Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

„Biali Banici” z Wrześni kontra Gieorgij Malenkow
POLECAMY
Artykuł

„Biali Banici” z Wrześni kontra Gieorgij Malenkow

Autor: Witold Wasilewski
Kilka niezbyt czytelnych ulotek, zachowanych w formie mikrofilmu, stanowi jeden z nielicznych śladów działalności „Białych Banitów”, konspiracyjnej organizacji młodzieżowej. Antykomunistyczne druki pojawiły się rok po śmierci Stalina, w okresie szczególnym dla systemu komunistycznego, i stanowią rzadkie świadectwo czasów.
Audio/Video

„Realpolitik” czy droga donikąd? Dyskusja w 80. rocznicę podpisania układu Sikorski-Majski

Autor: Paweł Libera, Rafał Habielski, Sławomir Kalbarczyk, Witold Wasilewski
Audio/Video

„Z filmoteki bezpieki" odc. 40 - Dolinka Katyńska

Autor: Cezary Gmyz, Witold Wasilewski
Audio/Video

My sdiełali bolszuju oszibku. Międzynarodowa konferencja o Zbrodni Katyńskiej (sesja I)

Autor: Andrij Amons, Wadim Zołotariow, Sławomir Kalbarczyk, Paweł Libera, Witold Wasilewski
Broszura „Katyń” wydana w Generalnym Gubernatorstwie w 1943 r.
POLECAMY
Artykuł

Broszura „Katyń” wydana w Generalnym Gubernatorstwie w 1943 r.

Autor: Witold Wasilewski
W kwietniu i maju 1940 r. funkcjonariusze NKWD ZSRS zamordowali w Lesie Katyńskim 4415 polskich jeńców, w większości oficerów WP. W końcu lutego 1943 r., niemieckie władze wojskowe, po informacjach od miejscowych chłopów, rozpoczęły badania w tym rejonie i w konsekwencji odnalazły zwłoki tysięcy pomordowanych Polaków.
Brygada Strzelców Karpackich na azjatyckim szlaku z Syrii do Palestyny w 1940 r.
POLECAMY
Artykuł

Brygada Strzelców Karpackich na azjatyckim szlaku z Syrii do Palestyny w 1940 r.

Autor: Witold Wasilewski
W zbiorach Archiwum IPN znajduje się unikalny album fotografii żołnierza Brygady Strzelców Karpackich, wykonanych przez niego lub też takich, na których został on uwieczniony.
Audio/Video

Dlaczego do tej pory nie znamy pełnej listy zamordowanych Polaków? Co kryje lista białoruska? Kto pochowany jest na generalskiej górce i w mogile nr 9 Lasu Katyńskiego? Co wynika ze śledztwa IPN wszczętego w tej sprawie w 2004 roku? Jakie były główne sowieckie manipulacje od lat 40 do dziś?

Autor: Paweł Libera, Tadeusz Wolsza, Witold Wasilewski, Krzysztof Świątek
Emeryt z mazakiem kontra PRL
POLECAMY
Artykuł

Emeryt z mazakiem kontra PRL

Autor: Witold Wasilewski
W systemie komunistycznym starano się kształtować świadomość historyczną społeczeństw w sposób odpowiadający rządzącym. Zakres tych działań, i metody używane do osiągnięcia celu, dalece wybiegały poza politykę historyczną prowadzoną dziś w wielu państwach świata.
Generał i zbrodniarz. Spotkanie Władysława Andersa z Józefem Stalinem
POLECAMY
Artykuł

Generał i zbrodniarz. Spotkanie Władysława Andersa z Józefem Stalinem

Autor: Witold Wasilewski
18 marca 1942 r. odbyło się spotkanie Stalina z generałem Władysławem Andersem. Potrzeba jego organizacji wynikała z sowieckiej zapowiedzi zmniejszenia ilości racji żywnościowych, które otrzymywały polskie oddziały. Decyzja taka byłaby katastrofalna w skutkach – zarówno dla tworzącej się polskiej armii, jak i towarzyszących jej cywilów.
Grupa „Wisła”. Kontrwywiad PRL i katastrofa w Czarnobylu
POLECAMY
Artykuł

Grupa „Wisła”. Kontrwywiad PRL i katastrofa w Czarnobylu

Autor: Witold Wasilewski
W nocy z 25 na 26 kwietnia 1986 r. doszło do awarii w elektrowni jądrowej w Czarnobylu w północno-wschodniej części ówcześnie sowieckiej Ukrainy.
Audio/Video

Jakie są nowe aspekty zbrodni katyńskiej opisywane w książce? Jak to możliwe, że kłamstwo katyńskie jest nadal głoszone? Jak można z nim polemizować? Jak to się stało, że część polskich jeńców nie podzieliła losu kolegów ze Starobielska, Ostaszkowa i Kozielska?

Autor: Witold Wasilewski, Maciej Foks
Audio/Video

Jakie znaczenie dla polskiej historii miał mord w Katyniu? Czy nadal trwa „kłamstwo katyńskie”? Czy zbrodnia w Katyniu była ludobójstwem?

Autor: Witold Wasilewski, Artur Ochał, Sebastian Ligarski
Jan Krzysztof Kelus. W opozycji do PRL
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Jan Krzysztof Kelus. W opozycji do PRL

Autor: Witold Wasilewski
Po wydarzeniach marca 1968 r. funkcjonariusze SB śledzili Jana Krzysztofa Kelusa, którego określili na własne potrzeby pseudonimem „Mały”. Śledzący starali się m.in. ustalić, skąd Kelus odbiera ulotki i z kim się kontaktuje. Była to z licznych represji, jakie spotkały tego poetę i działacza społecznego za jego nieugiętą postawę wobec systemu komunistycznego.
Janusz Zajdel w oczach Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
POLECAMY
Artykuł

Janusz Zajdel w oczach Ministerstwa Spraw Wewnętrznych

Autor: Witold Wasilewski
Wśród tzw. materiałów administracyjnych Departamentu III MSW, które trafiły do Archiwum IPN, znajduje się zbiór charakterystyk osób pozostających w kręgu zainteresowania operacyjnego SB MSW. Zainteresowanie oznaczało pobieżną inwigilację. Zbiór obejmuje lata 1967-1989, a dotyczy głównie lat 70. i 80.
Kara śmierci dla dyrektora Radia Wolna Europa
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Kara śmierci dla dyrektora Radia Wolna Europa

Autor: Witold Wasilewski
28 maja 1983 r. Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego skazał Zdzisława Najdera na karę śmierci z równoczesnym orzeczeniem pozbawienia praw publicznych i konfiskaty mienia. Wyrok zapadł zaocznie, ale był drakoński nawet jak na warunki trwającego w PRL – choć ówcześnie już zwieszonego – stanu wojennego.
Mord w Lesie Katyńskim. Przesłuchania przed amerykańską komisją Maddena w latach 1951–1952, tom 1 i 2
Biblioteka cyfrowa

Mord w Lesie Katyńskim. Przesłuchania przed amerykańską komisją Maddena w latach 1951–1952, tom 1 i 2

Autor: Witold Wasilewski, Wacław Jan Popowski
Wiosną 1940 r. NKWD ZSRS, na mocy decyzji Biura Politycznego WKP(b), wymordowało w Katyniu i innych miejscach ZSRS blisko 22 tysiące obywateli Rzeczypospolitej, w tym oficerów Wojska Polskiego. W 1951 r. Izba Reprezentantów Kongresu Stanów Zjednoczonych powołała do życia Specjalną Komisję Śledczą do Zbadania Faktów, Dowodów i Okoliczności Mordu w Lesie Katyńskim, od nazwiska przewodniczącego określaną jako komisja Maddena.
Audio/Video

Niemcy, nim zaczną planowo mordować ludzi, robią konferencje urzędników. Kraków, 1940

Autor: Witold Wasilewski
Audio/Video

Niemcy. Mordowali Polaków cały czas, bez końca. 1940, te dni, Palmiry, i znów setki Polaków, i znów niemieckie ludobójstwo

Autor: Witold Wasilewski
Nierówna kooperacja. Umowa o współpracy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i KGB z 1971 r.
POLECAMY
Artykuł

Nierówna kooperacja. Umowa o współpracy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i KGB z 1971 r.

Autor: Witold Wasilewski
Stosunki pomiędzy „bratnimi” aparatami przemocy nigdy nie były równoprawne, tak jak nie były takimi relacje sowieckiego hegemona z jego polskim satelitą. Współpraca zmieniała jednak nieco charakter wraz z umacnianiem się władzy komunistów w Polsce, wewnętrznymi zmianami w bloku sowieckim, a także rozwojem metod i techniki pracy aparatu przemocy.
Niezależny związek w obiektywie. Zdjęcia z zebrania „Solidarności” w Zakładach Porcelany „Ćmielów”
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Niezależny związek w obiektywie. Zdjęcia z zebrania „Solidarności” w Zakładach Porcelany „Ćmielów”

Autor: Witold Wasilewski
W Archiwum IPN znajduje się wiele zdjęć przejętych z zasobu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Najwięcej fotografii pochodzi z dwu ostatnich dekad istnienia Polski Ludowej. Przyrost ilości wykonywanych zdjęć wiązał się z rozrostem aparatu bezpieczeństwa PRL i rozwojem techniki fotograficznej.
Audio/Video

O zbrodni sowieckiej popełnionej na polskich jeńcach wojennych i więźniach w 1940 napisano już wiele. Czy na pewno wiemy już wszystko o zbrodni katyńskiej? Jakie są reperkusje tej zbrodni sięgające teraźniejszości? Można spojrzeń na niektóre znane fakty z odmiennej niż dotąd perspektywy?

Autor: Witold Wasilewski, Sławomir Kalbarczyk, Jan Szumski
Odkrycie zbrodni w Lesie Katyńskim
NOWY NUMER BIULETYNU IPN
Artykuł

Odkrycie zbrodni w Lesie Katyńskim

Autor: Witold Wasilewski
Doniesienia z początku 1943 r. uruchomiły ciąg zdarzeń, który doprowadził do ujawnienia sowieckiej zbrodni. Jednak same zeznania świadków, którzy nie widzieli momentu jej popełnienia, nie mogły jednak stanowić niepodważalnego dowodu. Trudno też było na ich podstawie ustalić skalę zbrodni. Niezbędne okazało się odnalezienie i przebadanie koronnego dowodu każdego morderstwa – zwłok ofiar.
Proces organizacji „Ruch”
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Proces organizacji „Ruch”

Autor: Witold Wasilewski
Organizacja prowadziła prace programowe i wydawała „bibułę”, ale po jej zlikwidowaniu była dość długo najbardziej znana z powziętego w 1970 r. i nigdy niezrealizowanego planu zniszczenia Muzeum Lenina w Poroninie. 23 października 1971 r. przed Sądem Wojewódzkim dla m.st. Warszawy zakończył się proces przywódców antykomunistycznej organizacji „Ruch”.
Profil ofiar zbrodni katyńskiej
TYLKO U NAS
Artykuł

Profil ofiar zbrodni katyńskiej

Autor: Witold Wasilewski
Zostali zamordowani, ponieważ w mundurach Wojska Polskiego bronili swej Ojczyzny – Polski. Spoczywają we wspólnych grobach.
Ślad szpiegomanii. Plan sytuacyjny z inwigilacji British Council
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Ślad szpiegomanii. Plan sytuacyjny z inwigilacji British Council

Autor: Witold Wasilewski
Wśród materiałów operacyjnych Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego/Ministerstwa Spraw Wewnętrznych związanych z rozpracowaniem osób, grup, środowisk, stowarzyszeń, przedsiębiorstw i instytucji odnaleźć można obszerne materiały dotyczące inwigilacji British Council w Warszawie.
Ujawnienie pakietu zamkniętego nr 1
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Ujawnienie pakietu zamkniętego nr 1

Autor: Witold Wasilewski
W październiku 1992 r. władze Rosji ujawniły kluczowe dokumenty dotyczące zbrodni katyńskiej. Światło dzienne ujrzała m.in. decyzja Biura Politycznego Komitetu Centralnego WKP(b) z 5 marca 1940 r., na mocy której NKWD wymordowało tysiące polskich jeńców wojennych i więźniów.
Audio/Video

W ramach Zbrodni Katyńskiej zamordowano kwiat polskiego narodu. Nie tylko oficerów zawodowych, ale przede wszystkim rezerwistów: inteligencję, lekarzy, prawników, czy wybitnych naukowców

Autor: Ewa Kowalska, Witold Wasilewski, Krzysztof Łagojda, Rafał Ziemkiewicz, Piotr Dmitrowicz
W sojuszu z Kubą przeciw polskiemu społeczeństwu. Międzynarodowe powiązania Departamentu III MSW
POLECAMY
Artykuł

W sojuszu z Kubą przeciw polskiemu społeczeństwu. Międzynarodowe powiązania Departamentu III MSW

Autor: Witold Wasilewski
W Archiwum IPN, obok wielu materiałów dotyczących działań komunistycznej bezpieki na terenie Polski, znajdują się mniej liczne, ale nadal pokaźne świadectwa współpracy aparatów represji państw bloku sowieckiego. Prezentujemy tu dokumenty związane z aktywnością Departamentu III MSW.
Wiersze Adama Zagajewskiego w Bibliotece Akademii Spraw Wewnętrznych
POLECAMY
Artykuł

Wiersze Adama Zagajewskiego w Bibliotece Akademii Spraw Wewnętrznych

Autor: Witold Wasilewski
Materiały wydawane w „drugim obiegu” wpadały zwykle w ręce funkcjonariuszy MSW podczas działań operacyjnych, czy mówiąc wprost represyjnych. Niektóre druki bezdebitowe trafiły do zasobu Akademii Spraw Wewnętrznych, gdzie wykorzystywane były przez aparat bezpieczeństwa.

Witold Wasilewski

Urodzony w 1972 r., historyk, dr, pracownik Wydziału Badań Archiwalnych i Edycji Źródeł Archiwum IPN. Autor książek: Wyprawa bukowińska Stanisława Jabłonowskiego w 1685 roku (2002); Marian Zdziechowski wobec myśli rosyjskiej XIX i XX wieku (2005); Ludobójstwo. Kłamstwo i walka o prawdę. Sprawa Katynia 1940–2014 (2014); (wstęp, wybór, oprac.) Mord w lesie katyńskim. Przesłuchania przed amerykańską komisją Maddena w latach 1951–1952 (t. 1, 2017, t. 2, 2018, t. 3, 2020) i in.
Zachód a Katyń
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Zachód a Katyń

Autor: Witold Wasilewski
Stosunek Zachodu do Zbrodni Katyńskiej od początku był moralnie dwuznaczny, a postawa polityczna rządów USA i państw zachodnioeuropejskich zmieniała się zależnie od ich ideowego nastawienia i sytuacji międzynarodowej.
Audio/Video

Zbrodnia Katyńska (odc. 41)

Autor: Grzegorz Wołk, Witold Wasilewski
TEKSTY
TEMATY
Biblioteka cyfrowa
Audio/Video
English content
Księgarnia
Aktualności
Autorzy
O nas
Kontakt
Edukacja
postacie IPN
Spotkasz ich na Przystanku Historia
Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)
Dowiedz się więcej
Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.
IPN
Copyright © 2026 Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Wszelkie prawa zastrzeżone. ISSN 2719-8510