Tomasz Kurpierz

„Zadanie bezwarunkowo miłe Bogu” . Polscy duchowni ratujący na Węgrzech ludność żydowską

Wśród około siedemdziesięciu tysięcy polskich uchodźców, którzy w czasie II wojny światowej znaleźli schronienie na Węgrzech, było kilka tysięcy osób narodowości żydowskiej. Pomagali im również polscy duchowni.

Biblioteka cyfrowa

"Solidarność" śląsko-dąbrowska 1980 - 1981

Autor: Tomasz Kurpierz, Jarosław Neja

We wrześniu br. mija 38 rocznica podpisania przez załogi śląsko-zagłębiowskie dwóch ważnych porozumień, które obok porozumienia szczecińskiego z 30 sierpnia 1980 r. i porozumienia gdańskiego z 31 sierpnia 1980 r. tworzyły umowę społeczną z 1980 r.

Audio/Video

Henryk Sławik 1894–1944. Biografia socjalisty

Autor: Tomasz Kurpierz, Wojciech Frazik, Gábor Lagzi, Michał Przeperski

Bohater nie bierze się znikąd. Zanim Henryk Sławik ratował Żydów w czasie wojny

Bohater nie bierze się znikąd. Zanim Henryk Sławik ratował Żydów w czasie wojny

Henryk Sławik, jeden z największych Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, skazany był na zapomnienie – na tyle skutecznie, że jego nazwisko jeszcze kilka lat temu niewiele mówiło nawet na Górnym Śląsku, regionie, w którym żył i pracował przez cały okres międzywojenny.

WARTO ZAJRZEĆ

Czerwone śląskie uczelnie?

Niedzielny poranek 13 grudnia 1981 r. dla milionów Polaków rozpoczął się od widoku czołgów i pojazdów opancerzonych, które pojawiły się w wielu miejscowościach zamiast autobusów i tramwajów.

Audio/Video

Czy jesteśmy w stanie określić ilu polskich uchodźców trafiło na Węgry? W jakich warunkach przebywali? Czy sytuacja Polaków w trakcie wojny się zmieniała? Ilu zostało nad Dunajem do końca wojny?

Autor: Tomasz Kurpierz, Paweł Zawisza

Audio/Video

Czy komuniści byli wstanie wyeliminować wszelkie formy oporu społecznego? Jaką rolę odegrała w nim młodzież? Czy młodzi antykomuniści tworzyli prężnie działające organizacje?

Autor: Tomasz Kurpierz

Czy studenci pobili się sami?

11 listopada 1988 r., w rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości, w Katowicach doszło do manifestacji środowisk opozycyjnych, która została brutalnie rozbita przez służby komunistyczne. Tym razem – według oficjalnej wersji – studenci tłumnie uczestniczący w spotkaniu „pobili się sami”.

Audio/Video

Czym był Plan Sześcioletni i jak jego wprowadzanie wyglądało w województwie katowickim? Jak przebiegało pozyskiwanie nowej siły roboczej potrzebnej w górnictwie? Jakie skutki miało nagłe zwiększenie zatrudnienia w tym sektorze? Kiedy tragiczna sytuacja w górnictwie okresu stalinowskiego zaczęła się zmieniać?

Autor: Tomasz Kurpierz, Paweł Zawisza

Gliwiccy artyści wysokogórscy

W nocy z 23 na 24 lipca 1982 r. na dachu wieżowca przy Alei Majowej w Gliwicach pojawiło się trzech ludzi. Mieli ze sobą pasy, farbę, pędzel, kubełek, linę i niedużą deskę. Jeden z nich przywiązał się do wywietrznika kominowego, drugi opuścił sznurek, po chwili na krawędzi dachu ukazał się trzeci.

Audio/Video

Henryk Sławik 1894-1944. Biografia socjalisty

Autor: Katarzyna Rembacka, Tomasz Kurpierz

Biblioteka cyfrowa

Henryk Sławik 1894–1944. Górnośląski Sprawiedliwy wśród Narodów Świata

W edukacyjnej serii, wydawanej przez Oddziałowe Biuro Edukacyjne IPN w Katowicach, pojawiła się nowa pozycja „Henryk Sławik 1894-1944. Górnośląski Sprawiedliwy wśród Narodów Świata“, autorstwa dr. Tomasza Kurpierza z Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Katowicach.

DLA WNIKLIWYCH

Henryk Sławik i József Antall

Gdy w drodze do więzienia Węgier József Antall chciał podziękować Henrykowi Sławikowi za uratowanie życia, ten powiedział szeptem: „Tak odpłaca się Polska!”.

Audio/Video

Jak duża była skala strajków po wprowadzeniu stanu wojennego – zarówno jeśli chodzi o ich liczbę, jak i zasięg społeczny? Na ile uprawnione jest porównywanie tych strajków z falą protestów z lata 1980 roku?

Autor: Tomasz Kurpierz, Jarosław Neja, Paweł Zawisza

Audio/Video

Jak komunistyczny aparat bezpieczeństwa zamordował stu Żołnierzy Wyklętych? Kim był Henryk Flame „Bartek”? Jak powstało i funkcjonowało jego zgrupowanie partyzanckie? Kim był „kapitan Lawina”? Jakie były losy „Bartka” po zakończeniu konspiracji?

Autor: Paweł Zawisza, Tomasz Kurpierz

Audio/Video

Jak władze partyjne w województwie katowickim zareagowały na śmierć Stalina? Jakie zmiany następowały w gospodarce regionu? Jak wyglądała sytuacja ludności rodzimej w połowie lat 50.?

Autor: Paweł Zawisza, Tomasz Kurpierz

Audio/Video

Jak wyglądał strajk studentów Uniwersytetu Śląskiego jesienią 1981 roku? Jakie były ich pierwsze reakcje na wprowadzenie stanu wojennego? Dlaczego działacze NZS trafili do strajkującej Huty Baildon? Co stało się ze studentami, którzy wspierali protestujących robotników?

Autor: Marek Dmitriew, Marian Majcher, Andrzej Sobolewski, Tomasz Kurpierz

Audio/Video

Jaka była życiowa droga Henryka Sławika? Co łączyło go z Jozsefem Antallem? Dlaczego przez wiele lat jego heroizm był zapomniany?

Autor: Jędrzej Lipski, Tomasz Kurpierz, Adam Kraśnicki

Audio/Video

Jakie ośrodki na Górnym Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim odgrywały kluczową rolę przy powstawaniu zrębów NSZZ „Solidarność”? Czy rozdrobnienie jej struktur w regionie wynikało tylko z geografii strajkowej?

Autor: Tomasz Kurpierz, Jarosław Neja, Paweł Zawisza

Audio/Video

Kim był Henryk Flame zanim stał się „Bartkiem”, czyli jednym z najbardziej znanych dowódców powojennego podziemia niepodległościowego? W jaki sposób on i jego ludzie działali po przejściu frontu w 1945 roku?

Autor: Tomasz Kurpierz, Paweł Zawisza

Audio/Video

Kim był Henryk Sławik? Jakich bohaterskich czynów dokonał? Jak potoczyły się jego wojenne losy? Jak przywracano pamięć o tej wybitnej postaci?

Autor: Tomasz Kurpierz, Paweł Zawisza

Audio/Video

Na czym polegały internowania w czasie stanu wojennego? Jaki był cel tych represji? W jaki sposób przeprowadzano internowania działaczy Solidarności w województwie katowickim? Kogo internowano w pierwszej kolejności i jak wyglądały same zatrzymania? Ile osób zatrzymano?

Autor: Tomasz Kurpierz, Paweł Zawisza

Audio/Video

Niezależne Zrzeszenie Studentów – między ruchem studenckim a opozycją polityczną

Autor: Marek Wierzbicki, Kamil Dworaczek, Filip Musiał, Tomasz Kurpierz

Operacja „Uran”. Służba Bezpieczeństwa wobec wizyty Charlesa de Gaulle’a w województwie katowickim w 1967 r.

Operacja „Uran”. Służba Bezpieczeństwa wobec wizyty Charlesa de Gaulle’a w województwie katowickim w 1967 r.

„Niech żyje Zabrze, najbardziej śląskie miasto ze wszystkich śląskich miast, czyli najbardziej polskie miasto ze wszystkich polskich miast!”. To słynne zdanie prezydenta Francji Charlesa de Gaulle’a, wygłoszone w zabrzańskim Domu Muzyki i Tańca zostało skrzętnie wykorzystane przez propagandę PRL.

Audio/Video

Polacy i Węgrzy w XX w.: wokół biografii Henryka Sławika – bohatera trzech narodów, Sprawiedliwego wśród wszystkich Narodów

Autor: Tomasz Kurpierz, Michał Przeperski, Mirosław Golon, Miklós Mitrovits, Pál Attila Illés

POLECAMY

Prowokacja czy głupi żart?

27 października 1981 r. przed południem na plac w pobliżu głównego wejścia do kopalni „Sosnowiec” w Sosnowcu podjechał samochód (czarna Wołga lub Fiat 125), z którego jakiś mężczyzna w pewnym momencie wyrzucił trzy fiolki.

POLECAMY

Sierociniec w Vácu

Jesienią 1939 r. schronienie na Węgrzech znalazło kilkadziesiąt tysięcy polskich uchodźców, w tym kilka tysięcy Żydów. Exodus nasilił się w drugiej połowie 1941 r., po wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej, a w latach 1942–1943 do Budapesztu i innych węgierskich miejscowości przybyło kolejnych kilka tysięcy osób.

WARTO WIEDZIEĆ

Sprawiedliwy Sławik

„Ratować polskich obywateli bez względu na ich wyznanie i pochodzenie” - taki cel stawiał sobie Henryk Sławik. Z informacji zgromadzonych w Yad Vashem wynika, że przyczynił się do uratowania co najmniej pięciu tysięcy polskich Żydów.

Audio/Video

Strajki grudniowe 1981 r. w województwie katowickim (cz. 1)

Autor: Łukasz Kamiński, Tomasz Kurpierz, Karol Chwastek, Sebastian Reńca

Śmiertelnie niebezpieczna praca. Górnictwo w czasach stalinizmu

Śmiertelnie niebezpieczna praca. Górnictwo w czasach stalinizmu

Bez wątpienia okres od początku lat 50. do końca 1955 r. można uznać za jeden z najgorszych momentów w historii polskiego górnictwa, które znalazło się wówczas na skraju zapaści.

Tomasz Kurpierz

Urodzony w 1976 r., dr, pracownik BBH IPN w Katowicach, zajmuje się m.in. opozycją i oporem społecznym w PRL oraz historią polityczną w okresie międzywojennym, autor i współautor: m.in. Zygmunt Lasocki 1867–1948. Między polityką a działalnością społeczną, Toruń 2009; „Dobić wroga”. Aparat represji wobec podziemia zbrojnego na Śląsku Cieszyńskim i Żywiecczyźnie 1945–1947 (wraz z Przemysławem Piątkiem), Katowice-Kraków 2007; Skazani na karę śmierci przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Katowicach w latach 1946–1955, Katowice 2004; „Solidarność” śląsko-dąbrowska 1980–1981. Szkic do monografii i dokumenty własne (wraz z Jarosławem Neją), Katowice 2012; Zbuntowani. Niezależne Zrzeszenie Studentów w województwie katowickim 1980–1989, Katowice 2012. Obecnie przygotowuje biografię Henryka Sławika.

Walka o wolne słowo – Wszechnica Górnośląska (1980–1981)

WARTO ZAJRZEĆ

Walka o wolne słowo – Wszechnica Górnośląska (1980–1981)

Jednym z podstawowych celów, jakie od jesieni 1980 r. przyświecały członkom NSZZ „Solidarność” i innych opozycyjnych organizacji, było przełamanie monopolu informacyjnego władz komunistycznych.

Węgierski „Ojczulek Polaków”. József Antall (1896–1974)

WARTO ZAJRZEĆ

Węgierski „Ojczulek Polaków”. József Antall (1896–1974)

Jesienią 1939 r., a także w następnych, wojennych latach na Węgrzech znalazło schronienie kilkadziesiąt tysięcy polskich uchodźców, uciekających przed niemieckim i sowieckim terrorem.

Audio/Video

Wydawnictwo IPN przedstawia... (26) Raporty Francuzów z II powstania śląskiego. Henryk Sławik oraz...

Autor: Jędrzej Lipski, Adam Dziurok, Grzegorz Bębnik, Tomasz Kurpierz

Biblioteka cyfrowa

Zbuntowani. Niezależne Zrzeszenie Studentów w województwie katowickim 1980-1981