Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

„Byłem świadkiem bestialstwa”. Stłumiony protest w Ośrodku Odosobnienia w Kwidzynie w 1982 r.
POLECAMY
Artykuł

„Byłem świadkiem bestialstwa”. Stłumiony protest w Ośrodku Odosobnienia w Kwidzynie w 1982 r.

Autor: Wojciech Kujawa
14 sierpnia, służba więzienna odmówiła wpuszczenia na teren ośrodka rodzin przybyłych na widzenie. Wybuchł bunt. Osadzeni wyszli na plac i domagali się zgody na spotkanie z najbliższymi. W odpowiedzi władza przystąpiła do brutalnej pacyfikacji ośrodka.
„Polacy! Boże! Polacy!”. Wyzwolenie obozu w Oberlangen
POLECAMY
Artykuł

„Polacy! Boże! Polacy!”. Wyzwolenie obozu w Oberlangen

Autor: Wojciech Kujawa
Polki, uczestniczki Powstania Warszawskiego, które trafiły do Stalagu VI C, znajdowały się w szczególnie ciężkiej sytuacji. Tym większa była ich radość, gdy przez druty dostrzegły pierwsze alianckie czołgi – należące, jak się okazało, do 1. Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka.
Andrzej Bogucki (1904-1978)
POLECAMY
Biogram / Biografia

Andrzej Bogucki (1904-1978)

Autor: Wojciech Kujawa
Początkowo swoją karierę zawodową wiązał z wojskiem. Kiedy kłopoty zdrowotne zmusiły go jednak do porzucenia armii w 1929 r., poświęcił się sztuce scenicznej, gdzie odniósł znaczący sukces. Wraz z żoną Janiną uhonorowany został medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.
Andrzej Czaykowski „Garda”
POLECAMY
Artykuł

Andrzej Czaykowski „Garda”

Autor: Wojciech Kujawa
7 lutego 1912 r. w Urdominie urodził się Andrzej Czaykowski „Garda”, oficer WP, cichociemny, powstaniec warszawski, skazany przez komunistyczny sąd na karę śmierci.
Andrzej Zawada
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Andrzej Zawada

Autor: Wojciech Kujawa
Polski himalaista, pionier himalaizmu zimowego. Z wykształcenia sejsmolog, zapamiętany został jako kierownik i uczestnik wielu najważniejszych wypraw wysokogórskich w historii polskiego himalaizmu – w tym tej, która dokonała pierwszego zimowego wejścia na Mount Everest.
Antoni Pajdak. W obronie ludzkich praw
POLECAMY
Biogram / Biografia

Antoni Pajdak. W obronie ludzkich praw

Autor: Wojciech Kujawa
27 sierpnia 1955 r. powrócił do Ojczyzny, po dziesięcioletniej katordze w Związku Sowieckim, Antoni Pajdak – jeden z przywódców Polski Podziemnej.
Czas stracony. Zegar na wieży Zamku Królewskiego w Warszawie
POLECAMY
Artykuł

Czas stracony. Zegar na wieży Zamku Królewskiego w Warszawie

Autor: Wojciech Kujawa
19 lipca 1974 r., o godzinie 11.15 ponownie ożyły wskazówki zegara Zamku Królewskiego w Warszawie. Zatrzymały się one właśnie na tej godzinie 17 września 1939 r. z powodu pożaru zamku, wywołanego niemieckim ostrzałem i bombardowaniem budynku. W tym położeniu pozostawały do czasu wysadzenia gmachu przez Niemców w 1944 r.
Edward Stachura (1937 – 1979)
POLECAMY
Biogram / Biografia

Edward Stachura (1937 – 1979)

Autor: Wojciech Kujawa
18 sierpnia 1937 r. we francuskim Charvieu (jako miejsce urodzenia podawał też Pont-de-Cheruy) urodził się Edward Stachura ps. „Sted”.
Ewa i Jerzy Stolarscy
POLECAMY
Artykuł

Ewa i Jerzy Stolarscy

Autor: Wojciech Kujawa
Ewa Stolarska uczestniczyła w Powstaniu Warszawskim, w czasie którego – 28 sierpnia w budynku Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej – zawarła związek małżeński z Jerzym Stolarskim „Wirem”. Po powrocie z niewoli oboje zostali aresztowani, Jerzy zmarł w więzieniu 30 lipca 1950 r.
Generał Michał Tokarzewski-Karaszewicz
WARTO ZAJRZEĆ
Biogram / Biografia

Generał Michał Tokarzewski-Karaszewicz

Autor: Wojciech Kujawa
5 stycznia 1893 r. (część źródeł podaje: 21 grudnia 1892 r.) we Lwowie urodził się Michał Tokarzewski-Karaszewicz. Dzieciństwo i młodzieńcze lata spędził w Drohobyczu, gdzie w czerwcu 1911 r. zdał egzamin dojrzałości. Naukę kontynuował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, a następnie na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Halina Słojewska-Kołodziej
PAMIĘTAMY
Artykuł

Halina Słojewska-Kołodziej

Autor: Wojciech Kujawa
Aktorka i działaczka opozycji. W sierpniu 1980 r. wspólnie z innymi aktorami Teatru Wybrzeże występowała w Sali BHP stoczni i tym samym wspierała strajkujących robotników. Od września 1980 r. była członkiem NSZZ „Solidarność”.
Irena Bukowska
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Irena Bukowska

Autor: Wojciech Kujawa
W czasie wojny Irena szybko włączyła się w działalność niepodległościową. Poznała wówczas kuriera Oddziału V, Edmunda Bukowskiego ps. „Antoni Sadowski”, „Zbyszek”, swojego późniejszego męża. Oboje zostali aresztowani przez bezpiekę w czerwcu 1948 r. w wyniku wpadek kolejnych punktów kontaktowych i fali aresztowań wśród członków Ośrodka Mobilizacyjnego Wileńskiej AK.
Jacek Kaczmarski. Bard „Solidarności”
POLECAMY
Biogram / Biografia

Jacek Kaczmarski. Bard „Solidarności”

Autor: Wojciech Kujawa
22 marca 1957 r. w Warszawie urodził się Jacek Kaczmarski – poeta, pisarz, bard. Pochodził z rodziny artystycznej. Jego ojciec Janusz był malarzem, recenzentem sztuki i prezesem Zarządu Głównego Związku Polskich Artystów Plastyków, a matka Anna – malarką i pedagogiem.
Audio/Video

Jak wyglądał obraz życia uchodźców w polskich osiedlach w Indiach? Kim był Dobry Maharadża? Skąd się wzięło określenie „Mała Polska w Valivade”?

Autor: Anna Płońska, Wojciech Kujawa, Andrzej Chendyński, Janusz Wróbel, Marzena Kruk
Janina Kruk. Prosząc o wysoką szubienicę
POLECAMY
Artykuł

Janina Kruk. Prosząc o wysoką szubienicę

Autor: Wojciech Kujawa
Była jednym z najważniejszych ludzi w wileńskiej Legalizacji, którą kierowała od marca 1947 r. Kilkukrotnie wyślizgiwała się z sowieckich i niemieckich rąk. Jej niepokorna postawa dała o sobie znać najmocniej, gdy w listopadzie 1948 r. została aresztowana przez UB.
Kalina Chełmicka (1922–2001)
POLECAMY
Biogram / Biografia

Kalina Chełmicka (1922–2001)

Autor: Wojciech Kujawa
Podczas wojny Kalina była harcerzem drużyny im. Żółkiewskiego i pomagała swojej siostrze, Irenie, w pracy konspiracyjnej w ZWZ-AK. Gdy przeprowadziła się do Warszawy, włączyła się w prace Ośrodka Mobilizacyjnego Wileńskiej AK. Bezpieka aresztowała ją 19 czerwca 1948 r.
Konserwa z kryla, naukowcy i cenzura
POLECAMY
Artykuł

Konserwa z kryla, naukowcy i cenzura

Autor: Wojciech Kujawa
W połowie lat siedemdziesiątych głębokie niedobory w zaopatrzeniu rynku krajowego w pasze oraz środki żywnościowe, zwłaszcza mięso i tłuszcze, były jedną z przyczyn faktu, że władze państwowe i partyjne zainteresowały się badaniami niewielkiego skorupiaka – kryla antarktycznego, a przede wszystkim jego połowami.
Ludwig Fischer. Biurokrata zbrodni
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Ludwig Fischer. Biurokrata zbrodni

Autor: Wojciech Kujawa
3 marca 1947 r. Najwyższy Trybunał Narodowy skazał niemieckiego zbrodniarza wojennego Ludwiga Fischera na karę śmierci.
Mira Zimińska-Sygietyńska. Aktorka w cieniu wojennej tragedii
POLECAMY
Biogram / Biografia

Mira Zimińska-Sygietyńska. Aktorka w cieniu wojennej tragedii

Autor: Wojciech Kujawa
26 stycznia 1997 r. w Warszawie zmarła Mira Zimińska-Sygietyńska. W II RP była wielką gwiazdą polskiej sceny i filmu. Pasmo jej sukcesów przerwał wybuch II wojny światowej. Okupację przeżyła w Warszawie. W 1948 r. wspólnie z Tadeuszem Sygietyńskim założyli Państwowy Zespół Ludowy Pieśni i Tańca „Mazowsze”.
Moskwa’80. Zbojkotowana Olimpiada
POLECAMY
Artykuł

Moskwa’80. Zbojkotowana Olimpiada

Autor: Wojciech Kujawa
W lutym 1980 r. prezydent USA Jimmy Carter zaapelował o bojkot nadchodzących igrzysk olimpijskich w Moskwie. Powodem była inwazja Związku Radzieckiego na Afganistan, dokonana w 1979 r. Apel spotkał się z szerokim odzewem społeczności międzynarodowej, dzięki czemu Polacy przywieźli z tych igrzysk rekordową liczbę medali.
Na nieludzką ziemię
PAMIĘTAMY
Artykuł

Na nieludzką ziemię

Autor: Wojciech Kujawa
W nocy z 9 na 10 lutego 1940 r. rozpoczęły się wywózki Polaków w głąb Związku Sowieckiego. Tysiące rodzin obudzono wówczas łomotaniem do drzwi, po czym obwieszczono im decyzję o „przeniesieniu do innego obwodu”. Następnego dnia około 140 000 Polaków stłoczono w bydlęcych wagonach i skierowano na wschód.
Niech się święci... Obchody 3 maja w Indiach podczas II wojny światowej
POLECAMY
Artykuł

Niech się święci... Obchody 3 maja w Indiach podczas II wojny światowej

Autor: Wojciech Kujawa
Jednym z miejsc, w których polscy uchodźcy ze Związku Sowieckiego znaleźli schronienie, były Indie. Kilka tysięcy Polaków, głównie dzieci i kobiet, w latach 1942–1948 przebywało w ośrodkach zbudowanych lub przystosowanych do ich potrzeb w: Balachadi, Malir, Country Club, Panchgani i Valivade.
Ostatni lot „Mikołaja Kopernika”
POLECAMY
Artykuł

Ostatni lot „Mikołaja Kopernika”

Autor: Wojciech Kujawa
Katastrofa, która zakończyła lot PLL LOT 007, należy do najtragiczniejszych zdarzeń w historii polskiego lotnictwa cywilnego. Oficjalne śledztwo w tej sprawie wykazało niekwestionowaną winę sowieckich konstruktorów, jednocześnie jednak ukrywając wkład władz PRL w rażące zaniedbania, które kosztowały życie 87 osób.
Audio/Video

Pamiętnik Wandy Barbary Kociuby w wydawnictwach Archiwum IPN

Autor: Marzena Kruk, Wojciech Kujawa, Ewelina Oleś, Jacek Puchalski, Christopher Bik, Maria Gordziejko, Andrzej Urbański
Piotr Fronczewski pod lupą SB
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Piotr Fronczewski pod lupą SB

Autor: Wojciech Kujawa
Wybitny aktor, lektor, reżyser, pedagog, piosenkarz. Długo można wymieniać role serialowe i filmowe Piotra Fronczewskiego. Pracę w zawodzie aktora rozpoczął już jako kilkunastoletni chłopak.
Pisarz przed sądem. Proces Melchiora Wańkowicza
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Pisarz przed sądem. Proces Melchiora Wańkowicza

Autor: Wojciech Kujawa
Prezentacja tekstu, opisującego krytycznie sytuację w PRL, na antenie Radia Wolna Europa stała się przyczyną postawienia jego autora, słynnego literata Melchiora Wańkowicza, przed sądem. Zasądzonego wyroku władze nie odważyły się jednak wyegzekwować…
Powstanie w getcie warszawskim
PAMIĘTAMY
Artykuł

Powstanie w getcie warszawskim

Autor: Wojciech Kujawa
19 kwietnia 1943 r. ludność żydowska, stłoczona w warszawskim getcie, podjęła rozpaczliwą walkę zbrojną z przeważającymi siłami niemieckimi. Powstańcy zdawali sobie sprawę, że nie mają szans na zwycięstwo, chcieli jednak umrzeć godnie, z bronią w ręku, a jednocześnie zadać wrogowi jak najwięcej strat.
Powszechna Organizacja „Służba Polsce”
POLECAMY
Artykuł

Powszechna Organizacja „Służba Polsce”

Autor: Wojciech Kujawa
25 lutego 1948 r. Sejm przyjął ustawę o powszechnym obowiązku przysposobienia zawodowego, wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego młodzieży i tym samym powołał Powszechną Organizację „Służba Polsce”.
Stefania Grodzieńska-Jurandot (1914–2010)
POLECAMY
Biogram / Biografia

Stefania Grodzieńska-Jurandot (1914–2010)

Autor: Wojciech Kujawa
2 września 1914 r. w Łodzi urodziła się polska pisarka, aktorka estradowa i teatralna, tancerka żydowskiego pochodzenia Stefania Grodzieńska-Jurandot. W latach dwudziestych mieszkała w Moskwie, Berlinie oraz Łodzi, gdzie uczęszczała do szkoły baletowej.
Szachinszach u Cyrankiewicza
TYLKO U NAS
Artykuł

Szachinszach u Cyrankiewicza

Autor: Wojciech Kujawa
13 września 1966 r. rozpoczęła się pierwsza wizyta w Polsce szacha Iranu Mohammada Rezy Pahlawiego i jego małżonki Farah. „Te wizyty były dla mnie dość trudne, gdyż wiało od nich hipokryzją” – wspominała później irańska monarchini swoje kontakty z komunistycznymi reżimami.
Śmierć Mordechaja Anielewicza
PAMIĘTAMY
Artykuł

Śmierć Mordechaja Anielewicza

Autor: Wojciech Kujawa
8 maja 1943 r. Niemcy odkryli bunkier przy ul. Miłej 18, w którym schroniło się kilkaset osób cywilnych oraz członków ŻOB, w tym Mordechaj Anielewicz. Przebywający w środku powstańcy nie zamierzali oddać się w ręce wroga. Niemcy wpuścili do środka gaz. Około 100 powstańców udusiło się dymem lub popełniło samobójstwo.
Tak warto żyć. Barbara Otwinowska (1924–2018)
POLECAMY
Wspomnienie

Tak warto żyć. Barbara Otwinowska (1924–2018)

Autor: Wojciech Kujawa
Na cmentarzu w Umiastowie k. Ożarowa Mazowieckiego w styczniu 2018 r. pożegnaliśmy prof. Barbarę Otwinowską – łączniczkę i sanitariuszkę AK, więzioną w okresie stalinowskim. Była wybitnym naukowcem, badaczką literatury.
Wielkanoc w więzieniu mokotowskim
POLECAMY
Artykuł

Wielkanoc w więzieniu mokotowskim

Autor: Wojciech Kujawa
Elżbieta Amalia Ostrowska, jedna z najmłodszych więźniarek politycznych okresu stalinowskiego, niespełna 16-letnia dziewczyna, spędziła kilkanaście miesięcy w celi aresztu śledczego na warszawskim Mokotowie.
Władysław Śliwiński. Z Dywizjonu 303 do celi śmierci
POLECAMY
Biogram / Biografia

Władysław Śliwiński. Z Dywizjonu 303 do celi śmierci

Autor: Wojciech Kujawa
Uczestnik bitwy o Wielką Brytanię, kawaler Krzyża Srebrnego Orderu Wojennego Virtuti Militari, ofiara reżimu komunistycznego. Urodzony 3 kwietnia 1922 r. w Wilnie Władysław Śliwiński to jeden z wielu bohaterów, którzy mieli być skazani na zapomnienie.

Wojciech Kujawa

Urodzony w 1981 r., absolwent politologii i historii na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz dwuletnich studiów podyplomowych z zakresu redakcji językowej na Uniwersytecie Warszawskim. Pracownik Archiwum IPN w Warszawie. Jego zainteresowania badawcze koncentrują się na zagadnieniach związanych z biografistyką.
Audio/Video

Wydawnictwo IPN przedstawia... (19) Pamiętnik z Syberii, Iranu i Libanu; leksykon ubecji; ks. Gurgacz

Autor: Jędrzej Lipski, Witold Bagieński, Krzysztof Dorosz, Wojciech Kujawa
Z „nieludzkiej ziemi” do Indii. Tadeusz Lisiecki (1906–1978) – organizator ewakuacji polskich dzieci
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Z „nieludzkiej ziemi” do Indii. Tadeusz Lisiecki (1906–1978) – organizator ewakuacji polskich dzieci

Autor: Wojciech Kujawa
Wiele jest jeszcze postaci w historii Polski, które nie zajęły w panteonie narodowym należnego im miejsca mimo zasług dla Ojczyzny i rodaków. Jedną z nich jest wicekonsul polskiego konsulatu w Bombaju dr Tadeusz Lisiecki. Warto skreślić kilka słów na temat jego dokonań i przybliżyć sylwetkę tego nieco zapomnianego bohatera.
Zofia Moczarska. „Ofiarna, b. odważna”
WARTO WIEDZIEĆ
Biogram / Biografia

Zofia Moczarska. „Ofiarna, b. odważna”

Autor: Wojciech Kujawa
Choć częściej wspominana jest w kontekście swojego znacznie lepiej znanego męża, Kazimierza Moczarskiego, autora nieodmiennie popularnych „Rozmów z katem”, to pozostaje postacią godną zapamiętania również przez pryzmat swoich własnych dokonań. Nie ustępowała mu zaangażowaniem w pracę konspiracyjną i również zapłaciła za nią wysoką cenę, gdy wpadła w ręce komunistycznego aparatu bezpieczeństwa.
Zofia Wieszczycka. Członkini siatki wywiadowczej Andrzeja Czaykowskiego
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Zofia Wieszczycka. Członkini siatki wywiadowczej Andrzeja Czaykowskiego

Autor: Wojciech Kujawa
29 lipca 1949 r. samolot rejsowy Londyn–Praga–Warszawa wylądował na warszawskim Okęciu. Na jego pokładzie znajdował się Andrzej Czaykowski, żołnierz WP, cichociemny, dowódca w Powstaniu Warszawskim.
TEKSTY
TEMATY
Biblioteka cyfrowa
Audio/Video
English content
Księgarnia
Aktualności
Autorzy
O nas
Kontakt
Edukacja
postacie IPN
Spotkasz ich na Przystanku Historia
Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)
Dowiedz się więcej
Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.
IPN
Copyright © 2026 Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Wszelkie prawa zastrzeżone. ISSN 2719-8510