Elżbieta Wojcieszyk

30 maja 1960 r. Obrona Domu Katolickiego

W 1945 r. Kościół katolicki w Zielonej Górze otrzymał zgodę Zarządu Państwowego na przejęcie kościołów poewangelickich: kościoła Matki Bożej Częstochowskiej przy placu Wielkopolskim, kościoła Najświętszego Zbawiciela przy ówczesnym placu Stalina i kościoła św. Józefa przy placu Bohaterów.

Audio/Video

Dlaczego prymas Hlond był także arcybiskupem poznańskim? W jakich warunkach społeczno-politycznych realizował swoją misję? Jakie wydarzenia w archidiecezji poznańskiej inspirował przed i zaraz po II wojnie światowej?

Autor: Elżbieta Wojcieszyk

Dodatek „Poznański Czerwiec 1956 roku”

Trudno wskazać jedną, główną i bezpośrednią przyczynę poznańskiego buntu. W literaturze przedmiotu podaje się jego dalsze i bliższe oraz pośrednie i bezpośrednie powody. Czynniki te są rozmaitej natury i przynależą do kulturowej, gospodarczej oraz politycznej sfery życia społecznego.

Duszpasterz wobec ruchu robotniczego. Wokół męczeńskiej śmierci ks. Stanisława Streicha

DLA WNIKLIWYCH

Duszpasterz wobec ruchu robotniczego. Wokół męczeńskiej śmierci ks. Stanisława Streicha

Ksiądz Streich został zamordowany 27 lutego 1938 r. podczas mszy świętej dla dzieci w kościele parafialnym w Luboniu k. Poznania. Według świadków zdarzenia, po oddaniu kilku strzałów w twarz i w plecy zabójca krzyczał z ambony: „Niech żyje komunizm!”.

Dzielni harcerze z Krobi – AK „Zawisza”

Harcerze z Krobi reaktywowali drużynę w 1945 r. nawiązując do patriotycznych tradycji II RP. Wiedli normalne życie skautowe: zbiórki, gawędy, ogniska, obozy letnie, udział w uroczystościach. Wkrótce władze zabroniły im nawet tego.

Elżbieta Wojcieszyk

Dr hab., od 2001 r. zatrudniona w Instytucie Pamięci Narodowej Oddział w Poznaniu; absolwentka Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (1977), doktorat (1988), habilitacja (2014). Zajmuje się badaniami z historii najnowszej Polski. Opublikowała: Działalność Rady Miasta Poznania 1919-1939 i losy poznańskich radnych (Poznań 2012), Duszpasterstwo młodzieży Archidiecezji Poznańskiej w latach 1945-1989 (Poznań 2014). Jest redaktorem czterotomowego opracowania Władze wobec Kościołów i związków wyznaniowych na Środkowym Nadodrzu 1945-1989 (wydanym w latach 2012-2016). Jest współautorem albumu Arcybiskup Antoni Baraniak 1904-1977 (Poznań - Warszawa 2017). Opublikowała noty biograficzne w „Encyklopedii Solidarności”, oraz szereg artykułów naukowych i popularno-naukowych.

Gnieźnieńskie rzemiosło cechowe – sześć wieków historii

DLA WNIKLIWYCH

Recenzja

Gnieźnieńskie rzemiosło cechowe – sześć wieków historii

Nakładem Cechu Rzemiosła i Małej Przedsiębiorczości w Gnieźnie wyszła ważna książka, do której słowo wstępne zechciał napisać Prymas Polski ks. abp Wojciech Polak. Okazją do ukazania się tego wydawnictwa stało się 600-lecie udokumentowanej działalności cechów gnieźnieńskich.

Harcerze z Krobi w „Polskim Październiku”

POLECAMY

Harcerze z Krobi w „Polskim Październiku”

Zmiany polityczne i rozluźnienie reżimu komunistycznego w Polsce w 1956 r. spowodował m.in. amnestię dla niektórych żołnierzy konspiracji niepodległościowej, w tym dla dawnych harcerzy organizacji AK „Zawisza”.

Harcerze z wielkopolskiej Krobi – czas więzienia 1950-1956

Harcerze z wielkopolskiej Krobi – czas więzienia 1950-1956

Harcerze z Krobi marzyli o niepodległej Polsce. W 1947 r. zawiązali grupę konspiracyjną „AK «Zawisza»”. Pisali i kolportowali ulotki i plakaty krytykujące władze komunistyczne, zamalowali na czarno szyld Komitetu Gminnego PPR w Krobi i przechowywali broń.

Audio/Video

Jaki był sposób wyboru kandydatów Komitetów Obywatelskich w województwie kaliskim, konińskim, leszczyńskim, pilskim, poznańskim i zielonogórskim? Jaki był przebieg kampanii wyborczej w Wielkopolsce i Ziemi Lubuskiej? Jaki był charakter przełomu politycznego 1989 r.?

Autor: Konrad Białecki, Waldemar Handke, Grażyna Schlender, Paweł Stachowiak, Elżbieta Wojcieszyk, Przemysław Zwiernik, Krzysztof Brzechczyn

Audio/Video

Kim był arcybiskup Walenty Dymek? Dlaczego został internowany przez Niemców? Jak realizował swoje powołanie w realiach niemieckiego nazizmu i sowieckiego komunizmu?

Autor: Elżbieta Wojcieszyk

Audio/Video

Kim był ks. dr Jerzy Stroba? Kiedy został arcybiskupem poznańskim? Jakie wydarzenia inspirował w swojej archidiecezji w rzeczywistości społeczno-politycznej ostatniej dekady PRL? Co przewidywał w zakresie przemian społ. kulturowych po 1989 r.?

Autor: Elżbieta Wojcieszyk

Konspiracyjna działalność ks. dr. Seweryna Kowalskiego

Biogram / Biografia

Konspiracyjna działalność ks. dr. Seweryna Kowalskiego

Podczas II wojny światowej ziemie polskie podzielono na część sowiecką i niemiecką. W części niemieckiej wydzielono tereny włączone do III Rzeszy niemieckiej oraz Generalne Gubernatorstwo (GG) i utworzono urzędy niemieckie. Tylko w GG działały jawne kościelne struktury: instytucje i urzędy kościelne (diecezje, parafie, seminaria, itd.).

Międzyarchiwalna Komisja Porozumiewawcza. Sprawozdanie ze spotkania przedstawicieli NSZZ „Solidarność” z archiwów państwowych w grudniu 1980 r.

Międzyarchiwalna Komisja Porozumiewawcza. Sprawozdanie ze spotkania przedstawicieli NSZZ „Solidarność” z archiwów państwowych w grudniu 1980 r.

Niewiele jest dokumentów dotyczących utworzenia i działania sekcji branżowych NSZZ „Solidarność” z lat 1980/1981. Większość z nich została przechwycona przez Służbę Bezpieczeństwa, a następnie zniszczona. Nieliczne udało się w porę ukryć.

Audio/Video

Milenium kontra Tysiąclecie w Wielkopolsce

Autor: Elżbieta Wojcieszyk, Rafał Reczek, Piotr Grzelczak, Konrad Białecki

Recenzja

O klerykach w wojsku w czasach PRL

Po tzw. odwilży 1956 r. polscy komuniści zaostrzyli kurs wobec Kościoła, realizując główny cel, jakim była ateizacja Polski. Jedną z pierwszych restrykcji było złamanie umowy między państwem a Kościołem z 14 kwietnia 1950 r. w sprawie poboru do wojska kleryków seminariów duchownych.

Od „Caritas” do pomocy repatriantom w 1956-1957 r.

Od „Caritas” do pomocy repatriantom w 1956-1957 r.

Działalność charytatywna, jako akt miłości miłosiernej, realizowana była w Kościele zawsze – od momentu jego założenia przez Chrystusa. Już po odzyskaniu niepodległości przez Polskę, w roku 1922, powstał Poznański Związek Towarzystw Dobroczynnych. Wzorując się na niemieckiej Caritasverband, utworzył podobną strukturę i przyjął nazwę „Caritas”.

Audio/Video

Październik `56 w Wielkopolsce

Autor: Elżbieta Wojcieszyk, Rafał Reczek, Piotr Grzelczak, Konrad Białecki

Przyczyny, przebieg i skutki obrony Katolickiego Domu Społecznego w Zielonej Górze 30 maja 1960 r.

POLECAMY

Przyczyny, przebieg i skutki obrony Katolickiego Domu Społecznego w Zielonej Górze 30 maja 1960 r.

W 1945 r. Kościół katolicki w Zielonej Górze uzyskał zgodę Zarządu Państwowego na zajęcie zborów ewangelickich, które przekształcono w kościoły m.in. Matki Bożej Częstochowskiej i św. Jadwigi (dziś konkatedra). Przy tym ostatnim, w byłym ewangelickim Domu Społecznym, powstał Katolicki Dom Społeczny.

Raport poufny wojewody poznańskiego Feliksa Widy-Wirskiego z rozmowy z kard. Augustem Hlondem w dniu 7 lutego 1946 r.

Raport poufny wojewody poznańskiego Feliksa Widy-Wirskiego z rozmowy z kard. Augustem Hlondem w dniu 7 lutego 1946 r.

Dnia 20 lipca 1945 r., po przymusowej tułaczce wojennej, powrócił do Polski Prymas August kard. Wrócił do Poznania, bo w tym mieście podobnie jak przed II wojną światową mieściła się siedziba prymasa i jednocześnie arcybiskupa gnieźnieńskiego i poznańskiego.

Trzy lata w ziemiance. Krótka historia ukrywania się braci Ignacego i Pawła Albinów w Puszczy Noteckiej

POLECAMY

Trzy lata w ziemiance. Krótka historia ukrywania się braci Ignacego i Pawła Albinów w Puszczy Noteckiej

W 1941 r. Ignacy i Paweł Albinowie z wcielonej do Rzeszy niemieckiej Wielkopolski trafili do GG i zamieszkali w pow. Jędrzejów. Działały tam grupy zbrojne NSZ. Bracia przyłączyli się do nich.

Upamiętnianie holokaustu księży polskich w KL Dachau w latach 1939-1945

DLA WNIKLIWYCH

Upamiętnianie holokaustu księży polskich w KL Dachau w latach 1939-1945

29 kwietnia 1945 r. o godz. 17.30 żołnierze 7 armii USA pod dowództwem gen. Georga Pattona uwolnili więźniów z KL Dachau z rąk niemieckich narodowych socjalistów. Więźniowie mieli być wymordowani zgodnie z rozkazem Reichsführera-SS Heinricha Himmlera z 14 kwietnia 1945 r., nakazującym likwidację obozu koncentracyjnego Dachau i wymordowanie więźniów, co miało nastąpić o godz. 21.00.

Audio/Video

W jakich warunkach społeczno-politycznych abp. Baraniak i jego sufragani realizowali swą misję? Jakie były główne wydarzenia inspirowane przez abp. Baraniaka w archidiecezji poznańskiej w latach 1957-1977?

Autor: Elżbieta Wojcieszyk

Audio/Video

Wielkopolska wobec Grudnia ’70

Autor: Elżbieta Wojcieszyk, Rafał Reczek, Piotr Grzelczak, Konrad Białecki

Wielkopolski duchowny ks. Tadeusz Peik (1891-1950). Ofiara represji komunistycznych

Biogram / Biografia

Wielkopolski duchowny ks. Tadeusz Peik (1891-1950). Ofiara represji komunistycznych

W swej posłudze duszpasterskiej kierował się doświadczeniami polskich księży-społeczników z czasów zaborów. W latach 1923-1931 był wykładowcą w Seminarium Nauczycielskim w Lesznie. W trakcie wojny prowadził tajną działalność duszpasterską, mimo zakazu władz niemieckich. Bez wyroku przetrzymywano go w więzieniu WUBP w Poznaniu. Ks. Tadeusz Peik zmarł w szpitalu UB w Poznaniu 25 maja 1950 r.

Związek Literatów Polskich a Wojciech Bąk

Związek Literatów Polskich a Wojciech Bąk