Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

Polscy uchodźcy w Afryce wschodniej
POLECAMY
Artykuł

Polscy uchodźcy w Afryce wschodniej

Autor: Jacek Wróbel
Wiosną i latem 1942 r. wraz z Armią Polską gen. Władysława Andersa ewakuowano z ZSRS ponad 41 tys. polskich cywilów mających za sobą doświadczenia deportacji i pobytu na „nieludzkiej ziemi”. Niemożliwe było utrzymanie takiej liczby ludzi na terenie Iranu, powstała więc kwestia ich rozmieszczenia.
Polski kontrwywiad wojskowy na Polesiu w okresie dwudziestolecia międzywojennego
TYLKO U NAS
Artykuł

Polski kontrwywiad wojskowy na Polesiu w okresie dwudziestolecia międzywojennego

Autor: Ryszard Oleszkowicz
Pomimo wygranej wojny z bolszewicką Rosją, duża część Kresów Wschodnich należąca do Polski przed rozbiorami została utracona.
Polsko-kazachskie spotkanie w latach II wojny światowej
TYLKO U NAS
Artykuł

Polsko-kazachskie spotkanie w latach II wojny światowej

Autor: Sławomir Kalbarczyk
Druga wojna światowa to nie tylko czas bitew na niespotykaną dotąd skalę i eksterminacji ludności cywilnej, która swymi rozmiarami przekroczyła wszystko to, na co „zdobyła się” ludzkość w swej dotychczasowej historii. To także czas gigantycznych migracji ludności.
Pomiędzy Gomułką a Bierutem
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

Pomiędzy Gomułką a Bierutem

Autor: Włodzimierz Suleja
Praktycznie w kraju nie było już nikogo, kto mógłby publicznie napiętnować poczynania nowej władzy. Ta zaś sposobiła się do kolejnej, wewnętrznej rozgrywki, tym razem pomiędzy Gomułką a Bierutem.
Postać z horroru. Wasilij Błochin – bez reszty oddany kat Józefa Stalina
WARTO WIEDZIEĆ
Biogram / Biografia

Postać z horroru. Wasilij Błochin – bez reszty oddany kat Józefa Stalina

Autor: Krzysztof Łagojda
Wokół postaci Wasilija Błochina narosło wiele mitów. Jako komendant Łubianki w Moskwie był bezpośrednio odpowiedzialny za wykonywanie wyroków śmierci na „wrogach władzy sowieckiej”. Historycy i publicyści prześcigają się w liczbach jego ofiar, które oscylują w granicach dziesiątek tysięcy. Kim był człowiek od „zadań specjalnych”, którego tak cenił sam dyktator Związku Sowieckiego – Józef Stalin?
Postawiłam krzyż na grobie dziadka
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Postawiłam krzyż na grobie dziadka

Autor: Teresa Zawadzka
Wszystko, co piękne, szczęśliwe i wartościowe Tereska usłyszała w domu w języku polskim. A na ulicy i w szkole musiała mówić po ukraińsku lub rosyjsku. W tych językach często słyszała obelgi i wyzwiska.
Powojenne wywózki żołnierzy AK – studia przypadków
TYLKO U NAS
Artykuł

Powojenne wywózki żołnierzy AK – studia przypadków

Autor: Diana Maksimiuk
Los setek aresztowanych w lipcu 1945 r. w ramach Obławy Augustowskiej do dnia dzisiejszego pozostaje zagadką nie do końca rozwikłaną. Do grupy niewyjaśnionych spraw należy też dopisać zagadnienie nieznanej liczby osób, które, także w tajemniczych okolicznościach, po zakończeniu wojny wywiezione zostały w Sowiety i nierzadko przepadły jak kamień w wodę.
Powrócić na Ojczyzny łono. Słów kilka o deportowanych rodzinach ofiar Katynia
POLECAMY
Artykuł

Powrócić na Ojczyzny łono. Słów kilka o deportowanych rodzinach ofiar Katynia

Autor: Ewa Kowalska
Decyzje władz sowieckich podejmowane w marcu 1940 roku stanowiły o zbrodniczych działaniach w stosunku do obywateli polskich. I nie ograniczały się one tylko do mordu dokonanego, zgodnie z decyzją Biura Politycznego KC WKP(b) 5 marca 1940 r., ale miały znacznie szerszy zasięg.
Prałat Peszkowski
POLECAMY
Biogram / Biografia

Prałat Peszkowski

Autor: Anna Płońska
W Wielką Środę roku 1942 Zdzisław Peszkowski opuścił „nieludzką ziemię”, aby poprzez swoje życie i działalność upamiętnić tych, po których zostały jedynie guziki.
Proces Szesnastu we wspomnieniach oskarżyciela
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Proces Szesnastu we wspomnieniach oskarżyciela

Autor: Sławomir Kalbarczyk
Literatura dotycząca procesu przywódców podziemnej Polski jest obfita. W źródłach sowieckich długo jednak brakowało informacji, jakie cele polityczne stawiały przed sobą władze ZSRS, decydując się na nadanie temu procesowi charakteru pokazowego. Zmieniły to dopiero wspomnienia Nikołaja Afanasjewa.
Profil ofiar zbrodni katyńskiej
TYLKO U NAS
Artykuł

Profil ofiar zbrodni katyńskiej

Autor: Witold Wasilewski
Zostali zamordowani, ponieważ w mundurach Wojska Polskiego bronili swej Ojczyzny – Polski. Spoczywają we wspólnych grobach.
Program Kominternu i jego przełomowe znaczenie dla ruchu komunistycznego
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Program Kominternu i jego przełomowe znaczenie dla ruchu komunistycznego

Autor: Elżbieta Kowalczyk
W historii Kominternu możemy wyróżnić kilka okresów różniących się między sobą nie tylko profilem uprawianej polityki, ale również stosunkiem partii i państwa bolszewików wobec Kominternu i poszczególnych sekcji komunistycznej międzynarodówki.
Rodzina – najwrażliwszy punkt „bandytów”
POLECAMY
Artykuł

Rodzina – najwrażliwszy punkt „bandytów”

Autor: Damian Markowski
Walki Ukraińskiej Powstańczej Armii z sowieckimi siłami bezpieczeństwa charakteryzowały się niezwykle dużą brutalnością i bezwzględnością obu stron. W ramach operacji przeciwpartyzanckich przystąpiono do masowej akcji wysiedleńczej, wymierzonej w rodziny członków podziemia.
Rok 1945 – nowa okupacja
TYLKO U NAS
Artykuł

Rok 1945 – nowa okupacja

Autor: Marcin Markiewicz
W nocy z 2 na 3 stycznia 1944 r. w okolicach Rokitna na Wołyniu Armia Czerwona wkroczyła na terytorium II RP. Wyzwalając kraj spod niemieckiego jarzma Sowieci prowadzili zarazem działania typowe dla zbrojnego podboju innego państwa. Wkrótce stało się jasne, że jedną okupację zastąpi druga.
Roosevelt. W sieci sowieckich szpiegów
Nowy numer Biuletynu IPN
Artykuł

Roosevelt. W sieci sowieckich szpiegów

Autor: Piotr Zaremba
W roku 1945 zdecydowana większość Amerykanów wciąż widziała sens wojennej przyjaźni ze Związkiem Sowieckim. Ale wiara w dobrą wolę Josifa Stalina zaczęła się zmniejszać. Narastające poczucie złych konsekwencji wojennej polityki wobec Sowietów plus rodzące się przekonanie o infiltracji demokratycznej administracji Franklina Delano Roosevelta przez ludzi bliskich Moskwie owocowały traumą i zamętem.
Rosja ofiarą i wyzwolicielką? Putinowska polityka historyczna względem Polski
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Rosja ofiarą i wyzwolicielką? Putinowska polityka historyczna względem Polski

Autor: Marek Hańderek
W kwietniu 2018 r. na terenie Memoriału Katyńskiego – w obecności ówczesnego ministra kultury Federacji Rosyjskiej Władimira Miedinskiego oraz przewodniczącej izby wyższej parlamentu Rosji Walentiny Matwijenko – otwarto kontrowersyjną wystawę zatytułowaną „Rosja i Polska. XX wiek. Karty historii”.
Rozmontować imperium
POLECAMY
Artykuł

Rozmontować imperium

Autor: Artur Adamski
Kornel Morawiecki i inni działacze utworzonej w 1982 r. Solidarności Walczącej już na etapie swoich najwcześniejszych aktywności opozycyjnych uważali, że najbardziej obiecującą drogą do odzyskania niepodległości jest współdziałanie z innymi narodami zniewolonymi tą samą opresją komunistyczną. Solidarność Walcząca stale zmagała się o wolność Europy Wschodniej.
Rozmowy radziecko-jugosłowiańskie po śmierci Stalina
TYLKO U NAS
Artykuł

Rozmowy radziecko-jugosłowiańskie po śmierci Stalina

Autor: Paweł Sasanka
Walka o władzę na Kremlu po śmierci Stalina była w większym stopniu spowodowana osobistymi ambicjami jego spadkobierców niż dzielącymi ich różnicami politycznymi. W centrum sporu znajdowały się kwestie wewnętrzne. O ile w polityce zagranicznej panował zasadniczo konsensus, brak było porozumienia co do ułożenia relacji z Jugosławią.
Sceptycyzm „wyzwolicieli”
POLECAMY
Artykuł

Sceptycyzm „wyzwolicieli”

Autor: Sławomir Kalbarczyk
Raporty NKWD pokazują, że mimo wysiłków kremlowskiej propagandy wielu „ludzi radzieckich” bez entuzjazmu przyjęło napaść Armii Czerwonej na Polskę we wrześniu 1939 roku. Gdyby Sowiety były krajem demokratycznym, można by pisać o negatywnym stosunku sowieckiej opinii publicznej do inwazji na Polskę.
Seks, komuna i donosy. Wychowanie nowego człowieka w Związku Sowieckim
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Seks, komuna i donosy. Wychowanie nowego człowieka w Związku Sowieckim

Autor: Mirosław Szumiło
Każda rewolucja społeczna, burząca stary porządek, szukała poparcia przede wszystkim wśród młodzieży. Przywódca bolszewików Włodzimierz Lenin wielokrotnie podkreślał, że nowy ustrój – komunizm – zostanie zbudowany przez nowe pokolenie wychowane w duchu komunistycznym.
Sowieccy „wyzwoliciele”. Szkic do portretu zbiorowego
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Sowieccy „wyzwoliciele”. Szkic do portretu zbiorowego

Autor: Sławomir Kalbarczyk
W 2019 r. w Mińsku na Białorusi i w Moskwie ukazało się niezwykle interesujące opracowanie "NKWD w Zapadnoj Biełarusi sientiabr´– diekabr´ 1939 g. Dokumienty i matieriały".
Sowieccy dysydenci i Solidarność
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Sowieccy dysydenci i Solidarność

Autor: Mikołaj Iwanow
Wprowadzenie w PRL stanu wojennego miało bezpośredni wpływ na politykę wewnętrzną w ZSRS, gdzie zaostrzono represje wobec dysydentów. Więzienia, zsyłki i wyrzucanie z kraju to elementy wspólnej strategii komunistów sowieckich i polskich, przeczuwających niechybny kryzys systemu i poszukujących skutecznych metod ratowania totalitarnego ustroju.
Sowieci jadą do domu
POLECAMY
Artykuł

Sowieci jadą do domu

Autor: Roksana Szczypta-Szczęch
9 kwietnia 1991 r. z garnizonu Borne Sulinowo (woj. zachodniopomorskie) w drogę do Rosji wyruszyło kilkadziesiąt wagonów z sowieckimi żołnierzami jednostki rakietowej Północnej Grupy Wojsk, z siedzibą sztabu w Legnicy.
Sowiecka „operacja polska” 1944–1945
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Sowiecka „operacja polska” 1944–1945

Autor: Tomasz Łabuszewski
Charakterystycznym elementem prawie każdej okupacji był i jest do dzisiaj wrogi stosunek sił okupacyjnych do narodów podbitych, widoczny zwłaszcza w czasie pierwszej światowej wojny totalnej, jaką była II wojna światowa. Wynikał on z bardzo różnych powodów: politycznych, ideowych, rasowych, uwarunkowań historycznych i ekonomicznych.
Sowiecka agresja na Polskę 17 września 1939 r.
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Sowiecka agresja na Polskę 17 września 1939 r.

Autor: Magdalena Dzienis-Todorczuk
W konsekwencji zawartego pomiędzy III Rzeszą a Związkiem Socjalistycznych Republik Sowieckich paktu Ribbentrop-Mołotow 17 września 1939 r. Armia Czerwona przekroczyła granice Polski, rozpoczynając tym samym prawie dwuletnią okupację wschodnich terenów Rzeczypospolitej.
Sowiecka okupacja
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Sowiecka okupacja

Autor: Elżbieta Pietrzyk-Dąbrowska
Rok 1945 przyniósł Polakom wiele rozczarowań. Sowieccy „wyzwoliciele” zamiast niepodległości, przynieśli bowiem terror i bezprawie.
Sowiecki zabór roku 1939
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Sowiecki zabór roku 1939

Autor: Krzysztof Jodczyk
Rabunki, gwałty i mordy dokonywane po 17 września 1939 r. przez żołnierzy Armii Czerwonej oraz członków samozwańczych komunistycznych band na ludności cywilnej były zaledwie wstępem do całego katalogu represji przygotowanych przez okupanta sowieckiego Polakom zamieszkującym wschodnie tereny II RP.
Sowieckie więzienie w Brześciu nad Bugiem w latach 1939-1941
TYLKO U NAS
Artykuł

Sowieckie więzienie w Brześciu nad Bugiem w latach 1939-1941

Autor: Sławomir Kalbarczyk
Historia sowieckich więzień na Kresach Wschodnich w latach 1939 – 1941 nie cieszyła się jak dotąd większym zainteresowaniem badaczy.
Sowieckie zbrodnie i represje wobec obywateli polskich po 17 września 1939 roku
TYLKO U NAS
Artykuł

Sowieckie zbrodnie i represje wobec obywateli polskich po 17 września 1939 roku

Autor: Marek Hańderek
Kilkanaście dni po niemieckim ataku na Polskę z 1 września 1939 r. Związek Sowiecki wypełnił swoje zobowiązanie dotyczące Polski zawarte w tajnym protokole paktu Ribbentrop-Mołotow z 23 sierpnia 1939 r.
Sowietyzacja Europy Środkowo-Wschodniej 1944-1956
TYLKO U NAS
Artykuł

Sowietyzacja Europy Środkowo-Wschodniej 1944-1956

Autor: Marek Wierzbicki
Państwa Wielkiej Trójki na konferencjach w Teheranie, Jałcie i Poczdamie dokonały podziału Europy na strefy wpływów: sowiecką, obejmującą środkową i wschodnią część „Starego Kontynentu” oraz amerykańską, w skład której weszły kraje Europy Zachodniej.
Spisane czyny. Pamięć o sowieckich zbrodniach
POLECAMY
Artykuł

Spisane czyny. Pamięć o sowieckich zbrodniach

Autor: Sławomir Kalbarczyk
Zbrodnia Katyńska, Obława Augustowska, masowe deportacje – lista sowieckich represji na Polakach z lat 1939–1945 jest zatrważająco długa. Zbrodnie sowieckie popełnione na obywatelach państwa polskiego po 17 września 1939 r. stanowią olbrzymi, nie do końca zresztą znany i zbadany, kompleks spraw.
Sprawy śledcze Polaków represjonowanych w ZSRS. Sprawa Apolinarego Burkowskiego
POLECAMY
Artykuł

Sprawy śledcze Polaków represjonowanych w ZSRS. Sprawa Apolinarego Burkowskiego

Autor: Bożena Witowicz
Sprawa Apolinarego Burkowskiego jest nie tylko przykładem tego, jak w latach Wielkiego Terroru 1937-1938 tworzono sprawy z niczego, ale także jak sowieckie organy represji ukrywały wobec rodzin informacje o losie ich bliskich, zwodziły je i udzielały fałszywych informacji, by zataić swoją zbrodniczą działalność.
Sprawy śledcze Polaków represjonowanych w ZSRS. Sprawa Fortunata Baczyńskiego
POLECAMY
Artykuł

Sprawy śledcze Polaków represjonowanych w ZSRS. Sprawa Fortunata Baczyńskiego

Autor: Bożena Witowicz
Gdy w latach Wielkiego Terroru w ZSRS 1937-1938 realizowane były operacje systemowego metodycznego unicestwiania poszczególnych mniejszości narodowych – niemieckiej, greckiej, koreańskiej, fińskiej, łotewskiej etc. – ofiarami padli też Polacy.
Sprawy śledcze Polaków represjonowanych w ZSRS. Sprawa Janiny Orłowskiej
POLECAMY
Artykuł

Sprawy śledcze Polaków represjonowanych w ZSRS. Sprawa Janiny Orłowskiej

Autor: Bożena Witowicz
Ofiarami „operacji polskiej” byli głównie mężczyźni, powstało więc pytanie, co zrobić z rodzinami represjonowanych, głównie żonami i dziećmi, którzy dla reżimu sowieckiego stawali się „elementem społecznie niebezpiecznym” z racji pokrewieństwa z „wrogami ludu” – ich uprzednio skazanymi ojcami, mężami i braćmi.
Sprawy śledcze Polaków represjonowanych w ZSRS. Sprawa Józefa Zalewskiego
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Sprawy śledcze Polaków represjonowanych w ZSRS. Sprawa Józefa Zalewskiego

Autor: Bożena Witowicz
Akta Józefa Zalewskiego przedstawiają jedną z typowych spraw, jakie Sowieci wszczynali w okresie II wojny światowej przeciwko Polakom oskarżonym o tzw. „nielegalne przekroczenie granicy”.
Sprawy śledcze Polaków represjonowanych w ZSRS. Sprawa Leonardy Mazurek
POLECAMY
Artykuł

Sprawy śledcze Polaków represjonowanych w ZSRS. Sprawa Leonardy Mazurek

Autor: Bożena Witowicz
Sprawa Leonardy Mazurek jest przykładem tego, jak w okresie Wielkiego Terroru lat 1937-1938 sowieckie organy bezpieczeństwa państwowego w ramach różnych operacji narodowościowych, stosując represje na ogromną skalę, w tym wobec Polaków, doprowadzały do dramatów niewinnych ludzi.
Sprawy śledcze Wielkiego Terroru w Gruzji (1937-1938). Sprawa Andrzeja Rutkowskiego
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Sprawy śledcze Wielkiego Terroru w Gruzji (1937-1938). Sprawa Andrzeja Rutkowskiego

Autor: Stanisław Koller
Jedną z ofiar „operacji polskiej” w Gruzji stał się Andrzej Rutkowski, s. Stanisława, urodzony w 1886 r. w Warszawie. W akcie oskarżenia zacytowano przyznanie się Rutkowskiego do prowadzenia rozmów w duchu antysowieckim oraz do podjęcia współpracy z polskim wywiadem. NKWD wszystkim odwiedzającym konsulaty stawiał zarzut szpiegostwa. Tortury dopełniły resztę.
Sprawy śledcze Wielkiego Terroru w Gruzji (1937-1938). Sprawa Zygmunta Tarnowskiego
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Sprawy śledcze Wielkiego Terroru w Gruzji (1937-1938). Sprawa Zygmunta Tarnowskiego

Autor: Stanisław Koller
Nikołaj Jeżow nakazał całkowitą likwidację „dywersyjno-powstańczego zaplecza” Polskiej Organizacji Wojskowej (rozwiązanej w 1918 r.) i ludzkich rezerw polskiego wywiadu w ZSRS. W Gruzji, gdzie w latach 1937–1938 w rozproszeniu mieszkało mniej niż cztery tysiące Polaków, nawet wiarygodne upozorowanie działalności szpiegowskiej przez aparat terroru było praktycznie niemożliwe.
Sprawy śledcze Wielkiego Terroru w Gruzji (1937–1938). Sprawa Antoniego Murawskiego
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Sprawy śledcze Wielkiego Terroru w Gruzji (1937–1938). Sprawa Antoniego Murawskiego

Autor: Stanisław Koller
Oficjalnie Wielki Terror zapoczątkował rozkaz nr 00447 wydany przez Nikołaja Jeżowa 30 lipca 1937 r. Rozkaz Jeżowa wskazywał konkretne cele i, wzmacniając represje, wywołał lawinę aresztowań. Miał wpływ także na pracę organów sądowych, które pośpiesznie wydawały oczekiwane przez NKWD wyroki.
Sprawy śledcze Wielkiego Terroru w Gruzji (1937–1938). Sprawa Brunona Bystrzyńskiego
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Sprawy śledcze Wielkiego Terroru w Gruzji (1937–1938). Sprawa Brunona Bystrzyńskiego

Autor: Stanisław Koller
Na każdą osobę aresztowaną w okresie Wielkiego Terroru zakładano sprawę śledczą. Gromadzono w niej całą dokumentację sprawy: nakazy prokuratora, protokoły przesłuchań i świadków, akt oskarżenia, przedmiotową korespondencję, itd.
Sprawy śledcze Wielkiego Terroru w Gruzji (1937–1938). Sprawa Heleny Walkiewicz
POLECAMY
Artykuł

Sprawy śledcze Wielkiego Terroru w Gruzji (1937–1938). Sprawa Heleny Walkiewicz

Autor: Stanisław Koller
Los Heleny Walkiewicz świadczy o szczególnie surowym traktowaniu przez NKWD Polaków w ZSRS. Nieletniej sierocie zarzucono m.in. działalność kontrrewolucyjną i szpiegostwo. Jej główną winą było to, że była Polką.
Sprawy śledcze Wielkiego Terroru w Gruzji (1937–1938). Sprawa Józefa Korolczyka
POLECAMY
Artykuł

Sprawy śledcze Wielkiego Terroru w Gruzji (1937–1938). Sprawa Józefa Korolczyka

Autor: Stanisław Koller
Zgodnie z ideami komunizmu gospodarka ZSRS była centralnie sterowana poprzez plany pięcioletnie i prawie w całości państwowa. Kierunki polityki gospodarczej ustalano pod wojsko. Stosunkowo szybki rozwój przemysłu następował kosztem ograniczenia spożycia, zgodnie z zasadą: „Pracuj więcej, jedz mniej”.
Sprawy śledcze Wielkiego Terroru w Gruzji (1937–1938). Sprawa Tomasza Jagiełły
POLECAMY
Artykuł

Sprawy śledcze Wielkiego Terroru w Gruzji (1937–1938). Sprawa Tomasza Jagiełły

Autor: Stanisław Koller
Badacze Wielkiego Terroru często zadają sobie pytanie o prawdziwość oskarżeń kierowanych przez NKWD wobec aresztowanych. Większość dochodzi do wniosku, że oskarżenia były absolutnie fałszywe, a dowody spreparowane. I tak rzeczywiście było.
Sprawy śledcze Wielkiego Terroru w Gruzji (1937–1938). Sprawa Wiktora Zakrzewskiego
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Sprawy śledcze Wielkiego Terroru w Gruzji (1937–1938). Sprawa Wiktora Zakrzewskiego

Autor: Stanisław Koller
Zamiast zbierać i analizować dowody, śledczy z NKWD cały wysiłek wkładali w przekonanie zatrzymanego, że jest szpiegiem. W protokole przesłuchania Wiktora Zakrzewskiego nie znajdziemy pytań podchwytliwych czy naprowadzających na szczegółowe zagadnienia związane z demaskowaniem siatki wywiadowczej. Śledczym zależało tylko na przyznaniu się do winy.
Sprawy śledcze Wielkiego Terroru w Gruzji (1937–1938). Sprawa Witolda Ledzińskiego
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Sprawy śledcze Wielkiego Terroru w Gruzji (1937–1938). Sprawa Witolda Ledzińskiego

Autor: Stanisław Koller
Sowiecka propaganda na każdym kroku uzasadniała działania partii i rządu. Miało to miejsce w lokalnej prasie, radiu, na plakatach propagandowych, w klubach i szkołach, przed projekcjami filmów w kinach, podczas pogadanek na zebraniach partyjnych, a nawet w inscenizowanych rozmowach towarzyskich.
Stan wojenny na polecenie Kremla
POLECAMY
Artykuł

Stan wojenny na polecenie Kremla

Autor: Marcin Krzek-Lubowiecki
Jedno ze spotkań, kluczowych dla rozwoju wypadków w 1981 r., odbyło się tuż za granicą PRL. 3 kwietnia w Brześciu nad Bugiem Stanisław Kania i Wojciech Jaruzelski spotkali się z sowieckimi przywódcami, żeby omówić sytuację.
Sto dni lodowego piekła
POLECAMY
Artykuł

Sto dni lodowego piekła

Autor: Anna Zechenter
Zjawiali się nie wiedzieć skąd w śnieżnych kombinezonach, uderzali i znikali – fińskie oddziały ochotników. Krasnoarmiejcy bali się ich panicznie. W Finlandii heroiczna wojna obronna 1939 roku przeszła do historii pod nazwą Talvisota – przeciętny Rosjanin nie wie jednak o niej nic.
Stosunek ZSRS do obywateli polskich narodowości żydowskiej
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Stosunek ZSRS do obywateli polskich narodowości żydowskiej

Autor: Marek Hańderek
Przed wojną Żydzi stanowili ok. 9% całej populacji ziem zajętych w 1939 r. przez Armię Czerwoną. Po wybuchu wojny na tamte tereny napłynęło jeszcze 250-300 tys. uchodźców z Polski zachodniej i centralnej. Tym samym pod okupacją sowiecką znalazło się 1,4-1,5 mln. Żydów, którzy stanowili wówczas 11% całej ludności Kresów Wschodnich.
System więzienno-łagrowy w czasie Wielkiego Terroru
TYLKO U NAS
Artykuł

System więzienno-łagrowy w czasie Wielkiego Terroru

Autor: Jurij Szapował
W latach trzydziestych XX w. sowiecki reżim komunistyczny rozbudował do monstrualnych rozmiarów system obozów i więzień, planując przeprowadzenie na ogromną skalę akcji terrorystycznej w celu ostatecznego wyeliminowania domniemanych wrogów.
Systemy socjalnego bezpieczeństwa, czyli o istocie III Rzeszy i ZSRS
TYLKO U NAS
Artykuł

Systemy socjalnego bezpieczeństwa, czyli o istocie III Rzeszy i ZSRS

Autor: Maciej Mazurkiewicz
Aby uchwycić istotę ustroju, niepozbawionym sensu wydaje się ich zestawienie na możliwie szerokim tle. Zasadniczo władza państwowa utrzymuje się wskutek zastosowania przemocy lub dzięki akceptacji decydentów, a jej kres wyznacza obalenie czy zmiana.
Szesnastu Uprowadzonych
POLECAMY
Artykuł

Szesnastu Uprowadzonych

Autor: Piotr Stanek
W walce z Polskim Państwem Podziemnym Sowieci nie mieli żadnych skrupułów. Liczyła się skuteczność.
Szukam prawdy o „podolskim Katyniu”
POLECAMY
Wywiad

Szukam prawdy o „podolskim Katyniu”

Autor: Anna Zechenter, Jerzy Wójcicki
O pierwszym ujawnionym miejscu zbrodni „operacji polskiej” NKWD z Jerzym Wójcickim, redaktorem naczelnym „Słowa Polskiego” w Winnicy, rozmawia Anna Zechenter.
Świadek z Moskwy – Margarita Sergeevna Szarowa (1921-2008)
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Świadek z Moskwy – Margarita Sergeevna Szarowa (1921-2008)

Autor: Andrzej Grajewski
Jej biografia przypomina historie chrześcijan z pierwszych wieków. Przyjęła chrzest w środku stalinowskiej nocy, kiedy ten wybór oznaczał represje i prześladowania. Później była łączniczką między katolikami z Polski i Rosji.
Światowy Kongres Intelektualistów w Obronie Pokoju w 1948 r.
POLECAMY
Artykuł

Światowy Kongres Intelektualistów w Obronie Pokoju w 1948 r.

Autor: Krzysztof Pawluczuk
25 sierpnia 1948 r. we Wrocławiu zainaugurowano Światowy Kongres Intelektualistów w Obronie Pokoju. Uczestniczyło w nim około czterystu przedstawicieli świata nauki, kultury i środków masowego przekazu, pochodzących z kilkudziesięciu państw. Samo wydarzenie zostało całkowicie wykreowane i przeprowadzone według politycznych instrukcji ZSRS.
Terror Armii Czerwonej i NKWD na ziemiach polskich w latach 1944-1945
TYLKO U NAS
Artykuł

Terror Armii Czerwonej i NKWD na ziemiach polskich w latach 1944-1945

Autor: Mirosław Golon
Zwycięstwa Armii Czerwonej zakończyły niemiecką okupację w Polsce, która przyniosła miliony ofiar. Jednak ta sama Armia, w której strukturach znajdowały się policyjne formacje NKWD i Smiersz (kontrwywiad wojskowy), nie przywróciła utraconej niepodległości i nie zapewniła bezpieczeństwa mieszkańcom.
Testament Polski Podziemnej
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

Testament Polski Podziemnej

Autor: Włodzimierz Suleja
W kilka dni po ukonstytuowaniu się Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej zakończyła formalnie swój żywot Rada Jedności Narodowej. Jej ostatnim aktem była odezwa, przypominająca program Polski Walczącej i formułująca, niezwykle istotny, Testament Polski Walczącej. Był to program o niezmiennej trwałości, nad tezami którego warto z uwagą pochylić się i w dniu dzisiejszym.
Tockoje – jeden z garnizonów Polskich Sił Zbrojnych w Związku Sowieckim
TYLKO U NAS
Artykuł

Tockoje – jeden z garnizonów Polskich Sił Zbrojnych w Związku Sowieckim

Autor: Bartosz Janczak
W 1941 r. na terenie Związku Sowieckiego w wyniku umów międzynarodowych powstała polska armia pod dowództwem gen. dyw. Władysława Andersa. Jednym z miejsc stacjonowania Polskich Sił Zbrojnych w ZSRS był garnizon Tockoje.
Tragedia Górnośląska
POLECAMY
Artykuł

Tragedia Górnośląska

Autor: Irena Siwińska
3 lutego 1945 r. Państwowy Komitet Obrony ZSRS wydał dyrektywę o nakazie pracy przymusowej obywateli III Rzeszy w wieku od 17 do 50 lat, którzy znaleźli się na tyłach I, II i III Frontu Białoruskiego oraz I Frontu Ukraińskiego Armii Czerwonej. Dla ponad 46 tys. mieszkańców Górnego Śląska oznaczało to deportację do łagrów na terenie Związku Sowieckiego.
Transport nie odszedł. Akcja bohaterskich kolejarzy wileńskich 23 czerwca 1941 roku
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Transport nie odszedł. Akcja bohaterskich kolejarzy wileńskich 23 czerwca 1941 roku

Autor: Adam Hlebowicz
Ostatnia, czwarta deportacja zaczęła się 22 maja 1941 r. Łącznie wywieziono 90 tys. ludzi, z czego ok. 50 tys. z samej Litwy. Zesłańcy trafili do krajów Krasnojarskiego i Ałtajskiego, obwodu nowosybirskiego i Kazachstanu. Z Wilna ostatni transport odjechał w mocno niekompletnym składzie. Większość wagonów została odczepiona przez kolejarzy.
Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej
POLECAMY
Artykuł

Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej

Autor: Irena Siwińska
5 lutego 1947 r. zakończył działalność Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej, a Bolesław Bierut objął urząd prezydenta RP. Dzień ten można uznać za datę symbolicznie zamykającą okres przejściowy w instalowaniu władz komunistycznych w naszym kraju. Nazajutrz bowiem – 6 lutego – powstał pierwszy rząd w powojennej Polsce powołany przez komunistów z zachowaniem pozorów legalności.
Układ Warszawski. Pakt na rzecz Sowietów
POLECAMY
Artykuł

Układ Warszawski. Pakt na rzecz Sowietów

Autor: Filip Musiał
Dnia 14 maja roku 1955, na zakończenie II konferencji państw bloku wschodniego „w sprawie zapewnienia pokoju i bezpieczeństwa w Europie”, powstał Układ Warszawski.
W gościnnym „kraju Ariów”
TYLKO U NAS
Artykuł

W gościnnym „kraju Ariów”

Autor: Joanna Żelazko
Formowanie oddziałów wojskowych z Polaków wywiezionych w głąb Związku Sowieckiego napotkało wiele trudności – zarówno obiektywnych, jak i spowodowanych wrogością komunistycznych władz. Armia szybko stała się nie tylko przedsięwzięciem wojskowym, ale też humanitarnym, czego przejawem była ewakuacja z ZSRS. Jednym z pierwszych przystanków na drodze z „nieludzkiej ziemi” był właśnie „kraj Ariów”.
W Jałcie przegraliśmy II wojnę światową
POLECAMY
Wywiad

W Jałcie przegraliśmy II wojnę światową

Autor: Henryk Głębocki, Maciej Kwaśniewski
Czy alianci nas zdradzili? O co walczył Stalin? Czy można było zatrzymać bieg zdarzeń? Jak podsłuchy w pałacach Jałty i hollywoodzkie filmy sprzyjały Stalinowi? Czy III wojna światowa była realna? Jak długo trwała Jałta? – Z dr. hab. Henrykiem Głębockim, historykiem z Uniwersytetu Jagiellońskiego i pracownikiem Instytutu Pamięci Narodowej rozmawia Maciej Kwaśniewski.
W kręgu tzw. wojny domowej
TYLKO U NAS
Artykuł

W kręgu tzw. wojny domowej

Autor: Tomasz Łabuszewski
Jednym z najważniejszych aksjomatów związanych z historią powojennego podziemia, ukutą i utrwaloną przez komunistyczną propagandę był mit o tzw. wojnie domowej. Pozwalał on przedstawiać polskie siły komunistyczne jako równoprawnego konkurenta w walce o władze w powojennej Polsce.
W krzywym (niezupełnie) zwierciadle. Polska z perspektywy władz i ludności ZSRS w przededniu i podczas sowieckiej agresji we wrześniu 1939 roku
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

W krzywym (niezupełnie) zwierciadle. Polska z perspektywy władz i ludności ZSRS w przededniu i podczas sowieckiej agresji we wrześniu 1939 roku

Autor: Sławomir Kalbarczyk
Zohydzanie przez agresora ofiary swej zbrojnej napaści jest tak stare jak same wojny. U progu II wojny światowej Sowieci stosowali tę metodę wobec Polski. I to na wielką skalę.
W służbie Stalina
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

W służbie Stalina

Autor: Włodzimierz Suleja
Do czerwca 1941 r. z kremlowskiej perspektywy problem polski nie istniał. Nie liczyli się Polacy, nawet ci najwierniejsi, z komunistycznym rodowodem.
Wanda Gieorgadze-Piłsudska. Ofiara Wielkiego Terroru w Gruzji
POLECAMY
Artykuł

Wanda Gieorgadze-Piłsudska. Ofiara Wielkiego Terroru w Gruzji

Autor: Stanisław Koller
Legendarna brutalność i skala Wielkiego Terroru sprawiają, że ciężko jest poświęcić adekwatną uwagę indywidualnym ofiarom. Tragiczne losy wielu dotkniętych nim Polaków dalej wychodzą na wierzch dzięki wytrwałej pracy badawczej. Jedną z nich jest kuzynka Marszałka, Wanda Gieorgadze-Piłsudska.
Warszawski „event” komunistów świata
POLECAMY
Artykuł

Warszawski „event” komunistów świata

Autor: Artur Cieślik
„Zimna wojna” i „wyścig zbrojeń” przyniosły ludzkości nowy wymiar wojny. Dzisiaj znamy ją jako „wojnę hybrydową”. Jednym z elementów prowadzenia nowego typu konfliktu była od samego początku wojna informacyjna. Związek Sowiecki doskonale opanował i rozwinął tę metodę rażenia, wykorzystując bezwzględnie każdą okazję, by osłabić przeciwnika.
Wasilij Dożdalew. Piechur zimnej wojny
POLECAMY
Artykuł

Wasilij Dożdalew. Piechur zimnej wojny

Autor: Witold Bagieński
Trwające przez kilka dekad starcie bloku wschodniego i wolnego świata ostatecznie nigdy nie zamieniło się w bezpośrednią, pełnoskalową konfrontację zbrojną, a szczególna rola przypadła w tym konflikcie oficerom wywiadu. Do nich właśnie należał Wasilij Dożdalew, w długiej karierze między innymi rezydent wywiadu sowieckiego w Londynie i szef przedstawicielstwa KGB przy MSW PRL.
Wasilij Ulrich
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Wasilij Ulrich

Autor: Sławomir Kalbarczyk
Czy można zostać sędzią bez wykształcenia prawniczego? Odpowiedź negatywna wydaje się bezsporna. Nie było to jednak oczywiste w Związku Sowieckim, szumnie mieniącym się „państwem nowego typu” (czyli takim, w którym obowiązują zasady inne niż dotychczas).
We wrogim otoczeniu? Polscy jeńcy wojenni a ludność cywilna w ZSRS (1939–1940)
TYLKO U NAS
Artykuł

We wrogim otoczeniu? Polscy jeńcy wojenni a ludność cywilna w ZSRS (1939–1940)

Autor: Sławomir Kalbarczyk
Stosunek władz sowieckich do polskich jeńców wojennych osadzonych w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie jest znany. Najdobitniejszy wyraz znalazł on w zbrodniczej uchwale Politbiura KC WKP(b) z 5 marca 1940 r., przewidującej ich wymordowanie. A jak się do nich odnosiła miejscowa ludność cywilna?
Wewnętrzne i zewnętrzne. Imperium Stalina
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

Wewnętrzne i zewnętrzne. Imperium Stalina

Autor: Filip Musiał
Do 1948 r. budowano struktury zależności i wzmacniano partie komunistyczne w państwach podbitych przez ZSRS. Choć polityka sowiecka wobec członków bloku zmieniała się, niemniej niezmienne pozostawały jej pryncypia, zwłaszcza to dotyczące ich całkowitej i bezpośredniej podległości woli Kremla. Polska nie stanowiła tu wyjątku.
Wielka feta. Pierwszy okrągły jubileusz rewolucji bolszewickiej w Polsce – listopad 1947 r.
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Wielka feta. Pierwszy okrągły jubileusz rewolucji bolszewickiej w Polsce – listopad 1947 r.

Autor: Adam Dziuba
Rocznica rewolucji bolszewickiej, świętowana 6/7 listopada (24/25 października wg. kalendarza juliańskiego), upamiętnia bolszewicki przewrót w Piotrogrodzie i przejęcie władzy przez kierowanych przez Włodzimierza Lenina komunistów w 1917 r.
Wiesław Stypuła. Tułaczy los polskiego dziecka
POLECAMY
Artykuł

Wiesław Stypuła. Tułaczy los polskiego dziecka

Autor: Anna Płońska
„Każdy z nas musi w tej służbie [Polsce – red.] zająć posterunek i trwać na nim. Drogiemu Wiesiowi, by dążył wytrwale do Dobrego. Czuwaj!” – tymi słowami, w maju 1944 r., zakończyła swój wpis w pamiętniku Wiesława Stypuły druhna Janina Ptakowa.
Wileński i Nowogródzki Okręg AK w walce z władzą sowiecką 1944-1945
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Wileński i Nowogródzki Okręg AK w walce z władzą sowiecką 1944-1945

Autor: Piotr Niwiński
7 lipca 1944 r. oddziały Armii Krajowej Okręgu Wileńskiego i Nowogródzkiego rozpoczęły operację „Ostra Brama” – akcję mającą na celu opanowanie Wilna. Po 6 dniach ciężkich zmagań, po włączeniu się do walki Armii Czerwonej, Wilno zostało zajęte.
Władza z sowieckiego nadania
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

Władza z sowieckiego nadania

Autor: Filip Musiał
W zajmowanych przez Armię Czerwoną miastach Sowieci aresztowali reprezentantów Polskiego Państwa Podziemnego, a następnie ochraniali nowe organy władzy kierowane przez komunistów i ich zwolenników.
Własow w Przemyślu
POLECAMY
Artykuł

Własow w Przemyślu

Autor: Piotr Chmielowiec
Generał Andriej Andriejewicz Własow znany jest jako dowódca Rosyjskiej Armii Wyzwoleńczej, która wspólnie z Niemcami walczyła przeciwko Stalinowi. Mniej znane są jego losy przed rozpoczęciem operacji „Barbarossa”, w tym jego służba w nadgranicznym Przemyślu.
Wobec sowieckiego zaboru – Polska w Londynie
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

Wobec sowieckiego zaboru – Polska w Londynie

Autor: Filip Musiał
Zdrada aliantów i podporządkowanie Polski ZSRS postawiły żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych i władze II RP wobec konieczności dalszego funkcjonowania w warunkach wychodźstwa. Niepodległe życie polskie nadal pozostawać miało na emigracji i tu także zachowywana być miała konstytucyjna ciągłość Państwa.
Wojenne losy Wilna i Wileńszczyzny do czerwca 1940 roku
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Wojenne losy Wilna i Wileńszczyzny do czerwca 1940 roku

Autor: Piotr Niwiński
Wileńszczyzna była tą częścią okupowanych ziem Polski, gdzie po raz pierwszy doszło do połączenia organizacji konspiracyjnych. Ruch zjednoczeniowy był powszechny w kraju od samego początku, ale to na Wileńszczyźnie przybrał on najbardziej efektywną formę.
Wojenne losy Wilna i Wileńszczyzny od czerwca 1940 roku do czerwca 1941 roku
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Wojenne losy Wilna i Wileńszczyzny od czerwca 1940 roku do czerwca 1941 roku

Autor: Piotr Niwiński
Ruch zjednoczeniowy wśród organizacji konspiracyjnych był powszechny w kraju od samego początku, ale to na Wileńszczyźnie przybrał on najbardziej efektywną formę. Mimo trudności konspiracja trwała, a nawet się rozwijała. Sytuacja zmieniła się w połowie czerwca 1940 r. Okres ten stał się datą przełomową dla konspiracji wileńskiej.
Wojna na wyniszczenie. Operacja „Barbarossa”
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Wojna na wyniszczenie. Operacja „Barbarossa”

Autor: Szymon Pietrzykowski
Atak III Rzeszy na Związek Sowiecki nieodwracalnie wpłynął na charakter i przebieg toczonego od września 1939 r. konfliktu zbrojnego. Zainicjowana operacją „Barbarossa” wojna na wyniszczenie przypieczętowała też tragiczny los europejskich Żydów.
Wojna o Małopolskę (Galicję) Wschodnią w 1920 roku
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Wojna o Małopolskę (Galicję) Wschodnią w 1920 roku

Autor: Paweł Naleźniak
Przegrana 5 czerwca 1920 r. bitwa pod Samhorodkiem, Ozierną i Śnieżną przesądziła o niepowodzeniu tzw. operacji kijowskiej, której celem było stworzenie nad Dnieprem państwa ukraińskiego.
Wolne Związki Zawodowe Wybrzeża. Ruch jak dynamit
POLECAMY
Artykuł

Wolne Związki Zawodowe Wybrzeża. Ruch jak dynamit

Autor: Cecylia Kuta
Na fali pogłębiającego się kryzysu gospodarczego i narodzin zorganizowanej opozycji demokratycznej powstały Wolne Związki Zawodowe Wybrzeża. 29 kwietnia 1978 r. ogłoszono ich deklarację założycielską; jej sygnatariuszami byli Andrzej Gwiazda, Antoni Sokołowski i Krzysztof Wyszkowski.
Wolność jest na wyciągnięcie ręki. Trzecia pielgrzymka Jana Pawła II do Polski w ocenie KGB
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Wolność jest na wyciągnięcie ręki. Trzecia pielgrzymka Jana Pawła II do Polski w ocenie KGB

Autor: Andrzej Grajewski
Nie byłoby wolnej Polski bez trzech pielgrzymek papieża Jana Pawła II. Pierwsza zbudowała wspólnotę i obudziła nadzieję, druga nas umocniła i wymusiła zniesienie stanu wojennego, trzecia – w czerwcu 1987 r. – otwarła drogę do przełomu w roku 1989. Fakt ten dostrzegł także wywiad sowieckiego KGB.
Wrzesień 1939 roku
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

Wrzesień 1939 roku

Autor: Włodzimierz Suleja
Wojnę, której nieuchronność zapowiadał pakt Niemiec Hitlera i Rosji Stalina, przyniósł pierwszy dzień września 1939 r. Z trzech stron – od północy, zachodu i południa – na broniące całej linii granicznej oddziały polskie ruszyły przeważające liczebnie i wyposażone w nowocześniejszy sprzęt niemieckie kolumny.
Wschód na Zachodzie. Sprawy polskie w optyce komunistów francuskich (1939–2004)
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Wschód na Zachodzie. Sprawy polskie w optyce komunistów francuskich (1939–2004)

Autor: Patryk Pleskot
Ideologia Francuskiej Partii Komunistycznej przez wiele dziesięcioleci była ścisłym odwzorowaniem wytycznych płynących z Moskwy. Po śmierci Stalina partia stała się nawet „bardziej katolicka od papieża”. Nastawienie to przekładało się również na czasem kuriozalny stosunek do problematyki polskiej.
Wspomnienie o dobrym pasterzu. Biskup Jan Purwiński (1934–2021)
PAMIĘTAMY
Wspomnienie

Wspomnienie o dobrym pasterzu. Biskup Jan Purwiński (1934–2021)

Autor: Adam Hlebowicz
Należał do innego, już bezpowrotnie minionego świata. Urodzony przed wojną na terenie polskich Inflant, został ukształtowany z jednej strony w religijnej, patriotycznej rodzinie polskiej, z drugiej, jak mało kto, rozumiał doskonale wielokulturowość.
Współpraca funkcjonariuszy Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Lublinie z Sowietami
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Współpraca funkcjonariuszy Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Lublinie z Sowietami

Autor: Rafał Drabik
Sowieci już od lipca 1944 r. rozpoczęli liczne aresztowania członków podziemia, głównie tych wywodzących się z AK. Można domniemać, że następowały one przy sporym udziale rodzimych komunistów. Był to okres, gdy zadania wywiadowcze wobec polskiego podziemia przejmowali od grup specjalnych AL funkcjonariusze aparatu bezpieczeństwa publicznego.
Współpraca niemiecko-sowiecka w latach 1939–1941
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Współpraca niemiecko-sowiecka w latach 1939–1941

Autor: Paweł Kosiński
Podjęcie współpracy przez III Rzeszę i ZSRS było niemałym zaskoczeniem dla obserwatorów sceny politycznej roku 1939. Hitler i Stalin, którzy wcześniej nie tylko przewodzili nazistowsko-komunistycznej wojnie propagandowej, ale i czynnie zaangażowali się w hiszpańską wojnę domową, wykonali wielką woltę.
Wybór Jana Pawła II i kontratak imperium
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Wybór Jana Pawła II i kontratak imperium

Autor: Andrzej Grajewski
Wybór kard. Karola Wojtyły na Stolicę Piotrową był dla sowieckich służb specjalnych zaskoczeniem, ale szybko zrozumiały one istotę zagrożenia, jaką dla systemu stanowił pontyfikat papieża Polaka.
Wydarzenia grudnia 1986 r. w Ałmaty w stolicy Kazachskiej Socjalistycznej Republiki Sowieckiej
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Wydarzenia grudnia 1986 r. w Ałmaty w stolicy Kazachskiej Socjalistycznej Republiki Sowieckiej

Autor: Artur Brożyniak
W połowie lat osiemdziesiątych XX w. ZSRS został dotknięty kryzysem gospodarczym i społecznym. To spowodowało zmiany w dotychczasowej praktyce sprawowania władzy przez nomenklaturę partyjną.
Wygrana Stalina w Teheranie. Los Polski na sumieniu Roosevelta i Churchilla
POLECAMY
Artykuł

Wygrana Stalina w Teheranie. Los Polski na sumieniu Roosevelta i Churchilla

Autor: Marcin Chorązki
Od 28 listopada do 1 grudnia 1943 r. Józef Stalin, Winston Churchill i Franklin Delano Roosevelt konferowali w Teheranie. Był to kluczowy moment II wojny światowej. Podjęto najważniejsze decyzje co do końcowego etapu wojny i powojennych losów Europy, w tym Polski.
Wymiana okupantów
POLECAMY
Artykuł

Wymiana okupantów

Autor: Andrzej Brzozowski
23 sierpnia 1939 roku w Moskwie Joachim von Ribbentrop i Wiaczesław Mołotow,. ministrowie spraw zagranicznych III Rzeszy i ZSRS oficjalnie sygnowali dokument nazywany paktem o nieagresji.
Wyrok na szesnastu zapadł zanim rozpoczęła się rozprawa
POLECAMY
Artykuł

Wyrok na szesnastu zapadł zanim rozpoczęła się rozprawa

Autor: Roksana Szczypta-Szczęch
W trwającym od 18 do 21 czerwca 1945 r. procesie w Moskwie na ławie oskarżonych posadzono szesnastu przywódców Polskiego Państwa Podziemnego. Sowieci skazali Polaków za działalność sprzeczną z interesem czerwonego imperium.
Wyspy Sołowieckie – wzorzec systemu Gułag
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Wyspy Sołowieckie – wzorzec systemu Gułag

Autor: Adam Hlebowicz
Archipelag Wysp Sołowieckich znajduje się na północy Rosji, na Morzu Białym, ok. 150 km od koła podbiegunowego. To sześć większych wysp, z Wielką Sołowiecką i Anzerem na czele, oraz około stu niewielkich wysepek.
Wyścig Pokoju po katastrofie
POLECAMY
Artykuł

Wyścig Pokoju po katastrofie

Autor: Irena Siwińska
22 maja 1986 r. zakończył się XXXIX Wyścig Pokoju – wieloetapowy wyścig kolarski organizowany od 1948 r. w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. W roku 1986 rozgrywany był on wkrótce po katastrofie w elektrowni jądrowej pod Czarnobylem na terenie ZSRS, w pobliżu granicy między ówczesnymi republikami ukraińską i białoruską.
Wyzwolenie czy następna okupacja? Stosunek ludności cywilnej do wkraczającej Armii Czerwonej w rejonie Kuźnicy
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Wyzwolenie czy następna okupacja? Stosunek ludności cywilnej do wkraczającej Armii Czerwonej w rejonie Kuźnicy

Autor: Damian Marculewicz
W wyniku ofensywy latem 1944 roku, Armia Czerwona zajęła tereny Białostocczyzny, które miały stać się Polską Ludową. Do września 1939 roku tereny te były centralnym obszarem II RP. Po klęsce wrześniowej znalazły się pod okupacją sowiecką.
Z „domu niewoli” do Iranu
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Z „domu niewoli” do Iranu

Autor: Sławomir Kalbarczyk
Wokół wyjścia Armii Andersa ze Związku Socjalistycznych Republik Sowieckich narosło sporo mitów i nieporozumień. Niekiedy nieświadomie powielane są narracje stworzone post factum z nieprzyjaznym wobec Polski zamysłem.
Z dziejów PRL. Jak w listopadzie świętowano rocznicę „Wielkiego Października”
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Z dziejów PRL. Jak w listopadzie świętowano rocznicę „Wielkiego Października”

Autor: Dobrosław Rodziewicz
Oglądając archiwalne wydania „Dziennika Telewizyjnego” z lat 80. XX wieku można poczynić sporo ciekawych obserwacji, w tym również taką, że właściwie każda okazja była dla reżimu Jaruzelskiego dobra, by hucznie (bo włącznie z salwą honorową) składać wieńce na Cmentarzu-Mauzoleum Żołnierzy Sowieckich w Warszawie.
Z historii pewnego złudzenia. O rodzinie carskiej w latach 20. i 30. XX w. na podstawie informacji pracowników polskiego MSZ
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Z historii pewnego złudzenia. O rodzinie carskiej w latach 20. i 30. XX w. na podstawie informacji pracowników polskiego MSZ

Autor: Marcin Kruszyński
Znaną jest prawda, że Józef Piłsudski – wpisując się bezpośrednio w tradycję wywodzącą się od przedstawicieli polskiej tzw. Wielkiej Emigracji z wieku XIX – uważał Rosję za głównego przeciwnika Polski.
poprzednia < 1 2 4 następna >
TEKSTY
TEMATY
Biblioteka cyfrowa
Audio/Video
English content
Księgarnia
Aktualności
Autorzy
O nas
Kontakt
Edukacja
postacie IPN
Spotkasz ich na Przystanku Historia
Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)
Dowiedz się więcej
Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.
IPN
Copyright © 2026 Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Wszelkie prawa zastrzeżone. ISSN 2719-8510