Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

„Burza” w Okręgu Radomsko-Kieleckim Armii Krajowej
Artykuł

„Burza” w Okręgu Radomsko-Kieleckim Armii Krajowej

Autor: Marek Jedynak
Rozkaz do akcji „Burza” wydał 20 listopada 1943 r. dowódca Armii Krajowej gen. dyw. Tadeusz Komorowski „Bór”. Wzmożona akcja sabotażowo-dywersyjna miała zostać uruchomiona strefowo w poszczególnych obszarach i okręgach AK w momencie ogólnego odwrotu Niemców.
„Hubal” – legendarny dowódca na Kielecczyźnie
Artykuł

„Hubal” – legendarny dowódca na Kielecczyźnie

Autor: Marek Jedynak
Znakomity kawalerzysta i sportowiec, wytrwały żołnierz, bohater konspiracji powrześniowej lat 1939-1940, der tolle Major, jak go z uznaniem nazywali Niemcy – taki był major Henryk Dobrzański „Hubal” (1897-1940).
„Ostatnie powstanie”. Dodatek prasowy na Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych

„Ostatnie powstanie”. Dodatek prasowy na Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych

Autor: Maciej Korkuć, Michał Wenklar, Dawid Golik, Filip Musiał, Robert Piwko, Marek Jedynak, Krzysztof Pięciak
W dodatku przedstawiona jest ewolucja w kolejnych latach charakteru i warunków działalności podziemia niepodległościowego w Małopolsce i Świętokrzyskiem.
Akcja w Cebrze. Z dziejów walk 2 Pułku Piechoty Legionów AK
Artykuł

Akcja w Cebrze. Z dziejów walk 2 Pułku Piechoty Legionów AK

Autor: Marek Jedynak
W ramach odtwarzania Sił Zbrojnych w Kraju w Inspektoracie Sandomierskim AK zmobilizowany został 2 Pułk Piechoty Legionów Armii Krajowej pod dowództwem majora Antoniego Wiktorowskiego „Kruka”. Partyzancka jednostka (jak i wiele innych), tworząc się z dotychczasowych kompanii konspiracyjnych cierpiała na brak broni, amunicji, sprzętu osobistego, a także furażu i ekwipunku.
Armia Krajowa. Wojsko wolnej Polski

Armia Krajowa. Wojsko wolnej Polski

Dodatek prasowy IPN do tygodnika „Gość Niedzielny” z 25 września 2022 z okazji 80. rocznicy powstania Armii Krajowej
Cichociemny ppor. Rafał Andrzej Niedzielski „Mocny”, „Rafał”
Biogram / Biografia

Cichociemny ppor. Rafał Andrzej Niedzielski „Mocny”, „Rafał”

Autor: Marek Jedynak
Był jednym z najmłodszych spadochroniarzy Armii Krajowej. W dniu skoku do okupowanej Polski miał niespełna 19 lat! Służył w oddziałach dywersyjnych „Wachlarza” i „Kedywu”.

Co wiemy o Obławie Augustowskiej – jej skali, brutalności, rozmowach z rodzinami ofiar? Ilu ludzi zaginęło bez śladu? Kto zamordował Polaków? Jak wyglądał przebieg śledztwa?

Autor: Krzysztof Świątek, Marek Jedynak

Czym była Armia Krajowa? Jaka była jej rola w Polskim Państwie Podziemnym? Czym wyróżniała się spośród innych konspiracyjnych formacji w Polsce i w Europie?

Autor: Filip Musiał, Tomasz Łabuszewski, Dawid Golik, Marek Jedynak
Dodatek historyczny kieleckiej delegatury IPN poświęcony przekształceniu ZWZ w AK (14 lutego 1942 r.)

Dodatek historyczny kieleckiej delegatury IPN poświęcony przekształceniu ZWZ w AK (14 lutego 1942 r.)

Rozkaz podpisany przez gen. Władysława Sikorskiego, naczelnego wodza Polskich Sił Zbrojnych, miał przede wszystkim znaczenie polityczno-wojskowe. Związek Walki Zbrojnej, działający już od listopada 1939 r. na ziemiach polskich pod okupacją niemiecką i sowiecką, był uznawany przez rząd RP za pełnoprawną część Polskich Sił Zbrojnych. 14 lutego 1942 r. organizacji stanowiącej część polskiej armii nadano nową nazwę, oddającą ogólnopolski charakter AK i jej podstawowe cele.
Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej. Dodatek Oddziału IPN w Białymstoku do „Kuriera Porannego” i „Gazety Współczesnej”

Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej. Dodatek Oddziału IPN w Białymstoku do „Kuriera Porannego” i „Gazety Współczesnej”

Autor: Marek Jedynak, Waldemar Tyszuk, Jan Puścian, Diana Maksimiuk, Marcin Markiewicz, Paweł Nowik
Dodatek Oddziału IPN w Białymstoku do „Kuriera Porannego” i „Gazety Współczesnej” przygotowany został w związku 78. rocznicą zbrodni popełnionej na obywatelach polskich - mieszkańcach Ziemi Augustowskiej i Suwalszczyzny.
Kielecczyzna pod okupacją niemiecką w latach 1939–1945: straty osobowe

Kielecczyzna pod okupacją niemiecką w latach 1939–1945: straty osobowe

Autor: Tomasz Domański, Michał Zawisza, Marek Jedynak, Katarzyna Jedynak, Andrzej Jankowski, Leszek Bukowski
Wydawnictwo zawiera dziewięć artykułów omawiających wojenne straty na terenie Kielecczyzny. Historycy opisali m.in. zagładę polskiej inteligencji w tym regionie, zbrodnie niemieckie czy współpracę mieszkańców wsi z oddziałami partyzanckimi Armii Krajowej.
Kto zabił kpr. Andrzeja Paska ps. „Jędrek”?
Artykuł

Kto zabił kpr. Andrzeja Paska ps. „Jędrek”?

Autor: Marek Jedynak
Zgrupowania Partyzanckie AK „Ponury” przeszły do legendy II wojny światowej na Kielecczyźnie. Dużo o nich już napisano, lecz wciąż pozostaje wiele epizodów nieznanych bądź nierozwikłanych.
Kuryer Kielecki. Stan wojenny. Dodatek prasowy Delegatury IPN w Kielcach

Kuryer Kielecki. Stan wojenny. Dodatek prasowy Delegatury IPN w Kielcach

Wydarzenia sprzed 40 lat budzą w odbiorze społecznym wciąż sprzeczne emocje. Co powinniśmy pamiętać o tamtym tragicznym czasie?
Marek Jedynak

Marek Jedynak

Doktor nauk humanistycznych w zakresie historii, absolwent Instytutu Historii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach i studiów podyplomowych z archiwistyki i zarządzania dokumentacją na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. W latach 2008–2017 pracownik Archiwum Delegatury IPN w Kielcach. Następnie główny specjalista w Referacie Badań Historycznych Delegatury Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach oraz współpracownik Studium Polski Podziemnej w Londynie. W latach 2022-2025 dyrektor Oddziału IPN w Białymstoku. W swojej pracy naukowej zajmuje się działalnością Armii Krajowej oraz losami żołnierzy AK po II wojnie światowej w Polsce i na emigracji.
Marian Piotr Sierant „Marian” – prawnik, chemik i badacz dziejów Armii Krajowej
Biogram / Biografia

Marian Piotr Sierant „Marian” – prawnik, chemik i badacz dziejów Armii Krajowej

Autor: Marek Jedynak
Czy weteran Armii Krajowej mógł mieć związek z koncernem produkującym szczepionki na koronawirusa SARS-CoV-2? Wydawałoby się, że to niemożliwe. Tymczasem taki związek zaistniał w przypadku ppor. Mariana Piotra Sieranta.
Mit „bitwy” pod Gruszką należy wreszcie odczarować!
Artykuł

Mit „bitwy” pod Gruszką należy wreszcie odczarować!

Autor: Marek Jedynak
Chociaż od upadku Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej minęło już wiele lat, to na Kielecczyźnie wciąż pokutuje mit powstały w latach sześćdziesiątych XX w. Mit związany wpływowym działaczem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej – „towarzyszem” Mieczysławem Moczarem „Mietkiem” (właśc. Mikołajem Demką).
Najmłodszy kawaler Orderu Wojennego Virtuti Militari
Wspomnienie

Najmłodszy kawaler Orderu Wojennego Virtuti Militari

Autor: Marek Jedynak
To, że w Powstaniu Warszawskim walczyli nastoletni żołnierze, wiemy od dawna. To, że za swoje czyny byli honorowani najwyższymi wojennymi odznaczeniami, wie już nie każdy.

Obława Augustowska przez dziesięciolecia pozostawała poza społeczną świadomością. O tragicznych wydarzeniach z lipca 1945 roku nie wolno było mówić ani pisać – milczenie narzucone przez komunistyczną władzę zamieniło historię w tabu.

Autor: Rafał Dudkiewicz, Marek Jedynak

Panel X

Autor: Elżbieta Galik, Marek Jedynak
Partyzancka akcja na pociąg pod Wólką Plebańską 4 września 1943 roku
Artykuł

Partyzancka akcja na pociąg pod Wólką Plebańską 4 września 1943 roku

Autor: Marek Jedynak
Po sukcesie akcji na powiatowe miasto Końskie nocą z 31 sierpnia na 1 września 1943 r. dowódca II Zgrupowania Zgrupowań Partyzanckich AK „Ponury” – cichociemny ppor. Waldemar Szwiec „Robot” zdecydował się na kolejny śmiały krok.

Po II wojnie władze komunistyczne prześladowały żołnierzy AK; wielu niesprawiedliwie skazano, także na śmierć. Jak potoczyły się ich powojenne losy? Gdzie trafili po przebiciu się na Zachód? Czy przebijali się z bronią w ręku? Jak wyglądały ucieczki z PRL? Czy odnaleźli się w innym świecie? Czy wracali?

Autor: Jędrzej Lipski, Marek Jedynak
Pomnik „Ponurego” w Wąchocku
Artykuł

Pomnik „Ponurego” w Wąchocku

Autor: Marek Jedynak
Na przestrzeni lat kombatanckie Środowisko Świętokrzyskich Zgrupowań Partyzanckich Armii Krajowej „Ponury”–„Nurt” zrealizowało kilkadziesiąt akcji upamiętnienia swoich towarzyszy broni. Były to tablice w kruchtach kościołów lub skromne pomniki.
Pomoc zapisana w źródłach

Pomoc zapisana w źródłach

Autor: Jan Żaryn, Tomasz Domański, Alicja Gontarek, Marek Jedynak, Andrzej Kwaśniewski
Badania naukowe prowadzone w zakresie polskiej pomocy świadczonej Żydom podczas niemieckiej okupacji wyraźnie przekonują, że najwięcej przypadków miało miejsce na wsiach. Tam też najczęściej dochodziło do krwawych represji za pomoc.

Promocja książki "Tatuś Wasz jest w Rosji..." Listy kieleckich katyńczyków. Zasadniczą część zbioru stanowi korespondencja wysłana z sowieckich obozów jenieckich pomiędzy 20 listopada 1939 r. a początkiem kwietnia 1940 r. Publikacja prezentuje źródła stosunkowo rzadko wykorzystywane w badaniach Zbrodni Katyńskiej.

Autor: Marek Jedynak, Marek Jończyk
Prymas Stefan Wyszyński i jego związki z Armią Krajową
Artykuł

Prymas Stefan Wyszyński i jego związki z Armią Krajową

Autor: Marek Jedynak
W biografii Prymasa Tysiąclecia wątek związany z II wojną światową jest mało znany i zazwyczaj odsuwany na dalszy plan. Przypomnijmy zatem, że w okresie okupacji niemieckiej ks. Wyszyński był żołnierzem AK. Także po wojnie nie tylko podtrzymywał on kontakty z przedstawicielami Polskiego Państwa Podziemnego, lecz także wydatnie ich wspierał.
Sierż. Kazimierz Czesław Rybczyński „Sokół” (1909–1943)
Artykuł

Sierż. Kazimierz Czesław Rybczyński „Sokół” (1909–1943)

Autor: Marek Jedynak
Dzisiaj, 75 lat od zakończenia II wojny światowej pamięta się głównie o dowódcach, zdecydowanie rzadziej zaś o szeregowych żołnierzach. A bez nich nie byłoby struktur Polskiego Państwa Podziemnego. Warto zatem przypomnieć postać sierż. Kazimierza Czesława Rybczyńskiego „Sokoła”.
Tadeusz Ignacy Rylski. Fotograf i żołnierz AK
Biogram / Biografia

Tadeusz Ignacy Rylski. Fotograf i żołnierz AK

Autor: Marek Jedynak
W sąsiedztwie Muzeum Narodowego w Kielcach przy pl. Najświętszej Marii Panny 2 mieszkał i pracował zasłużony dla miasta fotografik, współzałożyciel Automobilklubu Kieleckiego i żołnierz Armii Krajowej, Tadeusz Ignacy Rylski.
Współpraca wsi z oddziałami partyzanckimi AK
Artykuł

Współpraca wsi z oddziałami partyzanckimi AK

Autor: Marek Jedynak
Jednym z założeń AK było utworzenie silnych i mobilnych oddziałów dywersyjnych. Ich zadaniem było nasilenie akcji terrorystycznych (tak określano to podczas wojny) przeciwko Niemcom, likwidowanie niemieckich oddziałów i placówek oraz gromadzenie uzbrojenia na czas powstania powszechnego.

Wywiad i kontrwywiad jako element realizacji interesów Państwa walczącego o swą niepodległość. Wywiad i kontrwywiad: Polskiego Państwa Podziemnego oraz podziemia niepodległościowego po rozwiązaniu AK

Autor: Władysław Bułhak, Marek Jedynak, Michał Wenklar, Wojciech Frazik
Związek Wolnego Harcerstwa Polskiego „Szare Polówki”
Artykuł

Związek Wolnego Harcerstwa Polskiego „Szare Polówki”

Autor: Marek Jedynak
Środowiska harcerskie, w których istniały tradycje wyniesione z II RP, próbowały w latach 70. XX wieku sprzeciwiać się komunistycznej ideologii.