Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

„Arcypolskie święta”
Biblioteka cyfrowa

„Arcypolskie święta”

„Wigilia na Syberii” z 1892 r. to jeden ze szczególnie przejmujących obrazów Jacka Malczewskiego. Pokazuje polskich zesłańców, którym najbardziej rodzinne w naszej tradycji święta przyszło spędzać przy niemal pustym stole – tysiące kilometrów od żon i dzieci. Także w XX w. nie brakowało momentów, kiedy polskim rodzinom trudno było z radością celebrować Boże Narodzenie.
„Bolek i Lolek” przeciwko komunie
TYLKO U NAS
Artykuł

„Bolek i Lolek” przeciwko komunie

Autor: Grzegorz Majchrzak
„Bolek i Lolek” to tytuł jednej z najpopularniejszych bajek dla dzieci w okresie PRL. Taką samą nazwę otrzymał jeden z nadajników wykorzystywanych od 1984 r. przez warszawskie Radio „Solidarność”. Był to nadajnik specyficzny: umożliwiał podziemnym radiowcom wejście z napisami na wizję TVP.
„Czekając na sprawiedliwość”
Biblioteka cyfrowa

„Czekając na sprawiedliwość”

Autor: Karol Nawrocki, Karolina Trzeskowska-Kubasik, Konrad Graczyk, Grzegorz Majchrzak, Filip Musiał
Dodatek IPN do miesięcznika „W Sieci Historii” nr 11–12/2022
„Druga Bydgoszcz”, czyli prowokacja na Woronicza
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

„Druga Bydgoszcz”, czyli prowokacja na Woronicza

Autor: Grzegorz Majchrzak
Trudno wskazać, które konflikty władzy z opozycją były efektem realizacji reżimowej strategii „odcinkowych konfrontacji”. Wydaje się całkiem prawdopodobne, że jej efektem był np. kryzys bydgoski czy mniej znane, stołeczne wydarzenia z 21 września 1981 r.
„Gadała” pod Uniwersamem
TYLKO U NAS
Artykuł

„Gadała” pod Uniwersamem

Autor: Grzegorz Majchrzak
13 grudnia 1985 r. rozbawiony tłum warszawiaków obserwować mógł grupę bezradnie tłukących w metalową konstrukcję milicjantów. Wewnątrz przygotowanego przez opozycjonistów metalowego wózka znajdował się magnetofon, nadający głośno antykomunistyczną audycję.
„Nie bądźcie narzędziem ucisku i śmierci, do uczynienia z polskiej ziemi cmentarza, w którym i Wy zostaniecie pogrzebani”. Solidarnościowy apel na wypadek sowieckiej interwencji z 1981 r.
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

„Nie bądźcie narzędziem ucisku i śmierci, do uczynienia z polskiej ziemi cmentarza, w którym i Wy zostaniecie pogrzebani”. Solidarnościowy apel na wypadek sowieckiej interwencji z 1981 r.

Autor: Grzegorz Majchrzak
W latach 1980-1981 działacze „Solidarności” w kilku regionach przygotowali wewnętrzne wytyczne na wypadek strajku generalnego, wprowadzenia stanu wojennego, a także sowieckiej interwencji. Prezydium MKZ w Gdańsku, prócz wspomnianych wytycznych, przygotowało również niespodziewany załącznik na wypadek tej ostatniej – odezwę do żołnierzy sowieckich.
„Porozumienia sierpniowe – początek końca komunizmu”. Rozmowa z Grzegorzem Majchrzakiem
Audio/Video

„Porozumienia sierpniowe – początek końca komunizmu”. Rozmowa z Grzegorzem Majchrzakiem

Autor: Paweł Lekki, Grzegorz Majchrzak
Kiedy w sierpniu 1980 r. fala strajków, przetaczających się od tygodni przez kraj, przeniosła się na Wybrzeże, nikt nie mógł spodziewać się, że zakończą się one porozumieniami, które zmienią Polskę, a w dłuższej perspektywie świat, a przynajmniej Europę.
„Solidarność” na ekranach telewizorów
POLECAMY
Artykuł

„Solidarność” na ekranach telewizorów

Autor: Grzegorz Majchrzak
Polskim fenomenem była podziemna radiofonia, zwłaszcza Radio „Solidarność”. W żadnym innym kraju tzw. demokracji ludowej przez ponad siedem lat – jak w Warszawie – nie działało niezależne od władz radio.
„Tygodnik Mazowsze” radzi zwerbowanym do współpracy
POLECAMY
Artykuł

„Tygodnik Mazowsze” radzi zwerbowanym do współpracy

Autor: Grzegorz Majchrzak
Artykuł Marty Woydt Cyrograf, opublikowany w „Tygodniku Mazowsze”, pozostaje cennym świadectwem jak do współpracy SB – oczywiście tej wymuszonej, a nie podejmowanej dobrowolnie – podchodziła przynajmniej część opozycji. Co radzono osobom, które znalazły się w takiej sytuacji?
„Wczoraj faszyści zamordowali G[iacomo] Matteottiego, dzisiaj dyktatura komunistyczna w Polsce zdradliwie zabiła księdza Jerzego Popiełuszkę”, czyli włoscy politycy wobec mordu na polskim kapłanie
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

„Wczoraj faszyści zamordowali G[iacomo] Matteottiego, dzisiaj dyktatura komunistyczna w Polsce zdradliwie zabiła księdza Jerzego Popiełuszkę”, czyli włoscy politycy wobec mordu na polskim kapłanie

Autor: Grzegorz Majchrzak
Oficjalna informacja z 30 października 1984, że porwany kilkanaście dni wcześniej (19 października) ksiądz Jerzy Popiełuszko został zamordowany, wywołała szeroki odzew na świecie.
Audio/Video

„Z filmoteki bezpieki" odc. 30 - Wybuch w Rotundzie

Autor: Cezary Gmyz, Grzegorz Majchrzak
Audio/Video

„Z filmoteki bezpieki" odc. 38 - Zwierzenia Lecha Wałęsy

Autor: Cezary Gmyz, Grzegorz Majchrzak
Audio/Video

„Z filmoteki bezpieki" odc. 43 - Radio Solidarność

Autor: Cezary Gmyz, Grzegorz Majchrzak
Audio/Video

„Z filmoteki bezpieki" odc. 59 - Olimpiady pod nadzorem

Autor: Grzegorz Majchrzak, Cezary Gmyz
Audio/Video

„Z filmoteki bezpieki" odc. 88 - Futbol pod nadzorem

Autor: Grzegorz Majchrzak, Cezary Gmyz
Audio/Video

„Z filmoteki bezpieki" odc. 95 - I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ "Solidarność"

Autor: Grzegorz Majchrzak, Cezary Gmyz
„Zabić nadzieję”
Biblioteka cyfrowa

„Zabić nadzieję”

W nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r. Wojciech Jaruzelski zdecydował się spacyfikować nadzieje Polaków i wprowadził stan wojenny. Tysiące działaczy i członków „Solidarności” oraz innych ugrupowań opozycyjnych zostało internowanych i osadzonych w ośrodkach odosobnienia. W nowym wymiarze grudzień prezentował się jako najbardziej dramatyczny z polskich miesięcy, w czasie którego władza, chcąc utrzymać stan posiadania, po raz kolejny nie zawahała się odwołać do przemocy wobec polskiego społeczeństwa.
„Zdrada” Andrzeja Krzysztofa Wróblewskiego
POLECAMY
Artykuł

„Zdrada” Andrzeja Krzysztofa Wróblewskiego

Autor: Grzegorz Majchrzak
W sierpniu 1968 r. Polacy, wbrew głoszonym do dzisiaj przez niektórych opiniom, nie poparli masowo inwazji wojsk Układu Warszawskiego na Czechosłowację. Mało tego, to właśnie wówczas deklarowaną „bratnią przyjaźń” zastąpiła prawdziwa, przez nikogo niewymuszona solidarność polsko-czechosłowacka.
„Żołnierzom Polski Podziemnej kontynuatorzy idei niepodległościowych”, czyli niezależne obchody 35. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

„Żołnierzom Polski Podziemnej kontynuatorzy idei niepodległościowych”, czyli niezależne obchody 35. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego

Autor: Grzegorz Majchrzak
Sukces obchodów 60. rocznicy odzyskania niepodległości Polski zachęcił działaczy opozycji do celebrowania kolejnych ważnych wydarzeń z historii naszego kraju. Jednym z nich była 35. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego.
(Nie)chciany Pielgrzym
POLECAMY
Artykuł

(Nie)chciany Pielgrzym

Autor: Grzegorz Majchrzak
Gdy dla milionów Polaków Jan Paweł II był najbardziej oczekiwanym gościem, dla władz PRL był nie lada kłopotem. Mamy do czynienia z najsławniejszym Polakiem na świecie i na nieszczęście mamy z nim do czynienia tu w Polsce – mówił w 1983 r. minister spraw wewnętrznych Czesław Kiszczak.
Audio/Video

»Karnawał« po amerykańsku. Ambasada USA w Warszawie wobec wydarzeń w Polsce od sierpnia 1980 r. do grudnia 1981 r.

Autor: Patryk Pleskot, Grzegorz Majchrzak, Grzegorz Wołk
Audio/Video

Księża dla władzy groźni. Duchowni współpracujący z opozycją (1976–1989). Tom II

Autor: Grzegorz Majchrzak, Bartłomiej Noszczak, Rafał Łatka, Ks. Jarosław Wąsowicz SDB
<i>Nie mordujcie polskich księży</i>, czyli pogrzeby zamordowanych w 1989 r. kapłanów „oczami” SB
TYLKO U NAS
Artykuł

Nie mordujcie polskich księży, czyli pogrzeby zamordowanych w 1989 r. kapłanów „oczami” SB

Autor: Grzegorz Majchrzak
20 stycznia 1989 r. w swoim mieszkaniu na plebanii parafii św. Karola Boromeusza w Warszawie został zamordowany ks. Stefan Niedzielak.
13 grudnia. 40. rocznica wprowadzenia stanu wojennego
Biblioteka cyfrowa

13 grudnia. 40. rocznica wprowadzenia stanu wojennego

Autor: Grzegorz Majchrzak, Piotr Brzeziński, Andrzej Malik, Sebastian Ligarski, Sebastian Pilarski, Łukasz Sołtysik
Kłamstwa na temat stanu wojennego i okoliczności jego wprowadzenia, to bodaj najgorsza spuścizna tamtego czasu, z którą stykamy się niestety do dzisiaj. To wyzwanie, przed którym stoi Instytut Pamięci Narodowej. Należy rzetelnie i konsekwentnie przedstawiać prawdę o stanie wojennym. Służą temu przede wszystkim podejmowane przez IPN badania naukowe, działania edukacyjne oraz liczne upamiętnienia ofiar i bohaterów.
40-lecie wprowadzenia stanu wojennego w Polsce
Biblioteka cyfrowa

40-lecie wprowadzenia stanu wojennego w Polsce

Autor: Piotr Semka, Małgorzata Sokołowska, Grzegorz Majchrzak, Patryk Pleskot, Mirosław Szumiło, Marcin Krzek-Lubowiecki
Dodatek specjalny „40-lecie wprowadzenia stanu wojennego w Polsce” – „Do Rzeczy” 13–19 grudnia 2021 r. Instytut Pamięci Narodowej jest partnerem dodatku.
Aparat bezpieczeństwa w Polsce w latach 1954–1956
Biblioteka cyfrowa

Aparat bezpieczeństwa w Polsce w latach 1954–1956

Autor: Grzegorz Majchrzak, Andrzej Paczkowski
Niniejszy tom jest piątym (trzecim wydanym przez IPN) zbiorem w serii przedstawiającej dokumenty centrali aparatu bezpieczeństwa publicznego, tym razem Komitetu do spraw Bezpieczeństwa Publicznego.
Audio/Video

Bezpieka wobec sportu (odc. 30)

Autor: Grzegorz Majchrzak, Cezary Gmyz
Bitwa o most, czyli 3 maja 1982 r. w Warszawie
TYLKO U NAS
Artykuł

Bitwa o most, czyli 3 maja 1982 r. w Warszawie

Autor: Grzegorz Majchrzak
3 maja od 1951 r. stał się w Polsce Ludowej „normalnym” dniem pracy. Komunistyczne władze przez kolejne trzy dekady nie celebrowały kolejnych rocznic uchwalenia Konstytucji 3 Maja.
Audio/Video

Cały rok 1981 trwały naciski Biura Politycznego KPZR na Wojciecha Jaruzelskiego, żeby zdławił NSZZ „Solidarność” po sierpniu 1980 roku. Kto podjął kluczowe decyzje o wprowadzeniu stanu wojennego i jak wyglądał proces decyzyjny?

Autor: Grzegorz Majchrzak, Rafał Dudkiewicz
Czas apokalipsy. 13 grudnia 1981 r.
Biblioteka cyfrowa

Czas apokalipsy. 13 grudnia 1981 r.

Autor: Karol Nawrocki, Jarosław Neja, Grzegorz Majchrzak, Marcin Dąbrowski
Z okazji 40. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego w „Naszym Dzienniku” ukazał się dodatek prasowy IPN
Czemu stan wojenny wprowadzono dopiero w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r.?
TYLKO U NAS
Artykuł

Czemu stan wojenny wprowadzono dopiero w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r.?

Autor: Grzegorz Majchrzak
Władze PRL do siłowej pacyfikacji społeczeństwa, a dokładniej jego zbuntowanej części, przygotowywały się przez kilkanaście miesięcy. Już 26 sierpnia 1980 r. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych zaproponowało „odblokowanie” strajkujących zakładów.
Audio/Video

Czy istnieje realna szansa na osądzenie sprawców zbrodni komunistycznych? Czy polskie państwo przywróciło sprawiedliwość i godność opozycjonistom i represjonowanym? Dlaczego w powszechnej świadomości często zapomina się, że historia komunizmu to bezmiar potworności?

Autor: Rafał Ziemkiewicz, Grzegorz Majchrzak, Marcin Wikło
Audio/Video

Czy Pogoń kupowała mecze? Co wiemy o historii „Dumy Pomorza”? Dyskusja o książce: Pogoń Szczecin. Szkice z tajnej historii

Autor: Grzegorz Majchrzak, Sebastian Ligarski, Zbigniew Stanuch, Ryszard Stefanik
Audio/Video

Czy w 1981 Moskwa chciała użyć armii sowieckiej przeciw Polakom? Kiedy władze PRL przygotowały wprowadzenie stanu wojennego? Czy Amerykanie znali plan reżimu Jaruzelskiego?

Autor: Grzegorz Majchrzak, Tadeusz Ruzikowski, Filip Musiał, Sebastian Pilarski
Audio/Video

Czy wiesz, że dopiero to porozumienie umożliwiło tworzenie niezależnego i jednego ruchu związkowego w całej Polsce? Dowiedz więcej w jaki sposób strajkujący robotnicy zmusili władze komunistyczne do ustępstw!

Autor: Jędrzej Lipski, Grzegorz Majchrzak
Audio/Video

Deklaracja lojalności, „lojalka”, nadal pozostaje dokumentem budzącym zaskakująco duże emocje, wręcz wstydliwym. Czasami bywa mylona ze zobowiązaniem do współpracy. Fragment książki „Stan wojenny. Historia znana, mniej znana i nieznana” autorstwa Grzegorza Majchrzaka.

Autor: Grzegorz Majchrzak
Dodatek IPN Gdańsk do „Dziennika Bałtyckiego” w 40. rocznicę stanu wojennego – 10 grudnia 2021
Biblioteka cyfrowa

Dodatek IPN Gdańsk do „Dziennika Bałtyckiego” w 40. rocznicę stanu wojennego – 10 grudnia 2021

Autor: Daniel Czerwiński, Grzegorz Majchrzak, Wojciech Wabik, Robert Chrzanowski, Piotr Brzeziński
Mija właśnie czterdzieści lat od wprowadzenia w Polsce stanu wojennego. Czy jego ogłoszenie stanowiło „mniejsze zło”, jak chcą dziś to widzieć obrońcy gen. Wojciecha Jaruzelskiego? W świetle znanych materiałów sowieckich trudno się z tym zgodzić. Dla ZSRS interwencja stałaby się zbyt kosztowna − nie tylko politycznie, ale i gospodarczo.
Dodatek prasowy IPN Oddział w Łodzi – „40. rocznica stanu wojennego. Represje, internowania i opór w regionie łódzkim"
Biblioteka cyfrowa

Dodatek prasowy IPN Oddział w Łodzi – „40. rocznica stanu wojennego. Represje, internowania i opór w regionie łódzkim"

W nocy z 12 na 13 grudnia komunistyczne w ł adze brutalnie zdławiły nadzieje Polaków zrodzone wraz z powstaniem „Solidarności”. Celem komunistów była pacyfikacja społeczeństwa i zachowanie monopolu władzy, eufemistycznie określanego mianem „socjalistycznych pryncypiów ustrojowych”, a nie uchronienie kraju przed rzekomą sowiecką interwencją, czy też pogłębiającym się kryzysem gospodarki planowej oraz „anarchizacją kraju”, która mogła doprowadzić do „bratobójczej walki”.
Audio/Video

Działania bezpieki wobec legalnej „Solidarności” (odc. 4)

Autor: Grzegorz Majchrzak, Cezary Gmyz
España ’82. Emocje nie tylko piłkarskie
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

España ’82. Emocje nie tylko piłkarskie

Autor: Grzegorz Majchrzak
W lipcu 1982 r. po wygranym 3:2 meczu z Francją reprezentacja Polski w piłce nożnej zdobyła drugi medal mistrzostw świata. Ten ostatni duży sukces naszego futbolu rodził się w bólach. Tym bardziej że sport i polityka przeplatały się w tym przypadku wyjątkowo mocno.
Feliks Stamm w archiwach bezpieki
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Feliks Stamm w archiwach bezpieki

Autor: Grzegorz Majchrzak
Feliks Stamm jest w Polsce postacią legendarną. W pełni zresztą na to zapracował, jako ojciec sukcesów polskiego boksu czy wręcz twórca „polskiej szkoły boksu”. To on jest autorem największych sukcesów naszych mistrzów ringu, włącznie ze „zlaniem ruskich” w 1953 r. podczas pamiętnych Mistrzostw Europy. Jednak – jak się okazuje – są również mniej znane fragmenty jego życiorysu.
Funkcjonariusz Kapka
TYLKO U NAS
Artykuł

Funkcjonariusz Kapka

Autor: Grzegorz Majchrzak
Sport amatorski był w PRL fikcją. Nie inaczej było w przypadku piłkarzy. Po boiskach biegali, więc – przynajmniej formalnie – górnicy, włókniarze, żołnierzy, milicjanci i esbecy, a nie zawodowi futboliści.
Grzegorz Majchrzak

Grzegorz Majchrzak

Urodzony w 1969 r. historyk, 2000–2015 pracownik Biura Edukacji Publicznej (od 2015 r. Biura Badań Historycznych) Instytutu Pamięci Narodowej, członek Stowarzyszenia „Archiwum Solidarności” i Stowarzyszenia Wolnego Słowa. Zajmuje się badaniem dziejów aparatu represji (zwłaszcza organów bezpieczeństwa), opozycji demokratycznej w PRL (głównie NSZZ „Solidarność“), funkcjonowaniem mediów (przede wszystkim Polskiego Radia i Telewizji Polskiej) przed 1989 r., sportem w PRL oraz stanem wojennym. Autor licznych publikacji naukowych i popularnonaukowych na ten temat. Ostatnio opublikował m.in.: Tajna historia futbolu. Służby afery i skandale, Warszawa 2017, Opozycja na celowniku, Warszawa 2017.
Audio/Video

Historia „Polskiego lata’80”, czyli fali strajków, które rozlały się na kraj w lipcu i sierpniu 1980 r., doprowadzając do utworzenia Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”.

Autor: Grzegorz Majchrzak
Audio/Video

Historia sportu w peerelowskiej epoce to z jednej strony okres wspaniałych sukcesów: medali olimpijskich, medali mistrzostw świata czy Europy. Z drugiej zaś to czas agentury, podsłuchów oraz prowokacji

Autor: Bartosz Kapuściak, Grzegorz Majchrzak
Audio/Video

Infiltracja, inwigilacja, szantaż. Jakie były efekty działań SB wobec „Solidarności”? Na czym polegała „operacja ochrona”?

Autor: Antoni Dudek, Grzegorz Majchrzak, Grzegorz Wołk
Jak Jan Paweł II wypowiedział wojnę PRL
POLECAMY
Artykuł

Jak Jan Paweł II wypowiedział wojnę PRL

Autor: Grzegorz Majchrzak
Pielgrzymki Jana Pawła II do kraju były dla władz PRL poważnym problemem. Przyjmowały one papieża nie dlatego, że był mile widzianym przez nie w kraju rodakiem, lecz po prostu z braku innego wyjścia.
Audio/Video

Jak komuniści mordowali swoich przeciwników? Kiedy zinstytucjonalizowano mechanizm mordowania tych, którzy walczyli o niepodległość czy sprzeciwiali się systemowi komunistycznemu? W jaki sposób próbowano nadać pozory legalności morderstwom politycznym? Kim byli nieznani sprawcy?

Autor: Filip Musiał, Wojciech Frazik, Patryk Pleskot, Grzegorz Majchrzak
Audio/Video

Jak pracownicy polskiego radia i telewizji przyjęli narodziny ruchu Solidarności i niezależnych związków zawodowych? Co wiemy o inwigilacji pracowników TVP przez SB? Które ze znanych ze szklanego ekranu osób współpracowały z bezpieką?

Autor: Grzegorz Majchrzak, Maciej Foks
Audio/Video

Jak wyglądały protesty w obronie krzyży? Kto w nich uczestniczył? Czy udało się obronić symbole religijne? Jakie były działania władz? Jak SB inwigilowała obrońców krzyża? Ile było wydarzeń podobnych do protestów w Miętnem i we Włoszczowej?

Autor: Rafał Łatka, Grzegorz Majchrzak, Jan Żaryn, Bartłomiej Noszczak
Jak żona sekretarza POP walczyła o krzyż w szkole
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Jak żona sekretarza POP walczyła o krzyż w szkole

Autor: Grzegorz Majchrzak
Po wprowadzeniu stanu wojennego władze PRL postanowiły – ponownie – usunąć krzyże z budynków publicznych, w tym szkół.
Audio/Video

Jaka była reakcja świata na wprowadzenie stanu wojennego w PRL? Jak wspierano Polaków w tym trudnym dla nas czasie?

Autor: Grzegorz Majchrzak
Audio/Video

Jaką rolę odegrała Huta Warszawa w historii polskiej „Solidarności”? Dlaczego Huta Warszawa była ważna dla przemian ustrojowych w Polsce? ak ks. Jerzy Popiełuszko wpłynął na życie warszawskich hutników? Jakie znaczenie miała działalność „Solidarności” Huty Warszawa podczas stanu wojennego?

Autor: Tadeusz Ruzikowski, Grzegorz Majchrzak, Bartosz Kaliski, Rafał Dudkiewicz
Audio/Video

Jaką rolę odegrała Huta Warszawa w historii polskiej „Solidarności”? Dlaczego Huta Warszawa była ważna dla przemian ustrojowych w Polsce? Jak ks. Jerzy Popiełuszko wpłynął na życie warszawskich hutników?

Autor: Tadeusz Ruzikowski, Grzegorz Majchrzak, Bartosz Kaliski
Audio/Video

Jaką rolę odegrały Grupy Oporu „Solidarni” w walce o niepodległą Polskę? Kim był Teodor Klincewicz? W jaki sposób karano „kolaborantów” władzy ludowej?

Autor: Grzegorz Majchrzak
Audio/Video

Jerzy Urban. Rzecznik prasowy komunistycznych rządów w latach 80. XX wieku. Główny propagandysta dyktatury Wojciecha Jaruzelskiego.

Autor: Rafał Dudkiewicz, Michał Przeperski, Grzegorz Majchrzak
Audio/Video

Justyna Święty-Ersetic, mistrzyni i multimedalistka olimpijska opowiedziała o spotkaniach z Ireną Szewińską i o tym, w jaki sposób słynna lekkoatletka stawała się dla niej inspiracją i autorytetem. Postać wybitnej sportsmenki przybliżył dodatkowo Grzegorz Majchrzak z Biura Badań Historycznych IPN.

Autor: Justyna Święty-Ersetic, Grzegorz Majchrzak, Łukasz Sobolewski
Kibice, przemytnicy, handlarze
POLECAMY
Artykuł

Kibice, przemytnicy, handlarze

Autor: Grzegorz Majchrzak
Na olimpiadę moskiewską latem 1980 roku Polacy wyjeżdżali nie tylko dla emocji sportowych. Dla części naszych rodaków ważniejszy był handel lub dobra zabawa, niekoniecznie związana z widowiskami na arenach olimpijskich. Wszystko to działo się pod czujnym okiem KGB ZSRS i SB PRL.
Audio/Video

Kiedy zapadła decyzja o wprowadzeniu stanu wojennego? Jak władze PRL tworzyły listy osób do internowania? Skąd wzięło się pojęcie „mniejsze zło”? Dlaczego nie ukarano winnych? Na czym polegała operacja „Mewa”?

Autor: Antoni Dudek, Wojciech Polak, Grzegorz Majchrzak, Piotr Brzeziński, Piotr Hac
Kolegia ds. wykroczeń, czyli „ludowa sprawiedliwość” po 13 grudnia 1981 roku
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Kolegia ds. wykroczeń, czyli „ludowa sprawiedliwość” po 13 grudnia 1981 roku

Autor: Grzegorz Majchrzak
Kolegia ds. wykroczeń były organami karno-administracyjnymi do końca 1982 r. działającymi przy urzędach gminnych, dzielnicowych, miejskich i wojewódzkich. Po zmianie z grudnia tegoż roku działały już tylko kolegia rejonowe i wojewódzkie.
Kolegiami w opozycję
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Kolegiami w opozycję

Autor: Grzegorz Majchrzak
W walce z opozycją lat siedemdziesiątych władze PRL wykorzystywały nie tylko Służbę Bezpieczeństwa czy – w mniejszym zakresie – Milicję Obywatelską, lecz również ludowy „wymiar sprawiedliwości”. Działaczy opozycji przedsierpniowej szczególnie chętnie stawiano przed kolegiami ds. wykroczeń.
Kryptonim „Jodła”, czyli internowania
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Kryptonim „Jodła”, czyli internowania

Autor: Grzegorz Majchrzak
Internowanie oznaczało przymusowe osadzenie w ośrodkach odosobnienia (popularnie nazywanych internatami) osób uznanych za niebezpieczne (głównie z powodów politycznych) dla PRL. Następowało na podstawie decyzji administracyjnych (poza kontrolą sądową), formalnie podejmowanych przez komendantów wojewódzkich Milicji Obywatelskiej. De facto ich podstawą były dane zebrane przez Służbę Bezpieczeństwa.
Audio/Video

Lekcja demokracji. I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” z perspektywy czterdziestolecia

Autor: Krzysztof Brzechczyn, Dariusz Grala, Grzegorz Majchrzak, Wojciech Polak, Piotr Brzeziński
Made in MSW
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Made in MSW

Autor: Grzegorz Majchrzak
Służba Bezpieczeństwa, czy szerzej resort spraw wewnętrznych, nigdy nie uczestniczył w tak dużym stopniu w działalności środków masowego przekazu, jak w stanie wojennym.
Mało znana historia obwieszczenia o wprowadzeniu stanu wojennego
TYLKO U NAS
Artykuł

Mało znana historia obwieszczenia o wprowadzeniu stanu wojennego

Autor: Grzegorz Majchrzak
„Obwieszczenie Rady Państwa o wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce ze względu na bezpieczeństwa państwa” zostało wydrukowane w Związku Sowieckim. Niewykluczone, że w tej samej drukarni, co „Manifest Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego” z lipca 1944 r.
Audio/Video

Mariusz Chudzicki był odpowiedzialny za stronę techniczną nagrań Radia ,,Solidarność’’. W jego archiwum, odnalezionym przez syna Jarosława, znalazło się 57 taśm z zapisami różnych programów z okresu działalności Radia ,,Solidarność’’. W kolekcji Chudzickiego znalazły się również unikatowe nagrania przechwycone z radiostacji Milicji Obywatelskiej.

Autor: Jarosław Chudzicki, Grzegorz Majchrzak, Kamil Cedrowski
Audio/Video

Marsz po prawdę. 1 maja 1971 r. w Szczecinie i Gdańsku

Autor: Sebastian Ligarski, Grzegorz Majchrzak, Michał Paziewski
Mecz, który chcieli kupić Włosi?
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Mecz, który chcieli kupić Włosi?

Autor: Grzegorz Majchrzak
Z polskim udziałem w mundialu z 1974 r. w Republice Federalnej Niemiec związane są nie tylko przyjemne wspomnienia, związane z trzecim miejscem polskiej reprezentacji i srebrnym medalem (po zwycięstwie w „małym finale” z Brazylią w dniu 6 lipca 1974 r.), ale również kontrowersje.
Audio/Video

Mexico'86 (odc. 43)

Autor: Grzegorz Wołk, Grzegorz Majchrzak
Nazbyt kosztowna interwencja
TYLKO U NAS
Artykuł

Nazbyt kosztowna interwencja

Autor: Grzegorz Majchrzak
Kolejnym rocznicom wprowadzenia stanu wojennego towarzyszy dyskusja, czy Polsce w latach 1980–1981 groziła interwencja wojskowa Układu Warszawskiego. Związek Sowiecki miał dość sił i środków, aby się na nią zdecydować. Starał się jej jednak uniknąć.
Nie tylko Miętne i Włoszczowa
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Nie tylko Miętne i Włoszczowa

Autor: Grzegorz Majchrzak
Protesty uczniów z Miętnego i Włoszczowy przeciwko usuwaniu krzyży z ich szkół były najgłośniejszymi, ale jednymi z wielu tego rodzaju protestów w latach osiemdziesiątych.
Niebezpieczna pamięć o Wyklętych
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Niebezpieczna pamięć o Wyklętych

Autor: Grzegorz Majchrzak
Każdego roku w Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych – 1 marca – oddawany jest należny hołd bohaterom walki z komunistyczną okupacja Polski. Ale – także co roku – środowiska postkomunistyczne toczą walkę z pamięcią o nich.
Niespełnione prośby towarzysza Jaruzelskiego
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Niespełnione prośby towarzysza Jaruzelskiego

Autor: Grzegorz Majchrzak
W grudniu 1981 r., jeszcze przed wprowadzeniem stanu wojennego I sekretarz Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej i premier Wojciech Jaruzelski co najmniej dwukrotnie zwracał się do sojuszników o wsparcie działań przeciwko własnemu społeczeństwu.
Niewdzięczni terroryści z OWP
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Niewdzięczni terroryści z OWP

Autor: Grzegorz Majchrzak
Kraje tzw. demokracji ludowej, na czele ze Związkiem Sowieckim wspierały mniej lub bardziej otwarcie terrorystów arabskich. Nie zawsze jednak interesy państw socjalistycznych i ugrupowań terrorystycznych były ze sobą zbieżne.
Nobel dla Lecha, Nobel dla Solidarności
POLECAMY
Artykuł

Nobel dla Lecha, Nobel dla Solidarności

Autor: Grzegorz Majchrzak
5 października 1983 roku Komitet Noblowski przyznał pokojową Nagrodę Nobla Polakowi – Lechowi Wałęsie, przewodniczącemu Solidarności, zdelegalizowanej rok wcześniej przez władze PRL. Dla zwykłych Polaków i działaczy opozycji było to powodem do radości, a dla przywódców PRL – przykrą porażką.
Audio/Video

O Ryszardzie Kuklińskim (odc. 12)

Autor: Grzegorz Majchrzak
Od kolegiów po działania specjalne SB, czyli represje wobec działaczy opozycji w latach 80.
POLECAMY
Artykuł

Od kolegiów po działania specjalne SB, czyli represje wobec działaczy opozycji w latach 80.

Autor: Grzegorz Majchrzak
W drugiej połowie lat 70. władze PRL postawiły nie na masowe aresztowania, a na nękanie działaczy opozycji. Nie znaczy to jednak, że opozycjoniści nie trafiali do więzień.
Okrągły Stół oczami Czesława Miłosza
POLECAMY
Artykuł

Okrągły Stół oczami Czesława Miłosza

Autor: Grzegorz Majchrzak
Wydarzenia w PRL były bacznie obserwowane za granicą, szczególnie przez polską emigrację. Nie inaczej było również pod koniec lat osiemdziesiątych. Jednym z budzących zainteresowanie zdarzeń roku 1988 były planowane rozmowy części opozycji, tej uznanej przez rządzących za konstruktywną, z władzami PRL w postaci Okrągłego Stołu.
Opamiętajcie się!
PAMIĘTAMY
Artykuł

Opamiętajcie się!

Autor: Grzegorz Majchrzak
Czyn Ryszarda Siwca nie był spontanicznym gestem, lecz przemyślanym, zaplanowanym aktem. Zanim podpalił się w dniu 8 września 1968 r., poczynił staranne przygotowania.
Audio/Video

Pokojowy Nobel dla Lecha Wałęsy (odc. 23)

Autor: Grzegorz Majchrzak
Audio/Video

Propaganda i cenzura były kluczowymi narzędziami w rękach komunistycznej władzy, które miały na celu nie tylko kontrolowanie informacji, ale również kształtowanie postaw społeczeństwa, budowanie pozytywnego wizerunku reżimu oraz eliminowanie wszelkich niepożądanych treści. Co komuniści zamierzali osiągnąć dzięki propagandzie i cenzurze?

Autor: Filip Musiał, Grzegorz Majchrzak, Rafał Opulski
Przymiarki do zmiany dekretu o stanie wojennym
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Przymiarki do zmiany dekretu o stanie wojennym

Autor: Grzegorz Majchrzak
Dekret o stanie wojennym był najważniejszym aktem prawnym regulującym funkcjonowanie Polski od 13 grudnia 1981 r. Co najmniej dwukrotnie w 1982 r. – przynajmniej na szczeblu MSW – przymierzano się do jego nowelizacji.
Recenzenci z MSW
POLECAMY
Artykuł

Recenzenci z MSW

Autor: Grzegorz Majchrzak
Funkcjonariusze MSW pełnili wiele ról. Jedną z nich było recenzowanie książek, piosenek czy filmów. Tak było również w przypadku „Nadzoru” Wiesława Saniewskiego. Jego film powstał w 1983 r., ale na wiele miesięcy został tzw. „półkownikiem”, gdyż jego rozpowszechnianie wstrzymała cenzura.
Audio/Video

Represje stanu wojennego oraz... Obrachunek z dekadą Jaruzelskiego... (cz. 5 konferencji naukowej)

Autor: Marcin Gołębiewicz, Grzegorz Majchrzak, Grzegorz Wołk, Tadeusz Ruzikowski
Audio/Video

Rozmowa o propagandzie w oficjalnych mediach PRL oraz o narodzinach drugiego obiegu po czerwcu 1976 roku – niezależnego druku, który dostarczał informacji niedostępnych w radiu i telewizji.

Autor: Rafał Dudkiewicz, Monika Luft, Grzegorz Majchrzak
Samarytanie ze Służby Bezpieczeństwa
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Samarytanie ze Służby Bezpieczeństwa

Autor: Grzegorz Majchrzak
W PRL wszystkie sfery życia znajdowały się pod kontrolą aparatu bezpieczeństwa. Nie inaczej było z pogrzebami, tak dygnitarzy partyjnych i rządowych, jak i działaczy opozycji oraz ich rodzin, a także ofiar „organów porządkowych” (np. w Grudniu ’70 czy pacyfikacji kopalni „Wujek” w grudniu 1981 r.).
Santo subito Popiełuszko
TYLKO U NAS
Artykuł

Santo subito Popiełuszko

Autor: Grzegorz Majchrzak
Zabójstwo księdza Jerzego Popiełuszki stanowiło poważne wyzwanie wizerunkowe dla odpowiedzialnego za tą zbrodnię reżimu. Problem ten mógł z łatwością eskalować w kwietniu 1985 r., gdy losy jego kultu splotły się z procesem kanonizacyjnym arcybiskupa Romero, lewicowego duchownego zamordowanego przez salwadorskie szwadrony śmierci.
Sierpień ’80 pełen mitów
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Sierpień ’80 pełen mitów

Autor: Grzegorz Majchrzak
Historia Polski nie jest wolna od mitów. Nie inaczej jest też z Sierpniem ’80. Przyjrzyjmy się kilku z nich.
Siostra Bieruta w rękach „Jastrzębia” i „Boruty”
POLECAMY
Artykuł

Siostra Bieruta w rękach „Jastrzębia” i „Boruty”

Autor: Grzegorz Majchrzak
W połowie roku 1946 w rękach – jak to określali komuniści – „bandytów”, czyli żołnierzy podziemia znalazła się rodzina prezydenta KRN Bolesława Bieruta. Nie spędziła w niewoli zbyt wiele czasu, gdyż zaledwie po kilkudziesięciu godzinach wraz ze swoimi bliskimi odzyskała wolność. Jak do tego doszło?
Audio/Video

Stan wojenny był przedmiotem licznych publikacji, ale nadal wiele jego aspektów pozostaje nieznanych czy szerzej nieopisanych. Rozmowa o książce, która wypełnia tę lukę i przedstawia mniej znane okoliczności uchwalenia prawa (dekretów) stanu wojennego.

Autor: Grzegorz Majchrzak, Krzysztof Osiński, Rafał Dudkiewicz
Sylwester inny niż wszystkie
TYLKO U NAS
Artykuł

Sylwester inny niż wszystkie

Autor: Grzegorz Majchrzak
Osadzeni na Rakowieckiej działacze opozycji usłyszeli 31 grudnia 1982 r. przed 23.00 okolicznościową audycję radiową nadaną przy wykorzystaniu tzw. gadały – w tym przypadku zestawu składającego się z dwóch akumulatorów samochodowych, magnetofonu, wzmacniacza oraz ośmiu głośników.
Świat patrzy. Reakcje zagraniczne na pacyfikację „Wujka”
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Świat patrzy. Reakcje zagraniczne na pacyfikację „Wujka”

Autor: GRZEGORZ MAJCHRZAK
Śmierć niewinnych górników w pierwszych dniach stanu wojennego nie mogła ujść uwagi Zachodu. Masakrę w Katowicach potępiły nawet tamtejsze partie komunistyczne.
Audio/Video

Ucieczki stanu wojennego (odc. 8)

Autor: Grzegorz Majchrzak, Cezary Gmyz
Ulga Kuronia. Działacze opozycji wobec wybuchu w warszawskiej Rotundzie
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Ulga Kuronia. Działacze opozycji wobec wybuchu w warszawskiej Rotundzie

Autor: Grzegorz Majchrzak
Czwartek 15 lutego 1979 r. okazał się czarnym dniem w historii Warszawy. Około godziny 12.40 centrum stolicy wstrząsnął potężny wybuch – w powietrze wyleciał III Oddział Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Państwowego (PKO BP), który znajdował się w budynku Rotundy u zbiegu ulicy Marszałkowskiej oraz Alej Jerozolimskich.

W czasach Polski Ludowej media były potężnym narzędziem w rękach komunistycznej władzy. Prasa, radio, telewizja czy kino nie tylko informowały, ale przede wszystkim kształtowały społeczną świadomość zgodnie z ideologią partii.

Autor: Filip Musiał, Sebastian Ligarski, Grzegorz Majchrzak
Ah3E3rB037s
Audio/Video

W lipcu 1980 roku przez Polskę przetoczyła się fala strajków — mniej znana niż sierpniowe protesty na Wybrzeżu, ale równie ważna. Robotnicy przestali pracować, żądając nie tylko podwyżek, ale też godności, wolnych sobót, uczciwego traktowania i zapewnienia podstawowych produktów żywnościowych.

Autor: Grzegorz Majchrzak, Krzysztof Świątek
Audio/Video

W okresie Polski Ludowej niektórzy z funkcjonariuszy, po zakończeniu służby w organach bezpieczeństwa państwa, rozpoczęli działalność w związkach sportowych. Kim byli?

Autor: Pawła Sztama, Artur Pasko, Grzegorz Majchrzak
Audio/Video

W połowie lat 70. powstaje tzw. „drugi obieg”. W okresie Sierpnia 1980 roku odgrywa on istotną rolę w propagowaniu informacji o działalności związku oraz w walce z oficjalną propagandą rządową.

Autor: Rafał Dudkiewicz, Grzegorz Majchrzak
Audio/Video

W ponad 100-osobowej Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” było jedynie kilka kobiet. Jednoczesnie Polki należały do najaktywniejszych uczestniczek strajków, ale również zajmowały się rodzinami pod nieobecność mężów

Autor: Karolina Wanda Olszowska, Cecylia Kuta, Grzegorz Majchrzak
Audio/Video

Wymiar sprawiedliwości w latach transformacji. Podczas debaty została omówiona m.in. rola i funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości w Polsce w stanie wojennym.

Autor: Bronisław Wildstein, Grzegorz Majchrzak, Tomasz Kozłowski, Tomasz Pietryga, Krzysztof Świątek
2 następna >
TEKSTY
TEMATY
Biblioteka cyfrowa
Audio/Video
English content
Księgarnia
Aktualności
Autorzy
O nas
Kontakt
Edukacja
postacie IPN
Spotkasz ich na Przystanku Historia
Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)
Dowiedz się więcej
Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.
IPN
Copyright © 2026 Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Wszelkie prawa zastrzeżone. ISSN 2719-8510