Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

„Black Thursday Bread Riots”. Reakcje brytyjskiej prasy na Poznański Czerwiec ʼ56
Artykuł

„Black Thursday Bread Riots”. Reakcje brytyjskiej prasy na Poznański Czerwiec ʼ56

Autor: Marcin Jurek
Rewolta poznańskich robotników z 28 czerwca 1956 r. odbiła się głośnym echem na łamach brytyjskiej prasy. Większość artykułów w zdecydowanym tonie piętnowała komunistyczne władze i brutalną pacyfikację protestu.
„Cyrk Skalskiego”
Artykuł

„Cyrk Skalskiego”

Autor: Wojtek Matusiak
Polskie Siły Powietrzne w Wielkiej Brytanii nie były częścią Royal Air Force, jak się często błędnie przyjmuje, tylko — w sensie prawnym —wojskiem suwerennej Rzeczypospolitej Polskiej czasowo stacjonującym poza granicami ojczystego kraju.
„Margaret – uważaj na czerwonego pająka!”. Wizyta Margaret Thatcher w Polsce
Artykuł

„Margaret – uważaj na czerwonego pająka!”. Wizyta Margaret Thatcher w Polsce

Autor: Radosław Morawski
Margaret Thatcher, nazywana ze względu na swoja nieustępliwą politykę „Żelazną Damą”, odwiedziła Polskę w dniach 2-4 listopada 1988 r. – w szczególnym czasie przygotowań do rozmów Okrągłego Stołu. Wizyta ta nie przyniosła oczekiwanych przez władze PRL efektów, dała za to nadzieję polskiej opozycji na uzyskanie poparcia Zachodu.
1944: nowe zniewolenie
Artykuł

1944: nowe zniewolenie

Autor: Maciej Korkuć
Karta atlantycka stała się fundamentem określającym cele obozu państw alianckich w II wojnie światowej. Te stwierdzenia – uwzględniające prawa do wolności i suwerenności narodów – miały być dowodem moralnej wyższości obozu aliantów nad państwami Osi, które niosły innym narodom zniewolenie i podporządkowanie silniejszym.
Ambasadorzy o Polsce zdradzonej
Artykuł

Ambasadorzy o Polsce zdradzonej

Autor: Marek Klecel
Dwaj ambasadorzy – polski w Stanach Zjednoczonych w czasie wojny i amerykański w Polsce powojennej – opisali w swych wspomnieniach sytuację naszej Ojczyzny na arenie międzynarodowej po napaści Niemiec na ZSRS 22 czerwca 1941 roku.
Autoportret wychodźcy
Artykuł

Autoportret wychodźcy

Autor: Małgorzata Choma-Jusińska
Okres II wojny światowej, ale także pierwsze lata po jej zakończeniu, skutkowały pojawieniem się nowej, potężnej fali emigracji polskiej na Zachodzie Europy, a zwłaszcza w Zjednoczonym Królestwie. Charakterystyka tego wychodźstwa, pomimo upływu lat, wciąż stanowi wyzwanie badawcze dla historyków.
Byle do wiosny
Artykuł

Byle do wiosny

Autor: Bartłomiej Noszczak
Po klęsce Września ’39 Polaków ogarnęła trauma. Z czasem zaczęła jednak mijać; wierzono, że upragniona wolność przyjdzie wiosną 1940 r. – wraz z ofensywą, którą Brytyjczycy i Francuzi rozpoczną na zachodzie Europy.
Cichociemni. Pierwsi skoczkowie
Artykuł

Cichociemni. Pierwsi skoczkowie

Autor: Joanna Karbarz-Wilińska
W nocy z 15 na 16 lutego 1941 r. miał miejsce pierwszy desant żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie na tereny okupowanej przez Niemców Polski. Rozpoczynał on tajną akcję pomocy emigracyjnego rządu polskiego dla Polskiego Państwa Podziemnego, trwającą do końca 1944 r.
D-Day
Artykuł

D-Day

Autor: Teodor Gąsiorowski
6 czerwca 1944 r. alianci rozpoczęli największy w czasie II wojny światowej desant – lądowanie w Normandii. Była to część operacji „Overlord”, otwierającej drugi front w Europie, w której udział wzięli polscy żołnierze.
Deklaracja wersalska z 3 czerwca 1918 roku – zapomniany akt założycielski II RP
Artykuł

Deklaracja wersalska z 3 czerwca 1918 roku – zapomniany akt założycielski II RP

Autor: Krzysztof Kawalec
W powodzi rocznicowych uroczystości związanych z mijającym stuleciem wydarzeń związanych z odzyskaniem przez Polskę niepodległości zupełnie zagubiło się niestety jedno z najważniejszych.
Droga do wojny
Artykuł

Droga do wojny

Autor: Bartłomiej Noszczak
Na początku lat dwudziestych XX w. Niemcy i Rosja podjęły współpracę polityczno-wojskową. Łączyło je dążenie do zburzenia porządku politycznego zbudowanego w Europie na fundamencie Traktatu Wersalskiego. Z czasem ambicje imperialne obu państw doprowadziły do nowej wojny.
Droga do wolności
Artykuł

Droga do wolności

Autor: Paweł Głuszek
We wrześniu 1939 r. nowo odrodzona Polska utraciła dopiero co odzyskaną niepodległość. Polacy ponownie stanęli do walki o wolność. Walczyli z niemieckim okupantem w kraju i byli obecni na wszystkich frontach wojny.
Druga Wielka Wojna generała Hallera
Artykuł

Druga Wielka Wojna generała Hallera

Autor: Krzysztof Kaczmarski, Wojciech Jerzy Muszyński, Rafał Sierchuła
30 sierpnia 1939 r. gen. Haller wraz z żoną Aleksandrą przyjechał z Torunia do Warszawy. Oddał się do dyspozycji Naczelnego Wodza, ale nie otrzymał przydziału wojskowego. Wieczorem 2 września Hallerowie wyjechali pociągiem do Lublina, skąd samochodem dotarli do Lwowa.
Forfar, 7 marca 1941 roku
Artykuł

Forfar, 7 marca 1941 roku

Autor: Paweł Głuszek
W miejscowości Forfar, w hrabstwie Angus w Szkocji, w 1941 roku stacjonowała 10. Brygada Kawalerii Pancernej pod dowództwem generała Stanisława Maczka. To właśnie w Forfar 7 marca 1941 roku polskich żołnierzy odwiedził król Jerzy VI i królowa Elżbieta.
Generał brygady Marian Przewłocki. Dowódca Bazy 2. Korpusu Polskiego
Biogram / Biografia

Generał brygady Marian Przewłocki. Dowódca Bazy 2. Korpusu Polskiego

Autor: Bartosz Janczak
W walkach 2. Korpusu Polskiego w kampanii włoskiej 1944–1945 poza oddziałami oraz pododdziałami liniowymi dużą rolę odegrały również jednostki zapasowe i tyłowe. Taką rolę w dowodzonym przez gen. dyw. Władysława Andersa korpusie odgrywała Baza 2. Korpusu Polskiego. Jej dowódcą był doświadczony polski oficer kawalerii – gen. bryg. Marian Przewłocki.
Jałta nie mogła nic zmienić
Wywiad

Jałta nie mogła nic zmienić

Autor: Marek Kornat
Sowieci byli przekonani o nieuchronności rywalizacji i konfliktu dwóch światów. Nie było dla nich ważne, czy „kapitalistyczne otoczenie” ma formę państwa „faszystowskiego”, czy liberalno-kapitalistycznego. Jedno i drugie z zasady było przeciwnikiem - mówi prof. Marek Kornat.
Jałta z perspektywy innej niż polska
Artykuł

Jałta z perspektywy innej niż polska

Autor: Waldemar Brenda
Jesteśmy przyzwyczajeni do patrzenia na konferencję krymską jako miejsce, gdzie przywódcy trzech mocarstw koalicji antyhitlerowskiej podejmowali decyzje dotyczące przyszłości Polski, no może jeszcze Niemiec. Tymczasem ustalenia zawarte w jałtańskim porozumieniu wpłynęły na los także wielu innych narodów Europy Środkowo-Wschodniej. Spójrzmy na znaczenie tego, co nazywamy umownie „Jałtą” z perspektywy innej niż polska.
Keston College a wolność religijna za żelazną kurtyną
Artykuł

Keston College a wolność religijna za żelazną kurtyną

Autor: Bogusław Wójcik
Na początku listopada 2019 r. w The Royal Foundation of St Katharine w Londynie odbyły się uroczystości z okazji pięćdziesięciolecia założenia Keston College, organizacji, której działalność miała wpływ na uwolnienie Europy Środkowo-Wschodniej spod dominacji sowieckiej.
Komitet Transportowy w 1939 roku
Artykuł

Komitet Transportowy w 1939 roku

Autor: Waldemar Grabowski
W lipcu 1939 r. do Polski dotarł transportowiec „Wilia” z francuskimi czołgami Renault R 35, przeznaczonymi przede wszystkim dla 21. batalionu czołgów lekkich. Był to jeden z wielu planowanych transportów broni i wyposażenia zakupionych we Francji i w Wielkiej Brytanii.
Konferencja poczdamska
Artykuł

Konferencja poczdamska

Autor: Bożena Witowicz
Niekiedy nazywana też konferencją berlińską, była trzecią i ostatnią z konferencji „Wielkiej Trójki”. Zapadły na niej główne decyzje polityczne dotyczące powojennego porządku świata, szczególnie Europy, oraz rozliczenia nazistowskich zbrodni.
Konferencja w Poczdamie. Ostatnie spotkanie Wielkiej Trójki
Artykuł

Konferencja w Poczdamie. Ostatnie spotkanie Wielkiej Trójki

Autor: Joanna Lubecka
17 lipca 1945 r. rozpoczęła się konferencja nowego prezydenta USA Harry’ego Trumana, sowieckiego dyktatora Józefa Stalina i premierów Wielkiej Brytanii – Winstona Churchilla, którego po 11 dniach (po wygraniu wyborów przez Partię Pracy) zastąpił Clement Attlee.
Laur Kapitolu i wianek ruty czyli Jan Bielatowicz
Biogram / Biografia

Laur Kapitolu i wianek ruty czyli Jan Bielatowicz

Autor: Paweł Chojnacki
Telegram: Nisko 1913 – 1965 Londyn. Prozaik („Książeczka”), eseista („Passeggiata. Szkice włoskie”), poeta i krytyk literacki. Wydawca unikalnych wypisów („Poezja karpacka. Zbiór wierszy żołnierzy Brygady Strzelców Karpackich”, „Azja i Afryka. Antologia poezji polskiej na Środkowym Wschodzie”, „Nasze granice w Monte Cassino. Antologia walki”, „Przypływ. Poeci 2 Korpusu”).
Londyn i Monachium śladami Józefa Mackiewicza
Artykuł

Londyn i Monachium śladami Józefa Mackiewicza

Autor: Remigiusz Ławniczak
Józef Mackiewicz to jeden z polskich pisarzy, którego komuniści w okresie Polski „ludowej” za wszelką ceną starali się wymazać z historii polskiej literatury. Nie drukowano jego książek, a nazwiska nie można było znaleźć w encyklopediach, słownikach biograficznych, antologiach. Powodem była nieprzejednana antykomunistyczna postawa pisarza.
Nad Sekwaną i w sojuszniczym Londynie
Artykuł

Nad Sekwaną i w sojuszniczym Londynie

Autor: Włodzimierz Suleja
W nocy z 17 na 18 września 1939 r. Prezydent, Rząd RP i Wódz Naczelny przekroczyli granicę polsko-rumuńską. Uczyniono to pod presją sytuacji – Armia Czerwona była już niemal 30 km od Kut, gdzie odbyło się ostatnie posiedzenie gabinetu i skąd Mościcki wydał odezwę do narodu piętnującą sowiecki najazd.
Najgorsze miejsce na ziemi
Artykuł

Najgorsze miejsce na ziemi

Autor: Robert Spałek
W Jałcie na Krymie 4 lutego 1945 roku spotkali się przywódcy trzech wielkich mocarstw: Winston Churchill – stojący na czele rządu Wielkiej Brytanii, Franklin Delano Roosevelt – prezydent USA oraz Józef Stalin – premier ZSRS, sekretarz generalny partii bolszewickiej i późniejszy generalissimus.
Od „Sonaty Księżycowej” do „Gomory”
Artykuł

Od „Sonaty Księżycowej” do „Gomory”

Autor: Teodor Gąsiorowski
Zmasowany nalot Luftwaffe na Coventry w listopadzie 1940 r. był zaledwie przedsmakiem losu, jaki wkrótce alianci mieli zgotować niemieckim miastom.
Odbudowa Armii Polskiej u boku sojuszników (1939–1940)
Artykuł

Odbudowa Armii Polskiej u boku sojuszników (1939–1940)

Autor: Janusz Wróbel
Przegrana wojna obronna 1939 r. nie oznaczała końca państwa polskiego i jego wojska. Dzięki zaciągowi ochotniczemu i mobilizacji Polaków we Francji oraz ewakuacji wojskowych z Węgier i Rumunii – do czerwca 1940 r. sformowano na Zachodzie kilkudziesięciotysięczną armię.
Odrzucić balast PRL. Zbigniew Siemaszko (1923-2021)
Wywiad

Odrzucić balast PRL. Zbigniew Siemaszko (1923-2021)

Autor: Paweł Chojnacki
Poznaliśmy się na początku 2005 roku podczas któregoś z otwartych seminariów doktoranckich w UCL-SSEES. Zaglądał na nie regularnie wraz z żoną, gdy temat ich zainteresował, by zawsze zabrać głos w dyskusji.
Oficerowie Polskich Sił Zbrojnych pochowani na Beckenham <i>Cemetery and Crematorium</i> w Londynie
Artykuł

Oficerowie Polskich Sił Zbrojnych pochowani na Beckenham Cemetery and Crematorium w Londynie

Autor: Bartosz Janczak
W południowo-wschodniej części Londynu znajduje się otwarty w 1876 r. cmentarz Beckenham Crematorium and Cemetery. Dziś jest on miejscem wiecznego spoczynku m.in. oficerów Polskich Sił Zbrojnych, którzy po zakończeniu II wojny światowej nie powrócili do powojennej, kontrolowanej przez komunistów Polski.
Pod sowiecką dominacją. Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej
Artykuł

Pod sowiecką dominacją. Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej

Autor: Bożena Witowicz
5 lipca 1945 r. rządy Stanów Zjednoczonych Ameryki i Wielkiej Brytanii uznały Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej w Warszawie za jedyne legalne przedstawicielstwo państwa polskiego.
Polacy w bitwie o Narwik
Artykuł

Polacy w bitwie o Narwik

Autor: Krzysztof Kubiak
Jeszcze w 1939 r. rozpoczęto rozmowy z polskim rządem emigracyjnym w sprawie sformowania wielkiej jednostki, która weszłaby w skład korpusu szykowanego dla wsparcia Finów. Ostatecznie jednak zmienna sytuacja międzynarodowa rzuciła Samodzielną Brygadę Strzelców Podhalańskich do norweskiego Narwiku.
Polski prezydent czasu wojny. Władysław Raczkiewicz (1885–1947)
Artykuł

Polski prezydent czasu wojny. Władysław Raczkiewicz (1885–1947)

Autor: Irena Siwińska
Został zaprzysiężony na prezydenta Rzeczypospolitej 30 września 1939 r., po agresji sowieckiej 17 września, ewakuacji władz polskich z kraju i ich internowaniu w Rumunii. Mimo ciężkiej choroby pozostawał głową państwa formalnie do swojej śmierci w 1947 r.
Pomiędzy Moskwą a Berlinem
Artykuł

Pomiędzy Moskwą a Berlinem

Autor: Włodzimierz Suleja
Ład lokarneński, który w 1925 r. zastąpił porządek wersalski, nie zabezpieczał integralności terytorialnej II Rzeczypospolitej. Alians francusko-polski nie równoważył już stanu zagrożenia granicy zachodniej.
Royal Air Force we wrześniu ’39
Artykuł

Royal Air Force we wrześniu ’39

Autor: Waldemar Grabowski
Czy we wrześniu 1939 r. lotnictwo brytyjskie i francuskie ograniczyło swe bojowe akcje tylko do zrzucania ulotek nad miastami III Rzeszy? Taki właśnie pogląd był formułowany w wielu publikacjach naukowych i popularnonaukowych.
Rozprawa z niemieckimi U-Bootami
Artykuł

Rozprawa z niemieckimi U-Bootami

Autor: Kamil Kruszewski
W maju 1945 r. zakończyła się bitwa o Atlantyk, jedna z decydujących kampanii II wojny światowej. W tym epickim pojedynku ostatecznie zwyciężyła brytyjska Royal Navy wspierana przez sojusznicze floty, w tym m.in. przez Polską Marynarkę Wojenną. Kilka miesięcy później rozegrał się epilog tych zmagań, który przeszedł do historii jako operacja „Deadlight”.
Sympatycy Solidarności Walczącej w Wielkiej Brytanii
Artykuł

Sympatycy Solidarności Walczącej w Wielkiej Brytanii

Autor: Joanna Pyłat
W latach osiemdziesiątych Polacy w Wielkiej Brytanii aktywnie wspierali opozycję demokratyczną w PRL. Z tej pomocy korzystała również Solidarność Walcząca.
W pajęczynie wywiadu zimnej wojny
Artykuł

W pajęczynie wywiadu zimnej wojny

Autor: Rafał Sierchuła
W grudniu 1955 r. w gazetach wydawanych w kraju ukazały się informacje dotyczące skazania przez Wojskowy Sąd Garnizonowy w Warszawie grupy siedmiu szpiegów oskarżonych o współpracę z wywiadem brytyjskim.
Władysław Günter-Schwarzburg a uchodźcy żydowscy w Grecji podczas II wojny światowej – epizod z działań Poselstwa RP w Atenach
Artykuł

Władysław Günter-Schwarzburg a uchodźcy żydowscy w Grecji podczas II wojny światowej – epizod z działań Poselstwa RP w Atenach

Autor: Alicja Gontarek
Gdy wybuchła druga wojna światowa, Grecja ogłosiła neutralność, lecz w październiku 1940 r. dyktator włoski Mussolini zażądał od gen. Ioanisa Metaxasa, który wprowadził w kraju dyktaturę wojskową, zgody na wkroczenie do Grecji włoskich wojsk.
Władysław Śliwiński. Z Dywizjonu 303 do celi śmierci
Biogram / Biografia

Władysław Śliwiński. Z Dywizjonu 303 do celi śmierci

Autor: Wojciech Kujawa
Uczestnik bitwy o Wielką Brytanię, kawaler Krzyża Srebrnego Orderu Wojennego Virtuti Militari, ofiara reżimu komunistycznego. Urodzony 3 kwietnia 1922 r. w Wilnie Władysław Śliwiński to jeden z wielu bohaterów, którzy mieli być skazani na zapomnienie.
Władze i Wojsko Polskie we Francji i w Wielkiej Brytanii w latach 1939–1941
Artykuł

Władze i Wojsko Polskie we Francji i w Wielkiej Brytanii w latach 1939–1941

Autor: Marek Gałęzowski
Rozbiór Polski przez Niemcy i ZSRS nie został uznany przez inne państwa i nie przerwał ciągłości prawnej państwa polskiego. Na mocy konstytucji powstały we Francji władze polskie z prezydentem Władysławem Raczkiewiczem i premierem Władysławem Sikorskim na czele, który został również Naczelnym Wodzem odbudowywanej armii polskiej.
Wygrana Stalina w Teheranie. Los Polski na sumieniu Roosevelta i Churchilla
Artykuł

Wygrana Stalina w Teheranie. Los Polski na sumieniu Roosevelta i Churchilla

Autor: Marcin Chorązki
Od 28 listopada do 1 grudnia 1943 r. Józef Stalin, Winston Churchill i Franklin Delano Roosevelt konferowali w Teheranie. Był to kluczowy moment II wojny światowej. Podjęto najważniejsze decyzje co do końcowego etapu wojny i powojennych losów Europy, w tym Polski.
Z pomocą dla „S”. Bożena Laskiewicz
Wywiad

Z pomocą dla „S”. Bożena Laskiewicz

Autor: Bożena Laskiewicz, Paweł Kęska
„Ja zawsze mówię, że jestem Polką. Kiedy byłam w Ameryce na stażu, to mnie pytali: – Skąd jesteś? Urodziłam się w Palestynie, mieszkam w Londynie, studiuję w Dublinie, pracuję w Ameryce, ale pamiętajcie, ja zawsze jestem Polką”.
Zagadka <i>Able Archer 83</i>
Artykuł

Zagadka Able Archer 83

Autor: Paweł Miedziński
Jesienne ćwiczenia NATO Able Archer były uzupełnieniem odbywanych co roku letnich manewrów Reforger i Autumn Forge. W 1983 r. miały one stać się zarzewiem kryzysu porównywalnego z najważniejszymi punktami zapalnymi Zimnej Wojny. Czy na pewno?
Zapomniana Jałta
Artykuł

Zapomniana Jałta

Autor: Janusz Wróbel
Konferencja przywódców mocarstw koalicji antyniemieckiej na Krymie w lutym 1945 r. przesądziła o powojennym kształcie Europy. Stalin, Churchill i Roosevelt uzgodnili działania wobec Niemiec, ustalili przebieg powojennych granic wielu państw, dokonali pomiędzy siebie podziału stref wpływów.
Zjednoczona Europa – marzenie Polaków
Artykuł

Zjednoczona Europa – marzenie Polaków

Autor: Sławomir Łukasiewicz
Pomysł zjednoczenia Europy ma w polskiej myśli politycznej bogatą tradycję i silne korzenie. Poczynając od tradycji chrześcijańskich traktujących przestrzeń Europy jako Christianitas, wraz z rozwojem refleksji o polityce i stosunkach międzynarodowych pojawiały się kolejne koncepcje jedności Europy.
Zrzuty nadziei. Aliancka pomoc materiałowa zrzucana dla Okręgu AK Kraków
Artykuł

Zrzuty nadziei. Aliancka pomoc materiałowa zrzucana dla Okręgu AK Kraków

Autor: Dawid Golik
Okręgu AK Kraków według szacunków z początku 1944 r. liczyć miał ok. 90 tys. żołnierzy. Ta imponująca grupa zaangażowanych w konspirację ludzi dysponowała jednak bardzo małą ilością uzbrojenia. Remedium na niewystarczającą ilość broni, ale też m.in. materiałów wybuchowych, mundurów czy sprzętu łączności, miały być zrzuty.