku działał dwudziestolatek, Jurek Kanikuła, któremu niekiedy brakowało doświadczenia, ale nigdy odwagi.
Nie płacz, mamo, niech nie widzą naszych łez. Barbary Piotrowskiej-Dubik wspomnienia z zesłania na Syberię
Artykuł

Nie płacz, mamo, niech nie widzą naszych łez. Barbary Piotrowskiej-Dubik wspomnienia z zesłania na Syberię

Autor: Agnieszka Wygoda
Brutalnie wyrwani ze snu mieli chwilę, żeby się spakować i opuścić dom. Przetransportowani na stację kolejową, zostali wepchnięci kolbami eskortujących czerwonoarmistów do ostatniego z sześćdziesięciu dwóch bydlęcych wagonów na stacji w Buczaczu.
Nie pozostał żaden ślad
Artykuł

Nie pozostał żaden ślad

Autor: Anna Pyżewska
Wypłakane oczy, wieloletnie poszukiwania, rozsyłanie listów, dobijanie się do urzędów i biur, czepianie się nadziei… I nic. Latem 1945 roku zaginął słuch o prawie sześciuset mieszkańcach Suwalszczyzny. Nie ma wątpliwości, że wszyscy zostali zgładzeni, ale wciąż nie znamy odpowiedzi na wiele pytań.
Nie tylko dysydentka
Artykuł

Nie tylko dysydentka

Autor: Andrzej Grajewski
Petruška Šustrová była jedną z wielu kobiet, które w Czechosłowacji występowały w obronie praw obywatelskich i swobód narodowych. Ale była jedną z niewielu, które tę działalność łączyły z wychowywaniem piątki dzieci.
Nie tylko Miętne i Włoszczowa
Artykuł

Nie tylko Miętne i Włoszczowa

Autor: Grzegorz Majchrzak
Protesty uczniów z Miętnego i Włoszczowy przeciwko usuwaniu krzyży z ich szkół były najgłośniejszymi, ale jednymi z wielu tego rodzaju protestów w latach osiemdziesiątych.
Nielegalne rocznice
Artykuł

Nielegalne rocznice

Autor: Sebastian Reńca
Tuż po pacyfikacji strajku w katowickiej kopalni „Wujek”, w jednym z wyłomów dokonanych przez czołg górnicy ustawili drewniany krzyż. Na jego ramionach zawisły lampki symbolizujące śmierć górników, najpierw sześciu, a ostatecznie dziewięciu.
Niemców zastąpili Sowieci. Pierwsze uderzenie w podziemie niepodległościowe na ziemi wadowickiej
Artykuł

Niemców zastąpili Sowieci. Pierwsze uderzenie w podziemie niepodległościowe na ziemi wadowickiej

Autor: Michał Siwiec-Cielebon
W lipcu 1945 r. komuniści zadali pierwszy cios strukturom Śląsko-Cieszyńskiego Okręgu Narodowego Zjednoczenia Wojskowego. Do ostatnich dni tzw. Polski ludowej nie potrafili jednak poprawnie rozszyfrować struktur konspiracji, której dowództwo miało siedzibę w Wadowicach.
Niemiecki obóz „Liban” w Krakowie. Praca przymusowa w Generalnym Gubernatorstwie
Artykuł

Niemiecki obóz „Liban” w Krakowie. Praca przymusowa w Generalnym Gubernatorstwie

Autor: Marcin Chorązki
W kamieniołomie w Podgórzu Niemcy założyli 15 kwietnia 1942 r. karny obóz pracy przymusowej Baudienstu. Warunki były tam katastrofalne, a wyżywienie głodowe.
Niepodległościowe organizacje młodzieżowe na Kielecczyźnie po 1945 roku
Artykuł

Niepodległościowe organizacje młodzieżowe na Kielecczyźnie po 1945 roku

Autor: Ryszard Śmietanka-Kruszelnicki
Antykomunistyczne poglądy, chęć działania przeciwko strukturom nowej władzy oraz przeciwstawienia się powszechnej indoktrynacji i kontroli, a czasem po prostu marzenia o ekscytującej przygodzie – to wszystko popychało młodych ludzi do konspiracji.
Niespokojna majówka. Wydarzenia 1 i 3 maja 1982 r. w Toruniu
Artykuł

Niespokojna majówka. Wydarzenia 1 i 3 maja 1982 r. w Toruniu

Autor: Przemysław Wójtowicz
Do najbardziej dramatycznych wydarzeń w województwie toruńskim w okresie stanu wojennego doszło w dniach 1 i 3 maja 1982 r. w Toruniu.
Nieustający duch insurekcji. Bunty na Syberii
Artykuł

Nieustający duch insurekcji. Bunty na Syberii

Autor: Marek Klecel
Po klęsce rozbiorów w końcu XVIII w. Polacy stanęli wobec niewyobrażalnej dotąd katastrofy utraty własnego państwa i wobec groźby unicestwienia całego narodu. Po pierwszym załamaniu zaczęła się mobilizacja najbardziej odpowiedzialnych warstw społecznych.
Nowohucka soczewka
Artykuł

Nowohucka soczewka

Autor: Antoni Dudek
„Trzeba powiedzieć, że zagadnienie budowy Nowej Huty przerastało moje siły i dlatego poszedłem po linii najmniejszego oporu i zacząłem komenderować nie tylko aparatem Komitetu i organizacjami partyjnymi, ale i administracją” – składał samokrytykę jeden z budowniczych socjalistycznego miasta.
O klerykach w wojsku w czasach PRL
Recenzja

O klerykach w wojsku w czasach PRL

Autor: Elżbieta Wojcieszyk
Po tzw. odwilży 1956 r. polscy komuniści zaostrzyli kurs wobec Kościoła, realizując główny cel, jakim była ateizacja Polski. Jedną z pierwszych restrykcji było złamanie umowy między państwem a Kościołem z 14 kwietnia 1950 r. w sprawie poboru do wojska kleryków seminariów duchownych.
O recepcji <i>Innego Świata</i> Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, czyli o tym, że nie należy mylić utworu literackiego ze źródłem historycznym
Artykuł

O recepcji Innego Świata Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, czyli o tym, że nie należy mylić utworu literackiego ze źródłem historycznym

Autor: Sławomir Kalbarczyk
Inny Świat to zapewne najbardziej znana książka polskiego autora opisująca rzeczywistość sowieckich łagrów. Opublikowana po raz pierwszy w roku 1951 (w języku angielskim), przez dziesięciolecia traktowana była jako dokumentalny zapis przeżyć jej twórcy – sui generis źródło historyczne. Czy słusznie?
O szczególnej represyjności prawa karnego pierwszej dekady Polski Ludowej
Artykuł

O szczególnej represyjności prawa karnego pierwszej dekady Polski Ludowej

Autor: Przemysław Piątek
Możliwość bliższego zrozumienia problemu represji, doznawanych ze strony władz komunistycznych przez społeczeństwo polskie w okresie tzw. Polski Ludowej, wymaga uświadomienia sobie rzeczywistej roli i znaczenia, jakie po II wojnie światowej nadano prawu karnemu.
Obława na członków grupy „Mnicha” w relacji funkcjonariusza Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Kielcach
Artykuł

Obława na członków grupy „Mnicha” w relacji funkcjonariusza Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Kielcach

Autor: Robert Piwko
„Wspomnienia walk z bandami” autorstwa Zygmunta Łagowskiego to przykład jednej w wielu relacji sporządzonych przez funkcjonariuszy organów bezpieki.
Obozy i więzienia sowieckie na ziemiach polskich w latach 1944–1945
Artykuł

Obozy i więzienia sowieckie na ziemiach polskich w latach 1944–1945

Autor: Dariusz Iwaneczko
Wraz z nadejściem Armii Czerwonej i podążających za nią służb sowieckich na ziemiach polskich rozpętały się represje i terror skierowane przeciwko społeczeństwu polskiemu. Trudno było dostrzec różnice pomiędzy jedną okupacyjną formą zniewolenia a drugą.
Obóz i więzienie w Prawieniszkach 1929-2021
Artykuł

Obóz i więzienie w Prawieniszkach 1929-2021

Autor: Monika Tomkiewicz
Obóz w Prawieniszkach był położony w granicach administracyjnych miejscowości Pravieniškės znajdującej się w odległości ok. 25 km od Kowna. Powstał w okresie funkcjonowania Republiki Litewskiej jako zakład poprawczy. W 1929 r. stanowił obóz odosobnienia dla przeciwników reżimu Antanasa Smetony.
Obóz NKWD w Poznaniu w 1945 roku
Artykuł

Obóz NKWD w Poznaniu w 1945 roku

Autor: Marcin Jurek
Wydarzenia II wojny światowej wymusiły na Sowietach, posiadających rozbudowany system obozów pracy przymusowej, organizację ośrodków nowego typu, których zadaniem było „oczyszczanie” szeroko rozumianego zaplecza frontu z osób uznawanych z różnych względów za wrogie lub podejrzane. Zajęły one szczególne miejsce w sowieckim aparacie terroru na ziemiach polskich.
Obóz w Żabikowie
Artykuł

Obóz w Żabikowie

Autor: Paweł Głuszek
W kwietniu 1943 roku w podpoznańskim Żabikowie, na terenie starej cegielni, Niemcy utworzyli Więzienie Policji Bezpieczeństwa i Wychowawczy Obóz Pracy. Już tego samego miesiąca do obozu przywieziono pierwszych więźniów.
Od kolegiów po działania specjalne SB, czyli represje wobec działaczy opozycji w latach 80.
Artykuł

Od kolegiów po działania specjalne SB, czyli represje wobec działaczy opozycji w latach 80.

Autor: Grzegorz Majchrzak
W drugiej połowie lat 70. władze PRL postawiły nie na masowe aresztowania, a na nękanie działaczy opozycji. Nie znaczy to jednak, że opozycjoniści nie trafiali do więzień.
Od samokształcenia do samoobrony. Żydowska Organizacja Bojowa w Zagłębiu Dąbrowskim
Artykuł

Od samokształcenia do samoobrony. Żydowska Organizacja Bojowa w Zagłębiu Dąbrowskim

Autor: Aleksandra Namysło
Heroiczna walka Żydów w getcie warszawskim w kwietniu 1943 r. zainspirowała młodych ludzi z innych gett do zbrojnego oporu przeciwko niemieckiemu okupantowi. W sierpniu 1943 r. za broń chwycili również członkowie Żydowskiej Organizacji Bojowej w Zagłębiu Dąbrowskim.
Od uroczystego postawienia krzyża do jego obrony – Nowa Huta 1957-1960
Artykuł

Od uroczystego postawienia krzyża do jego obrony – Nowa Huta 1957-1960

Autor: Wojciech Paduchowski
W dniu 17 marca 1957 r. wielotysięczne rzesze wiernych przybyły na skrzyżowanie ulic Karola Marksa i Władimira Majakowskiego. Grupa mężczyzn z Bieńczyc przyniosła w procesji wielki krzyż wykonany przez miejscowego stolarza-rolnika Jana Biernacika.
Odmieniony region – robotnicy województwa katowickiego buntują się przeciw systemowi
Artykuł

Odmieniony region – robotnicy województwa katowickiego buntują się przeciw systemowi

Autor: Jarosław Neja
Latem 1980 r. kiedy kolejne strajkowe fale rozlewały się po kraju, górnośląskie i zagłębiowskie załogi przedstawiane były w mediach jako ludzie dobrej roboty, wręcz idealnie wykonujący kolejne plany i zadania produkcyjne zlecane przez władze, środowiska zawsze gotowe poprzeć partię i rząd.
Okupant niemiecki wobec ludności Warszawy w okresie od sierpnia do grudnia 1944 r.
Artykuł

Okupant niemiecki wobec ludności Warszawy w okresie od sierpnia do grudnia 1944 r.

Autor: Piotr Rogowski
1 sierpnia 1944 r., po wybuchu Powstania, Niemcy rozpoczęli w Warszawie bezprzykładną, bestialsko i planowo przeprowadzoną, akcję wymordowania mieszkańców miasta. Niemieckiemu natarciu pod dowództwem Heinza Reinefahrta, prowadzonemu od 5 sierpnia wzdłuż ulicy Wolskiej do Pałacu Brühla, towarzyszyły masowe egzekucje ludności cywilnej. Ich ofiarą padło kilkadziesiąt tysięcy osób.
Oni Również Mogą Obić – Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej
Artykuł

Oni Również Mogą Obić – Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej

Autor: Krzysztof Pawluczuk
Licząca w szczytowym momencie ponad kilkaset tysięcy członków Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej hipotetycznie miała być obywatelską służbą pomagającą w zaprowadzaniu porządku i przeciwdziałaniu przestępczości. Niestety sposób jej utworzenia oraz bezwzględna polityczna dyspozycyjność uczyniły z niej narzędzie represji oraz totalitarnej kontroli.
Operacja „Mewa”
Artykuł

Operacja „Mewa”

Autor: Piotr Brzeziński
Był 12 grudnia 1981. Wśród kończących właśnie obrady członków Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” rozeszła się pogłoska, że nie działają teleksy i telefony. Jednak Lech Wałęsa i Andrzej Krupiński spokojnie zamknęli posiedzenie. Opuszczający salę działacze nie wiedzieli, że zaczyna się stan wojenny.
Opór antyniemiecki na ziemiach wcielonych do Rzeszy – Narodowa Organizacja Bojowa
Artykuł

Opór antyniemiecki na ziemiach wcielonych do Rzeszy – Narodowa Organizacja Bojowa

Autor: Rafał Sierchuła
Przedstawiciele Stronnictwa Narodowego w Wielkopolsce już w październiku 1939 r. przystąpili do organizowania antyniemieckiego oporu od Pomorza aż po Śląsk. W ślad za tym Niemcy przystąpili do intensywnej infiltracji i niszczenia wielkopolskiego Podziemia.
ORMO. Formacja ochotniczych obrońców totalitaryzmu
Artykuł

ORMO. Formacja ochotniczych obrońców totalitaryzmu

Autor: Michał Szukała
Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej stała się jednym z najbardziej charakterystycznych elementów reżimu istniejącego w Polsce przez ponad 40 lat. Żadna inna formacja nie wzbudzała też tak powszechnej pogardy i niechęci.
Osaczony
Artykuł

Osaczony

Autor: Marcin Kasprzycki
Zmarły w 1997 r. wybitny krakowski lekarz anestezjolog, prof. Marek Sych, był jedną z tysięcy osób, które w latach reżimu komunistycznego doświadczyły na sobie brutalnych metod działania aparatu bezpieczeństwa.
Osaczony. Krąg zagrożeń wokół księdza Jerzego
Artykuł

Osaczony. Krąg zagrożeń wokół księdza Jerzego

Autor: Jakub Gołębiewski
19 października 1984 roku, został porwany ks. Jerzy Popiełuszko, duszpasterz ludzi pracy, organizator mszy za ojczyznę, jeden z kapelanów Solidarności. Przez ostatnie dwa lata pracy w kościele św. Stanisława Kostki na warszawskim Żoliborzu musiał się zmagać z osaczającą go Służbą Bezpieczeństwa.
Ostatnia egzekucja w Forcie III w Pomiechówku
Artykuł

Ostatnia egzekucja w Forcie III w Pomiechówku

Autor: Dorota Grzechocińska
30 lipca 1944 r., w związku z likwidacją więzienia Niemcy zamordowali w Forcie III około 300 osadzonych tam więźniów. Dokładnej liczby ofiar oraz ich nazwisk nie udało się ustalić.
Pamięć opozycji – opozycja w pamięci
Artykuł

Pamięć opozycji – opozycja w pamięci

Autor: Cecylia Kuta
Jednym z istotnych zadań IPN jest przypominanie o kolejnych rocznicach społecznych buntów w okresie PRL.
Pamiętne szopki bożonarodzeniowe z lat osiemdziesiątych XX wieku
Artykuł

Pamiętne szopki bożonarodzeniowe z lat osiemdziesiątych XX wieku

Autor: Irena Siwińska
Wywodzące się z XIII-wiecznej tradycji franciszkańskiej szopki bożonarodzeniowe, wystawiane w kościołach chrześcijańskich na całym świecie od kilkuset lat, są niejednokrotnie prawdziwymi dziełami sztuki. Niekiedy twórcy szopek odnoszą się również do aktualnie przeżywanych problemów społecznych. Czytelne aluzje do współczesności szczególnie nośne bywały w czasach komunistycznego zniewolenia.
Piekło po niemiecku według Pileckiego
Artykuł

Piekło po niemiecku według Pileckiego

Autor: Anna Zechenter
Kiedy do Konzentrationslager Auschwitz 14 czerwca 1940 r. przybył pierwszy transport ponad siedmiuset polskich więźniów z Tarnowa, nikt nie wiedział, że właśnie w tym obozie, na ziemi wcielonej do Rzeszy, rozgrywać się będą sceny, przy których zbledną obrazy z piekła Dantego.
Pierwsi w kraju. Komitet Wolnych Związków Zawodowych w Katowicach
Artykuł

Pierwsi w kraju. Komitet Wolnych Związków Zawodowych w Katowicach

Autor: Jarosław Neja
W roku 1978 do środowisk i nurtów opozycji demokratycznej w PRL dołączyły m.in. dwa komitety założycielskie Wolnych Związków Zawodowych: w Katowicach i Trójmieście. Rok później powstał trzeci – Komitet Założycielski WZZ Pomorza Zachodniego.
Pierwsza próba sił w Gdańsku. Obchody Milenium Chrztu Polski nad Motławą
Artykuł

Pierwsza próba sił w Gdańsku. Obchody Milenium Chrztu Polski nad Motławą

Autor: Daniel Gucewicz
Gdy pod koniec maja 1966 roku do Gdańska przybył prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński, aby z całą diecezją gdańską świętować obchody Milenium Chrztu Polski, na ulicach miasta doszło do manifestacyjnego sprzeciwu ludzi wobec komunistycznej propagandy. Po raz pierwszy do akcji wkroczyły jednostki ZOMO, a na uczestników demonstracji spadły surowe kary...
Pierwsze kary śmierci Temidy białostockiego garnizonu (1944)
Artykuł

Pierwsze kary śmierci Temidy białostockiego garnizonu (1944)

Autor: Diana Maksimiuk
Konflikt światowy jeszcze się nie skończył, gdy komuniści w najlepsze instalowali swoje rządy w kraju nad Wisłą. Po zajęciu przez Sowietów terenów przedwojennego województwa białostockiego w lipcu 1944 r. i tu szybko przystąpili do realizacji swojego politycznego planu. W pierwszej kolejności miał im w tym pomóc wojskowy wymiar sprawiedliwości.
Piotr Bartoszcze. Rolnik, związkowiec, ofiara SB
Artykuł

Piotr Bartoszcze. Rolnik, związkowiec, ofiara SB

Autor: Paweł Popiel
W nocy z 7 na 8 lutego 1984 r. Piotr Bartoszcze, działacz rolniczej „Solidarności”, rozwoził nielegalne ulotki. Z domu brata Romana odjechał swoją dostawczą Syreną Bosto. Do pokonania miał około dwóch kilometrów. Nigdy nie dotarł jednak na miejsce.
Piotrkowscy harcerze w walce z reżimem stalinowskim
Artykuł

Piotrkowscy harcerze w walce z reżimem stalinowskim

Autor: Paweł Wąs
Po spacyfikowaniu podziemia zbrojnego komuniści przystąpili do wprowadzenia w Polsce systemu opartego na wzorcach sowieckich. Spotykało się to ze sprzeciwem, również ze strony młodych harcerzy z rozwiązywanych drużyn, którzy zrzeszali się w konspiracyjne związki.
Pisarz przed sądem. Proces Melchiora Wańkowicza
Artykuł

Pisarz przed sądem. Proces Melchiora Wańkowicza

Autor: Wojciech Kujawa
Prezentacja tekstu, opisującego krytycznie sytuację w PRL, na antenie Radia Wolna Europa stała się przyczyną postawienia jego autora, słynnego literata Melchiora Wańkowicza, przed sądem. Zasądzonego wyroku władze nie odważyły się jednak wyegzekwować…
Pobicie internowanych w ośrodku odosobnienia w Wierzchowie Pomorskim
Artykuł

Pobicie internowanych w ośrodku odosobnienia w Wierzchowie Pomorskim

Autor: Marta Marcinkiewicz
13 lutego 1982 r. w ośrodku odosobnienia w Wierzchowie Pomorskim przebywało 88 internowanych. Doszło wówczas do brutalnego pobicia 40 z nich. Było to pierwsze ze zbiorowych pobić internowanych, do jakich na przestrzeni 1982 r. dochodziło w ośrodkach odosobnienia.
Pobicie internowanych w Wierzchowie Pomorskim
Artykuł

Pobicie internowanych w Wierzchowie Pomorskim

Autor: Maciej Frydrychowicz
Dnia 13 lutego 1982 r. komendant Ośrodka Odosobnienia dla Internowanych w Wierzchowie Pomorskim, p.o. Naczelnika Zakładu Karnego mjr Marek Gadomski po konsultacji z KWMO w Koszalinie i w porozumieniu z miejscową SB ogłosił alarm dla Wierzchowa.
Pociągi grozy. Przestępstwa popełniane na osadnikach polskich udających się koleją na Pomorze Zachodnie w 1945 r.
Artykuł

Pociągi grozy. Przestępstwa popełniane na osadnikach polskich udających się koleją na Pomorze Zachodnie w 1945 r.

Autor: Przemysław Benken
Polscy osadnicy, którzy, odpowiadając na propagandowe wezwanie rządu, by jak najszybciej zasiedlić i zagospodarować tzw. Ziemie Odzyskane, udawali się koleją na Pomorze Zachodnie, często padali ofiarą napadów, jakie na ich transporty organizowali członkowie Armii Czerwonej. Szczególne nasilenie tego rodzaju zdarzeń odnotowano między sierpniem a listopadem 1945 r.
Pod czerwonym butem
Artykuł

Pod czerwonym butem

Autor: Sławomir Kalbarczyk
To nie była „zwykła” napaść, bo nawet zakładając, że każda agresja jest wyjątkowa, musimy w tej sowieckiej z 17 września 1939 roku dostrzec cechy zupełnie niespotykane. Po raz pierwszy bodaj w dziejach zdarzyło się, że jedno państwo, najeżdżając drugie, twierdziło, że to drugie… nie istnieje.
Podchorąży Zenon Wlaźlak „Wilk” – nauczyciel i konspirator
Artykuł

Podchorąży Zenon Wlaźlak „Wilk” – nauczyciel i konspirator

Autor: Jerzy Autuchiewicz
Działalność informacyjna i propagandowa była obok działalności zbrojnej i wywiadowczej jedną z najważniejszych form pracy konspiracyjnej Polskiego Państwa Podziemnego przez cały okres jego funkcjonowania.
Podziemna Wojskowa Organizacja Więzienna w Strzelcach Opolskich
Artykuł

Podziemna Wojskowa Organizacja Więzienna w Strzelcach Opolskich

Autor: Piotr Różański
W świadomości społeczeństwa polskiego istnieje przeświadczenie, że w przełomowym 1956 r. wszyscy więźniowie polityczni epoki stalinizmu opuścili kazamaty peerelowskich zakładów karnych. Sytuacja, jaka miała miejsce w drugiej połowie lat pięćdziesiątych w Centralnym Więzieniu w Strzelcach Opolskich, była tego zaprzeczeniem.
Pogrom partii programem narodu
Artykuł

Pogrom partii programem narodu

Autor: Jan Olaszek
W dniach poprzedzających wprowadzenie stanu wojennego poznaniacy na budynku Kina „Bałtyk” mogli zobaczyć nietypowy napis. Efektu dodawała zapowiedź wyświetlanego tam wówczas filmu „Dreszcze”.
Pokazali, że potrafią walczyć
Artykuł

Pokazali, że potrafią walczyć

Autor: Marcin Urynowicz
„Bo oto słychać i oto widać. Ponad murem cmentarza, nad najświeższą drobniutką zielenią drzew czarne chmury, niby kłęby dymu, wstępują w górę. Czasami widać płomienie – jak czerwona, szybka migocąca szarfa na wietrze. I słuchać tego tam nad ciemnymi bratkami grobu. I myśleć o tym. I żyć” – pisała Zofia Nałkowska 25 kwietnia 1943.
Polacy głosują PPR decyduje
Artykuł

Polacy głosują PPR decyduje

Autor: Michał Siedziako
Wolne wybory z powszechnym, tajnym głosowaniem – takie zobowiązanie w sprawie przyszłości Polski przyjęli w Jałcie przywódcy ZSRR, USA i Wielkiej Brytanii. Kandydatów miały wystawić „wszystkie partie demokratyczne i antynazistowskie”. Rzeczywistość okazała się zupełnie inna.
Poligon doświadczalny Holokaustu
Artykuł

Poligon doświadczalny Holokaustu

Autor: Daniel Rubiś
Fort VII, zlokalizowany na zachodnich peryferiach Poznania, z dala od wielkomiejskich arterii, był niezbyt oddalony od siedziby miejscowych władz policji i gestapo. Z nieodległej dzielnicy willowej wysiedlono ludność polską, przydzielając mieszkania funkcjonariuszom obozu, urzędnikom SS i gestapo.
Polowanie na ludzi. Zbrodnia lubińska 31 sierpnia 1982 roku
Artykuł

Polowanie na ludzi. Zbrodnia lubińska 31 sierpnia 1982 roku

Autor: Łukasz Sołtysik
Czy protesty z pierwszych dni stanu wojennego oraz prężna działalność struktur podziemnej Solidarności wpłynęły na decyzje władz wojewódzkich, aby w drugą rocznicę podpisania Porozumień Sierpniowych użyć siły i broni palnej przeciwko pokojowej manifestacji?
Polowanie na obrońców krzyża
Artykuł

Polowanie na obrońców krzyża

Autor: Wojciech Paduchowski
27 kwietnia 1960 r. w Nowej Hucie doszło do wydarzeń, które przeszły do historii jako walki o Krzyż Nowohucki. W odwecie komunistyczne władze zaplanowały wysiedlenie z dzielnicy tzw. niepożądanego elementu.
Polscy komuniści: cena zaprzaństwa
Artykuł

Polscy komuniści: cena zaprzaństwa

Autor: Dawid Zagził
Przywódca Komunistycznej Partii Polski, Julian Leszczyński-Leński, został aresztowany w Moskwie w czerwcu 1937 r. Oskarżono go o współpracę z polskim wywiadem oraz o udział w organizacji „szpiegowsko-terrorystycznej”.
Polski żołnierz, przemytnik i najemnik. Kazimierz Topór-Staszak
Biogram / Biografia

Polski żołnierz, przemytnik i najemnik. Kazimierz Topór-Staszak

Autor: Andrzej Olejniczak
Podczas wojny w Kongo w latach 60. XX wieku walczyło wielu żołnierzy najemnych, głównie z krajów francusko- i anglojęzycznych. Wśród nich znaleźli się także Polacy, najczęściej weterani II wojny światowej.
Ponary – miejsce kaźni
Artykuł

Ponary – miejsce kaźni

Autor: Magdalena Semczyszyn
W latach 1941–1944 Niemcy przy udziale litewskich formacji kolaboracyjnych zamordowali w Ponarach około 100 tys. osób. Większość ofiar stanowili Żydzi z terenów Wileńszczyzny, ale też Polacy, Białorusini, Romowie, Tatarzy i Litwini oskarżani o działalność antyniemiecką oraz jeńcy Armii Czerwonej.
Ponury plagiat Jaruzelskiego?
Artykuł

Ponury plagiat Jaruzelskiego?

Autor: Przemysław Wójtowicz
Stan wyjątkowy w Turcji z 1980 roku i stan wojenny w Polsce z 1981 roku wykazują w swoim przebiegu i konsekwencjach charakterystyczne, dające do myślenia w planie historycznym i politologicznym, podobieństwa i różnice.
Postać podpułkownika Alfreda Wnukowskiego (1920-1946) – dowódcy jednostki Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego w Rzeszowie
Artykuł

Postać podpułkownika Alfreda Wnukowskiego (1920-1946) – dowódcy jednostki Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego w Rzeszowie

Autor: Janusz Kowalczyk
18 lipca 1946 r. w okolicy Skaryszewa zginął dowódca jednostki KBW z Rzeszowa, ppłk Alfred Wnukowski. W wyniku zasadzki zorganizowanej przez oddział Związku Zbrojnej Konspiracji WiN, śmierć poniosła również jego żona oraz siedmiu żołnierzy ochrony. Wydarzenie to było bezprecedensowe, gdyż życie stracił wysoki stopniem oficer komunistycznego aparatu represji, odpowiedzialny m.in. za walkę z polskim podziemiem niepodległościowym.
Postawiłam krzyż na grobie dziadka
Artykuł

Postawiłam krzyż na grobie dziadka

Autor: Teresa Zawadzka
Wszystko, co piękne, szczęśliwe i wartościowe Tereska usłyszała w domu w języku polskim. A na ulicy i w szkole musiała mówić po ukraińsku lub rosyjsku. W tych językach często słyszała obelgi i wyzwiska.
Powązkowska „Łączka”
Artykuł

Powązkowska „Łączka”

Autor: Krzysztof Szwagrzyk
Od lata 1944 r. komuniści rozpoczęli proces sukcesywnego przejmowania władzy w Polsce. W ciągu kilku lat, wspierani przez Związek Sowiecki, doprowadzili do likwidacji zbrojnego i politycznego oporu, opanowali wszystkie struktury państwa, nadając mu totalitarny charakter. Po latach odnajdujemy szczątki ofiar komunistycznego terroru.
Powojenna działalność wywiadowcza Zbigniewa Rotkiela (1949–1950)
Artykuł

Powojenna działalność wywiadowcza Zbigniewa Rotkiela (1949–1950)

Autor: Tomasz Krok
Był oficerem od października 1938 r. Zasłużony żołnierz AK, miał doświadczenie w pracy wywiadowczej. Wrócił do niej pod koniec lat 40., współpracując z emigracyjnym Komitetem do Spraw Kraju. Jego aresztowanie w maju 1950 r. nie było wynikiem wpadki, a przypadku – Rotkiel padł ofiarą zakrojonych na szeroką skalę represji wobec przedwojennych wojskowych.
Powołanie Komitetu Obrony Robotników
Artykuł

Powołanie Komitetu Obrony Robotników

Autor: Jacek Wróbel
22-23 września 1976 roku powstał Komitet Obrony Robotników. 22 września zdecydowano o powstaniu Komitetu, a 23 września opublikowano sygnowany przez grupę inicjatywną „Apel do społeczeństwa i władz PRL”.
Powrócić na Ojczyzny łono. Słów kilka o deportowanych rodzinach ofiar Katynia
Artykuł

Powrócić na Ojczyzny łono. Słów kilka o deportowanych rodzinach ofiar Katynia

Autor: Ewa Kowalska
Decyzje władz sowieckich podejmowane w marcu 1940 roku stanowiły o zbrodniczych działaniach w stosunku do obywateli polskich. I nie ograniczały się one tylko do mordu dokonanego, zgodnie z decyzją Biura Politycznego KC WKP(b) 5 marca 1940 r., ale miały znacznie szerszy zasięg.
Powstanie w Czortkowie
Artykuł

Powstanie w Czortkowie

Autor: Anna Zechenter
Większość aresztowanych przyznawała się do winy – w potężnych trybach NKWD młodzi ludzie, dzieci bez mała, wychowani w wolnej Polsce, nie zahartowani jeszcze więziennymi doświadczeniami, nie przywykli do sowieckiego barbarzyństwa, widzieli tylko to jedno wyjście.
Poznać smak Czynu. Antoni Libera
Artykuł

Poznać smak Czynu. Antoni Libera

Autor: Justyna Błażejowska
Jako młody i zdolny krytyk literacki powinien „bujać w obłokach ezoterycznej poezji”. Mimo to chciał poznać smak Czynu. Zawodowo zajmował się twórczością Samuela Becketta, więc niezwykle dotkliwie odczuwał szykanę w postaci trwającego latami braku możliwości opuszczania granic PRL.
Poznański Czerwiec 1956 w dokumentach CIA
Artykuł

Poznański Czerwiec 1956 w dokumentach CIA

Autor: Piotr Grzelczak
Spektakularny społeczny protest, który 28 czerwca 1956 r. wybuchł w Poznaniu nie miał precedensu w powojennych dziejach Polski. Na jego wyjątkowy obraz składały się: skala, oddolny charakter, antysystemowa wymowa oraz jednoznaczna reakcja komunistycznych władz pociągająca za sobą liczne ofiary.
Praca w więzieniu w Fordonie w świetle wspomnień Janiny Wasiłojć-Smoleńskiej
Biogram / Biografia

Praca w więzieniu w Fordonie w świetle wspomnień Janiny Wasiłojć-Smoleńskiej

Autor: Rafał Borkowski
Zakład karny dla kobiet w Fordonie cieszył się w owym czasie szczególnie złą sławą. Wpływ na to miały skandaliczne warunki, w jakich przebywały osadzone w nim kobiety. Wobec skazanych stosowano również szykany i tortury. Jedną z form oderwania się od tej smutnej rzeczywistości była możliwość wykonywania pracy w więzieniu.
Proces „siedemnastu” w Radomsku – 7 maja 1946 r.
Artykuł

Proces „siedemnastu” w Radomsku – 7 maja 1946 r.

Autor: Jerzy Bednarek
W nocy z 19 na 20 kwietnia 1946 r. do Radomska wkroczyły oddziały Konspiracyjnego Wojska Polskiego (KWP). Prawie 170 żołnierzy pod dowództwem por. Jana Rogulki „Grota” zaatakowało więzienie, w którym przetrzymywano kilkudziesięciu akowców, siedzibę powiatowego UB, komendę milicji (MO) i koszary.
Proces Adama Doboszyńskiego
Artykuł

Proces Adama Doboszyńskiego

Autor: Paweł Tomasik
Przez 12 dni, od 18 czerwca do 11 lipca 1949 r., przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Warszawie toczył się jeden z najgłośniejszych procesów pokazowych w Polsce okresu stalinowskiego. Skazano w nim na śmierć działacza politycznego, publicystę i ideologa ruchu narodowego inż. Adama Doboszyńskiego.
Proces Andrzeja Słowika i Jerzego Kropiwnickiego
Artykuł

Proces Andrzeja Słowika i Jerzego Kropiwnickiego

Autor: Sebastian Pilarski
Represje sądowe były tą formą prześladowania społeczeństwa, z której komunistyczny reżim szczególnie chętnie korzystał po 13 grudnia 1981 r.
Proces komandorów. Krwawe lata Marynarki Wojennej
Artykuł

Proces komandorów. Krwawe lata Marynarki Wojennej

Autor: Daniel Sieczkowski
O ile w świadomości społecznej Polaków funkcjonuje już temat represji komunistycznych wymierzonych w podziemie niepodległościowe, o tyle zbrodnie reżimu na żołnierzach „ludowego” Wojska Polskiego wciąż są mało znane.
Proces kurii krakowskiej. Komuniści w walce z Kościołem
Artykuł

Proces kurii krakowskiej. Komuniści w walce z Kościołem

Autor: Filip Musiał
W styczniu 1953 r., władze PRL przeprowadziły pokazową rozprawę nazwaną w mediach procesem kurii krakowskiej. Była ona ważnym etapem w działaniach sowietyzowanej „ludowej” Polski skierowanych przeciwko Kościołowi.
Proces młodzieżowej Polskiej Organizacji Wojskowej
Artykuł

Proces młodzieżowej Polskiej Organizacji Wojskowej

Autor: Anna Płońska
„9-ciu uczniów na ławie oskarżonych w Szczecinie. Przestroga dla rodziców! Zbrodnicza rola deprawatorów młodzieży” – głosił nagłówek artykułu zamieszczonego 28 sierpnia 1949 r. w „Kurierze Szczecińskim”, który relacjonował przebieg jednego z procesów członków Polskiej Organizacji Wojskowej.
Proces o żłóbek o. Stefana Dzierżka w czasie stanu wojennego
Artykuł

Proces o żłóbek o. Stefana Dzierżka w czasie stanu wojennego

Autor: Ewelina Ślązak
Od momentu powstania NSZZ „Solidarność” w Kaliszu o. Dzierżek ściśle współpracował z jego działaczami. Po pacyfikacji kopalni „Wujek”, zlecił kaliskiemu rzeźbiarzowi Wiesławowi Andrzejowi Oźminie wykonanie w kościele przy Kolegium Księży Jezuitów bożonarodzeniowego żłóbka, którego symbolika i treść wyrażałyby zdecydowany sprzeciw wobec działań władz.
Proces Szesnastu we wspomnieniach oskarżyciela
Artykuł

Proces Szesnastu we wspomnieniach oskarżyciela

Autor: Sławomir Kalbarczyk
Literatura dotycząca procesu przywódców podziemnej Polski jest obfita. W źródłach sowieckich długo jednak brakowało informacji, jakie cele polityczne stawiały przed sobą władze ZSRS, decydując się na nadanie temu procesowi charakteru pokazowego. Zmieniły to dopiero wspomnienia Nikołaja Afanasjewa.
Procesy pokazowe księży w czasach stalinowskich na łamach „Słowa Ludu”
Artykuł

Procesy pokazowe księży w czasach stalinowskich na łamach „Słowa Ludu”

Autor: Tomasz Domański
Podsądni przyznawali się do absurdalnych zarzutów, a prokurator i obrońcy wspólnie ich potępiali. Społeczeństwo Kielecczyzny miało uwierzyć, że udowodniono antypolską działalność Watykanu i episkopatu.
Procesy polityczne w Krakowie w stanie wojennym
Artykuł

Procesy polityczne w Krakowie w stanie wojennym

Autor: Monika Komaniecka-Łyp
W okresie stanu wojennego wymiar sprawiedliwości, obok aparatu bezpieczeństwa, stał się głównym organem represji wykorzystywanym wobec działaczy opozycji. Działaczom zdelegalizowanej „Solidarności” wytoczono procesy polityczne m.in. za udział w strajkach i niepodporządkowanie się przepisom.