Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

<i>Vis</i>, czyli siła. Pistolet VIS wz. 35
POLECAMY
Artykuł

Vis, czyli siła. Pistolet VIS wz. 35

Autor: Ryszard Sodel
Pistolet VIS uznawano za jeden z najlepszych pistoletów wojskowych skonstruowanych w latach trzydziestych XX wieku. Opinię niezawodnego, odpornego na zabrudzenia i trudne warunki eksploatacji w różnych warunkach klimatycznych, od dalekiej północy po piaski pustyni, potwierdziły oceny użytkowników po obu stronach frontu w okresie II wojny światowej.
Adam Stefan Sapieha. Książę kardynał
PAMIĘTAMY
Biogram / Biografia

Adam Stefan Sapieha. Książę kardynał

Autor: Ryszard Sodel
23 lipca 1951 r. w Krakowie zmarł kardynał Adam Stefan Sapieha, nazywany niezłomnym księciem Kościoła.
Akcja „Polowanie”. Nieudany zamach na gubernatora dystryktu warszawskiego Ludwiga Fischera
POLECAMY
Artykuł

Akcja „Polowanie”. Nieudany zamach na gubernatora dystryktu warszawskiego Ludwiga Fischera

Autor: Ryszard Sodel
8 stycznia 1944 r. przeprowadzony został nieudany zamach na gubernatora dystryktu warszawskiego Ludwiga Fischera. Znienawidzony nazista figurował na szczycie listy niemieckich dygnitarzy, mających ponieść śmierć w ramach tzw. akcji „Główki”.
Bitwa o Ankonę
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Bitwa o Ankonę

Autor: Ryszard Sodel
W połowie 1944 r. głównym zadaniem wojsk niemieckich we Włoszech było utrzymanie za wszelką cenę miasta i portu w Ankonie, aby nie zostały one zdobyte przez wojska alianckie. Do walki rzucony został 2. Korpus. 17 lipca 1944 r. rozpoczęła się jedna z chwalebniejszych bitew w jego historii.
Bitwa o Narwik
POLECAMY
Artykuł

Bitwa o Narwik

Autor: Ryszard Sodel
28 maja 1940 r. wojska alianckie po ciężkich walkach z wojskami niemieckimi zdobyły port w Narwiku.
Bitwa pod Osuchami. Wielkie starcie w Puszczy Solskiej
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Bitwa pod Osuchami. Wielkie starcie w Puszczy Solskiej

Autor: Ryszard Sodel
25 czerwca 1944 r. doszło do bitwy pod Osuchami (nad Sopotem), jednej z największych i najkrwawszych bitew partyzanckich, które zostały stoczone na ziemiach polskich w okresie II wojny światowej.
Borys Smysłowski-Holmston
WARTO ZAJRZEĆ
Biogram / Biografia

Borys Smysłowski-Holmston

Autor: Ryszard Sodel
Był jednym z kilku przedstawicieli rosyjskiej białej emigracji, którzy dali o sobie znać w czasie II wojny światowej. Jednak jego nazwisko utrwaliło się w historii tego okresu w sposób szczególny.
Bój pod Huciskiem
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Bój pod Huciskiem

Autor: Ryszard Sodel
30 marca 1940 r. w pobliżu wsi Hucisko doszło do zwycięskiego starcia Oddziału Wydzielonego Wojska Polskiego, dowodzonego przez mjr. Henryka Dobrzańskiego „Hubala”, z 51. batalionem niemieckiej policji porządkowej („Ordnungspolizei” „Orpo”).
Bunt więźniów <i>Sonderkommando</i> w Auschwitz II-Birkenau
POLECAMY
Artykuł

Bunt więźniów Sonderkommando w Auschwitz II-Birkenau

Autor: Ryszard Sodel
W sobotę, 7 października 1944 r., w pogodny jesienny dzień, w obozie koncentracyjnym Auschwitz II-Birkenau, wybuchł bunt więźniów Sonderkommando. Był to akt wyjątkowej odwagi, hartu ducha i heroizmu więźniów, Żydów, którzy pracowali przy obsłudze komór gazowych w obozie koncentracyjnym.
Eugeniusz Gedymin Kaszyński „Zygmunt”
POLECAMY
Biogram / Biografia

Eugeniusz Gedymin Kaszyński „Zygmunt”

Autor: Ryszard Sodel
W marcu 1976 r. zmarł Eugeniusz Gedymin Kaszyński „Zygmunt”, „Nurt”, „Mur”, major rezerwy Wojska Polskiego, żołnierz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie i Armii Krajowej, cichociemny, zastępca Jana Piwnika „Ponurego”.
Generał Stanisław Sosabowski
PAMIĘTAMY
Biogram / Biografia

Generał Stanisław Sosabowski

Autor: Ryszard Sodel
Był działaczem niepodległościowym jeszcze przed I wojną światową. Wojskowy, twórca i dowódca polskiej 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej. Po wojnie pracował jako magazynier, utrzymując żonę i ociemniałego syna, który stracił wzrok w Powstaniu Warszawskim. Zmarł 25 września 1967 r. w Hillingdon (W. Brytania).
Harcmistrz Florian Marciniak. Pierwszy naczelnik Szarych Szeregów
POLECAMY
Artykuł

Harcmistrz Florian Marciniak. Pierwszy naczelnik Szarych Szeregów

Autor: Ryszard Sodel
Prawdopodobnie 20 lutego 1944 r. w obozie koncentracyjnym Gross-Rosen zamordowany został harcmistrz Florian Marciniak „Jerzy Nowak”, „Nowak”, „Krzemień”, „Szary”, „Flo”, pierwszy naczelnik Szarych Szeregów.
Jan Wojciech Kiwerski. Saper, konspirator, partyzant
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Jan Wojciech Kiwerski. Saper, konspirator, partyzant

Autor: Ryszard Sodel
18 kwietnia 1944 r. w niewyjaśnionych okolicznościach zginął ppłk Jan Wojciech Kiwerski „Oliwa”, „Dyrektor”, „Kalinowski”, „Lipiński”, „Rudzki” „Ziomek” – oficer Wojska Polskiego i Armii Krajowej.
Kapitulacja twierdzy Modlin
POLECAMY
Artykuł

Kapitulacja twierdzy Modlin

Autor: Ryszard Sodel
29 września 1939 r. skapitulowała twierdza Modlin. Straty polskie w czasie obrony wyniosły ok. 1300 zabitych, w tym m.in. 50 oficerów i podchorążych.
Kapitulacja Warszawy we wrześniu 1939 roku
POLECAMY
Artykuł

Kapitulacja Warszawy we wrześniu 1939 roku

Autor: Ryszard Sodel
28 września 1939 r., o godzinie 13.15, w dawnej Fabryce Silników Lotniczych Skody na Rakowcu, gen. Tadeusz Kutrzeba i gen. Johannes Blaskowitz podpisali akt kapitulacji Warszawy.
Karabiny powtarzalne Wojska Polskiego w latach 1918-1921
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Karabiny powtarzalne Wojska Polskiego w latach 1918-1921

Autor: Ryszard Sodel
W listopadzie 1918 r. po 123 latach zaborów Polska odzyskała niepodległość pojawiając się ponownie na mapie Europy w wyniku rozpadu państw zaborczych, które przegrały I wojnę światową.
Koniec państwa kaprali. Likwidacja Prus przez Sojuszniczą Aliancką Radę Kontroli Niemiec
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Koniec państwa kaprali. Likwidacja Prus przez Sojuszniczą Aliancką Radę Kontroli Niemiec

Autor: Ryszard Sodel
Ustanowienie nowego porządku europejskiego w rezultacie II wojny światowej było źródłem licznych przekształceń politycznych. Symboliczne znaczenie miała likwidacja przez Sojuszniczą Aliancką Radę Kontroli Niemiec państwowości pruskiej – z polskiego punktu widzenia niewątpliwie spóźniona o kilka stuleci.
Niemiecka kurtuazja. Pancernik „Schleswig-Holstein”
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Niemiecka kurtuazja. Pancernik „Schleswig-Holstein”

Autor: Ryszard Sodel
25 sierpnia 1939 r. pod pretekstem kurtuazyjnej wizyty przypłynął do Gdańska szkolny pancernik „Schleswig-Holstein”.
Pacyfikacja Zamojszczyzny
PAMIĘTAMY
Artykuł

Pacyfikacja Zamojszczyzny

Autor: Ryszard Sodel
W nocy z 27 na 28 listopada 1942 r. rozpoczęła się akcja wysiedlania ludności Zamojszczyzny z jej domów i gospodarstw w ramach niemieckiego Generalnego Planu Wschodniego.
Piotr Apolinary Wilniewczyc
WARTO WIEDZIEĆ
Biogram / Biografia

Piotr Apolinary Wilniewczyc

Autor: Ryszard Sodel
Wspólnie z Janem Skrzypińskim opracował legendarny pistolet ViS wz. 35 i pistolet maszynowy Mors wz. 39. Po II wojnie światowej kierował pracami nad pistoletem maszynowym RAK wz. 1963. Projekt ukończono już po jego śmierci. Piotr Apolinary Wilniewczyc zmarł w Warszawie 23 grudnia 1960 r.
Początek likwidacji getta warszawskiego
POLECAMY
Artykuł

Początek likwidacji getta warszawskiego

Autor: Ryszard Sodel
22 lipca 1942 r. Niemcy przystąpili do likwidacji getta warszawskiego. W ciągu dwóch miesięcy (do 21 września 1942 r.) do obozu zagłady w Treblince wywieziono ok. 254 tys. Żydów, ok. 11 tys. zostało skierowanych do obozów pracy, a ok. 6 tys. rozstrzelano na miejscu. W getcie legalnie pozostało ok. 35 tys. ludzi, kolejne 25 tys. ukrywało się na jego terenie.
Powstańcy przeciwko „Panterom”
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Powstańcy przeciwko „Panterom”

Autor: Ryszard Sodel
2 sierpnia 1944 r. powstańcy warszawscy zdobyli dwa niemieckie czołgi średnie Pz Kpfw V Panther Ausf G Sd Kfz 171, jedne z najlepszych czołgów epoki. Pojazdy zostały następnie włączone do powstańczego arsenału, gdzie odbyły krótki, ale intensywny szlak bojowy.
Proces szesnastu
PAMIĘTAMY
Artykuł

Proces szesnastu

Autor: Ryszard Sodel
18 czerwca 1945 r. rozpoczął się w Moskwie proces szesnastu przywódców Polskiego Państwa Podziemnego.
Przejęcie archiwum AK i Delegatury Rządu. Współpraca między AL i Gestapo
POLECAMY
Artykuł

Przejęcie archiwum AK i Delegatury Rządu. Współpraca między AL i Gestapo

Autor: Ryszard Sodel
17 lutego 1944 r. w Warszawie przy ul. Poznańskiej 37, w mieszkaniu nr 20, doszło do przejęcia archiwum Armii Krajowej i Delegatury Rządu na Kraj przez Gestapo oraz wywiad Armii Ludowej. Akcję zaplanował i zorganizował Bogusław Hrynkiewicz, agent NKWD oraz komórki wywiadu PPR.

Ryszard Sodel

Urodzony w 1979 r. historyk, archiwista, pracownik Archiwum IPN w Warszawie. Zajmuje się historią Polski XX wieku. Autor opracowania tekstów źródłowych Kałmucki Korpus Kawalerii. Zbrodnie popełnione na ziemiach polskich w 1944 r. w dokumentach SB.
Siekierka na kijek. Korekta graniczna z 1951 r.
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Siekierka na kijek. Korekta graniczna z 1951 r.

Autor: Ryszard Sodel
22 maja 1951 r. komunistyczne władze państwowe poinformowały społeczeństwo polskie o zmianie (korekcie) granicy między Polską a ZSRS.
Stanisław Jankowski „Agaton”
PAMIĘTAMY
Biogram / Biografia

Stanisław Jankowski „Agaton”

Autor: Ryszard Sodel
Cichociemny, uczestnik powstania warszawskiego, adiutant gen. Tadeusza Komorowskiego „Bór”, architekt, który miał ogromny wpływ na obecny wygląd Warszawy. 5 marca 2002 r. w Warszawie zmarł Stanisław Jankowski „Agaton”, żołnierz kampanii wrześniowej i Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.
Ucieczka ks. Augustyna Mańkowskiego
POLECAMY
Artykuł

Ucieczka ks. Augustyna Mańkowskiego

Autor: Ryszard Sodel
W niedzielę 8 października 1944 r. z obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau uciekł więzień ksiądz Augustyn Mańkowski, noszący nr 442 (jak sam zeznał). Dokonał tego wykorzystując podrobioną przepustkę, wydawaną pracownikom cywilnym pracującym na terenie obozu. Jego ucieczka nastąpiła dzień po buncie więźniów Sonderkommando, który został krwawo stłumiony przez oddziały SS.
Wysadzenie Pałacu Saskiego
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Wysadzenie Pałacu Saskiego

Autor: Ryszard Sodel
29 grudnia 1944 r. – w ramach akcji wyburzania Warszawy po upadku Powstania Warszawskiego – Niemcy wysadzili pałac Saski, pałac Brühla i pomnik księcia Józefa Poniatowskiego.
Wyzwolenie Bredy przez 1. Dywizję Pancerną
POLECAMY
Artykuł

Wyzwolenie Bredy przez 1. Dywizję Pancerną

Autor: Ryszard Sodel
29 października 1944 r. 1. Dywizja Pancerna dowodzona przez gen. Stanisława Maczka zdobyła holenderskie miasto Breda.
Wyzwolenie KL Buchenwald
POLECAMY
Artykuł

Wyzwolenie KL Buchenwald

Autor: Ryszard Sodel
11 kwietnia 1945 r. amerykańska 3. Armia, dowodzona przez generała George’a Pattona, wyzwoliła obóz koncentracyjny w Buchenwaldzie (KL Buchenwald).
Zbrojne ramię PPR. Akcje bojowe Gwardii Ludowej
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Zbrojne ramię PPR. Akcje bojowe Gwardii Ludowej

Autor: Ryszard Sodel
Gwardia Ludowa rozpoczęła działalność zbrojną w maju 1942 r. w okolicach Piotrkowa Trybunalskiego i Radomia, a w końcu tego roku rozszerzyła ją na teren Generalnego Gubernatorstwa i część obszarów włączonych do III Rzeszy.
TEKSTY
TEMATY
Biblioteka cyfrowa
Audio/Video
English content
Księgarnia
Aktualności
Autorzy
O nas
Kontakt
Edukacja
postacie IPN
Spotkasz ich na Przystanku Historia
Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)
Dowiedz się więcej
Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.
IPN
Copyright © 2026 Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Wszelkie prawa zastrzeżone. ISSN 2719-8510