Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

„Kochani rodzice, na razie jestem zdrów”. List z więzienia przy ulicy Młyńskiej w Poznaniu
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

„Kochani rodzice, na razie jestem zdrów”. List z więzienia przy ulicy Młyńskiej w Poznaniu

Autor: Paweł Głuszek
Niemiecki aparat represji bez wahania uciekał się wobec Polaków do najwyższego wymiaru kary. Jednym z miejsc, które zapisały się szczególnie na mapie wojennego terroru, było poznańskie więzienie przy ulicy Młyńskiej. Zachowany w zbiorach IPN list osadzonego tam Jana Kulińskiego pozwala nam dostrzec osobisty wymiar tragedii, która była udziałem więźniów i ich rodzin.
„Wielka niemiecka kampania przeciwko Polsce”
POLECAMY
Artykuł

„Wielka niemiecka kampania przeciwko Polsce”

Autor: Paweł Głuszek
Niemiecka propaganda od początku kampanii wrześniowej przedstawiała wojnę z Polską jako nieustające pasmo sukcesów armii niemieckiej, co nie do końca było zgodne z prawdą. Wyrazem propagandowych wysiłków było wydanie w 1940 r. albumu „Der grosse Deutsche Feldzug gegen Polen. Eine Chronik des Krieges in Wort und Bild”.
Dom Żołnierza w Poznaniu
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Dom Żołnierza w Poznaniu

Autor: Paweł Głuszek
Dom Żołnierza im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Poznaniu otwarto 19 marca 1939 r. Był to obiekt przeznaczony dla oficerów i żołnierzy, spełniający funkcje kulturalne i rozrywkowe.
Droga do wolności
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Droga do wolności

Autor: Paweł Głuszek
We wrześniu 1939 r. nowo odrodzona Polska utraciła dopiero co odzyskaną niepodległość. Polacy ponownie stanęli do walki o wolność. Walczyli z niemieckim okupantem w kraju i byli obecni na wszystkich frontach wojny.
Dzieci polskie w Afryce 1944-1948
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Dzieci polskie w Afryce 1944-1948

Autor: Paweł Głuszek
W 1942 roku w związku z nieprzychylną postawą władz sowieckich wobec tworzącej się w ZSRS armii gen. Andersa, podjęto decyzję o ewakuacji Polaków do Iranu. Szacuje się, że opuściło wówczas Związek Sowiecki ponad 115 tys. obywateli polskich. Wśród nich było około 40 tys. cywili, w tym prawie 15 tys. dzieci.
Edmund Effert. Wielkopolski bohater
Archiwum Pełne Pamięci
Biogram / Biografia

Edmund Effert. Wielkopolski bohater

Autor: Paweł Głuszek
Powstaniec Wielkopolski walczący z bronią w ręku w zwycięskim polskim zrywie powstańczym, uczestnik wojny z bolszewikami i kampanii wrześniowej 1939 roku, współorganizator podziemnych struktur w czasie okupacji w Wielkopolsce, odznaczony Krzyżem Virtuti Militari V i IV klasy, trzykrotnie Krzyżem Walecznych i pośmiertnie Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym.
Forfar, 7 marca 1941 roku
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Forfar, 7 marca 1941 roku

Autor: Paweł Głuszek
W miejscowości Forfar, w hrabstwie Angus w Szkocji, w 1941 roku stacjonowała 10. Brygada Kawalerii Pancernej pod dowództwem generała Stanisława Maczka. To właśnie w Forfar 7 marca 1941 roku polskich żołnierzy odwiedził król Jerzy VI i królowa Elżbieta.
Fort VII w Poznaniu. Laboratorium zbrodni
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Fort VII w Poznaniu. Laboratorium zbrodni

Autor: Paweł Głuszek
Wśród najgorszych katowni niemieckich pominąć nie można obozu koncentracyjnego na terenie poznańskiego Fortu VII. Miejsce to okryło się ponurą sławą nie tylko jako miejsce męczeństwa tysięcy więźniów, ale też jednego z pierwszych eksperymentów z masowym zagazowywaniem ludzi.
Generał brygady Jan Podhorski – powstaniec warszawski
WARTO ZAJRZEĆ
Biogram / Biografia

Generał brygady Jan Podhorski – powstaniec warszawski

Autor: Paweł Głuszek
Urodził się w 1921 roku w Budzyniu. W 1933 roku wstąpił do Związku Harcerstwa Polskiego, a w 1939 roku, kiedy wybuchła wojna, zgłosił się jako ochotnik do batalionu Obrony Narodowej „Opalenica”.
Katastrofa w Wielkopolskim Przedsiębiorstwie Przemysłu Ziemniaczanego
POLECAMY
Artykuł

Katastrofa w Wielkopolskim Przedsiębiorstwie Przemysłu Ziemniaczanego

Autor: Paweł Głuszek
22 lutego 1972 r. o godz. 23:07 na terenie Wielkopolskiego Przedsiębiorstwa Przemysłu Ziemniaczanego w Luboniu doszło do tragicznego w skutkach wybuchu i pożaru, który zniszczył tamtejszy oddział dekstryn. Zniszczeniu uległ czterokondygnacyjny budynek, pod gruzami którego zginęło 17 osób, a 10 zostało ciężko rannych.
Kazimierz Kaniewski (1897–1942)
Archiwum Pełne Pamięci
Biogram / Biografia

Kazimierz Kaniewski (1897–1942)

Autor: Paweł Głuszek
W czasie I wojny światowej służył w armii niemieckiej i walczył na froncie wschodnim, a potem na zachodzie Europy. Powstaniec Wielkopolski, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej oraz walk na Śląsku. Żołnierz września 39, który po upadku Polski przedostał się na Węgry, a stamtąd przez Jugosławię na Bliski Wschód, aby zostać żołnierzem Brygady Strzelców Karpackich.
Kidugala – polscy wygnańcy w Afryce
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Kidugala – polscy wygnańcy w Afryce

Autor: Paweł Głuszek
Ze względu na toczącą się w Afryce Północnej wojnę z Niemcami i zagrożenie Bliskiego Wschodu, Brytyjczycy zaproponowali ewakuację polskiej ludności cywilnej z Iranu do osiedli dla uchodźców rozlokowanych w innych częściach świata. W afrykańskiej Kidugali, położonej na terenie dzisiejszej Tanzanii, zamieszkało 798 Polaków. Przez kilka lat miejsce to stanowiło dla nich namiastkę utraconej Polski.
Listy z Dachau
POLECAMY
Artykuł

Listy z Dachau

Autor: Paweł Głuszek
Obozy koncentracyjne stały się symbolem niemieckich zbrodni i horroru II wojny światowej. W ramach akcji Archiwum Pełne Pamięci w zbiorach IPN zabezpieczony został zestaw listów z obozu w Dachau. Jeden z nich, napisany wkrótce po wyzwoleniu przez wieloletniego więźnia, przedstawia niezwykle plastyczny obraz wyzwolenia placówki przez amerykańskich żołnierzy.
Maczków. Ziemia dana Polakom na chwilę
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Maczków. Ziemia dana Polakom na chwilę

Autor: Paweł Głuszek
Miejscowość Haren w brytyjskiej strefie okupacyjnej w Niemczech, przemianowana na „Maczków”, przez pewien czas była namiastką wolnej ojczyzny dla Polaków przebywających w tym rejonie – zarówno żołnierzy, jak i byłych robotników przymusowych, jeńców wojennych oraz więźniów obozów koncentracyjnych.
Maria Kuntaras-Dittberner
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Maria Kuntaras-Dittberner

Autor: Paweł Głuszek
Maria Kuntaras-Dittberner w listopadzie 1939 roku przystąpiła do podziemnej „Bojowej Organizacji Wojskowej – Wschód” przyjmując pseudonim „Róża”. Tak rozpoczęła się jej praca w konspiracji i walka z niemieckim okupantem.
Obóz przesiedleńczy w Konstantynowie
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Obóz przesiedleńczy w Konstantynowie

Autor: Paweł Głuszek
Przez placówkę tą przeszło od 40 do 42 tysięcy osób. Więźniom dokuczały niskie racje żywnościowe, choroby i tragiczne warunki bytowe. Obrazu dopełniało okrucieństwo niemieckich oprawców. Setki osób zmarły na miejscu, dla innych był to jedynie etap w drodze do obozu lub na roboty przymusowe. Szczególnie wysoka śmiertelność panowała wśród licznie przebywających w obozie dzieci.
Obóz w Żabikowie
POLECAMY
Artykuł

Obóz w Żabikowie

Autor: Paweł Głuszek
W kwietniu 1943 roku w podpoznańskim Żabikowie, na terenie starej cegielni, Niemcy utworzyli Więzienie Policji Bezpieczeństwa i Wychowawczy Obóz Pracy. Już tego samego miesiąca do obozu przywieziono pierwszych więźniów.
Operacja „Dunaj”
PAMIĘTAMY
Artykuł

Operacja „Dunaj”

Autor: Paweł Głuszek
Dwanaście lat po sowieckiej interwencji na Węgrzech, kolejny kraj tzw. „demokracji ludowej” padł ofiarą „bratniej pomocy” ze strony Kremla i jego sojuszników. Tym razem była to Czechosłowacja.

Paweł Głuszek

Historyk, doktor nauk humanistycznych, specjalizuje się w historii II wojny światowej. Uczestnik konferencji naukowych, autor artykułów naukowych i popularnonaukowych oraz książki pt. „Laboratorium zagłady. Mroczny sekret klasztoru Urszulanek”. Recenzent książek historycznych, edukator i popularyzator historii. Pracownik Oddziałowego Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu. Koordynator projektu „Archiwum Pełne Pamięci” w poznańskim oddziale IPN.
Polskie dzieci tułacze
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Polskie dzieci tułacze

Autor: Paweł Głuszek
W związku z pogarszającą się sytuacją bytową Polaków i nieprzychylną postawą władz sowieckich wobec armii gen. Andersa, podjęto decyzję o ewakuacji z terytorium ZSRS. Razem z żołnierzami na Bliski Wschód wyprowadzono tysiące cywilów. Wśród nich były dzieci, w tym wiele sierot. Jedną z nich była Maria Bonikowska.
Roch Piątkowski. Bohater Akcji <i>Bollwerk</i>
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Roch Piątkowski. Bohater Akcji Bollwerk

Autor: Paweł Głuszek
Sukcesem Akcji Bollwerk – największego aktu sabotażu przeprowadzonego przez podziemie w Wielkopolsce – było zniszczenie niemieckich zapasów wojennych, przechowywanych w magazynach portowych, zanim zostały wysłane na front wschodni. Ze wszystkich jej uczestników przeżył wojnę jedynie plutonowy Roch Piątkowski ps. „Janek”. Kim był bohater Akcji Bollwerk?
Audio/Video

Sesja poświęcona różnorodnym aspektom związanym z powstaniem warszawskim. Prelegenci prezentują m.in. tematy dotyczące działań Ericha von dem Bach-Zelewskiego, odpowiedzialności władz Kraju Warty, wysiedleń z Warszawy oraz niszczenia przemysłu.

Autor: Jan Kreutz, Paweł Głuszek, Dominika Pasich, Paweł Brudek
Szlak Nadziei Stefana Droueta
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Szlak Nadziei Stefana Droueta

Autor: Paweł Głuszek
W kwietniu 1944 r. podjęto decyzję o skierowaniu 2. Korpusu pod Monte Cassino. W swoich wspomnieniach Stefan Drouet bardzo dokładnie opisał zdobywanie klasztornego wzgórza. Był świadkiem tych wydarzeń i jako artylerzysta brał udział w bitwie.
Upadek muru berlińskiego
POLECAMY
Artykuł

Upadek muru berlińskiego

Autor: Paweł Głuszek
Po zakończeniu II wojny światowej zwycięskie mocarstwa podzieliły Niemcy na 4 strefy okupacyjne: amerykańską, brytyjska oraz francuską, które w 1949 r. połączono, tworząc Republikę Federalną Niemiec, i strefę sowiecką, przekształconą w Niemiecką Republikę Demokratyczną. Stolica Niemiec, Berlin, została również podzielona na część zachodnią, wchodzącą w skład RFN, i część wschodnią, będącą częścią NRD.
Wysiedlenia ludności polskiej z Kraju Warty
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Wysiedlenia ludności polskiej z Kraju Warty

Autor: Paweł Głuszek
W październiku 1939 r. Niemcy rozpoczęli przygotowania do masowych wysiedleń Polaków z Kraju Warty. Było to zgodne z niemiecką polityką germanizacyjną prowadzoną w Kraju Warty, zakładającą realizację postulatu „germanizacji ziemi”, czyli usunięcia z Warthegau ludności innych narodowości niż niemiecka.
Wyzwolenie obozu na Majdanku
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Wyzwolenie obozu na Majdanku

Autor: Paweł Głuszek
Do obozu na Majdanku trafiały transporty więźniów z innych obozów, z więzień i gett. Trafiali tu jeńcy sowieccy, polska inteligencja i członkowie ruchu oporu, wysiedleńcy z Zamojszczyzny i ludzie z łapanek. Przez obóz przeszło około 150 tys. osób, z czego około 78-80 tys. zginęło, w tym około 59 tys. Żydów.
Zbrodnia w Hucie Pieniackiej
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Zbrodnia w Hucie Pieniackiej

Autor: Paweł Głuszek
28 lutego 1944 r. ukraińscy żołnierze 4. Galicyjskiego Ochotniczego Pułku Policji SS, powiązanego z 14. Dywizją SS „Galizien”, oddziały UPA, nacjonaliści ukraińscy oraz ukraińscy mieszkańcy okolicznych wiosek wkroczyli do wsi Huta Pieniacka zamieszkanej przez ludność polską.
Zdobycie lotniska w Ławicy przez Powstańców Wielkopolskich
TYLKO U NAS
Artykuł

Zdobycie lotniska w Ławicy przez Powstańców Wielkopolskich

Autor: Paweł Głuszek
27 grudnia 1918 r. w Poznaniu wybuchło powstanie. Stolica Wielkopolski znalazła się w rękach powstańców. Jedynie w Stacji Lotniczej w Ławicy znajdowały się niemieckie siły zdolne zagrozić miastu. Jak najszybciej należało zatem zlikwidować tą ostatnią niemiecką placówkę. Jak do tego doszło?
Złoty polski
Archiwum Pełne Pamięci
Artykuł

Złoty polski

Autor: Paweł Głuszek
1 kwietnia 1924 roku rząd Rzeczypospolitej przyjął ustawę, w wyniku której nową walutą w naszym kraju został złoty polski. Rząd Władysława Grabskiego wprowadził tego dnia reformę, która miała powstrzymać szalejącą w Polsce hiperinflację.
Znaczki pocztowe „Solidarności”
POLECAMY
Artykuł

Znaczki pocztowe „Solidarności”

Autor: Paweł Głuszek
W latach 80., w okresie walki z reżimem komunistycznym, w tzw. drugim obiegu pojawiły się znaczki pocztowe wydawane przez NSZZ „Solidarność”. Znaczki podziemnej „Solidarności” stały się symbolem oporu wobec władzy i oznaką istnienia wolnego, niepodległego państwa podziemnego.
Zygmunt Tucewicz. Żołnierz gen. Maczka
Archiwum Pełne Pamięci
Biogram / Biografia

Zygmunt Tucewicz. Żołnierz gen. Maczka

Autor: Paweł Głuszek
Zygmunt Tucewicz urodził się 24 kwietnia 1904 roku w Żytomierzu. W trakcie kampanii wrześniowej w 1939 roku w stopniu rotmistrza służył w 9. Pułku Strzelców Konnych. Był dowódcą 2. szwadronu.
TEKSTY
TEMATY
Biblioteka cyfrowa
Audio/Video
English content
Księgarnia
Aktualności
Autorzy
O nas
Kontakt
Edukacja
postacie IPN
Spotkasz ich na Przystanku Historia
Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)
Dowiedz się więcej
Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.
IPN
Copyright © 2026 Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Wszelkie prawa zastrzeżone. ISSN 2719-8510