Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

Profesor Roman Ingarden w aktach SB
TYLKO U NAS
Artykuł

Profesor Roman Ingarden w aktach SB

Autor: Monika Komaniecka-Łyp
Profesor Roman Ingarden, wybitny polski filozof, znany w kraju i za granicą. Był inwigilowany przez aparat bezpieczeństwa w Krakowie w pierwszej połowie lat 50. oraz na początku lat 60. w związku z akcjami wymierzonymi w środowisko naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Propaganda komunistyczna wobec Rozgłośni Polskiej Radio Wolna Europa
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Propaganda komunistyczna wobec Rozgłośni Polskiej Radio Wolna Europa

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
Dla wielu Polaków żyjących w komunistycznej Polsce, rozgłośnia stała się głównym źródłem niezależnych informacji o Polsce i o świecie. Już od pierwszych tygodni działalności, RWE była obiektem szczególnego zainteresowania ze strony władz komunistycznych. Od samego początku atakowano ją poprzez publikacje prasowe i książkowe.
Protesty marcowe roku 1968
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

Protesty marcowe roku 1968

Autor: Adam Dziurok
W bezbarwnym okresie „małej stabilizacji” rok 1968 przyniósł pierwszy za Gomułki moment przyspieszenia historii. Atmosfera zagęściła się już w czerwcu 1967 r., gdy wojna izraelsko-arabska na Bliskim Wschodzie niespodziewanie przyniosła wzrost napięcia w kraju.
Przed i w trakcie Akcji „Wisła”
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Przed i w trakcie Akcji „Wisła”

Autor: Teodor Gąsiorowski
Jesienią 1944 r. frontowe jednostki Armii Czerwonej odeszły na południe i zachód. Ukraińska Powstańcza Armia wycofała swoje sotnie za Bug. W sensie administracyjnym i bezpieczeństwa ludności cywilnej Bieszczady stały się „ziemią niczyją”.
Prześladowanie Emilii z Maleczyńskich Trębickiej w więzieniu mokotowskim. Relacja współwięźniarki
TYLKO U NAS
Artykuł

Prześladowanie Emilii z Maleczyńskich Trębickiej w więzieniu mokotowskim. Relacja współwięźniarki

Autor: Stefan Białek
W zespole archiwalnym Instytutu Badawczego Radia Wolna Europa/Radia Swoboda zachował się raport informacyjny z lipca 1956 r. Zawiera on relację kobiety określonej jako „Mrs. F”, byłej więźniarki z Mokotowa, która opisała m.in. brutalne traktowanie Emilii Trębickiej, dowódcy oddziału łączności Lwowskiego Okręgu AK, przez śledczych z UB.
Przez Pruszków do Lamsdorf. Losy warszawiaków po Powstaniu
POLECAMY
Artykuł

Przez Pruszków do Lamsdorf. Losy warszawiaków po Powstaniu

Autor: Piotr Stanek
W trakcie Powstania Warszawskiego i tuż po jego zakończeniu Niemcy wysiedlili z Warszawy ok. 550 tys. osób. Zdecydowaną większość z nich skierowano do obozu przejściowego w Pruszkowie (Dulag 121), który powstał na terenie nieczynnych Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego.
Przyczyny, przebieg i skutki obrony Katolickiego Domu Społecznego w Zielonej Górze 30 maja 1960 r.
POLECAMY
Artykuł

Przyczyny, przebieg i skutki obrony Katolickiego Domu Społecznego w Zielonej Górze 30 maja 1960 r.

Autor: Elżbieta Wojcieszyk
W 1945 r. Kościół katolicki w Zielonej Górze uzyskał zgodę Zarządu Państwowego na zajęcie zborów ewangelickich, które przekształcono w kościoły m.in. Matki Bożej Częstochowskiej i św. Jadwigi (dziś konkatedra). Przy tym ostatnim, w byłym ewangelickim Domu Społecznym, powstał Katolicki Dom Społeczny.
Przywrócenie nadziei
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

Przywrócenie nadziei

Autor: Włodzimierz Suleja
Podziemna „Solidarność” trwała, jednakże jej szeregi wykruszały się. Niezwykle korzystny, z punktu widzenia władz komunistycznych, bilans zakłóciło jednak wydarzenie, które ekipa Jaruzelskiego chciała dla swych celów zdyskontować. Była nim druga pielgrzymka Jana Pawła II.
Recenzenci z MSW
POLECAMY
Artykuł

Recenzenci z MSW

Autor: Grzegorz Majchrzak
Funkcjonariusze MSW pełnili wiele ról. Jedną z nich było recenzowanie książek, piosenek czy filmów. Tak było również w przypadku „Nadzoru” Wiesława Saniewskiego. Jego film powstał w 1983 r., ale na wiele miesięcy został tzw. „półkownikiem”, gdyż jego rozpowszechnianie wstrzymała cenzura.
Referendum w cieniu sowieckich bagnetów
POLECAMY
Artykuł

Referendum w cieniu sowieckich bagnetów

Autor: Krzysztof Pawluczuk
30 czerwca 1946 r. odbyło się w Polsce tzw. referendum ludowe. Polska Partia Robotnicza sięgnęła po ideę zorganizowania takiego głosowania, gdyż pozwalało odsunąć właściwe wybory do Sejmu Ustawodawczego. Referendum miało być także „próbą generalną” realizacji zakrojonych na dużą skalę fałszerstw wyborczych, zgodnie z sowieckim modelem sprawowania rządów.
Relegowani za „Solidarność” i słowo teatralne – mało znana historia wydalenia polskich studentów ze Lwowa w 1981 roku
TYLKO U NAS
Artykuł

Relegowani za „Solidarność” i słowo teatralne – mało znana historia wydalenia polskich studentów ze Lwowa w 1981 roku

Autor: Piotr Olechowski
„Karnawał «Solidarności»” nad Wisłą trwale zmienił oblicze ówczesnego społeczeństwa polskiego. Nic więc dziwnego, że jego atmosfera udzielała się także Polakom zamieszkującym poza granicami ojczyzny.
Represje niemieckie wobec nauczycieli na terenie <i>Kreishauptmannschaft Busko</i> w latach 1939-1945
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Represje niemieckie wobec nauczycieli na terenie Kreishauptmannschaft Busko w latach 1939-1945

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
Według wykazu nauczycieli w 1938 r. na terenie Kielecczyzny było zatrudnionych 7934 pedagogów. W czasie okupacji niemieckiej zginęło ich co najmniej 780, co stanowiło 9,8% ogólnego stanu sprzed wojny.
Represje sowieckie wobec biskupa stanisławowskiego Grzegorza Chomyszyna pod koniec i tuż po zakończeniu II wojny światowej
POLECAMY
Artykuł

Represje sowieckie wobec biskupa stanisławowskiego Grzegorza Chomyszyna pod koniec i tuż po zakończeniu II wojny światowej

Autor: Joanna Karbarz-Wilińska
Biskup Grzegorz Chomyszyn zginął wskutek represji sowieckich oskarżony m.in. o nacjonalizm, który sam krytykował przez cały okres swojej kapłańskiej i biskupiej posługi.
Represje wobec żołnierzy Korpusu Ochrony Pogranicza
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Represje wobec żołnierzy Korpusu Ochrony Pogranicza

Autor: Paweł Skubisz
Korpus Ochrony Pogranicza został utworzony we wrześniu 1924 r., jako specjalna formacja wojskowa do zabezpieczenia wschodniej granicy państwowej ze Związkiem Sowieckim. Z biegiem kolejnych lat rozszerzono jego kompetencje i skierowano do ochrony granicy z Litwą, Łotwą i krótkich odcinków z Niemcami oraz Rumunią, a tuż przed wojną również części granicy z Węgrami.
Reżim Jaruzelskiego deportuje z PRL Kornela Morawieckiego - film SB
POLECAMY

Reżim Jaruzelskiego deportuje z PRL Kornela Morawieckiego - film SB

Gdy komunistyczny reżim Jaruzelskiego przygotowywał się z wolna do podjęcia rozmów z tzw. konstruktywną opozycją, ludziom Moskwy w Warszawie niezbędne wydało się pozbycie się człowieka, który odrzucał jakiekolwiek rozmowy z komunistami. Ten film SB pokazuje wyrzucenie z PRL Kornela Morawieckiego, przywódcy "Solidarności Walczącej", 4 maja 1988 r.
Romowie w polityce PRL 1944/45-1989
TYLKO U NAS
Artykuł

Romowie w polityce PRL 1944/45-1989

Autor: Łukasz Sołtysik
Po 1945 r. w polityce narodowościowej komuniści dążyli różnymi sposobami do maksymalnego ujednolicenia struktury narodowościowej społeczeństwa tak, aby była ona jednonarodowo polska. Szczególną wagę do tego zagadnienia przykładano w pierwszych kilkunastu latach po II wojnie światowej.
Rozbicie więzienia w Kielcach w nocy z 4 na 5 sierpnia 1945 r.
TYLKO U NAS
Artykuł

Rozbicie więzienia w Kielcach w nocy z 4 na 5 sierpnia 1945 r.

Autor: Ryszard Śmietanka-Kruszelnicki
Sowieci wkraczający na ziemie polskie od 1944 r., podjęli zakrojone na szeroką skalę represje wobec instytucji Polskiego Państwa Podziemnego oraz innych organizacji konspiracyjnych, które, znajdując się poza jego strukturami, uznawały zwierzchność legalnego rządu RP na uchodźstwie.
Rozliczeniowe komisje
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Rozliczeniowe komisje

Autor: Diana Maksimiuk
Rok 1956 stał się symbolem końca okresu stalinowskiego w Polsce. Wymownym akordem zamykającym tę epokę w obszarze wymiaru sprawiedliwości były m.in. próby znalezienia i rozliczenia wszystkich winnych powojennych represji sądowych, których ostrze wymierzono w przeciwników politycznych władzy ludowej.
Rozstrzelany medalik. O niemieckich egzekucjach Polaków w Rudzkim Moście
POLECAMY
Artykuł

Rozstrzelany medalik. O niemieckich egzekucjach Polaków w Rudzkim Moście

Autor: Tomasz Ceran
Podczas ekshumacji ofiar egzekucji przeprowadzonych w Rudzkim Moście pod Tucholą, wydobyto szczątki 236 Polaków. Ich katami byli miejscowi członkowie Selbstschutzu (Samoobrony). Wśród dowodów niemieckiej zbrodni zachował się medalik – rozstrzelany razem z jego właścicielem.
Ruminowie, Borek i Tokarz – zamordowani za pomoc Żydom na Sądecczyźnie
POLECAMY
Artykuł

Ruminowie, Borek i Tokarz – zamordowani za pomoc Żydom na Sądecczyźnie

Autor: Roman Gieroń
„Dom w którym mieszkaliśmy, stał na uboczu w lesie. Posiadał jedną izbę, nad którą znajdował się strych. Żydzi ukrywani byli właśnie na strychu. Wieczorem schodzili do izby, a wtedy ja z rodzeństwem siedzieliśmy w oknach i pilnowaliśmy, czy nikt nie nadchodzi”.
Sędzia, który zabił braci Marchelów
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Sędzia, który zabił braci Marchelów

Autor: Krzysztof Szwagrzyk
Spośród wielu przewidzianych prawem środków represji najczęściej sięgał po rozwiązania ostateczne. Swą ponurą sławę zyskał, orzekając ponad dwieście, w większości wykonanych wyroków śmierci. Tylko na Białostocczyźnie jego decyzje stały się podstawą rozstrzelania lub powieszenia co najmniej 174 osób.
Sfingowany proces i wyrok na biskupa kieleckiego Czesława Kaczmarka
POLECAMY
Artykuł

Sfingowany proces i wyrok na biskupa kieleckiego Czesława Kaczmarka

Autor: Filip Musiał
„Rząd polski uważa przeprowadzenie publicznego procesu sądowego grupy Kaczmarka za przedsięwzięcie całkowicie na czasie i uzasadnione” – zapewniał Bolesław Bierut ambasadora Związku Sowieckiego w Warszawie Arkadija Sobolewa.
Siedlisko opozycji. Katolicki Uniwersytet Lubelski
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Siedlisko opozycji. Katolicki Uniwersytet Lubelski

Autor: Stefan Szaciłowski
W lipcu 1944 r. KUL wznowił działalność jako pierwsza polska uczelnia. Stał się jednocześnie azylem dla wykładowców zasłużonych w konspiracji akowskiej oraz dla studentów – niedawnych żołnierzy podziemia. Wydarzenia Marca ’68 spowodowały, że schronili się tu relegowani z innych uczelni uczestnicy studenckich protestów z całej Polski. A w latach siedemdziesiątych…
Siedmiu z „Łączki”
POLECAMY
Artykuł

Siedmiu z „Łączki”

Autor: Sławomir Poleszak
We wtorek 16 września 1947 roku funkcjonariusze Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego ujęli na Dolnym Śląsku majora Hieronima Dekutowskiego „Zaporę”, cichociemnego, legendarnego dowódcę zgrupowania partyzanckiego AK, DSZ i WiN na Lubelszczyźnie oraz siedmiu towarzyszących mu oficerów.
Słowacki udział w wojnie. Okupacja Polskiego Spiszu i Orawy
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Słowacki udział w wojnie. Okupacja Polskiego Spiszu i Orawy

Autor: Maciej Korkuć
Podobnie jak w podbitej Warszawie symbolicznym początkiem okupacji była niemiecka defilada zwycięstwa, tak pod Tatrami zapoczątkowała ją defilada zwycięstwa urządzona przez armię słowacką w Zakopanem.
Solidarni w stanie wojennym – uwolnić Narożniaka!
TYLKO U NAS
Artykuł

Solidarni w stanie wojennym – uwolnić Narożniaka!

Autor: Tadeusz Ruzikowski
Wprowadzenie stanu wojennego nie tylko zakończyło legalną możliwość działania „Solidarności”, ale też zainicjowało czas szczególnej opresji skierowanej przeciw jej działaczom i sympatykom – w pierwszej kolejności poprzez masową akcję internowań i obostrzenia narzucone przez dekret o stanie wojennym.
Spawacz antysocjalistyczny
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Spawacz antysocjalistyczny

Autor: Adam Chmielecki
Maciej Miatkowski – wieloletni pracownik Stoczni Gdańskiej, uczestnik protestów w grudniu 1970 r., działacz Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża i Solidarności, przyjaciel Anny Walentynowicz i Lecha Kaczyńskiego – nie doczekał czterdziestej rocznicy powstania WZZ. Zmarł w grudniu 2017 r.
Społeczne następstwa wywózek Górnoślązaków do ZSRS w 1945 r.
POLECAMY
Artykuł

Społeczne następstwa wywózek Górnoślązaków do ZSRS w 1945 r.

Autor: Jarosław Neja
Deportacje ludności cywilnej Górnego Śląska przeprowadzone przez władze sowieckie między lutym i kwietniem 1945 r., w celu pozyskania robotników do pracy przymusowej na terenie ZSRS, według najnowszych ustaleń objęły ponad 46 tysięcy osób (w ponad 90 proc. mężczyzn).
Społecznik. Stefan Zbrożyna (1892-1971)
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Społecznik. Stefan Zbrożyna (1892-1971)

Autor: Maciej Żuczkowski
Działacz samorządowy, spółdzielczy i społeczny. Aktywny członek Polskiej Partii Socjalistycznej, prezydent Płocka w latach 1926-1929. Współpracownik administracji Stefana Starzyńskiego we wrześniu 1939 r., członek konspiracji niepodległościowej, represjonowany przez powojenny reżim komunistyczny.
Sprawa dwóch milionów
POLECAMY
Artykuł

Sprawa dwóch milionów

Autor: Paweł Piotr Warot
Zdążyła już obrosnąć legendą sprawa 80 milionów złotych dolnośląskiej „Solidarności”, na których komuniści po wprowadzeniu stanu wojennego nie zdołali położyć łapy. Mało kto dziś pamięta, że warmińsko-mazurska „Solidarność” również miała swoją sprawę… w tym wypadku 2 milionów. Niestety sprawa pieniędzy olsztyńskiego Zarządu Regionu miała bardziej dramatyczny przebieg i do dziś budzi wiele pytań, na które z trudem przychodzą odpowiedzi.
Sprawa śmierci Stanisława Szklarza „Zawiszy”
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Sprawa śmierci Stanisława Szklarza „Zawiszy”

Autor: Łukasz Pasztaleniec
Jedną z grup ofiar terroru komunistycznego lat 1944-1956 były osoby, które na skutek różnych przyczyn poniosły śmierć na terenie placówek aparatu bezpieczeństwa. Wśród nich był m.in. Stanisław Szklarz, zabity 24 lipca 1947 r. w siedzibie Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Biłgoraju.
Sprawiedliwi Ukraińcy. Na ratunek polskim sąsiadom skazanym na zagładę przez OUN-UPA
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Sprawiedliwi Ukraińcy. Na ratunek polskim sąsiadom skazanym na zagładę przez OUN-UPA

Autor: Romuald Niedzielko
Pozostaje zagadką, dlaczego mimo nacjonalistycznej indoktrynacji i terroru stosowanego przez OUN-UPA, także wobec swoich, niemała grupa Ukraińców nie zawahała się poświęcić własnego życia, by ratować skazanych Polaków. Zamiast dążenia do niepodległości po trupach wybrali nakaz miłości bliźniego.
Sprawy śledcze Polaków represjonowanych w ZSRS. Sprawa Fortunata Baczyńskiego
POLECAMY
Artykuł

Sprawy śledcze Polaków represjonowanych w ZSRS. Sprawa Fortunata Baczyńskiego

Autor: Bożena Witowicz
Gdy w latach Wielkiego Terroru w ZSRS 1937-1938 realizowane były operacje systemowego metodycznego unicestwiania poszczególnych mniejszości narodowych – niemieckiej, greckiej, koreańskiej, fińskiej, łotewskiej etc. – ofiarami padli też Polacy.
Sprawy śledcze Polaków represjonowanych w ZSRS. Sprawa Janiny Orłowskiej
POLECAMY
Artykuł

Sprawy śledcze Polaków represjonowanych w ZSRS. Sprawa Janiny Orłowskiej

Autor: Bożena Witowicz
Ofiarami „operacji polskiej” byli głównie mężczyźni, powstało więc pytanie, co zrobić z rodzinami represjonowanych, głównie żonami i dziećmi, którzy dla reżimu sowieckiego stawali się „elementem społecznie niebezpiecznym” z racji pokrewieństwa z „wrogami ludu” – ich uprzednio skazanymi ojcami, mężami i braćmi.
Sprawy śledcze Wielkiego Terroru w Gruzji (1937–1938). Sprawa Józefa Korolczyka
POLECAMY
Artykuł

Sprawy śledcze Wielkiego Terroru w Gruzji (1937–1938). Sprawa Józefa Korolczyka

Autor: Stanisław Koller
Zgodnie z ideami komunizmu gospodarka ZSRS była centralnie sterowana poprzez plany pięcioletnie i prawie w całości państwowa. Kierunki polityki gospodarczej ustalano pod wojsko. Stosunkowo szybki rozwój przemysłu następował kosztem ograniczenia spożycia, zgodnie z zasadą: „Pracuj więcej, jedz mniej”.
Sprzeciw kobiet wobec kolektywizacji wsi i sowieckim represjom
POLECAMY
Artykuł

Sprzeciw kobiet wobec kolektywizacji wsi i sowieckim represjom

Autor: Marcin Markiewicz
Lata 1948–1956 to najdramatyczniejszy okres w powojennej historii polskiej wsi. Prowadzona wówczas kolektywizacja rolnictwa miała upodobnić polską wieś do sowieckiej, co budziło opór większości wiejskiej społeczności. Warto pamiętać o roli, jaką w sprzeciwie tym odegrały kobiety.
Stanisław Hejmowski – bohaterski prawnik z Poznania
POLECAMY
Artykuł

Stanisław Hejmowski – bohaterski prawnik z Poznania

Autor: Rafał Leśkiewicz
Czerwiec 1956 r. na trwałe zapisał się w naszej historii jako miesiąc, w którym doszło do pierwszej w powojennej Polsce robotniczej rewolty, skierowanej przeciw władzy komunistycznej.
Stanisław Mierzwa. Niezłomny ludowiec
PAMIĘTAMY
Biogram / Biografia

Stanisław Mierzwa. Niezłomny ludowiec

Autor: Marek Gałęzowski
W jednym z najgłośniejszych powojennych procesów opozycji antykomunistycznej, rozpoczętym 11 sierpnia 1947 r. w Krakowie, na ławie oskarżonych zasiadł Stanisław Mierzwa, adwokat, wybitny ludowiec, czołowy działacz Polskiego Państwa Podziemnego, zaledwie dwa lata wcześniej, po słynnym procesie szesnastu, zwolniony z sowieckiego więzienia.
Stanisława Rachwałowa
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Stanisława Rachwałowa

Autor: Filip Musiał
„Z chwilą uwolnienia nas przez wojska anglo-amerykańskie ważyłam 46 kg i byłam ludzkim szkieletem” – wspominała. Po trzech latach pobytu w niemieckich obozach koncentracyjnych czekało ją jeszcze komunistyczne więzienie.
Strzelecka 8 - kamienica inna niż wszystkie?
POLECAMY
Artykuł

Strzelecka 8 - kamienica inna niż wszystkie?

Autor: Tomasz Łabuszewski
W październiku 1948 r. Stołeczna Rada Warszawy na wniosek Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego pozbawiła Z. Jórskiego prawa własności do kamienicy przy ul. Strzeleckiej 8. Stała się ona na powrót zwyczajnym budynkiem mieszkalnym… dla funkcjonariuszy komunistycznego aparatu bezpieczeństwa.
System więzienno-łagrowy w czasie Wielkiego Terroru
TYLKO U NAS
Artykuł

System więzienno-łagrowy w czasie Wielkiego Terroru

Autor: Jurij Szapował
W latach trzydziestych XX w. sowiecki reżim komunistyczny rozbudował do monstrualnych rozmiarów system obozów i więzień, planując przeprowadzenie na ogromną skalę akcji terrorystycznej w celu ostatecznego wyeliminowania domniemanych wrogów.
Szczeciński maj 1982 roku
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Szczeciński maj 1982 roku

Autor: Sebastian Ligarski
Po zakończeniu II wojny światowej Święto Pracy (1 maja) było jednym z głównych świąt komunistycznych, w dodatku w opozycji do Święta Konstytucji 3 Maja, a nade wszystko – Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski, które zniknęło z kalendarza świąt państwowych w 1951 r.
Szesnastu Uprowadzonych
POLECAMY
Artykuł

Szesnastu Uprowadzonych

Autor: Piotr Stanek
W walce z Polskim Państwem Podziemnym Sowieci nie mieli żadnych skrupułów. Liczyła się skuteczność.
Szwajcar, czyli szpion
POLECAMY
Biogram / Biografia

Szwajcar, czyli szpion

Autor: Filip Gańczak
Był czwartek, 26 czerwca 1941 roku – piąty dzień wojny III Rzeszy ze Związkiem Radzieckim. Oddziały Wehrmachtu posuwały się szybko na wschód, ale sowiecka bezpieka nadal pracowała. W mieszkaniu Eugeniusza Bodo przy ulicy Kogonowskiej we Lwowie zjawiło się tego dnia dwóch enkawudzistów.
Ślady zbrodni w warszawskiej katowni
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Ślady zbrodni w warszawskiej katowni

W budynku przy ulicy Strzeleckiej 8 na warszawskiej Pradze-Północ funkcjonowała druga co do wielkości powojenna katownia aparatu represji w stolicy. Mieścił się tu areszt NKWD i UB, w którym przetrzymywani byli m.in. żołnierze podziemia niepodległościowego.
Śląski polityk, obrońca wiary i demokracji. Jerzy Lewandowicz (1898–1973)
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Śląski polityk, obrońca wiary i demokracji. Jerzy Lewandowicz (1898–1973)

Autor: Aleksandra Namysło
Za nieugiętą obronę wartości chrześcijańsko-demokratycznych, krytykę komunizmu i próbę rekonstrukcji struktur Stronnictwa Pracy na Śląsku Jerzego Lewandowicza spotkały w Polsce pojałtańskiej szykany i uwięzienie.
Śmierć za dobro. Rozporządzenie Hansa Franka z 15 października 1941 r. a kwestia relacji polsko-żydowskich w czasie Zagłady
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Śmierć za dobro. Rozporządzenie Hansa Franka z 15 października 1941 r. a kwestia relacji polsko-żydowskich w czasie Zagłady

Autor: Alicja Gontarek
Był to pierwszy akt prawny, który przewidywał karę śmierci dla Polaków za udzielenie pomocy Żydom. Każda polska akcja pomocowa wymagała czynów heroicznych i niosła za sobą groźbę wykonania najwyższej sankcji karnej.
Śmierć za prawdę. Proces w sprawie „Gazety Ludowej”
POLECAMY
Artykuł

Śmierć za prawdę. Proces w sprawie „Gazety Ludowej”

Autor: Agnieszka Chrzanowska-Pietrzak
6 sierpnia 1947 r. zapadł wyrok w procesie pokazowym redaktora naczelnego „Gazety Ludowej”, Zygmunta Augustyńskiego, i jego informatorów. Zarówno dziennikarz, jak i pośrednik, ks. Leon Pawlina, otrzymali wysokie wyroki, a ich źródło, harcerza i żołnierza AK Zygmunta Maciejeca, skazano na karę śmierci. Powodem było zbieranie przez nich wiadomości o zbrodniczej działalności UB.
Święto ze skazą
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Święto ze skazą

Autor: Bartłomiej Noszczak
Obchody Milenium Chrztu Polski były dziełem życia prymasa Stefana Wyszyńskiego. Cieniem na tym wydarzeniu kładła się opresyjna polityka wyznaniowa ekipy Władysława Gomułki.
Tadeusz Denkowski – harcerz, członek organizacji „Kraj”, więzień Mokotowa
POLECAMY
Artykuł

Tadeusz Denkowski – harcerz, członek organizacji „Kraj”, więzień Mokotowa

Autor: Tomasz Gonet
Jak wielu jego rówieśników nie pogodził się z procesem implementacji ustroju komunistycznego, który postępował w Polsce od połowy 1944 r.
Tajemnica dziecięcego notesu
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Tajemnica dziecięcego notesu

Autor: Kinga Hałacińska
W szufladzie biurka przez pół wieku leżały niezwykle interesujące listy i zeszyt, w którym kilkunastoletni chłopiec opisał tragiczne chwile swoich najbliższych – aresztowanie rodziców wraz z ich dowódcą, Witoldem Pileckim. Publikujemy fragmenty tych cennych dokumentów.
Tajemnica śmierci „Anody”
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Tajemnica śmierci „Anody”

Autor: Przemysław Benken
Okoliczności śmierci Jana Rodowicza ps. „Anoda”, zasłużonego weterana „Szarych Szeregów” i Zgrupowania Armii Krajowej „Radosław”, do której doszło 7 stycznia 1949 r., wciąż budzą kontrowersje.
Tajne nauczanie w KL Ravensbrück
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Tajne nauczanie w KL Ravensbrück

Autor: Soraya Kuklińska
W roku 1940 w obozie koncentracyjnym Ravensbrück rozpoczęto tajne nauczanie. Młode więźniarki wykorzystywały każdą wolną od pracy chwilę. Uczyły się między pracą a posiłkiem – kosztem wypoczynku – a nawet podczas stania na apelach.
Tajny filar Polski Ludowej
TYLKO U NAS
Artykuł

Tajny filar Polski Ludowej

Autor: Tadeusz Ruzikowski
Policja polityczna Polski Ludowej, zwana potocznie „bezpieką”, stała na straży jej ustroju i działała według sowieckich wzorców najpierw w ramach Urzędów Bezpieczeństwa (UB) i Urzędów do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego, a następnie, od 1956 r., jako Służba Bezpieczeństwa (SB). Z czasem zainteresowania policji politycznej PRL zmieniały się, podobnie jak i stosowane przez tę służbę środki i sposoby pracy.
Tak warto żyć. Barbara Otwinowska (1924–2018)
POLECAMY
Wspomnienie

Tak warto żyć. Barbara Otwinowska (1924–2018)

Autor: Wojciech Kujawa
Na cmentarzu w Umiastowie k. Ożarowa Mazowieckiego w styczniu 2018 r. pożegnaliśmy prof. Barbarę Otwinowską – łączniczkę i sanitariuszkę AK, więzioną w okresie stalinowskim. Była wybitnym naukowcem, badaczką literatury.
Tereska z podbeskidzkiej konspiry. Teresa Szafrańska (1958–2021)
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Tereska z podbeskidzkiej konspiry. Teresa Szafrańska (1958–2021)

Autor: Artur Kasprzykowski
Gdy kilka lat temu w więzieniu w Turawie opowiadała więźniarkom o Bogu, te nie wykazywały specjalnego zainteresowania. Ot, kolejna nawiedzona „misjonarka”. Spojrzały na tę drobną blondynkę inaczej dopiero wówczas, gdy powiedziała, że rozumie ich sytuację, bo sama spędziła w celi ponad pół roku. Siedziała za Solidarność, a czas ten był dla niej jak rekolekcje.
Terror Armii Czerwonej i NKWD na ziemiach polskich w latach 1944-1945
TYLKO U NAS
Artykuł

Terror Armii Czerwonej i NKWD na ziemiach polskich w latach 1944-1945

Autor: Mirosław Golon
Zwycięstwa Armii Czerwonej zakończyły niemiecką okupację w Polsce, która przyniosła miliony ofiar. Jednak ta sama Armia, w której strukturach znajdowały się policyjne formacje NKWD i Smiersz (kontrwywiad wojskowy), nie przywróciła utraconej niepodległości i nie zapewniła bezpieczeństwa mieszkańcom.
To było piękne, majowe popołudnie… Spalenie Wąwolnicy 2 maja 1946 roku
TYLKO U NAS
Artykuł

To było piękne, majowe popołudnie… Spalenie Wąwolnicy 2 maja 1946 roku

Autor: Tomasz Panfil
Front przeszedł przez ziemie na wschód od Wisły prawie dwa lata wcześniej. Niemcy gnani bez wytchnienia przez rozpędzoną Armię Czerwoną stawiali opór tylko w nielicznych miejscach.
To miało być kolejne miasto bez Boga
TYLKO U NAS
Artykuł

To miało być kolejne miasto bez Boga

Autor: Marcin Dąbrowski
Przeszło pół wieku temu w Kraśniku Fabrycznym na Lubelszczyźnie, doszło do sprowokowanych przez władze komunistyczne wydarzeń, w trakcie których mieszkańcy tego osiedla sprzeciwili się likwidacji miejsca kultu religijnego. Protest został brutalnie stłumiony, a kilkadziesiąt osób surowo ukaranych.
Towarzystwo Antykomunistyczne w Łodzi
TYLKO U NAS
Artykuł

Towarzystwo Antykomunistyczne w Łodzi

Autor: Paweł Wąs
Jedną z konspiracyjnych organizacji młodzieżowych działających w okresie stalinizmu na terenie łódzkich Bałut było Towarzystwo Antykomunistyczne, noszące przez pewien czas nazwę Sokoły.
Tragedia Górnośląska
POLECAMY
Artykuł

Tragedia Górnośląska

Autor: Irena Siwińska
3 lutego 1945 r. Państwowy Komitet Obrony ZSRS wydał dyrektywę o nakazie pracy przymusowej obywateli III Rzeszy w wieku od 17 do 50 lat, którzy znaleźli się na tyłach I, II i III Frontu Białoruskiego oraz I Frontu Ukraińskiego Armii Czerwonej. Dla ponad 46 tys. mieszkańców Górnego Śląska oznaczało to deportację do łagrów na terenie Związku Sowieckiego.
Tragiczny dzień w historii Sulejowa
TYLKO U NAS
Artykuł

Tragiczny dzień w historii Sulejowa

Autor: Paweł Wąs
Barbarzyńskie bombardowanie Sulejowa przez Luftwaffe, w wyniku którego miasto zostało doszczętnie zniszczone, a śmierć poniosło ponad 700 osób, do dziś uważane jest przez jego mieszkańców za jedno z najtragiczniejszych wydarzeń w historii grodu nad Pilicą.
Trauma celi śmierci. Ostatnie pożegnania skazańców komunistycznego aparatu represji
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Trauma celi śmierci. Ostatnie pożegnania skazańców komunistycznego aparatu represji

Autor: Danuta Jastrzębska-Golonka
Analiza zachowanych listów skazanych na śmierć członków podziemia uświadamia nam, jak silnej traumy doznawali skazańcy, w jak nieludzki sposób byli traktowani przez komunistyczny aparat represji, który – zanim ich zamordował – robił wszystko, by ich złamać, upokorzyć, zniszczyć indywidualną tożsamość, zachwiać wyznawaną wiarę i wartości, a przetrzymując listy – odebrać szansę pożegnania rodzinie.
Trzy lata w ziemiance. Krótka historia ukrywania się braci Ignacego i Pawła Albinów w Puszczy Noteckiej
POLECAMY
Artykuł

Trzy lata w ziemiance. Krótka historia ukrywania się braci Ignacego i Pawła Albinów w Puszczy Noteckiej

Autor: Elżbieta Wojcieszyk
W 1941 r. Ignacy i Paweł Albinowie z wcielonej do Rzeszy niemieckiej Wielkopolski trafili do GG i zamieszkali w pow. Jędrzejów. Działały tam grupy zbrojne NSZ. Bracia przyłączyli się do nich.
Twórcy i naukowcy pod presją
POLECAMY
Artykuł

Twórcy i naukowcy pod presją

Autor: Filip Musiał
Po wojnie oświata znajdowała się w dramatycznej sytuacji. Nie licząc strat materialnych, szczególnie dotkliwe były straty osobowe, będące konsekwencją polityki obu okupantów ukierunkowanej na eksterminację polskich elit intelektualnych.
Ucieczka… z lotniska do więzienia
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Ucieczka… z lotniska do więzienia

Autor: Milena Przybysz-Gralewska
Święta Wielkanocne mieli spędzić już w wolnym kraju, w Szwecji. W Wielką Środę, 5 kwietnia 1950 r., na płycie lotniska w Gdańsku grupa pasażerów z biletami PLL LOT oczekiwała na samolot relacji Gdańsk–Łódź–Katowice. W kilka godzin później wszyscy trafili do Łodzi transportem więziennym.
Audio/Video

Uprowadzenie i zabójstwo księdza Jerzego Popiełuszki wywołały w całej Polsce szok i niedowierzanie. Społeczna reakcja na tę zbrodnię była relacjonowana i analizowana również przez rozmaite ośrodki poza krajem.

Autor: Witold Bagieński, Rafał Dutkiewicz
W cieniu Gestapo. Służba Bezpieczeństwa III Rzeszy jako substytut ośrodka badań demoskopijnych
TYLKO U NAS
Artykuł

W cieniu Gestapo. Służba Bezpieczeństwa III Rzeszy jako substytut ośrodka badań demoskopijnych

Autor: Mirosław Sikora
W niemieckim państwie nazistowskim nie przeprowadzano badań opinii publicznej, ale przywódcy polityczni chcieli znać prawdziwe nastroje społeczne. W tym celu wykorzystywano raporty Służby Bezpieczenstwa SS.
W kierunku konfrontacji…
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

W kierunku konfrontacji…

Autor: Ryszard Śmietanka-Kruszelnicki
Polityka wyznaniowa państwa zarządzanego przez władze komunistyczne koncentrowała się na walce z Kościołem katolickim. System polityczny oparty na ideologii marksistowskiej, doktrynalnie rozumiany „rozdział państwa od Kościoła”, laicyzacja przeprowadzana rozmaitymi metodami przez instytucje państwowe (w tym przy pomocy terroru sił represji) – miały służyć odciągnięciu społeczeństwa od Kościoła, rozbiciu i dezintegracji struktur kościelnych, zastraszeniu duchowieństwa i poddaniu kontroli jego działalności. Przez kilkadziesiąt lat w Polsce „ludowej” między Kościołem a komunistami trwała walka o „rząd dusz”.
W kręgu tzw. wojny domowej
TYLKO U NAS
Artykuł

W kręgu tzw. wojny domowej

Autor: Tomasz Łabuszewski
Jednym z najważniejszych aksjomatów związanych z historią powojennego podziemia, ukutą i utrwaloną przez komunistyczną propagandę był mit o tzw. wojnie domowej. Pozwalał on przedstawiać polskie siły komunistyczne jako równoprawnego konkurenta w walce o władze w powojennej Polsce.
W obronie Krzyża – Tychy, rok 1979
TYLKO U NAS
Artykuł

W obronie Krzyża – Tychy, rok 1979

Autor: Jarosław Neja
23 kwietnia 1979 r. po południu do Wydziału Organizacyjnego Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Katowicach nadeszła z Tychów niepokojąca informacja o demonstracji ulicznej na terenie miasta, na jednym z placów „na miejscu rozbiórki kaplicy (…) przy nowo budowanym domu towarowym”.
W obronie krzyża. Protest młodzieży Zespołu Szkół Zawodowych we Włoszczowie w grudniu 1984 r.
TYLKO U NAS
Artykuł

W obronie krzyża. Protest młodzieży Zespołu Szkół Zawodowych we Włoszczowie w grudniu 1984 r.

Autor: Ryszard Śmietanka-Kruszelnicki
Władze komunistyczne nie tylko represjonowały duszpasterzy, których uznały za duchowych przywódców opozycji, ale także zwalczały świat wartości oparty na wierze katolickiej. Symbolem tych wartości był krzyż.
W starciu z machiną zła. Księża z Łódzkiego przed komunistycznym sądem
POLECAMY
Artykuł

W starciu z machiną zła. Księża z Łódzkiego przed komunistycznym sądem

Autor: Tomasz Toborek
O procesach sądowych księży w czasach stalinowskich napisano już wiele. Są jednak przypadki, gdy losy duchownych są szczególnie poruszające. W marcu 1949 r. w Łodzi sądzono trzech księży – rzekomych współpracowników Konspiracyjnego Wojska Polskiego.
Wacław Kostek-Biernacki w rękach komunistów
WARTO WIEDZIEĆ
Biogram / Biografia

Wacław Kostek-Biernacki w rękach komunistów

Autor: Arkadiusz Cisek
Trzymano go w jednej celi z niemieckim ludobójcą Erichem Kochem. Pokazową rozprawę przeciwko niemu planowano przeprowadzić pomiędzy procesami innych niemieckich zbrodniarzy – Rudolfa Hössa i Ludwiga Fischera. Ale on się nie poddał, zachował godność i – w panującym zalewie pogardy i najgorszych oskarżeń wobec przedwojennej Polski – niezłomną postawę obrońcy dobrego imienia II RP i marszałka Józefa Piłsudskiego.
Wagony szły na Wschód . Rzecz o sowieckich deportacjach z lat 1940-1941
POLECAMY
Artykuł

Wagony szły na Wschód . Rzecz o sowieckich deportacjach z lat 1940-1941

Autor: Magdalena Dzienis-Todorczuk, Marcin Markiewicz
Dla mieszkańców wschodnich terenów Polski okres okupacji „pierwszego Sowieta” kojarzy się przede wszystkim z masowymi deportacjami w głąb Związku Sowieckiego. Ta brutalna forma zbiorowych represji ze strony bolszewickiego okupanta dotknęła setki tysięcy polskich obywateli.
Walczyć do końca. Mieczysław Wądolny „Mściciel”
POLECAMY
Biogram / Biografia

Walczyć do końca. Mieczysław Wądolny „Mściciel”

Autor: Maciej Korkuć
Nigdy nie zamierzał być żołnierzem. Tym bardziej – partyzantem. Nawet nie odbywał służby wojskowej. Był pierwszym pokoleniem, które całe życie spędziło w niepodległej Polsce – tuż po wybuchu wojny w 1939 r., 24 września, kończył równe 20 lat.
Walka o demokrację. Polskie Stronnictwo Ludowe w latach 1945–1947
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Walka o demokrację. Polskie Stronnictwo Ludowe w latach 1945–1947

Autor: Marzena Grosicka
Lata 1945–1947 były dla PSL czasem ciągłej walki. Ostatnim, tragicznym akordem tej walki, z góry skazanej na porażkę, były wybory do Sejmu Ustawodawczego. Ta najważniejsza dla PSL i większości społeczeństwa batalia również zakończyła się klęską.
Walka o prawdę i pamięć. Sprawa śmierci Jana Stawisińskiego w kopalni „Wujek” w świetle akt sądowych
Biblioteka cyfrowa

Walka o prawdę i pamięć. Sprawa śmierci Jana Stawisińskiego w kopalni „Wujek” w świetle akt sądowych

Autor: Danuta Szewczyk
Śmiertelne strzały skierowane do górników w kopalni „Wujek” w Katowicach 16 grudnia 1981 r. padły podczas pacyfikacji strajku okupacyjnego, podjętego jako protest przeciw internowaniu przewodniczącego NSZZ „Solidarność” tej kopalni Jana Ludwiczaka oraz wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce. Na skutek użycia broni palnej przez pluton specjalny ZOMO przeciwko strajkującym zostało zabitych dziewięciu górników: sześciu poniosło śmierć na miejscu, trzech kolejnych, m.in. Jan Stawisiński, doznając śmiertelnych postrzałów, zmarło w grudniu 1981 r. i styczniu 1982 r.
Walki uliczne w Święto Pracy 1983 roku
POLECAMY
Artykuł

Walki uliczne w Święto Pracy 1983 roku

Autor: Andrzej Malik
1 maja 1983 r. w całym kraju upłynął po znakiem antykomunistycznych demonstracji i walk ulicznych z siłami milicyjnymi. Zginęły dwie osoby, m.in. Ryszard Smagur, zabity przez milicjanta w Nowej Hucie.
Wanda Gieorgadze-Piłsudska. Ofiara Wielkiego Terroru w Gruzji
POLECAMY
Artykuł

Wanda Gieorgadze-Piłsudska. Ofiara Wielkiego Terroru w Gruzji

Autor: Stanisław Koller
Legendarna brutalność i skala Wielkiego Terroru sprawiają, że ciężko jest poświęcić adekwatną uwagę indywidualnym ofiarom. Tragiczne losy wielu dotkniętych nim Polaków dalej wychodzą na wierzch dzięki wytrwałej pracy badawczej. Jedną z nich jest kuzynka Marszałka, Wanda Gieorgadze-Piłsudska.
Warszawa – West-Berlin bez wizy
POLECAMY
Artykuł

Warszawa – West-Berlin bez wizy

Autor: Wiesław Kaczmarczyk
„Linie Obsługujące Tempelhof” – tak złośliwi rozszyfrowywali nazwę LOT w latach 80. XX w. I nie bez przyczyny, gdyż w 1981 r. uprowadzono dziesięć samolotów LOT-u. Wprowadzenie stanu wojennego spowodowało zawieszenie lotów pasażerskich do 16 stycznia 1982 r.
Warszawa w kontekście <i>Einsatz Reinhardt</i>
POLECAMY
Artykuł

Warszawa w kontekście Einsatz Reinhardt

Autor: Marcin Urynowicz
Okupowana Warszawa spędzała Niemcom sen z powiek z co najmniej dwóch powodów: jako najliczniejsze, ponadmilionowe skupisko polskie o najbardziej rozwiniętych strukturach konspiracji oraz jako centralny ośrodek polskich Żydów i największe w Europie, blisko czterystutysięczne getto.
Wdzięczność Marii Breiter
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Wdzięczność Marii Breiter

Autor: Marek Gałęzowski
Nazywana Rysią, albo Rysiunią, była żoną Emila Breitera, nie tylko znanego adwokata, ale przede wszystkim jednego z najwybitniejszych krytyków literackich dwudziestolecia międzywojennego w Polsce, przyjaciela wszystkich pięciu „Skamandrytów”, a także czołowego pisarza wywodzącego się ze środowiska I Brygady Legionów – Juliusza Kadena-Bandrowskiego.
Wehrmacht i nowe „zasady” wojny. Masakra ludności cywilnej w Częstochowie, 4 września 1939 roku
TYLKO U NAS
Artykuł

Wehrmacht i nowe „zasady” wojny. Masakra ludności cywilnej w Częstochowie, 4 września 1939 roku

Autor: Mirosław Sikora
Tak zwany „krwawy poniedziałek” w Częstochowie, 4 września 1939 r., to jeden z kilku najbardziej jaskrawych przykładów radykalnej zmiany w filozofii prowadzenia wojny przez armię niemiecką pod rządami narodowych socjalistów.
Węgierska rewolucja i walka o wolność w 1956 roku
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Węgierska rewolucja i walka o wolność w 1956 roku

Autor: Réka Kiss
Powstanie 1956 r. to najbardziej znany, także na arenie międzynarodowej, rozdział w historii Węgier XX w., jak również znaczący epizod zimnej wojny. Pierwsza na Starym Kontynencie antytotalitarna rewolucja nie tylko była doniosłym światowym wydarzeniem, lecz przez dziesięciolecia stanowiła pewien symbol w Europie rozdzielonej żelazną kurtyną.
Wiara w siłę Solidarności. Ewa Kuberna
POLECAMY
Artykuł

Wiara w siłę Solidarności. Ewa Kuberna

Autor: Joanna Karbarz-Wilińska
Zmiany ustrojowe, które dokonały się w kraju w latach osiemdziesiątych, były konsekwencją odważnych i zdecydowanych działań podjętych przez całe społeczeństwo. Wiele kobiet zaangażowanych wówczas w Solidarność przeszło do historii – jedną z nich jest Ewa Kuberna.
Wielkanoc w więzieniu mokotowskim
POLECAMY
Artykuł

Wielkanoc w więzieniu mokotowskim

Autor: Wojciech Kujawa
Elżbieta Amalia Ostrowska, jedna z najmłodszych więźniarek politycznych okresu stalinowskiego, niespełna 16-letnia dziewczyna, spędziła kilkanaście miesięcy w celi aresztu śledczego na warszawskim Mokotowie.
Wielkopolski duchowny ks. Tadeusz Peik (1891-1950). Ofiara represji komunistycznych
TYLKO U NAS
Biogram / Biografia

Wielkopolski duchowny ks. Tadeusz Peik (1891-1950). Ofiara represji komunistycznych

Autor: Elżbieta Wojcieszyk
W swej posłudze duszpasterskiej kierował się doświadczeniami polskich księży-społeczników z czasów zaborów. W latach 1923-1931 był wykładowcą w Seminarium Nauczycielskim w Lesznie. W trakcie wojny prowadził tajną działalność duszpasterską, mimo zakazu władz niemieckich. Bez wyroku przetrzymywano go w więzieniu WUBP w Poznaniu. Ks. Tadeusz Peik zmarł w szpitalu UB w Poznaniu 25 maja 1950 r.
Więzienno-obozowe wspomnienia Wandy Serwańskiej
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Więzienno-obozowe wspomnienia Wandy Serwańskiej

Autor: Aleksandra Pietrowicz, Jacek Żurek
Aresztowana w Poznaniu, przeszła przez śledztwo w gestapo, Fort VII, obóz w Żabikowie, skąd trafiła do Auschwitz-Birkenau. Po wojnie opisała swoje przeżycia.
Więzień, uciekinier, egzekutor
POLECAMY
Wywiad

Więzień, uciekinier, egzekutor

Autor: Kazimierz Albin, Maciej Foks
Kazimierz Albin w latach 1940-43 więzień KL Auschwitz (numer obozowy 118) i uciekinier z tego obozu, a następnie żołnierz Armii Krajowej i wykonawca wyroków śmierci, kawaler Krzyża Komandorskiego Orderu Odrodzenia Polski, opowiada o swoim doświadczeniu lat wojny i okupacji niemieckiej.
Witold Pilecki mniej znany
POLECAMY
Biogram / Biografia

Witold Pilecki mniej znany

Autor: Jarosław Wróblewski
O Witoldzie Pileckim napisano wiele książek w Polsce i za granicą. Był znany ze swojego niespotykanego bohaterstwa – głównie jako ochotnik do niemieckiego obozu zagłady KL Auschwitz. Dotknęło go też wiele innych życiowych doświadczeń. Pochylmy się nad kilkoma mniej znanymi fragmentami jego biografii, które ukazują bogatą osobowość i twardy charakter jednego z najdzielniejszych Polaków.
Władze PRL wobec arcybiskupa poznańskiego Antoniego Baraniaka w latach 1957–1977
TYLKO U NAS
Artykuł

Władze PRL wobec arcybiskupa poznańskiego Antoniego Baraniaka w latach 1957–1977

Autor: Konrad Białecki
W trakcie pełnienia posługi arcybiskupa poznańskiego, ks. Antoni Baraniak doświadczył zarówno oficjalnych nacisków i szykan ze strony władz jak również inwigilacji i licznych prób dezorganizacji jego pracy duszpasterskiej przez Służbę Bezpieczeństwa.
Wojska Ochrony Pogranicza w systemie aparatu bezpieczeństwa PRL
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Wojska Ochrony Pogranicza w systemie aparatu bezpieczeństwa PRL

Autor: Paweł Skubisz
Wojska Ochrony Pogranicza są w społecznym odbiorze jedną z najmniej znanych formacji komunistycznego aparatu bezpieczeństwa PRL. Szczególnie dotyczy to działalności pionu operacyjnego i kontrwywiadowczego.
Wojskowe Obozy Internowania 1982-1984 r.
TYLKO U NAS
Artykuł

Wojskowe Obozy Internowania 1982-1984 r.

Autor: Mieczysław Góra
Przeprowadzone przez Oddziałową Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Gdańsku śledztwo o sygnaturze S85.2008.Zk obaliło domniemanie legalności działań wobec osób umieszczonych w Wojskowych Obozach Internowania dalej zwanych WOI.
Woldenberg II C – fenomen obozu dla polskich jeńców wojennych
TYLKO U NAS
Artykuł

Woldenberg II C – fenomen obozu dla polskich jeńców wojennych

Autor: Tomasz Gałwiaczek
Mało jest w wieku XX, tak bardzo wyjątkowym skalą popełnionych zbrodni – epizodów lub wydarzeń, które stawiają człowieka w jakimś niesamowitym kontraście wobec zwyrodnienia i niczym nie usprawiedliwionego okrucieństwa.
Wolne Związki Zawodowe Wybrzeża. Ruch jak dynamit
POLECAMY
Artykuł

Wolne Związki Zawodowe Wybrzeża. Ruch jak dynamit

Autor: Cecylia Kuta
Na fali pogłębiającego się kryzysu gospodarczego i narodzin zorganizowanej opozycji demokratycznej powstały Wolne Związki Zawodowe Wybrzeża. 29 kwietnia 1978 r. ogłoszono ich deklarację założycielską; jej sygnatariuszami byli Andrzej Gwiazda, Antoni Sokołowski i Krzysztof Wyszkowski.
Wspomnienia z „1407 dni i nocy w więzieniu mokotowskim”
Fragment publikacji
Wspomnienie

Wspomnienia z „1407 dni i nocy w więzieniu mokotowskim”

„Była środa 2 lipca 1952 r., zaczęły się wakacje. Właśnie ukończyłem sesję egzaminacyjną po drugim roku studiów na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej w Zabrzu-Rokitnicy. Niestety, nie zaliczyłem wszystkich egzaminów, oblałem ten z chemii fizjologicznej i nie przystąpiłem do egzaminów z języków obcych – niemieckiego i rosyjskiego. Ale wakacje miałem przed sobą”.
Wszyscy za jednego
TYLKO U NAS
Artykuł

Wszyscy za jednego

Autor: Joanna Żelazko
17 stycznia 1945 r. do Łowicza wkroczyły oddziały Armii Czerwonej. Po ponad pięciu latach niemieckiej okupacji mieszkańcom wydawało się, że odzyskali wolność. Tymczasem już kilkanaście dni później, funkcjonariusze urzędu bezpieczeństwa rozpoczęli aresztowania żołnierzy Polskiego Państwa Podziemnego.
Wygórowana cena za słaby żart
TYLKO U NAS
Artykuł

Wygórowana cena za słaby żart

Autor: Adam Dziuba
W zniewolonym i ubezwłasnowolnionym społeczeństwie PRL narzucony siłą kult Józefa Stalina starano się chociaż ośmieszyć zjadliwymi dowcipami. Funkcjonariusze aparatu represji kpiny z sowieckiego tyrana traktowali jako „wrogą propagandę” i bezlitośnie karali.
Wyjęliśmy chłopaka z „gniazda os”. Relacja Zbigniewa Matysiaka
DLA WNIKLIWYCH
Wspomnienie

Wyjęliśmy chłopaka z „gniazda os”. Relacja Zbigniewa Matysiaka

Lublin, początek 1945 r. Henryk Niewiadomski „Pergon”, z koleżeńskiej grupy konspiracyjnej, zostaje postrzelony i aresztowany przez Urząd Bezpieczeństwa. Przebywa w szpitalu szarytek, pilnowany przez funkcjonariusza bezpieki.
poprzednia < 1 2 3 5 następna >
TEKSTY
TEMATY
Biblioteka cyfrowa
Audio/Video
English content
Księgarnia
Aktualności
Autorzy
O nas
Kontakt
Edukacja
postacie IPN
Spotkasz ich na Przystanku Historia
Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)
Dowiedz się więcej
Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.
IPN
Copyright © 2026 Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Wszelkie prawa zastrzeżone. ISSN 2719-8510