Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

Sprawa polska – od nieistnienia do warunku pokoju europejskiego
Artykuł

Sprawa polska – od nieistnienia do warunku pokoju europejskiego

Autor: Marek Gałęzowski
Kiedy wybuchła I wojna światowa, Michał Sokolnicki, jeden ze współpracowników Józefa Piłsudskiego, zapisał: „Nikt na całym świecie Polski nie chce”.
Stanisław Długosz „Tetera”

Stanisław Długosz „Tetera”

Autor: Krzysztof Karol Daszyk
Historia krótkiego życia Stanisława Długosza „Tetery” – młodego poety legionisty, podporucznika I Brygady Legionów Polskich.
Stanisław Michałowski – wzór urzędnika II RP
Biogram / Biografia

Stanisław Michałowski – wzór urzędnika II RP

Autor: Jarosław Wasilewski
Jednym z najważniejszych zadań, przed którą stanęła u progu swego odrodzenia II Rzeczypospolita, było zbudowanie sprawnej administracji opartej na kompetentnej kadrze urzędników. Wzorem dla zaczynających tę niełatwą karierę mógł być Stanisław Michałowski.
Starania Polaków z Wileńszczyzny o włączenie ich ziem do Polski w 1919 roku
Artykuł

Starania Polaków z Wileńszczyzny o włączenie ich ziem do Polski w 1919 roku

Autor: Jarosław Wasilewski
Jednym z czynników, które przesądziły o porażce koncepcji federacyjnej Józefa Piłsudskiego – próby odbudowania Rzeczypospolitej w formule wieloetnicznej – stało się dążenie Polaków b. Wielkiego Księstwa Litewskiego do włączenia swoich małych ojczyzn do odradzającego się państwa etnicznie polskiego.
Stefan August Macko (1899–1967). Żołnierz, pedagog, świadek historii
Artykuł

Stefan August Macko (1899–1967). Żołnierz, pedagog, świadek historii

Autor: Sebastian Pilarski
Profesor Stefan Macko, żołnierz Legionów Polskich, wybitny botanik, wieloletni wykładowca Uniwersytetu Wrocławskiego, jeden z pomysłodawców utworzenia Karkonoskiego Parku Narodowego, pozostawił po sobie zbiór fotografii dokumentujących czyn niepodległościowy z lat 1915–1920.
Symbol narodowej wolności
Artykuł

Symbol narodowej wolności

Autor: Robert Buliński
W zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej przechowywana jest cenna pamiątka z czasu I wojny światowej: biało-czerwona kokarda, która była noszona 3 maja 1916 r. podczas wielkiej demonstracji narodowej w Warszawie.
Szletyńscy i Wocalewscy Historia dwóch niezwykłych łódzkich rodów
Artykuł

Szletyńscy i Wocalewscy Historia dwóch niezwykłych łódzkich rodów

Autor: Tomasz Toborek
Małżeństwo Stefana Szletyńskiego i Jadwigi Wocalewskiej połączyło ze sobą w 1923 r. dwie łódzkie rodziny o wspaniałych patriotycznych tradycjach. Ich losy zawsze były związane z walką o wolną Polskę, począwszy od legionowych walk o niepodległość, aż po powojenną młodzieżową konspirację.
Sztuka i architektura Niepodległej
Artykuł

Sztuka i architektura Niepodległej

Autor: Maria Chodyko
Kiedy Polska odzyskiwała niepodległość, historia sztuki formowała się jako dyscyplina akademicka oparta na heglowskiej tezie o manifestowaniu się w historii „ducha dziejów”, który przejawiając się w dojrzałej postaci jako „duch narodowy”, przybiera formy charakterystyczne dla danej społeczności.
Śladem Napoleońskich orłów
Artykuł

Śladem Napoleońskich orłów

Autor: Włodzimierz Suleja
Już w dwa lata po ostatnim traktacie rozbiorowym biały orzeł szybował śladem napoleońskich orłów. Za sprawą cesarza Francuzów pojawiła się sposobność, by odrodzić polską państwowość.
Ślązak i Polak Wojciech Korfanty (1873–1939)
Biogram / Biografia

Ślązak i Polak Wojciech Korfanty (1873–1939)

Autor: Sebastian Rosenbaum, Mirosław Węcki
Wojciech Korfanty stał się znany od pierwszych chwil swej publicznej aktywności w początkach XX w. Jednak to walka o Górny Śląsk, toczona w latach 1919–1921 metodami pokojowymi i zbrojnymi, uczyniła z niego żywą legendę.
Święto Żołnierza
Artykuł

Święto Żołnierza

Autor: Elżbieta Strzeszewska
15 sierpnia, w rocznicę Bitwy Warszawskiej 1920 r., obchodzimy Święto Wojska Polskiego. Ustanowione 30 lipca 1992 r., nawiązuje ono do tradycji II Rzeczypospolitej, do roku 1923 r., w którym gen. Stanisław Szeptycki wydał rozkaz nr 126 wprowadzający Święto Żołnierza i szczegółowo regulujący jego przebieg.
Tadeusz Gwiazdoski – dyplomata pozostający w cieniu
Biogram / Biografia

Tadeusz Gwiazdoski – dyplomata pozostający w cieniu

Autor: Kinga Czechowska
Jego ojciec Wiktor Grosstern był powstańcem styczniowym i uznanym lekarzem, ordynatorem Szpitala Starozakonnych w Warszawie. Starszy o dwa lata brat Stefan Grostern (już przez jedno „s”) został ważnym warszawskim dziennikarzem. Obaj wciąż czekają na swoje miejsce w historiografii.
Teczka „Przechowywać trwale” z Wojskowego Biura Historycznego, czyli spór o „Pierwszą Brygadę”
Artykuł

Teczka „Przechowywać trwale” z Wojskowego Biura Historycznego, czyli spór o „Pierwszą Brygadę”

Autor: Kinga Hałacińska
W 1918 r. cała Polska jak długa i szeroka rozbrzmiewała melodią, która wówczas zyskała nazwę „My, Pierwsza Brygada”. Usłyszał ją nawet wracający z Magdeburga Józef Piłsudski, gdy wychylił się z okna wagonu kolejowego. Kilka lat później anonimowy charakter utworu stał się zarzewiem sporu między dwoma domniemanymi autorami i dawnymi oficerami Legionów – Andrzejem Hałacińskim i Tadeuszem Biernackim.
Traktat, który nie zadowalał żadnej ze stron
Artykuł

Traktat, który nie zadowalał żadnej ze stron

Autor: Katarzyna Łysak
Umowa podpisana w marcu 1921 r. w Rydze kończyła formalnie wojnę polsko-bolszewicką i ustalała granicę między Polską a Rosją Sowiecką.
Trzecie – zwycięskie – powstanie śląskie
Artykuł

Trzecie – zwycięskie – powstanie śląskie

Autor: Michał Wenklar
W nocy z 2 na 3 maja 1921 r. wyleciało w powietrze siedem mostów na liniach kolejowych i drogowych łączących prawobrzeżną część Górnego Śląska z resztą rejencji opolskiej i państwem niemieckim. Rozpoczęło się III powstanie śląskie, ostatni akt walki o korzystny dla Polski podział tych ziem.
Tworzenie państwa: rok pierwszy
Recenzja

Tworzenie państwa: rok pierwszy

Autor: Artur Kuprianis
Wśród prac prof. Andrzeja Chwalby opisujących proces odzyskiwania niepodległości przez Polskę, książka 1919. Pierwszy rok wolności jest pozycją wyjątkową.
U progu Wielkiej Wojny
Artykuł

U progu Wielkiej Wojny

Autor: Maciej Zakrzewski
28 lipca 1914 r. Austro-Węgry, na skutek zamachu w Sarajewie na arcyksięcia Franciszka Ferdynanda, wypowiedziały wojnę Serbii. To był początek międzynarodowego domina. W ciągu kilku najbliższych dni rozpętała się I wojna światowa. Dla Europy był to początek jednego z najkrwawszych konfliktów, dla Polaków znajdujących się od prawie od 120 lat w niewoli, nastała szansa.
Układy i sojusze
Artykuł

Układy i sojusze

Autor: Włodzimierz Suleja
W okresie premierostwa Grabskiego rozpoczęła się, wywołana przez stronę niemiecką, tzw. wojna celna. Na Kresach zaś doszło do znacznego zaognienia sytuacji, zwłaszcza po ograniczeniu praw językowych Ukraińców w 1924 r. przez wprowadzenie szkoły dwujęzycznej (utrakwistycznej). Pogorszyło się tym samym bezpieczeństwo Polski, wyznaczone systemem układów i sojuszy.
Upamiętnienie Ferdynanda Focha w polskiej przestrzeni publicznej
Artykuł

Upamiętnienie Ferdynanda Focha w polskiej przestrzeni publicznej

Autor: Konrad Białecki
Zasługi Ferdynanda Focha dla „sprawy polskiej” zarówno w trakcie I wojny światowej, jak i po jej zakończeniu, wywoływały w ówczesnych mieszkańcach naszego kraju naturalną chęć wyrażenia wdzięczności.
Ustroju państwa wizja Józefa Piłsudskiego
Artykuł

Ustroju państwa wizja Józefa Piłsudskiego

Autor: Marta Marcinkiewicz
Konstytucja z 23 kwietnia 1935 r. jak rzadko które wydarzenie lub akt prawny w historii Polski, budzi emocje i kontrowersje zarówno wśród historyków, prawników, jak i polityków. Przez lata jednak, zamiast prowadzić poważną polemikę, używano jednoznacznie negatywnych epitetów: antydemokratyczna, autorytarna, burżuazyjna, faszystowska, co jakąkolwiek dyskusję z góry czyniło bezcelową.
Utrata niepodległości
Artykuł

Utrata niepodległości

Autor: Marek Gałęzowski
Po zakończeniu konferencji teherańskiej Brytyjczycy nieustannie naciskali na rząd RP, żeby uznał linię Curzona za wschodnią granicę Polski.
W drodze do Ojczyzny. Polskie oddziały wojskowe w Chinach 1918-1920
Artykuł

W drodze do Ojczyzny. Polskie oddziały wojskowe w Chinach 1918-1920

Autor: Janusz Wróbel
Pod koniec I wojny światowej otworzyły się przed Polakami nowe możliwości realizacji marzenia o odbudowie własnego państwa. Z nadarzającej się szansy skorzystali Polacy rozsiani na całym świecie. Polskie oddziały wojskowe pojawiły się nawet w dalekich Chinach.
W Jałcie przegraliśmy II wojnę światową
Wywiad

W Jałcie przegraliśmy II wojnę światową

Autor: Henryk Głębocki, Maciej Kwaśniewski
Czy alianci nas zdradzili? O co walczył Stalin? Czy można było zatrzymać bieg zdarzeń? Jak podsłuchy w pałacach Jałty i hollywoodzkie filmy sprzyjały Stalinowi? Czy III wojna światowa była realna? Jak długo trwała Jałta? – Z dr. hab. Henrykiem Głębockim, historykiem z Uniwersytetu Jagiellońskiego i pracownikiem Instytutu Pamięci Narodowej rozmawia Maciej Kwaśniewski.
W Wersalu i Wilnie
Artykuł

W Wersalu i Wilnie

Autor: Włodzimierz Suleja
W momencie, gdy na froncie wielkopolskim siły niemieckie sposobiły się do zdecydowanego natarcia, w stolicy Francji 18 stycznia 1919 r., w rocznicę proklamowania cesarstwa niemieckiego, zebrała się konferencja pokojowa.
Walenty Wójcik

Walenty Wójcik

Autor: Mariusz Kolmasiak
Wierny Wójcik, król żandarmów belwederskich, ulubiony przez Józefa Piłsudskiego wachmistrz z ochrony Belwederu – chorąży Walenty Wójcik doczekał się wielu określeń wynikających z pełnienia obowiązków u najważniejszej osoby międzywojennej Polski. Od wczesnych lat angażował się w działalność niepodległościową, walczył w Legionach Polskich. Po odrodzeniu Rzeczypospolitej wciąż służył Ojczyźnie. W 1922 r. został przydzielony do ochrony Józefa Piłsudskiego i przez 12 lat był jego przybocznym i zaufanym towarzyszem podczas wielu oficjalnych i prywatnych spotkań.
Walki o Lwów i w Galicji Wschodniej
Artykuł

Walki o Lwów i w Galicji Wschodniej

Autor: Artur Ochał
Konflikt polsko-ukraiński o Galicję Wschodnią rozpoczął się w mglisty poranek 1 listopada 1918 r., gdy polskich mieszkańców Lwowa zaskoczył widok błękitno-żółtej flagi zatkniętej na wieży ratusza oraz ukraińskich patroli wojskowych przemierzających ulice miasta.
Wiek niewoli
Artykuł

Wiek niewoli

Autor: Marek Gałęzowski
Proces przezwyciężania kryzysu politycznego Rzeczypospolitej w XVIII w., zapoczątkowany reformami Sejmu Czteroletniego i zwieńczony Konstytucją 3 maja, został przekreślony w 1792 r. Polscy przeciwnicy reform zawiązali konfederację w Targowicy i wezwali carycę Rosji Katarzynę II, by obaliła konstytucję uchwaloną przez suwerenne władze polskie.
Wileńszczyzna. Inkorporacja zamiast federacji
Artykuł

Wileńszczyzna. Inkorporacja zamiast federacji

Autor: Maciej Zakrzewski
Mało kto dziś pamięta, że istniało kiedyś państwo Litwa Środkowa, które zakończyło swój krótkotrwały żywot w roku 1922.
Wilhelm Wyrwiński „Wilk”, Zygmunt Wiktor Bobrowski „Zdzisław”

Wilhelm Wyrwiński „Wilk”, Zygmunt Wiktor Bobrowski „Zdzisław”

Autor: Marek Gałęzowski
Wilhelm Wyrwiński „Wilk” urodził się 30 grudnia 1882 r. Studiował na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. W 1908 r. wstąpił do Związku Walki Czynnej, a trzy lata później zaczął działać w Związku Strzeleckim. Zygmunt Wiktor Bobrowski „Zdzisław” przyszedł na świat 17 października 1885 r. Ukończył Szkołę Mechaniczno-Techniczną Hipolita Wawelberga i Stanisława Rotwanda. W 1904 r. wstąpił do Polskiej Partii Socjalistycznej. 19 czerwca 1906 r. za udział w ruchu socjalistycznym został aresztowany przez Rosjan, uwięziony na Pawiaku, a następnie zesłany w 1907 r. na dwa lata do guberni wiackiej, skąd zbiegł.
Witold Pilecki mniej znany
Biogram / Biografia

Witold Pilecki mniej znany

Autor: Jarosław Wróblewski
O Witoldzie Pileckim napisano wiele książek w Polsce i za granicą. Był znany ze swojego niespotykanego bohaterstwa – głównie jako ochotnik do niemieckiego obozu zagłady KL Auschwitz. Dotknęło go też wiele innych życiowych doświadczeń. Pochylmy się nad kilkoma mniej znanymi fragmentami jego biografii, które ukazują bogatą osobowość i twardy charakter jednego z najdzielniejszych Polaków.
Wkład Romana Dmowskiego w odzyskanie niepodległości
Artykuł

Wkład Romana Dmowskiego w odzyskanie niepodległości

Autor: Krzysztof Kawalec
Dmowski miał pełne prawo uważać Polskę Odrodzoną – państwo, którego kształt precyzyjnie określił i do którego stworzenia wytrwale dążył – za własne dzieło.
Wojciech Józef Gromczyński

Wojciech Józef Gromczyński

Autor: Tomasz Dziki
Wojciech Gromczyński urodził się 22 kwietnia 1861 r. w Warszawie, a jego chrzest odbył się 21 czerwca 1863 r. Ceremonię zorganizowano w warszawskiej Parafii Rzymskokatolickiej św. Andrzeja Apostoła (obecnie ulica Chłodna 9). Ochrzczony został razem z siostrą Pelagią, urodzoną 28 maja 1863 r., która zmarła w niemowlęctwie (16 grudnia 1863 r.). Na chrzcie świętym otrzymał imiona: Wojciech Józef. Jego rodzicami byli Maksymilian i Barbara.
Wojciech Korfanty – W Poznaniu, Warszawie, na Górnym Śląsku (1918-1919)
Artykuł

Wojciech Korfanty – W Poznaniu, Warszawie, na Górnym Śląsku (1918-1919)

Autor: Grzegorz Bębnik, Sebastian Rosenbaum, Mirosław Węcki
Prawdopodobnie 11 listopada 1918 r. Korfanty wraz z rodziną opuścił Berlin, gdy w Compiègne podpisano zawieszenie broni, kończące walki I wojny światowej. Znów był aktywnym graczem, jak kilka lat wcześniej.
Wojciech Korfanty jako parlamentarzysta
Artykuł

Wojciech Korfanty jako parlamentarzysta

Autor: Sebastian Rosenbaum, Mirosław Węcki
Jednym z głównych atrybutów autonomii województwa śląskiego w okresie międzywojennym był Sejm Śląski. W latach 1922-1929 na głównego gracza na forum tego lokalnego parlamentu wyrósł Wojciech Korfanty – były polski komisarz plebiscytowy i dyktator III powstania śląskiego.
Wojciech Ziembiński. Zachować pamięć
Artykuł

Wojciech Ziembiński. Zachować pamięć

Autor: Paweł Tomasik
Jedna z najważniejszych postaci opozycji niepodległościowej w PRL. Uważał, że wierność tradycji i historia odgrywają w życiu narodu fundamentalną rolę, a jej znajomość ma decydujące znaczenie dla przetrwania narodu w realiach PRL, a w dalszej perspektywie – dla odzyskania niepodległości.
Wojna o Małopolskę (Galicję) Wschodnią w 1920 roku
Artykuł

Wojna o Małopolskę (Galicję) Wschodnią w 1920 roku

Autor: Paweł Naleźniak
Przegrana 5 czerwca 1920 r. bitwa pod Samhorodkiem, Ozierną i Śnieżną przesądziła o niepowodzeniu tzw. operacji kijowskiej, której celem było stworzenie nad Dnieprem państwa ukraińskiego.
Wojna polsko-bolszewicka
Artykuł

Wojna polsko-bolszewicka

Autor: Marek Gałęzowski
Walka o kształt odzyskanego państwa stanowiła zasadniczą treść działalności polskich władz w pierwszych latach po odzyskaniu niepodległości. W sprawie przebiegu wschodniej granicy Polski, ze względu na toczącą się tam wojnę, nie można było czekać na decyzje dyplomatyczne. Ostatecznie jej los rozstrzygnąć się miał na polach bitew, a nie w politurze gabinetów.
Wokół symboli narodowych i Święta Trzeciego Maja
Artykuł

Wokół symboli narodowych i Święta Trzeciego Maja

Autor: Filip Musiał
Początek maja przynosi aż trzy święta państwowe – Święto Pracy, formalnie – Międzynarodowy Dzień Solidarności Ludzi Pracy i znacznie ważniejsze z perspektywy tradycji niepodległościowej – Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej, a także Święto Narodowe Trzeciego Maja.
Wolność – fundament polskiej tożsamości
Artykuł

Wolność – fundament polskiej tożsamości

Autor: Filip Musiał
Utrata niepodległości przez Polskę w 1795 r. rozpoczęła trwające ponad wiek starania o jej przywrócenie. Przyjmując, że pokolenie rodzi się co trzydzieści lat, pod zaborami żyły cztery pokolenia naszych przodków… A mimo to polska tożsamość, nasza tradycja i kultura przetrwały.
Wolność tragiczna i wspólnota polskiego losu. Kazimierz Wierzyński (1894–1969)
Artykuł

Wolność tragiczna i wspólnota polskiego losu. Kazimierz Wierzyński (1894–1969)

Autor: Marek Klecel
Wierzyński należał do tego pierwszego szczęśliwego pokolenia pisarzy, którzy doczekali odzyskania upragnionej niepodległości. Część z nich, jak właśnie on, brała także czynny udział w jej ponownym zdobywaniu w czasie I wojny światowej.
Wróg Niemiec, przyjaciel Polaków
Biogram / Biografia

Wróg Niemiec, przyjaciel Polaków

Autor: Michał Wenklar
Bez przesady można stwierdzić, że Ferdynand Foch odegrał kluczową rolę w zwycięstwie strony alianckiej na froncie zachodnim I wojny światowej.
Wszystkie barwy życia. Zofia Niewiarowska (1887–1940)
Artykuł

Wszystkie barwy życia. Zofia Niewiarowska (1887–1940)

Autor: Piotr Orzechowski
Ślub sanitariuszki Zofii Krauze z lekarzem 2. Pułku Strzelców Polskich, Marianem Niewiarowskim (w kościele w Rohaczowie, 7 I 1918), błogosławił ks. Tadeusz Jachimowski, późniejszy dziekan Wojska Polskiego na Wschodzie, naczelny kapelan ZWZ i AK. Świadkami byli płk Lucjan Żeligowski oraz kpt. Werner.
Wyzwolenie Krakowa, Galicji i Śląska Cieszyńskiego
Artykuł

Wyzwolenie Krakowa, Galicji i Śląska Cieszyńskiego

Autor: Marcin Chorązki
Z inicjatywy polityków socjalistycznych, ludowych i narodowych 28 października 1918 r. powołało w Krakowie Polską Komisję Likwidacyjną. Postawiła sobie za cel przejęcie z rąk austriackich władzy w Galicji i na Śląsku Cieszyńskim.
Z Boga ordynansu Konfederacja Barska (1768-1772)
Artykuł

Z Boga ordynansu Konfederacja Barska (1768-1772)

Autor: Piotr Szubarczyk
Była pierwszym zrywem niepodległościowym i patriotycznym o szczególnie religijnym i narodowym charakterze. W PRL określano ją jako „wsteczny ruch szlachty polskiej, który doprowadził do I rozbioru Polski”. Po rozpadzie sowieckiego komunizmu warto w jej świetle spojrzeć na naszą nowożytną historię.
Zakazane święto reakcji
Artykuł

Zakazane święto reakcji

Autor: Mariusz Żuławnik
„Dzień 11 listopada, jako rocznica odzyskania przez Naród Polski niepodległego bytu państwowego i jako dzień po wsze czasy związany z wielkim imieniem Józefa Piłsudskiego, zwycięskiego Wodza Naczelnego w walkach o wolność Ojczyzny – jest uroczystym Świętem Niepodległości” – głosiła ustawa z 1937 r.
Zamek Królewski w Warszawie
Artykuł

Zamek Królewski w Warszawie

Autor: Piotr Majewski
Nieprzypadkowo Zamek Królewski w Warszawie nazwany został przez współtwórcę koncepcji jego odbudowy i pierwszego dyrektora Aleksandra Gieysztora „dziełem sztuk scalonych”.
Zamordowany obrońca granicy RP
Biogram / Biografia

Zamordowany obrońca granicy RP

Autor: Marcin Krzek-Lubowiecki
Wschodnia granica Rzeczypospolitej zawsze stanowiła strefę zagrożoną. Dlatego szczególne miejsce w szeregach obrońców Polski zajmują ci, którzy na różne sposoby tworzyli tam szańce obrony państwa. Do takich ludzi zalicza się Feliks Olas – jeden ze współtwórców Straży Celnej i Straży Granicznej II RP.
Zanim padły pierwsze strzały
Artykuł

Zanim padły pierwsze strzały

Autor: Adam Pleskaczyński
Gdy 27 grudnia 1918 roku w Poznaniu wybuchło powstanie wszyscy zdawali się być tym faktem zaskoczeni. A przecież w ciągu kilku miesięcy poprzedzających jego wybuch opracowano przynajmniej kilka planów zbrojnej irredenty przeciwko niemieckiemu zaborcy.
Zapisali się w historii Polski. Węgrzy w Legionach
Artykuł

Zapisali się w historii Polski. Węgrzy w Legionach

Autor: Barbara Świtalska-Starzeńska
Podczas uroczystości odsłonięcia pomnika Legionistów Polskich w Budapeszcie w 1935 r. płk Władysław Belina-Prażmowski, były dowódca 1. Pułku Ułanów Legionowych, powiedział do gospodarzy: „Zapisaliście się w historii Polski”.
Zapomniany mecenas odrodzonej Rzeczypospolitej Maurycy Zamoyski (1871–1939)
Biogram / Biografia

Zapomniany mecenas odrodzonej Rzeczypospolitej Maurycy Zamoyski (1871–1939)

Autor: Aneta Mintzberg
Maurycy Ignacy Teodor Klemens Zamoyski, XV ordynat ordynacji Zamoyskich, członek Narodowej Demokracji i Ligi Narodowej, poseł I Dumy Rosyjskiej, współtwórca Macierzy Polskiej miał jedno marzenie – aby Polska stała się krajem niepodległym.
Złoty polski
Artykuł

Złoty polski

Autor: Paweł Głuszek
1 kwietnia 1924 roku rząd Rzeczypospolitej przyjął ustawę, w wyniku której nową walutą w naszym kraju został złoty polski. Rząd Władysława Grabskiego wprowadził tego dnia reformę, która miała powstrzymać szalejącą w Polsce hiperinflację.
Zręby Niepodległej
Artykuł

Zręby Niepodległej

Autor: Włodzimierz Suleja
Wznosiliśmy naszą państwowość jeszcze w czasie Wojny, co najmniej od lata 1915 roku. W jej ostatnim roku w polskie ręce definitywnie przeszło sądownictwo i szkolnictwo. Przygotowywano do pracy kadrę urzędniczą dla wszystkich działów administracji. Dzięki temu w listopadzie 1918 roku byliśmy gotowi.
Zygmunt Radoński „Żarski”

Zygmunt Radoński „Żarski”

Autor: Marek Gałęzowski
Zygmunt Radoński „Żarski” urodził się 30 stycznia 1896 r. w Rzeżewie w powiecie włocławskim. Kształcił się w Szkole Handlowej w Kaliszu, Szkole Handlowej we Włocławku i w Cesarsko-Królewskiej II Wyższej Szkole Realnej w Krakowie.
Żeligowski – nie tylko „bunt”
Biogram / Biografia

Żeligowski – nie tylko „bunt”

Autor: Bożena Witowicz
Był jedną z ważniejszych postaci w historii polskiej wojskowości i w życiu politycznym II Rzeczypospolitej. Pułkownik piechoty w Armii Imperium Rosyjskiego, generał broni Wojska Polskiego, minister spraw wojskowych, poseł na Sejm RP, a po 1939 r., przewodniczący Komisji Wojskowej Rady Narodowej RP – zmarł 9 lipca 1947 r. na emigracji w Wielkiej Brytanii.
Życie polityczne w Polsce pierwszych lat niepodległości
Artykuł

Życie polityczne w Polsce pierwszych lat niepodległości

Autor: Marek Gałęzowski
Jeden z nielicznych elementów życia społecznego, których nie trzeba było budować w Polsce od podstaw, stanowił system partyjny. Poszczególne nurty ideowe tworzyły wcześniej swoje ugrupowania polityczne we wszystkich trzech zaborach.
Życiorys zawikłany. Józef Torwiński (1890–1980)
Biogram / Biografia

Życiorys zawikłany. Józef Torwiński (1890–1980)

Autor: Sebastian Pilarski
Urodził się 19 marca 1890 r. we Lwowie. Tam pobierał nauki w VIII Gimnazjum, po czym wstąpił na Wydział Prawa Uniwersytetu Franciszkańskiego. W 1914 r. złożył wymagane egzaminy państwowe, ale wybuch I wojny światowej uniemożliwił mu podjęcie pracy. Przez rok służył w armii austro-węgierskiej.