Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

Likwidacja Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej „Prasa-Książka-Ruch”
TYLKO U NAS
Artykuł

Likwidacja Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej „Prasa-Książka-Ruch”

Autor: Andrzej Boboli
Gigant RSW „Prasa-Książka-Ruch” był dla komunistów skutecznym narzędziem władzy nad Polską. Długotrwała i prowadzona w niezbyt rzetelny sposób likwidacja tego propagandowego molocha miała znaczący wpływ na późniejsze losy słowa drukowanego – już w III RP.
List 59. Głos wołającego na puszczy
POLECAMY
Artykuł

List 59. Głos wołającego na puszczy

Autor: Bożena Witowicz
Wielu wydawało się, że podpisany w Helsinkach 1 sierpnia 1975 r. akt końcowy Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie będzie stanowić nową jakość w europejskiej polityce. Tymczasem, pomimo dopiero co złożonych deklaracji, polskie władze komunistyczne zapowiedziały we wrześniu 1975 r. wprowadzenie zmian w Konstytucji PRL, które szły wbrew helsińskim ustaleniom.
Łabędzi śpiew polskiego komunizmu
POLECAMY
Artykuł

Łabędzi śpiew polskiego komunizmu

Autor: Michał Przeperski
W styczniu 1947 r. w Polsce przeprowadzono pierwsze powojenne wybory do Sejmu. Chociaż jednym z jego uczestników był Blok Demokratyczny – składający się m.in. z Polskiej Partii Robotniczej – stanowiły one absolutną antytezę demokracji.
Łomża – Drohiczyn – Białystok – komunistyczne władze na milenijnym szlaku
POLECAMY
Artykuł

Łomża – Drohiczyn – Białystok – komunistyczne władze na milenijnym szlaku

Autor: Krzysztof Sychowicz
Obchody Milenium Chrztu Polski, mające wybitnie religijny charakter, skoncentrowały na sobie działania zarówno Służby Bezpieczeństwa, Wydziału ds. Wyznań, jak i innych urzędów podległych Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.
Łomżyńscy urzędnicy w żelaznym uścisku UB
POLECAMY
Artykuł

Łomżyńscy urzędnicy w żelaznym uścisku UB

Autor: Jerzy Autuchiewicz
Radość mieszkańców Łomży z zakończenia okupacji niemieckiej mieszała się ze strachem przed „wyzwolicielami”. Nie były to obawy formułowane na wyrost – wciąż żywa była pamięć o okupacji „za pierwszego Sowieta”.
Marzec ’68 w Krakowie
TYLKO U NAS
Artykuł

Marzec ’68 w Krakowie

Autor: Rafał Opulski
Marzec 1968 roku był jednym z tych „polskich miesięcy”, podczas których Polacy otwarcie sprzeciwili się narzuconej przez sowietów władzy.
Masowe, ludowe i antyniemieckie. Pamięć Powstania Wielkopolskiego w latach 1956–1989
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Masowe, ludowe i antyniemieckie. Pamięć Powstania Wielkopolskiego w latach 1956–1989

Autor: Piotr Grzelczak
Rewizja definicji Powstania Wielkopolskiego pozostawała w ścisłym związku ze zmianami, jakie przyniosła polityczna odwilż, której ważkim elementem był Poznański Czerwiec. Gomułka wyraźnie szukał sposobów na rzecz pozyskania przychylności zbuntowanego miasta. Jednym z elementów tej polityki było docenienie historycznej roli Powstania Wielkopolskiego i otwarcie się na środowisko jego weteranów.
Matecznik komunistów czy region buntu?
POLECAMY
Artykuł

Matecznik komunistów czy region buntu?

Autor: Jarosław Neja
Strajki sierpniowo-wrześniowe 1980 r. i okres rewolucji Solidarności w latach 1980–1981 znacznie zaburzyły oficjalny wizerunek województwa katowickiego jako regionu niezmiennie wiernego systemowi.
Między ideologią a pragmatyzmem – relacje Polski Ludowej z państwami koreańskimi
POLECAMY
Artykuł

Między ideologią a pragmatyzmem – relacje Polski Ludowej z państwami koreańskimi

Autor: Marek Hańderek
Przez większość okresu zimnej wojny PRL utrzymywała dobre relacje z Koreą Północną jednocześnie ignorując wszelkie sygnały ze strony Południa o chęci nawiązania stosunków gospodarczych i politycznych.
Milenijna ofensywa Kościoła
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Milenijna ofensywa Kościoła

Autor: Mariusz Krzysztofiński
Obchody milenijne w diecezji przemyskiej zbiegły się z początkiem posługi bp. Ignacego Tokarczuka, który bardzo szybko dał się poznać jako gorliwy obrońca Kościoła i pasterz bliski wiernym.
Milenium Chrztu Polski w Piekarach Śląskich – Duchowej Stolicy Górnego Śląska
POLECAMY
Artykuł

Milenium Chrztu Polski w Piekarach Śląskich – Duchowej Stolicy Górnego Śląska

Autor: Radosław Morawski
22 maja 1966 r. w Sanktuarium Matki Sprawiedliwości i Miłości Społecznej w Piekarach Śląskich odbyły się uroczystości związane z Milenium Chrztu Polski, z udziałem przedstawicieli Episkopatu Polski na czele z prymasem kardynałem Stefanem Wyszyńskim.
Młodzi komuniści w natarciu. Działalność Komunistycznego Związku Młodzieży Polskiej 1981-1982
TYLKO U NAS
Artykuł

Młodzi komuniści w natarciu. Działalność Komunistycznego Związku Młodzieży Polskiej 1981-1982

Autor: Przemysław Gasztold
Powstanie „Solidarności” w 1980 r. doprowadziło do największego kryzysu politycznego w historii PRL. Dekompozycja PZPR odbiła się również na sytuacji w reżimowych organizacjach młodzieżowych, które borykały się z wewnętrznym chaosem i odpływem członków.
Mordy założycielskie w PPR
TYLKO U NAS
Artykuł

Mordy założycielskie w PPR

Autor: Robert Spałek
Polska Partia Robotnicza została powołana do istnienia przez Sowietów – za pełną wiedzą i przychylnością, a zarazem pod ostateczną kontrolą samego Stalina. Jej przywódców przeszkolono w Kominternie i NKWD, a w końcu grudnia 1941 r, zrzucono na spadochronach pod Warszawą.
Mściwe oblicze „Ojca Narodu”, czyli mało znana twarz Edwarda Gierka
POLECAMY
Wywiad

Mściwe oblicze „Ojca Narodu”, czyli mało znana twarz Edwarda Gierka

Autor: Arkadiusz Kutkowski, Paweł Sasanka
W Radomiu spośród 654 zatrzymanych tzw. sądowym trybem postępowania objęto 255 osób, czyli ok. 40 proc. ogółu, a jeśli uwzględnić także 212 ukaranych przez kolegium ds. wykroczeń, to okaże się, że przez tryby peerelowskiego „wymiaru sprawiedliwości” przewinęło się wówczas 80 proc. spośród nich.
Nadużycia aparatu partyjnego związane z egzekwowaniem obowiązkowych dostaw i akcją zakładania spółdzielni produkcyjnych na wsi kieleckiej w latach 1949-1951 r.
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Nadużycia aparatu partyjnego związane z egzekwowaniem obowiązkowych dostaw i akcją zakładania spółdzielni produkcyjnych na wsi kieleckiej w latach 1949-1951 r.

Autor: Adam Massalski
W wyniku reformy rolnej przeprowadzonej na ziemiach polskich zgodnie z założeniami Manifestu PKWN, rozparcelowano część ziemi dawnych majątków ziemiański pomiędzy bezrolnych i małorolnych chłopów.
Nastroje społeczno-polityczne w aparacie bezpieczeństwa w kontekście drogi do Okrągłego Stołu
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Nastroje społeczno-polityczne w aparacie bezpieczeństwa w kontekście drogi do Okrągłego Stołu

Autor: Przemysław Gasztold
W okresie Polski Ludowej aparat bezpieczeństwa stanowił jeden z trzech, oprócz PZPR i LWP, filarów władzy, na których zbudowane było totalitarne (a od 1956 r. post-totalitarne) państwo. Odgrywał rolę „miecza i tarczy” komunistów, inwigilując ich przeciwników, kontrolując życie społeczno-polityczne, a niekiedy skrytobójczo mordując niepokornych przedstawicieli opozycji oraz katolickich księży.
Nauczyciele I LO im. Stefana Żeromskiego w Kielcach wobec stalinowskiego reżimu
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Nauczyciele I LO im. Stefana Żeromskiego w Kielcach wobec stalinowskiego reżimu

Autor: Adam Massalski
W okresie stalinowskim w polskiej oświacie miała miejsce nasilona ofensywa ideologiczna i represje w stosunku do tak zwanych „antysocjalistycznych elementów”.
Negocjacje i konfrontacje
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

Negocjacje i konfrontacje

Autor: Włodzimierz Suleja
Od września 1980 r. w obrębie systemu komunistycznego, ale wbrew niemu rodził się nowy, niespotykany do tej pory ruch. Władze nie bardzo w pierwszym momencie wiedziały, jaką przyjąć taktykę, czy wpierw opanować go, a następnie rozbić, czy sobie podporządkować. Rozpoczął się zatem okres, gdy negocjacje przeplatały sią z konfrontacją.
Nie tylko „kobiety, wino i śpiew”. Kilka słów o mniej znanej stronie życia Pierwszych Sekretarzy PZPR
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Nie tylko „kobiety, wino i śpiew”. Kilka słów o mniej znanej stronie życia Pierwszych Sekretarzy PZPR

Autor: Robert Spałek
Bolesław Bierut był zbrodniarzem politycznym, ale z wyglądu przypominał raczej przedwojennego prowincjonalnego fryzjera: pospolita twarz, z włosami zaczesanymi do tyłu na brylantynę i z wąsikiem niczym u bohaterów filmów Charliego Chaplina. Mimo to, magia władzy i sprawczość wynikająca z pozycji lokalnego autokraty stanowiły wabik przyciągający do niego kobiety, Bierut zaś nie stronił od romansów.
Niebezwarunkowa kapitulacja
POLECAMY
Artykuł

Niebezwarunkowa kapitulacja

Autor: Andrzej Zawistowski
Poranek 2 stycznia 2014 r. Niemrawo budzi się dzień – dla wielu wciąż trwa świąteczno-noworoczna przerwa w pracy. W jednej ze stacji radiowych rozmowa z działaczem parlamentarnej partii politycznej. Ocena minionego roku, plany na najbliższe miesiące, pytanie o zbliżające się historyczne rocznice.
Niech żyje Mao i Hodża! Maoizm w PRL
TYLKO U NAS
Artykuł

Niech żyje Mao i Hodża! Maoizm w PRL

Autor: Przemysław Gasztold
Oskarżali Gomułkę i Gierka o rewizjonizm i restaurację kapitalizmu, Chruszczowa o zdradę komunizmu, domagali się kolektywizacji rolnictwa, a za wzór do naśladowania wskazywali Albanię i Chiny. Przy pomocy albańskich dyplomatów założyli nielegalną Komunistyczną Partię Polski. Kim byli polscy maoiści?
Niedoszły „pucz sierpniowy” Stanisława Skowrońskiego
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Niedoszły „pucz sierpniowy” Stanisława Skowrońskiego

Autor: Piotr Juchowski
Siłowe przejęcie siedziby władz PPS, wymiana kierownictwa partii i szybkie zjednoczenie z komunistami. Takie były zamiary w sierpniu 1946 r. I sekretarza WK PPS w Kielcach Stanisława Skowrońskiego. Dlaczego wpadł on na taki pomysł? Jak miał wyglądać przewrót? Czy ktoś inspirował Skowrońskiego do tej koncepcji?
Niepewność początków odwilży
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Niepewność początków odwilży

Autor: Jan Olaszek
Rozpoczęte na początku 1955 r. zmiany w polityce kulturalnej władz PRL zarysowały nową sytuację w relacjach rządzących z ludźmi pióra oraz wewnątrz tworzonego przez tych drugich środowiska.
Noc sylwestrowa przy ul. Twardej 22
TYLKO U NAS
Artykuł

Noc sylwestrowa przy ul. Twardej 22

Autor: Elżbieta Kowalczyk
U zarania nowego systemu władzy w Polsce po II wojnie światowej, powołanie Krajowej Rady Narodowej stało się jednym z kluczowych momentów, który wyznaczył przyszły kierunek polityczny kraju.
O elementarną godność i prawdę. „Na spotkanie ludziom z AK”
TYLKO U NAS
Artykuł

O elementarną godność i prawdę. „Na spotkanie ludziom z AK”

Autor: Justyna Błażejowska
Opublikowany na ramach tygodnika „Po Prostu” artykuł „Na spotkanie ludziom z AK” był niewątpliwie jednym z najważniejszych tekstów w krajowej prasie w roku 1956 r. Choć autorów ograniczały cenzura i konieczność poruszania się w ramach dyskursu narzucanego przez komunistyczne władze, to rozpoczęli długą walkę o przywrócenie dobrego imienia polskiemu podziemiu.
O totalitaryzmie i komunistach w PRL
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

O totalitaryzmie i komunistach w PRL

Autor: Robert Spałek
O naturę sytemu panującego w Polsce w latach 1944–1989 wciąż trwają spory, a konkluzje pozostają niejednoznaczne. Jedno z podstawowych pytań brzmi: czy nad Wisłą zaprowadzono po wojnie system totalitarny, a jeśli tak, to jakie były cezury jego trwania?
Obśmiać czerwonego!
TYLKO U NAS
Artykuł

Obśmiać czerwonego!

Autor: Michał Przeperski
Żarty pomagają wytrzymać nawet najgorsze czasy. A że ostatnia dekada PRL do najłatwiejszych nie należała, w całym kraju dowcipkowano na potęgę. Najchętniej z tego, co bolało najbardziej: z dominacji Sowietów nad Polską i z uniżoności, jaką wobec Kremla wykazywały władze w Warszawie.
Od Katowic do Stalinogrodu, czyli zmiana na telefon
POLECAMY
Artykuł

Od Katowic do Stalinogrodu, czyli zmiana na telefon

Autor: Grzegorz Bębnik
Przemianowanie Katowic na Stalinogród do dziś pozostaje jaskrawym i bezceremonialnym przykładem „gwałtu symbolicznego”. Termin ten, ukuty swego czasu dla określenia relacji między kolonizatorem a kolonizowanym, w nadspodziewanie klarowny sposób opisuje też „drugi chrzest” górnośląskiej metropolii.
Od powagi do groteski. Krótka historia obrzędowości świeckiej w PRL
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Od powagi do groteski. Krótka historia obrzędowości świeckiej w PRL

Autor: Bogusław Wójcik
Wobec braku widoków na materializację komunistycznego „raju”, rządzący musieli w większym stopniu skoncentrować się na propagandzie. Jej ostatecznym celem było przemodelowanie kultury narodowej, a jednym z elementów tego projektu stała się popularyzacja tzw. obrzędowości świeckiej.
Odmieniony region – robotnicy województwa katowickiego buntują się przeciw systemowi
TYLKO U NAS
Artykuł

Odmieniony region – robotnicy województwa katowickiego buntują się przeciw systemowi

Autor: Jarosław Neja
Latem 1980 r. kiedy kolejne strajkowe fale rozlewały się po kraju, górnośląskie i zagłębiowskie załogi przedstawiane były w mediach jako ludzie dobrej roboty, wręcz idealnie wykonujący kolejne plany i zadania produkcyjne zlecane przez władze, środowiska zawsze gotowe poprzeć partię i rząd.
Odrzucona pomoc. Rezygnacja państw bloku wschodniego z udziału w planie Marshalla
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Odrzucona pomoc. Rezygnacja państw bloku wschodniego z udziału w planie Marshalla

Autor: Irena Siwińska
8 lipca 1947 r. Stalin odmówił udziału ZSRS w tzw. planie Marshalla – programie amerykańskiej pomocy dla państw Europy po II wojnie światowej. Rezygnację z tej pomocy wymusił także na pozostałych państwach bloku sowieckiego.
Odwilż pod kontrolą
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

Odwilż pod kontrolą

Autor: Filip Musiał
5 marca 1953 r. zmarł Józef Stalin. Śmierć sowieckiego dyktatora zapoczątkowała obejmujący cały blok sowiecki proces nazywany „odwilżą”. W jego efekcie doszło do korekty metod sprawowania władzy przy zachowaniu najistotniejszych cech systemu totalitarnego.
Ofiary Poznańskiego Czerwca
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Ofiary Poznańskiego Czerwca

Autor: Tomasz Ceglarz, Ewa Liszkowska
Co najmniej 58 osób straciło życie podczas wolnościowego zrywu w Poznaniu w czerwcu 1956 r. Co czwarty zabity lub śmiertelnie ranny nie miał osiemnastu lat.
Oficerów …. „żołnierze komuniści winni wymordować przez przejściem na stronę Armii Czerwonej”. Słów kilka o działalności wydziałów wojskowych KPRP (KPP)
TYLKO U NAS
Artykuł

Oficerów …. „żołnierze komuniści winni wymordować przez przejściem na stronę Armii Czerwonej”. Słów kilka o działalności wydziałów wojskowych KPRP (KPP)

Autor: Mariusz Krzysztofiński
Zwycięstwo rewolucji w Rosji umocniło dążenia do wywołania rewolucji światowej. Na przeszkodzie realizacji tego programu stanęło powstanie w 1918 r. niepodległej Rzeczypospolitej Polskiej.
Okrągły stół
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Okrągły stół

Autor: Włodzimierz Suleja
Od lutego do kwietnia 1989 r. trwały dwumiesięczne negocjacje ówczesnej ekipy partyjno-rządowej w Polsce z przedstawicielami opozycji, zwieńczone podpisaniem porozumień, do których należało m.in. przeprowadzenie pierwszych po II wojnie światowej częściowo wolnych wyborów do Sejmu.
Okrągły stół
POLECAMY
Artykuł

Okrągły stół

Autor: Irena Siwińska
5 kwietnia 1989 r., po niemal dwóch miesiącach negocjacji między przedstawicielami opozycji solidarnościowej i władz komunistycznych w Polsce, podpisano porozumienia wieńczące obrady okrągłego stołu.
Okrągły Stół w pamięci Polaków
POLECAMY
Artykuł

Okrągły Stół w pamięci Polaków

Autor: Filip Musiał
Obrady Okrągłego Stołu, które rozpoczęły się 6 lutego 1989 r. są jednym z tych wydarzeń w najnowszej historii Polski, które budzą największe emocje. Głównie ze względu na spotkania i ustalenia podejmowane w willach MSW, przede wszystkim w podwarszawskiej Magdalence.
Operacja „Dunaj”
PAMIĘTAMY
Artykuł

Operacja „Dunaj”

Autor: Paweł Głuszek
Dwanaście lat po sowieckiej interwencji na Węgrzech, kolejny kraj tzw. „demokracji ludowej” padł ofiarą „bratniej pomocy” ze strony Kremla i jego sojuszników. Tym razem była to Czechosłowacja.
Operacja „Zorza”. Aparat bezpieczeństwa wobec drugiej pielgrzymki Jana Pawła II do Polski
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Operacja „Zorza”. Aparat bezpieczeństwa wobec drugiej pielgrzymki Jana Pawła II do Polski

Autor: Ewelina Ślązak
Druga pielgrzymka Ojca Świętego Jana Pawła II do Ojczyzny odbyła się w realiach stanu wojennego, pod hasłem „Pokój Tobie, Polsko! Ojczyzno moja!”. Przybycie papieża poprzedziły wielomiesięczne negocjacje dotyczące terminu przyjazdu.
Opozycyjne spojrzenie na Okrągły Stół
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Opozycyjne spojrzenie na Okrągły Stół

Autor: Grzegorz Wołk
Momenty przełomowe w historii są postrzegane z perspektywy zmian, które ze sobą niosły. Wojny oceniamy na podstawie ich wyników, zasadność przewrotów politycznych widzimy przez pryzmat zmiany warunków życia już po nich. Nie inaczej jest w przypadku oceny polskiej transformacji i odejścia od komunizmu.
ORMO – „zbrojne ramię ludu”
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

ORMO – „zbrojne ramię ludu”

Autor: Paweł Popiel
W roku 1968 PZPR do pacyfikacji marcowych demonstracji studenckich użyła tzw. „aktywu robotniczego”, w rzeczywistości składającego się z pośpiesznie zmobilizowanych do tego zadania członków Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej. Pod nazwą tą kryła się paramilitarna organizacja podporządkowana milicji.
Ostatnie podrygi komuny
POLECAMY
Artykuł

Ostatnie podrygi komuny

Autor: Krzysztof Osiński
Na początku 1989 r. partia komunistyczna w Polsce znajdowała się w stanie zapaści. Próbą ratunku upadającego systemu były rozmowy z opozycją przy Okrągłym Stole, a później wybory parlamentarne, do których dopuszczono przedstawicieli „Solidarności”.
Partia w chaosie. Dekompozycja PZPR w 1981 roku
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Partia w chaosie. Dekompozycja PZPR w 1981 roku

Autor: Przemysław Gasztold
Kryzys gospodarczy, a następnie narodziny „Solidarności” w 1980 r. były ogromnym zaskoczeniem nie tylko dla liderów PZPR, ale zwłaszcza dla szeregowych członków partii.
Partnerzy z Solidarności mieli być „ubabrani”. Jan Olszewski o strategii komunistów dojścia do ugody
POLECAMY
Wspomnienie

Partnerzy z Solidarności mieli być „ubabrani”. Jan Olszewski o strategii komunistów dojścia do ugody

Autor: Justyna Błażejowska
Tamta strona rozumowała na zasadzie: wybrani działacze „S” zgodzili się na rozmowy, porozumienie zostało właściwie tak czy inaczej zdecydowane. Zrobimy więc rzecz, nad którą przejdzie się w tych warunkach do porządku dziennego. Rzecz straszną, rzutującą na sumienia (jeżeli tak podniośle można to powiedzieć…) naszych partnerów. Dzięki temu siadając do oficjalnych rozmów, będą już „ubabrani” – twierdził Jan Olszewski w przytoczonym wspomnieniu.
Partyjne <i>dolce vita</i>
TYLKO U NAS
Artykuł

Partyjne dolce vita

Autor: Andrzej Boboli
Przez cały peerel jedną z drażliwych kwestii społecznych było uprzywilejowanie aparatu PZPR. W oficjalnej propagandzie milczeniem pomijano przeróżne profity, na które mogli liczyć komuniści.
Październik ’56 w Opolu
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Październik ’56 w Opolu

Autor: Krzysztof Tarka
„Tajny” referat Nikity Chruszczowa wygłoszony na zamkniętym XX Zjeździe Komunistycznej Partii Związku Sowieckiego w lutym 1956 r. stał się katalizatorem zmian w bloku sowieckim na szczeblach centralnych i lokalnych – także w Opolu.
Peerelowska laicyzacja w mikroskali – instalowanie świeckości na Suwalszczyźnie
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Peerelowska laicyzacja w mikroskali – instalowanie świeckości na Suwalszczyźnie

Autor: Jarosław Schabieński
Komunistyczna władza w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX w. włożyła ogromny wysiłek organizacyjny, podejmując próbę zmiany świadomości społecznej i wprowadzenia tzw. obrzędowości świeckiej. Akcje tę prowadzono na poziomie lokalnym.
Pełnia komunistycznego reżimu
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

Pełnia komunistycznego reżimu

Autor: Filip Musiał
Utworzenie PZPR i faktyczne podporządkowanie jej całości życia publicznego w Polsce nie zakończyło etapu „porządkowania” sceny politycznej. W państwach bloku wschodniego Sowieci dążyli do budowy systemu monopartyjnego lub systemu z dominującą partią komunistyczną i w pełni jej podporządkowanymi partiami satelickimi.
Perełki partyjnej nowomowy
POLECAMY
Artykuł

Perełki partyjnej nowomowy

Autor: Adam Massalski
Przez wiele lat po przejęciu rządów przez obóz komunistyczny w Polsce, elitę władzy, zwłaszcza na niższych szczeblach hierarchii partyjnej, stanowili ludzie o bardzo niskim wykształceniu. W tak zwanym systemie demokracji socjalistycznej, charakteryzującym się stałą kontrolą ze strony kierownictwa partii, starającego się oczyszczać swe szeregi z tak zwanych „wrogich elementów”, w odruchu samozachowawczym przejmowali oni nie tylko postawy, ale także sposób wypowiedzi przywódców partyjnych. Zjawisko to można nazwać „nowomową” elit partyjnych, często nawet niezrozumiałą dla działaczy nią się posługujących.
Petycyjna histeria
TYLKO U NAS
Artykuł

Petycyjna histeria

Autor: Jarosław Neja
W styczniu 1979 r. biskup katowicki Herbert Bednorz wystosował list do I sekretarza KC PZPR Edwarda Gierka. W imieniu swoich diecezjan prosił o zgodę na możliwość zorganizowania w ramach zapowiadanej na lato pielgrzymki Jana Pawła II do Ojczyzny spotkania z papieżem w Piekarach Śląskich.
Plan stworzenia inteligenta separatystycznego, czyli kilka uwag o komunistycznym projekcie budowania „nowej inteligencji” po 1944/1945 r.
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Plan stworzenia inteligenta separatystycznego, czyli kilka uwag o komunistycznym projekcie budowania „nowej inteligencji” po 1944/1945 r.

Autor: Marcin Kruszyński
Po roku 1944 rządzący w Polsce komuniści podjęli decyzję o stworzeniu nowego inteligenta, a raczej inteligenta separatystycznego, oderwanego od dotychczasowej grupy macierzystej, odrzucającego etos – politykiera o właściwym, tj. robotniczo - chłopskim, pochodzeniu.
Pod „wspólnym” sztandarem, czyli 1 maja u „dąbrowszczaków”
TYLKO U NAS
Artykuł

Pod „wspólnym” sztandarem, czyli 1 maja u „dąbrowszczaków”

Autor: Dawid Zagził
Uroczyste mowy, garść podziękowań, wręczenie sztandaru i zapowiedź rychłego zwycięstwa – tak w skrócie wyglądać miały obchody robotniczego święta wśród „polskich ochotników” Brygad Międzynarodowych.
Pod sowiecką dominacją. Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej
POLECAMY
Artykuł

Pod sowiecką dominacją. Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej

Autor: Bożena Witowicz
5 lipca 1945 r. rządy Stanów Zjednoczonych Ameryki i Wielkiej Brytanii uznały Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej w Warszawie za jedyne legalne przedstawicielstwo państwa polskiego.
Pogrobowcy Stalina w Polsce i w województwie katowickim
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Pogrobowcy Stalina w Polsce i w województwie katowickim

Autor: Adam Dziuba
Po śmierci Stalina partie komunistyczne rządzące w państwach socjalistycznych zaczęły się wycofywać z narzuconej przez niego polityki konfrontacji z zachodnimi demokracjami i masowych represji wobec własnych obywateli. Rozpoczęło się reformowanie systemu.
Polacy głosują PPR decyduje
POLECAMY
Artykuł

Polacy głosują PPR decyduje

Autor: Michał Siedziako
Wolne wybory z powszechnym, tajnym głosowaniem – takie zobowiązanie w sprawie przyszłości Polski przyjęli w Jałcie przywódcy ZSRR, USA i Wielkiej Brytanii. Kandydatów miały wystawić „wszystkie partie demokratyczne i antynazistowskie”. Rzeczywistość okazała się zupełnie inna.
Polowanie na ludzi. Zbrodnia lubińska 31 sierpnia 1982 roku
POLECAMY
Artykuł

Polowanie na ludzi. Zbrodnia lubińska 31 sierpnia 1982 roku

Autor: Łukasz Sołtysik
Czy protesty z pierwszych dni stanu wojennego oraz prężna działalność struktur podziemnej Solidarności wpłynęły na decyzje władz wojewódzkich, aby w drugą rocznicę podpisania Porozumień Sierpniowych użyć siły i broni palnej przeciwko pokojowej manifestacji?
Polscy komuniści w okupowanym przez Sowietów Białymstoku (1939-1940)
POLECAMY
Artykuł

Polscy komuniści w okupowanym przez Sowietów Białymstoku (1939-1940)

Autor: Jarosław Wasilewski
W pierwszych dniach II wojny światowej część polskich komunistów podjęła walkę z Niemcami lub zadeklarowała taką wolę. Nieświadomi tajnej części paktu Ribbentrop-Mołotow, czerpiąc wiedzę z przedwojennej propagandy obu krajów uważali oni, że nazizm i komunizm są śmiertelnymi wrogami.
Polscy komuniści: cena zaprzaństwa
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Polscy komuniści: cena zaprzaństwa

Autor: Dawid Zagził
Przywódca Komunistycznej Partii Polski, Julian Leszczyński-Leński, został aresztowany w Moskwie w czerwcu 1937 r. Oskarżono go o współpracę z polskim wywiadem oraz o udział w organizacji „szpiegowsko-terrorystycznej”.
Polska Partia Robotnicza, Gwardia Ludowa-Armia Ludowa na południowej Lubelszczyźnie w okresie okupacji niemieckiej
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Polska Partia Robotnicza, Gwardia Ludowa-Armia Ludowa na południowej Lubelszczyźnie w okresie okupacji niemieckiej

Autor: Rafał Drabik
Omówienie działalności PPR i GL na terenie województwa lubelskiego nie jest łatwym zadaniem. Przede wszystkim wynika to ze stosunkowo małej ilości źródeł dotyczących ugrupowań komunistycznych na tym terenie. Ponadto, trwająca przez prawie 50 lat cenzura oraz propaganda komunistyczna zrobiły swoje.
Pomarcowa emigracja
POLECAMY
Artykuł

Pomarcowa emigracja

Autor: Rafał Opulski
19 marca 1968 r. na wiecu aktywu partyjnego Władysław Gomułka wygłosił antysyjonistyczne przemówienie, które zapoczątkowało w Polsce antysemicką kampanię propagandową.
Pomiędzy Gomułką a Bierutem
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

Pomiędzy Gomułką a Bierutem

Autor: Włodzimierz Suleja
Praktycznie w kraju nie było już nikogo, kto mógłby publicznie napiętnować poczynania nowej władzy. Ta zaś sposobiła się do kolejnej, wewnętrznej rozgrywki, tym razem pomiędzy Gomułką a Bierutem.
Pomoc PRL dla rewolucji komunistycznych w Ameryce Łacińskiej
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Pomoc PRL dla rewolucji komunistycznych w Ameryce Łacińskiej

Autor: Przemysław Gasztold
W okresie Zimnej Wojny jednym z najważniejszych obszarów rywalizacji o wpływy między blokiem zachodnim i komunistycznym był Trzeci Świat. To właśnie tam toczyły się wojny zastępcze, np. w Korei, Wietnamie czy Angoli. Tam oba supermocarstwa budowały otwarcie i zakulisowo swoją siatkę wpływów, wspierając politycznie, ekonomicznie i wojskowo poszczególne rządy oraz organizacje.
Porozumienia
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

Porozumienia

Autor: Włodzimierz Suleja
Porozumienia sierpniowo-wrześniowe były wynikiem ustaleń negocjacyjnych komisji rządowych i skupionych w Międzyzakładowych Komitetach Strajkowych reprezentacji robotniczych, wspieranych przez niezależnych ekspertów. Jako pierwsze, już 30 sierpnia, podpisano Porozumienie w Szczecinie.
Powstanie PKWN
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Powstanie PKWN

Autor: Bożena Witowicz
Lipiec 1944 r. przyniósł ze strony Sowietów kolejne kroki na rzecz uzurpacji władzy w Polsce. Do najważniejszych z nich należy niewątpliwie powołanie Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego. Twór ten dał początek powojennej sowietyzacji Polski.
PPS i Policja Państwowa wobec skomunizowanych białostockich związków zawodowych w 1924 r.
POLECAMY
Artykuł

PPS i Policja Państwowa wobec skomunizowanych białostockich związków zawodowych w 1924 r.

Autor: Jarosław Wasilewski
Opanowanie lokalnych związków zawodowych było w II RP jednym z podstawowych celów białostockich komunistów: kontrola nad nimi miała zwiększyć wpływy kompartii wśród robotników kosztem partii legalnych, w tym PPS. Sojusznikiem tej ostatniej w walce o „rząd dusz” okazała się Policja Państwowa.
PPS nadal potrzebna? Wrocławski kongres z 1947 r.
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

PPS nadal potrzebna? Wrocławski kongres z 1947 r.

Autor: Piotr Juchowski
Kongres PPS we Wrocławiu w grudniu 1947 r. jest postrzegany jako ostatni zryw niezależności tej partii. Jak przebiegało to wydarzenie?
Prawa ręka Kiszczaka
POLECAMY
Artykuł

Prawa ręka Kiszczaka

Autor: Witold Bagieński
Generał Milicji Obywatelskiej Władysław Pożoga był w latach osiemdziesiątych XX w. zastępcą ministra spraw wewnętrznych Czesława Kiszczaka i jednym z najważniejszych ludzi Służby Bezpieczeństwa.
PRL na straży pokoju w Korei
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

PRL na straży pokoju w Korei

Autor: Marek Hańderek
27 lipca 1953 roku zawarto rozejm w wojnie koreańskiej, na mocy którego od 1 sierpnia 1953 działa Komisja Nadzorcza Państw Neutralnych. Jednym z jej członków została Polska Rzeczpospolita Ludowa. Udział PRL w koreańskiej misji obrósł w ciągu dziesięcioleci w mity i był idealizowany.
Program Kominternu i jego przełomowe znaczenie dla ruchu komunistycznego
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Program Kominternu i jego przełomowe znaczenie dla ruchu komunistycznego

Autor: Elżbieta Kowalczyk
W historii Kominternu możemy wyróżnić kilka okresów różniących się między sobą nie tylko profilem uprawianej polityki, ale również stosunkiem partii i państwa bolszewików wobec Kominternu i poszczególnych sekcji komunistycznej międzynarodówki.
Propaganda komunistyczna wobec Rozgłośni Polskiej Radio Wolna Europa
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Propaganda komunistyczna wobec Rozgłośni Polskiej Radio Wolna Europa

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
Dla wielu Polaków żyjących w komunistycznej Polsce, rozgłośnia stała się głównym źródłem niezależnych informacji o Polsce i o świecie. Już od pierwszych tygodni działalności, RWE była obiektem szczególnego zainteresowania ze strony władz komunistycznych. Od samego początku atakowano ją poprzez publikacje prasowe i książkowe.
Protektorzy i koledzy. Mieczysław F. Rakowski i KC PZPR (1958-1981)
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Protektorzy i koledzy. Mieczysław F. Rakowski i KC PZPR (1958-1981)

Autor: Michał Przeperski
Polityczną historię komunizmu w Polsce opisuje się na ogół na podstawie archiwaliów. Nie całą jednak historię Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej da się napisać bazując na dokumentach bezpieki z zasobu Instytutu Pamięci Narodowej czy partyjnych z zasobu archiwów państwowych.
Prowokacja czy głupi żart?
POLECAMY
Artykuł

Prowokacja czy głupi żart?

Autor: Tomasz Kurpierz
27 października 1981 r. przed południem na plac w pobliżu głównego wejścia do kopalni „Sosnowiec” w Sosnowcu podjechał samochód (czarna Wołga lub Fiat 125), z którego jakiś mężczyzna w pewnym momencie wyrzucił trzy fiolki.
Prymas Wyszyński wobec Ziem Zachodnich
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Prymas Wyszyński wobec Ziem Zachodnich

Autor: Ks. Dominik Zamiatała
Prymas Polski Stefan Wyszyński interesował się każdym przejawem życia społecznego i religijnego na Ziemiach Zachodnich. Znał je dobrze, również dzięki częstym wizytacjom na tych terenach. I był świadomy roli, którą ma do odegrania Kościół w misji ich scalenia z Ojczyzną.
Raport poufny wojewody poznańskiego Feliksa Widy-Wirskiego z rozmowy z kard. Augustem Hlondem w dniu 7 lutego 1946 r.
WARTO ZAJRZEĆ
Źródło historyczne

Raport poufny wojewody poznańskiego Feliksa Widy-Wirskiego z rozmowy z kard. Augustem Hlondem w dniu 7 lutego 1946 r.

Autor: Elżbieta Wojcieszyk
Dnia 20 lipca 1945 r., po przymusowej tułaczce wojennej, powrócił do Polski Prymas August kard. Wrócił do Poznania, bo w tym mieście podobnie jak przed II wojną światową mieściła się siedziba prymasa i jednocześnie arcybiskupa gnieźnieńskiego i poznańskiego.
Reakcje na śmierć Józefa Stalina w 1953 roku w województwie białostockim
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Reakcje na śmierć Józefa Stalina w 1953 roku w województwie białostockim

Autor: Waldemar Tyszuk
Śmierć znienawidzonego przez olbrzymią część mieszkańców Białostocczyzny przywódcy ZSRS wywołała w społeczeństwie ożywione dyskusje i rozbudziła nadzieję na zmiany polityczne. Wielu odważyło się na politycznie niepoprawne komentarze, które często przypłacano zwolnieniem z pracy, wydaleniem ze szkoły, aresztem, a nawet więzieniem.
Referendum Ludowe w 1946 r.
TYLKO U NAS
Artykuł

Referendum Ludowe w 1946 r.

Autor: Robert Chrzanowski
Jednym z postanowień konferencji jałtańskiej w lutym 1945 r. było utworzenie w Polsce Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej, który miał w swoim składzie zgromadzić członków władz emigracyjnych w Londynie oraz władz komunistycznych tworzonych pod osłoną Armii Czerwonej na ziemiach polskich.
Referendum w cieniu sowieckich bagnetów
POLECAMY
Artykuł

Referendum w cieniu sowieckich bagnetów

Autor: Krzysztof Pawluczuk
30 czerwca 1946 r. odbyło się w Polsce tzw. referendum ludowe. Polska Partia Robotnicza sięgnęła po ideę zorganizowania takiego głosowania, gdyż pozwalało odsunąć właściwe wybory do Sejmu Ustawodawczego. Referendum miało być także „próbą generalną” realizacji zakrojonych na dużą skalę fałszerstw wyborczych, zgodnie z sowieckim modelem sprawowania rządów.
Rok 1949 – pełnia władzy komunistów
NOWY NUMER BIULETYNU IPN
Artykuł

Rok 1949 – pełnia władzy komunistów

Autor: Filip Musiał
Od zajęcia polskich Kresów mijało pięć lat, od kapitulacji niemieckiej III Rzeszy – cztery lata, od sfałszowanych wyborów – dwa. Roku 1949 nie uznaje się za przełomowy w dziejach „ludowej” Polski, ale był on czasem wyjątkowym – pierwszym rokiem, w który komuniści wchodzili, mając już w pełni uporządkowaną sferę polityczną.
Rozkład
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

Rozkład

Autor: Włodzimierz Suleja
W czasie ofensywy propagandowej, podjętej przez władzę po wprowadzeniu stanu wojennego, niezwykle wyraźnie eksponowano tezę, iż nadzwyczajne środki umożliwią przełamanie stanu kryzysu gospodarczego. Istotnie, w 1982 r. zdołano poprawić równowagę rynkową, ale działo się to nie dzięki wzrostowi produkcji, lecz z powodu gwałtownego – aż o 1/3 – obniżenia stopy życiowej społeczeństwa.
Rozliczenia w rękach komunistów
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Rozliczenia w rękach komunistów

Autor: Bożena Witowicz
W procesie norymberskim skazana została jedynie niewielka liczba nazistowskich zbrodniarzy wojennych. Ostatecznie poszkodowane kraje postanowiły osądzić odpowiedzialnych za działania niemieckiego systemu we własnym zakresie. Ze strony podporządkowanego komunistom państwa polskiego zająć się tym miał Najwyższy Trybunał Narodowy.
Rozliczenie rządzących. Wybory z 4 czerwca 1989 r. w województwie katowickim
TYLKO U NAS
Artykuł

Rozliczenie rządzących. Wybory z 4 czerwca 1989 r. w województwie katowickim

Autor: Adam Dziuba
W 1988 r. pogłębiła się zapaść gospodarcza, a Polską wstrząsnęły dwie strajkowe fale zorganizowane pod sztandarem „Solidarności”. Kierownicze gremia rządzącej krajem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej były świadome, że destabilizacja i wybuch buntu społecznego to kwestia najbliższego czasu.
Rozliczeniowe komisje
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Rozliczeniowe komisje

Autor: Diana Maksimiuk
Rok 1956 stał się symbolem końca okresu stalinowskiego w Polsce. Wymownym akordem zamykającym tę epokę w obszarze wymiaru sprawiedliwości były m.in. próby znalezienia i rozliczenia wszystkich winnych powojennych represji sądowych, których ostrze wymierzono w przeciwników politycznych władzy ludowej.
Rozmowy na Zawracie
TYLKO U NAS

Rozmowy na Zawracie

Autor: Tomasz Kozłowski
Negocjacje między komunistycznymi władzami a kierownictwem „Solidarności” w Magdalence są jednym z najbardziej znanych epizodów w najnowszej historii Polski. Mało kto pamięta, że pierwsze rozmowy między Kiszczakiem a Wałęsą odbywały się na warszawskim Mokotowie, w willi na ulicy Zawrat.
Seks, komuna i donosy. Wychowanie nowego człowieka w Związku Sowieckim
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Seks, komuna i donosy. Wychowanie nowego człowieka w Związku Sowieckim

Autor: Mirosław Szumiło
Każda rewolucja społeczna, burząca stary porządek, szukała poparcia przede wszystkim wśród młodzieży. Przywódca bolszewików Włodzimierz Lenin wielokrotnie podkreślał, że nowy ustrój – komunizm – zostanie zbudowany przez nowe pokolenie wychowane w duchu komunistycznym.
Sfałszowane wybory do Sejmu 19 stycznia 1947 r. w województwie kieleckim
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Sfałszowane wybory do Sejmu 19 stycznia 1947 r. w województwie kieleckim

Autor: Marzena Grosicka
Najważniejsze fałszerstwo dokonane przez komunistów miało miejsce w styczniu 1947 r. Zostało ono przygotowane równie starannie jak referendum. W województwie kieleckim jeszcze przed wyborami zdecydowana większość mieszkańców została pozbawiona możliwości poparcia opozycyjnej partii. Głosowanie było tylko formalnością.
Sierpień ’80
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

Sierpień ’80

Autor: Włodzimierz Suleja
Wizyta papieska z roku 1979 nie wywołała natychmiastowych skutków. Z pozoru życie, po czerwcowej euforii, wróciło do tradycyjnych, utartych kolein. Ekipie partyjno-rządowej wciąż wydawało się, że zdoła przeczekać najgorsze.
Sierpień ’80 w Gdańsku
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Sierpień ’80 w Gdańsku

Autor: Arkadiusz Kazański
O wybuchu strajku w Gdańsku przesądziło to, że na pięć miesięcy przed przejściem na emeryturę, 7 sierpnia 1980 r., zwolniono z pracy w Stoczni Gdańskiej im. Lenina Annę Walentynowicz, zasłużoną i uczciwą pracownicę, odznaczoną wcześniej Brązowym, Srebrnym, a w 1979 r. Złotym Krzyżem Zasługi.
Socjaliści z „Czerwonego Zagłębia” w latach 1945-1948
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Socjaliści z „Czerwonego Zagłębia” w latach 1945-1948

Autor: Adam Dziuba
Polska Zjednoczona Partia Robotnicza chętnie odwoływała się do etosu „Czerwonego Zagłębia”, co miało sugerować, że przemysłowy region rozciągający się od Sosnowca po Zawiercie w I połowie XX w. znajdował się pod przemożnym wpływem komunistów.
Solidarność jako samoograniczające się powstanie
NOWY NUMER BIULETYNU IPN
Artykuł

Solidarność jako samoograniczające się powstanie

Autor: Krzysztof Brzechczyn
Solidarność powstała na fali lipcowo-wrześniowych strajków, które latem 1980 r. objęły całą Polskę. Wprawdzie bezpośrednią ich przyczyną było wprowadzenie na początku lipca podwyżek cen wędlin i mięsa, ale postulaty protestujących wychodziły poza kwestie czysto bytowe.
Sowiecka okupacja
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Sowiecka okupacja

Autor: Elżbieta Pietrzyk-Dąbrowska
Rok 1945 przyniósł Polakom wiele rozczarowań. Sowieccy „wyzwoliciele” zamiast niepodległości, przynieśli bowiem terror i bezprawie.
Spojrzeć w oczy klęsce. Komuniści po wyborach w czerwcu 1989 r.
TYLKO U NAS
Artykuł

Spojrzeć w oczy klęsce. Komuniści po wyborach w czerwcu 1989 r.

Autor: Tomasz Kozłowski
W czerwcu 1989 r. komuniści ponieśli klęskę w częściowo wolnych wyborach do parlamentu. Pięć dni później premier i członek Biura Politycznego Mieczysław Rakowski musiał stanąć naprzeciw swoich kolegów z rządu, aby wyjaśnić, jak mogło dojść do takiej porażki.
Społeczeństwo „małej stabilizacji”
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

Społeczeństwo „małej stabilizacji”

Autor: Adam Dziurok
Społeczeństwo, doświadczone terrorem okresu stalinowskiego, doceniało powiew swobody. Na fali październikowej „odwilży” zezwolono na przyjazdy ludności polskiej ze Związku Sowieckiego oraz kontrolowaną emigrację do Niemiec.
Sprzeciw kobiet wobec kolektywizacji wsi i sowieckim represjom
POLECAMY
Artykuł

Sprzeciw kobiet wobec kolektywizacji wsi i sowieckim represjom

Autor: Marcin Markiewicz
Lata 1948–1956 to najdramatyczniejszy okres w powojennej historii polskiej wsi. Prowadzona wówczas kolektywizacja rolnictwa miała upodobnić polską wieś do sowieckiej, co budziło opór większości wiejskiej społeczności. Warto pamiętać o roli, jaką w sprzeciwie tym odegrały kobiety.
Sprzeciw wobec zmian konstytucji PRL. Narodziny jawnej opozycji antykomunistycznej
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Sprzeciw wobec zmian konstytucji PRL. Narodziny jawnej opozycji antykomunistycznej

Autor: Cecylia Kuta
Poprawki do ustawy zasadniczej, które teoretycznie potwierdzały jedynie stan faktyczny – dominację PZPR i zależność Polski od Związku Sowieckiego – zmobilizowały do działania ludzi krytycznych wobec systemu. Tak w połowie lat siedemdziesiątych narodziła się w PRL zorganizowana opozycja.
Stabilizacja w PZPR
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

Stabilizacja w PZPR

Autor: Adam Dziurok
Władysław Gomułka swoim coraz bardziej apodyktycznym stylem rządzenia zrażał do siebie kolejne środowiska. Z elit władzy usuwano systematycznie osoby kojarzone z nurtem reformatorskim w PZPR, a postępujące ograniczenia w sferze działalności kulturalnej wywołały poważne zaniepokojenie środowisk inteligenckich.
Stalinowski tandem. Dole i niedole białostockich sekretarzy KW PZPR
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Stalinowski tandem. Dole i niedole białostockich sekretarzy KW PZPR

Autor: Marcin Markiewicz
Podczas odwilży politycznej w 1956 r. stalinizm w Białymstoku utożsamiano z dwiema postaciami: I sekretarzem Komitetu Wojewódzkiego PZPR Janem Jabłońskim oraz jego akolitą, II sekretarzem KW Stanisławem Kudłą. Obaj uchodzili za przedstawicieli partyjnego betonu hamującego procesy demokratyzacyjne. Na ich odejście czekało z utęsknieniem zarówno społeczeństwo, jak i część miejscowego aparatu partyjnego przychylna liberalizacji systemu.
Strajkowe lato 1945 roku w „Czerwonym Zagłębiu”
TYLKO U NAS
Artykuł

Strajkowe lato 1945 roku w „Czerwonym Zagłębiu”

Autor: Tomasz Gonet
Latem 1945 r. przez Zagłębie Dąbrowskie przetoczyła się fala strajków. Masowe protesty zagłębiowskich robotników i ich rodzin wymierzone były zarówno przeciwko ciężkim warunkom materialnym, jak i tworzonej przez komunistów nowej rzeczywistości politycznej.
Struktura organizacyjna Komunistycznej Partii Robotniczej Polski
POLECAMY
Artykuł

Struktura organizacyjna Komunistycznej Partii Robotniczej Polski

Autor: Elżbieta Kowalczyk
Komunistyczna Partia Robotnicza Polski powstała z połącznia dwóch radykalnie lewicowych ugrupowań politycznych, istniejących na ziemiach polskich pod zaborami. Były to Socjal-Demokracja Królestwa Polskiego i Litwy (SDKPiL) oraz Polska Partia Socjalistyczna-Lewica (PPS-Lewica).
Szkoleniem partyjnym w brak czujności. I kiełbasę
TYLKO U NAS
Artykuł

Szkoleniem partyjnym w brak czujności. I kiełbasę

Autor: Andrzej Boboli
Narzucony Polsce po II wojnie światowej ustrój przyniósł ze sobą nowe, nieznane do tej pory Polakom, osobliwości. Jedne groźne, inne zadziwiające, jeszcze inne po prostu śmieszne.
Szycie historii partii na miarę sowiecką
TYLKO U NAS
Artykuł

Szycie historii partii na miarę sowiecką

Autor: Elżbieta Kowalczyk
Po drugiej wojnie światowej na ziemiach polskich działacze spod znaku (niszowej wówczas) Polskiej Partii Robotniczej zaczęli z pomocą Związku Sowieckiego tworzyć podwaliny nowego ustroju politycznego i gospodarczego. Ten nowy porządek, co warto podkreślić, był obcy dla kultury i mentalności polskiego społeczeństwa.
poprzednia < 1 3 następna >
TEKSTY
TEMATY
Biblioteka cyfrowa
Audio/Video
English content
Księgarnia
Aktualności
Autorzy
O nas
Kontakt
Edukacja
postacie IPN
Spotkasz ich na Przystanku Historia
Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)
Dowiedz się więcej
Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.
IPN
Copyright © 2026 Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Wszelkie prawa zastrzeżone. ISSN 2719-8510