Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

„Czekając na wolną Polskę”
Biblioteka cyfrowa

„Czekając na wolną Polskę”

Autor: Karol Polejowski, Mirosław Golon, Monika Tomkiewicz, Joanna Lubecka
Dodatek historyczny Instytutu Pamięci Narodowej do „Naszego Dziennika” ukazał się 8 maja 2025 r.
„Oddajcie nam naszych mężów”
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

„Oddajcie nam naszych mężów”

Autor: Joanna Lubecka
W środku II wojny światowej, w Berlinie – stolicy totalitarnego państwa, realizującego politykę zagłady Żydów – na ulicy Rosenstraße przez kilka dni odbywała się demonstracja niemieckich kobiet w obronie aresztowanych żydowskich mężów. Wszystkich uwolniono, żaden z nich nie zginął. Demonstracja kobiet na Rosenstraße była prawdopodobnie jedynym udanym protestem w obronie prześladowanych Żydów.
„Papa Eicke”. Twórca obozów koncentracyjnych
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

„Papa Eicke”. Twórca obozów koncentracyjnych

Autor: Joanna Lubecka
Uznany za zbrodniarza wojennego. Był pierwszym komendantem KL Dachau, dowódcą Dywizji Pancernej SS „Totenkopf”. Już w 1933 r. stworzył oddziały, które w przyszłości miały służyć w obozach koncentracyjnych...
„Śmierć za ratowanie życia”. Dodatek prasowy Oddziału IPN w Krakowie
Biblioteka cyfrowa

„Śmierć za ratowanie życia”. Dodatek prasowy Oddziału IPN w Krakowie

Autor: Filip Musiał, Anna Czocher, Roman Gieroń, Joanna Lubecka, Martyna Grądzka-Rejak, Krzysztof Pięciak
W 1941 r. Hans Frank, generalny gubernator okupowanych przez Niemców ziem polskich, wydał rozporządzenie wprowadzające karę śmierci dla Żydów, którzy opuścili bez zezwolenia teren getta oraz dla Polaków udzielających im pomocy. Odpowiedzialność ponosili nie tylko prawni właściciele mieszkań, domów i gospodarstw. Niemcy mordowali często całe rodziny z dziećmi.
„Zbrodnicza Akcja”
Biblioteka cyfrowa

„Zbrodnicza Akcja”

Autor: Filip Musiał, Rafał Opulski, Anna Czocher, Martyna Grądzka-Rejak, Roman Gieroń, Joanna Lubecka
Celem Aktion „Reinhardt” było wymordowanie Żydów i zagarnięcie ich mienia przez niemiecką Trzecią Rzeszę. Szefem akcji został Odilo Globocnik – dowódca SS i policji w dystrykcie lubelskim GG.
„Zdrowi powinni zabijać chorych”. Biologiczne i moralne uzasadnienie akcji T4
NOWY NUMER BIULETYNU IPN
Artykuł

„Zdrowi powinni zabijać chorych”. Biologiczne i moralne uzasadnienie akcji T4

Autor: Joanna Lubecka
Zabijanie chorych i słabszych próbowano w III Rzeszy uzasadniać ekonomicznie, a nawet moralnie. Jednak sami autorzy akcji eutanazji nie byli przekonani do tych argumentów, skoro swoje działania utrzymywali w tajemnicy zarówno przed społeczeństwem niemieckim, jak i przed opinią międzynarodową.
1939. Wrześniowe historie. Dodatek prasowy na 85. rocznicę niemieckiego ataku na Polskę
Biblioteka cyfrowa

1939. Wrześniowe historie. Dodatek prasowy na 85. rocznicę niemieckiego ataku na Polskę

Autor: Tomasz Ceran, Anna Czocher, Marzena Grosicka, Joanna Lubecka, Filip Musiał, Paweł Naleźniak, Krzysztof Pięciak
Wrzesień 1939 r. postrzegamy z perspektywy gry mocarstw – Niemiec i sowieckiej Rosji – realizujących swe imperialne plany, a także Polski usiłującej obronić swą niepodległość. A w cieniu tej wielkiej historii rozgrywały się indywidualne dramaty...
1945. Koniec (?) wojny
Biblioteka cyfrowa

1945. Koniec (?) wojny

Autor: Filip Musiał, Joanna Lubecka, Michał Wenklar, Wojciech Frazik, Piotr Juchowski, Paweł Naleźniak, Henryk Głębocki
Dodatek prasowy IPN z 8 maja 2025 r. do „Dziennika Polskiego”, „Gazety Krakowskiej” i „Echa Dnia”, poświęcony 80. rocznicy zakończenia II wojny światowej
Auschwitz? Nigdy nie słyszałem…
POLECAMY
Artykuł

Auschwitz? Nigdy nie słyszałem…

Autor: Joanna Lubecka
Niemcy i Austriacy do dziś mają kłopot z dziedzictwem obozów koncentracyjnych. Na braki wiedzy młodego pokolenia nakłada się banalizacja pamięci.
Brunatni ekolodzy w czasach narodowego socjalizmu
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Brunatni ekolodzy w czasach narodowego socjalizmu

Autor: Joanna Lubecka
Rzesza Niemiecka z pewnością nie kojarzy nam się z ochroną przyrody, a jednak pierwsze sformalizowane i inspirowane przez państwo ruchy ekologiczne miały swój początek w Trzeciej Rzeszy.
Esesmani przed sądem SS
POLECAMY
Artykuł

Esesmani przed sądem SS

Autor: Joanna Lubecka
Podczas wojny specjalne sądy skazywały esesmanów np. za „zhańbienie rasy” albo niewykonanie rozkazu. Trudno w to uwierzyć, ale karano ich również za maltretowanie więźniów, zabójstwa, gwałty i pijaństwo.
Hassliebe. Niemiecki strach i fascynacja wobec Rosji po 1918 r.
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Hassliebe. Niemiecki strach i fascynacja wobec Rosji po 1918 r.

Autor: Joanna Lubecka
W okresie międzywojennym ambiwalentne podejście Niemiec do Rosji stało się jeszcze bardziej spolaryzowane. Rewolucja bolszewicka była ucieleśnieniem wszystkich negatywnych stereotypów: bolszewik był brudnym, ordynarnym i brutalnym barbarzyńcą.
Hitler jako człowiek religijny?
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Hitler jako człowiek religijny?

Autor: Joanna Lubecka
Adolf Hitler oficjalnie wielokrotnie podkreślał rolę chrześcijaństwa jako fundamentu państwowości niemieckiej. Prywatnie demonstrował pogardę dla chrześcijaństwa, a religię traktował instrumentalnie.
Audio/Video

II wojna światowa – zbrodnia i kara w polskiej myśli prawniczej

Autor: Sławomir Dębski, Patrycja Grzebyk, Joanna Lubecka
Jak Niemcy podbijali Afrykę?
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Jak Niemcy podbijali Afrykę?

Autor: Joanna Lubecka
Udział Cesarstwa Niemieckiego w podboju Afryki, choć spóźniony, zakończył się sukcesem. Budując niemieckie imperium kolonialne, przetestowano tam czystki etniczne, eksterminację ludności posuniętą aż do ludobójstwa.
Joanna Lubecka

Joanna Lubecka

Urodzona w 1969 r., historyk, dr, pracownik Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Krakowie oraz Akademii Ignatianum.
Konferencja w Poczdamie. Ostatnie spotkanie Wielkiej Trójki
POLECAMY
Artykuł

Konferencja w Poczdamie. Ostatnie spotkanie Wielkiej Trójki

Autor: Joanna Lubecka
17 lipca 1945 r. rozpoczęła się konferencja nowego prezydenta USA Harry’ego Trumana, sowieckiego dyktatora Józefa Stalina i premierów Wielkiej Brytanii – Winstona Churchilla, którego po 11 dniach (po wygraniu wyborów przez Partię Pracy) zastąpił Clement Attlee.
Audio/Video

Krzywda wyrządzona przez okupantów niemieckich i sowieckich dzieciom i ich rodzicom to jedna z najstraszniejszych kart II wojny. Jak wyglądały sowietyzacja i germanizacja polskich dzieci? Jaki los Niemcy zgotowali „Dzieciom Zamojszczyzny” w ramach ludobójczej akcji wysiedleńczej w tej polskiej krainie?

Autor: Filip Musiał, Joanna Lubecka, Sebastian Piątkowski, Karol Sacewicz
Marzenia esesmana
POLECAMY
Artykuł

Marzenia esesmana

Autor: Joanna Lubecka
Istniał tylko jeden cel, dla którego opłacało się walczyć i pracować – zdobyte własną pracą gospodarstwo rolne ze zdrową i dużą rodziną. To miało się stać treścią mego życia, jego celem – tak formułował swoje marzenia w 1928 r. Rudolf Höß, późniejszy komendant KL Auschwitz.
Mój dziadek nie był nazistą. Rozważania o niemieckiej pamięci
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Mój dziadek nie był nazistą. Rozważania o niemieckiej pamięci

Autor: Joanna Lubecka
Najpierw wyparcie zbrodni, a później pamięć powierzchowna i zrytualizowana. Niemcy, wbrew pozorom, do dziś mają kłopot z rozliczeniem się z II wojną światową. Nie przeszkadza im to w odgrywaniu roli moralnego dydaktyka.
Nazizm jako antychrześcijańska „religia zastępcza”
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Nazizm jako antychrześcijańska „religia zastępcza”

Autor: Joanna Lubecka
Zamiast 10 przykazań Hitler zafundował swoim wyznawcom 12 przykazań.
Obsesja aryjskiej krwi. Rabunek dzieci „wartościowych rasowo”
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Obsesja aryjskiej krwi. Rabunek dzieci „wartościowych rasowo”

Autor: Joanna Lubecka
Proceder rabunku dzieci, stosowany przez III Rzeszę w trakcie II wojny światowej, nie był nowością. Takie praktyki znane były również z wcześniejszych dziejów, m.in. w Imperium Osmańskim tworzono oddziały janczarów z porwanych dzieci, a rządy państw takich jak Australia i Kanada do dziś borykają się ze skutkami procederu przymusowego odbierania rodzicom dzieci aborygeńskich i indiańskich.
Ostatnie dni komendanta Auschwitz Rudolfa Hößa
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Ostatnie dni komendanta Auschwitz Rudolfa Hößa

Autor: Joanna Lubecka
Był jednym z najważniejszych nazistów sądzonych w Polsce. I jednym z najpilniej strzeżonych więźniów. Dzięki temu możemy odtworzyć ostatnie dni jego życia, choć nie brakuje tajemnic.
Pierwszy był KL Dachau. Jak wyglądało centralne zarządzanie niemieckimi obozami koncentracyjnymi
POLECAMY
Artykuł

Pierwszy był KL Dachau. Jak wyglądało centralne zarządzanie niemieckimi obozami koncentracyjnymi

Autor: Joanna Lubecka
22 marca 1933 r. powstał pierwszy nazistowski obóz koncentracyjny w bawarskim Dachau. Jego organizacją i wyszkoleniem załogi obozu zajmował się SS-Oberführer Theodor Eicke.
Pokochać barbarzyńców. Niemiecki strach i fascynacja wobec Rosji do 1918 r.
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Pokochać barbarzyńców. Niemiecki strach i fascynacja wobec Rosji do 1918 r.

Autor: Joanna Lubecka
Niemieckie określenie Hassliebe jest trudne do przetłumaczenia na język polski. Oznacza równocześnie miłość i nienawiść, fobię i fascynację. Określenia te dobrze odzwierciedlają dwie strony stosunku Niemców do Rosjan.
Audio/Video

Polscy więźniowie w KL Sachsenhausen. Upamiętnienie generała Bolesława Roi

Autor: Aleksandra Anna Kozłowska, Astrid Ley, Joanna Lubecka, Marcin Przegiętka, Maciej Mazurkiewicz
Przegrani. Niemcy pod okupacją
NOWY NUMER BIULETYNU IPN
Artykuł

Przegrani. Niemcy pod okupacją

Autor: Joanna Lubecka
8 maja 1945 r. o godz. 22.30 Niemcy podpisały akt bezwarunkowej kapitulacji; o 23.01 zostały wstrzymane wszelkie działania zbrojne. W tym momencie władzę w pokonanych Niemczech przejęła Sojusznicza Rada Kontroli, która zarządzała 4 strefami okupacyjnymi. Taki stan rzeczy trwał przez 4 lata – aż do powstania 2 państw niemieckich.
Ravensbrück. Gwałciciele z Armii Czerwonej
POLECAMY
Artykuł

Ravensbrück. Gwałciciele z Armii Czerwonej

Autor: Joanna Lubecka
Gdy czerwonoarmiści wkroczyli do niemieckiego kobiecego obozu koncentracyjnego Ravensbrück, położonego niespełna sto kilometrów na północ od Berlina, przynieśli wolność i cierpienie.
Rozczarowująca odpowiedź niemieckich biskupów na list biskupów polskich
POLECAMY
Artykuł

Rozczarowująca odpowiedź niemieckich biskupów na list biskupów polskich

Autor: Joanna Lubecka
Zabrakło konkretów w sprawie granicy polsko-niemieckiej oraz odniesienia do apelu o wzajemne przebaczenie win. Odpowiedź niemieckiego episkopatu na list polskich biskupów z 18 listopada 1965 r., w którym zawarto słowa „udzielamy wybaczenia i prosimy o nie”, okazała się rozczarowująca.
Rudolf Höß – „zimny schizoid”. Badania psychologiczne komendanta Auschwitz
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Rudolf Höß – „zimny schizoid”. Badania psychologiczne komendanta Auschwitz

Autor: Joanna Lubecka
Osadzeni po II wojnie światowej w alianckich więzieniach zbrodniarze wojenni byli kapitalnym „materiałem badawczym” dla psychologów i psychiatrów. Nie wszystkich jesteśmy w stanie zidentyfikować, ale znamy nazwiska tych najsłynniejszych.
Szarotkowi piraci
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Szarotkowi piraci

Autor: Joanna Lubecka
Hitler, a szczególnie Goebbels, zdawali sobie sprawę, jak ważne jest pozyskanie młodzieży niemieckiej dla idei narodowosocjalistycznej i jej zaangażowanie w konkretną działalność organizacyjną. W tym celu powstały masowe organizacje młodzieżowe – dla chłopców Hitlerjugend, a dla dziewcząt Bund Deutscher Mädel (Związek Niemieckich Dziewcząt).
Upadek <i>Festung Breslau</i>
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Upadek Festung Breslau

Autor: Joanna Lubecka
6 maja 1945 r. Sowieci zdobyli Wrocław. Festung Breslau broniła się przez 80 dni. Poddała – cztery dni po kapitulacji Berlina.
Winni nieosądzeni – rozważania o niemieckich sprawcach w rocznicę procesów Greisera i Stroopa
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Winni nieosądzeni – rozważania o niemieckich sprawcach w rocznicę procesów Greisera i Stroopa

Autor: Joanna Lubecka
Zbrodniarze niemieccy, którzy po II wojnie światowej stanęli przed sądem i odpowiedzieli za swe czyny, to zdecydowana mniejszość. Wielu zdołało uciec, zyskać ochronę aliantów albo wręcz spokojnie żyło w RFN.
Audio/Video

Wokół książki o procesach niemieckich zbrodniarzy wojennych

Autor: Janusz Ślęzak, Joanna Lubecka, Piotr Madajczyk
Audio/Video

Zbrodnie bez rozliczenia? Niemieckie zbrodnie i niemieccy zbrodniarze

Autor: Joanna Lubecka, Tomasz Ceran, Marcin Przegiętka, Filip Musiał
Życie po klęsce
TYLKO U NAS
Artykuł

Życie po klęsce

Autor: Joanna Lubecka
Rok 1945 – koniec wojny. Większość Niemców musiała przyjąć do wiadomości, że ostatnie 12 lat, pełne ich ciężkiej pracy, entuzjazmu wobec Hitlera, zostało ocenione jako czas zbrodni, a reżim któremu służyli, został zdyskredytowany politycznie i moralnie.
TEKSTY
TEMATY
Biblioteka cyfrowa
Audio/Video
English content
Księgarnia
Aktualności
Autorzy
O nas
Kontakt
Edukacja
postacie IPN
Spotkasz ich na Przystanku Historia
Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)
Dowiedz się więcej
Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.
IPN
Copyright © 2026 Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Wszelkie prawa zastrzeżone. ISSN 2719-8510