Na ile koncepcja obrony Górnego Śląska jako „twierdzy” była realnym planem militarnym III Rzeszy? Jak w rzeczywistości przebiegały walki o Górny Śląsk? Jakie były bezpośrednie konsekwencje wkroczenia Armii Czerwonej?
Jakie problemy miał rozwiązać dekret sierpniowy i dlaczego zdecydowano się na stworzenie osobnego, nadzwyczajnego aktu prawnego zamiast wykorzystania obowiązujących przedwojennych przepisów? Czy w jego stosowaniu udało się uchwycić złożoność okupacyjnych wyborów?
W jaki sposób postrzeganie powstań śląskich i plebiscytu na Górnym Śląsku zmieniało się w kolejnych dekadach? Co te przemiany mówią o tym, jak społeczeństwa budują własne narracje, mity i symbole historyczne?
Jak międzynarodowy kontekst po I wojnie światowej wpłynął na decyzję o przeprowadzeniu plebiscytu na Górnym Śląsku? Na ile to, co działo się w Paryżu, Londynie i Waszyngtonie, zdeterminowało wynik marcowego głosowania i późniejsze losy regionu? Czy o losach Górnego Śląska decydowały bardziej wydarzenia na polu bitwy, czy przy stole negocjacyjnym w gabinetach dyplomatów?
Jak duża była skala strajków po wprowadzeniu stanu wojennego – zarówno jeśli chodzi o ich liczbę, jak i zasięg społeczny? Na ile uprawnione jest porównywanie tych strajków z falą protestów z lata 1980 roku?
Na ile wydarzenia Grudnia 1970 były dla Górnego Śląska momentem przełomowym? Czy odejście Gomułki i awans Gierka miały znaczenie dla nastrojów w regionie? Jak układ PRL-RFN z 7 grudnia 1970 r. wpłynął na masowe wyjazdy do RFN?
Czym wyróżniał się obóz nr 516 w Krasnowodzku na tle innych miejsc zsyłki Górnoślązaków w ZSRS? Jaki był klucz doboru aresztowanych i internowanych? Jak wyglądała ich miesięczna podróż na miejsce?
Jakie były formy zatrudniania Żydów przez Organization Schmelt? Jaka była rola przełożonego wszystkich Żydów mieszkających we wschodniej części rejencji katowickiej, Mojżesza Merina, w organizacji pracy dla Żydów? Jak długo działa Organizacja Schmelt?
Jak wyglądała historia Katowic w latach 1919-1922? Czy o miasto toczono walki w trakcie powstań śląskich? Czym było cernowanie Katowic? Jakie miejsca w Katowicach związane są z wydarzeniami tamtych lat? Które miejsca z czasem stały się symbolem okresu 1919-1922?
Jak kształtowały się losy społeczności żydowskiej powiatu Horodeńskiego w trakcie okupacji sowieckiej do czerwca 1941 r.? Czy zajęcie Horodenki przez wojska węgierskie, zamiast wojsk niemiecki, w lipcu 1941 r. wpłynęło na sytuację Żydów? W jaki sposób przebiegała akcja eksterminacji o kryptonimie „Reinhardt” z wiosny 1942 r.?
Jak przez lata zmieniała się misja IPN i jakie nowe pola aktywności są najważniejsze? Jak specyfika Górnego Śląska wpłynęła na działalność katowickiego oddziału IPN?
Jak wyglądał dostęp do materiałów archiwalnych w początkach funkcjonowania IPN-u? Jakie najważniejsze projekty badawcze oraz edukacyjne prowadzono w pierwszym okresie funkcjonowania Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej? Na jakich materiałach prowadzono pierwsze badania naukowe?
Jak wyglądały początki archiwum Oddziału IPN w Katowicach? Ilu archiwistów odpowiadało za przejmowania i opracowywanie pozyskanych materiałów? Gdzie były przechowywane? Akta paszportowe - co to za kategoria materiałów i w jaki sposób trafiły one do zasobu archiwum?
Jakie ośrodki na Górnym Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim odgrywały kluczową rolę przy powstawaniu zrębów NSZZ „Solidarność”? Czy rozdrobnienie jej struktur w regionie wynikało tylko z geografii strajkowej?
Jakie były jego założenia architektoniczne i losy mieszkańców Wilczego Gardła? Poznaj historię osiedla, które miało być osadą nazistowskich bojówkarzy, a po II wojnie światowej zmieniło się w kolonię górniczą.
Czy względem pozostałych obszarów Rzeszy środowisko nazistowskie na Górnym Śląsku miało swoją lokalna specyfikę? Kim były „złote bażanty”? Co wiemy o lokalnych działaczach NSDAP w Zabrzu, Gliwicach i Bytomiu?
Jaki był cel prowokacji gliwickiej? Co Niemcy chcieli osiągnąć za jej pomocą? Dlaczego na ofiarę wybrano właśnie Franciszka Honioka i co wiemy o ostatnich chwilach jego życia?
W jaki sposób Brudno Skuteli związał się z ruchem komunistycznym? W jaki sposób dotarł do ZSRS i czym się tam zajmował? W jakich okolicznościach podjął współpracę z Józefem Kurasiem „Ogniem”? Dlaczego jego kariera po II wojnie światowej, szybko utyka w martwym punkcie?
Co odróżniało strajk w „Fazosie” od wcześniejszych przypadków niezadowolenia pracowników górnośląskich i zagłębiowskich zakładów pracy? Czy protest tarnogórzan wpłynął w jakiś sposób na ogólną sytuację w regionie?
Kim był Fryderyk Topolski? Jak wyglądały jego związki z komunizmem we Lwowie? W jaki sposób został główną postacią odpowiedzialną za odbudowę przemysłu węglowego na Górnym Śląsku po II wojnie światowej?
Jakie były nastroje społeczne i stosunki narodowościowe w Zabrzu od 1939 do 1944 r.? Jak Zabrzanie reagowali na zbliżająca się Armię Czerwoną? Jak wyglądały pierwsze tygodnie po zajęciu miasta przez sowietów? Co zmieniło się po przejęciu go przez administrację polską 19 marca 1945 r.? Poznaj tragiczną i przełomową historię Zabrza i jego mieszkańców!
Czy początkowy brak umocowania PZPR w konstytucji PRL był dobrym rozwiązaniem? Czy wpisanie PZPR do konstytucji w 1976 r. było wystarczające? Konstytucjonalizujac rolę PZPR przyjęto zasadę, że „partia kieruje, a rząd rządzi” co to w praktyce oznaczało?
Ile propagandowy obraz społeczeństwa województwa katowickiego miał wspólnego z rzeczywistością? Jaki wpływ strajki w innych regionach miały na sytuację w województwie katowickim? Jak przedstawiała się sytuacja w województwie katowickim przed wydarzeniami z sierpnia 1980 roku?
Na czym polegał kryzys berliński? Co spowodowało kryzys kubański/karaibski? Co wiemy o reakcjach mieszkańców Górnego Śląska na te wydarzenia? Jak z reperkusjami społecznymi wspomnianych kryzysów radziły sobie władze lokalne?
Kiedy Niemcy zajęli rezydencję Prezydenta RP w Wiśle? Jaką spełniała ona rolę w trakcie wojny? Czy okupanci prowadzili w niej jakieś prace budowlane i adaptacyjne? Kogo gościł tam gauleiter Górnego Śląska Firtz Bracht? Dlaczego Rudolf Höss, komendant KL Auschwitz, spędził w Wiśle cztery tygodnie?
Czy kobiety, które chciały służyć w policji obowiązywały te same wymagania co mężczyzn? Jakie były problemy organizacyjne i w jaki sposób sobie z nimi radzono? Jakie zadania realizowały policjantki? Kim była Stanisława Filipina Paleolog? Jak policja kobieca w Polsce prezentowała się na tle innych formacji tego typu w Europie?
Jakie wydarzenia polityczno-społeczne wywoływały emocje w społeczeństwie w roku 1953? Czy występowały w nich jakieś specyficzne elementy regionalne? Jak w regionie odnoszono się do protestów w Czechosłowacji i NRD? Jakie były konsekwencje powstania berlińskiego dla mieszkańców województwa katowickiego?
Na czym polegały internowania w czasie stanu wojennego? Jaki był cel tych represji? W jaki sposób przeprowadzano internowania działaczy Solidarności w województwie katowickim? Kogo internowano w pierwszej kolejności i jak wyglądały same zatrzymania? Ile osób zatrzymano?
Jak wyglądała struktura narodowościowa województwa stanisławowskiego przed wojną i jak wpłynęła ona na postawy wobec Żydów? Jakie formy pomocy były najczęstsze? Czym ryzykowali mieszkańcy przedwojennego województwa stanisławowskiego pomagając Żydom? Co decydowało o tym, że ktoś zdecydował się na udzielnie pomocy?
Czy reakcje mieszkańców Górnego Śląska na wkroczenie wojsk niemiecki różniły się od tego, co można było zobaczyć na innych ziemiach II Rzeczypospolitej? Jakie były powody radosnego witania Wehrmachtu przez część mieszkańców Górnego Śląska? Kto zajął postawę przeciwną i przywitał okupantów kulami?
Dlaczego Niemcy zdecydowali się na utworzenie osobnego obozu koncentracyjnego dla kobiet? Jak zmieniały się warunki bytowe w obozie w miarę rozwoju konfliktu zbrojnego jakim była II wojna światowa? Kiedy i w jakich warunkach doszło do wyzwolenia Frauen-Konzentrationslager Ravensbrück?
Kogo poszukuje Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN? W jaki sposób rozpoczynają się poszukiwania? Czy nowoczesne narzędzia jak zdjęcia satelitarne, lotnicze czy LIDAR pomagają w prowadzonych pracach? Jak wygląda logistyka związana z poszukiwaniami? W jaki sposób przebiegają prace w terenie? Na czym polega proces identyfikacji i w jaki sposób przebiega?
Dlaczego zasoby górnośląskiego węgla odgrywały tak dużą rolę w myśleniu Amerykanów o powojennej Europie? Czy działania amerykańskie na rzecz utrzymania samodzielności Polski w zamian za wsparcie gospodarcze miały szanse powodzenia? Czy wdrożenie Planu Marshalla było przełomowym momentem w kwestii międzynarodowego znaczenia polskiego węgla?
Ile dzieci żydowskich przeżyło II wojnę światową na terenie Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego pod opieką chrześcijańskich opiekunów? Kiedy Żydzi najczęściej szukali schronienia dla swoich dzieci? Jaki wpływ na poszukiwanie opiekunów miała likwidacja gett w Będzinie i Sosnowcu?
Kiedy zaczęły się migracje z Górnego Śląska? Dokąd migrowali mieszkańcy Górnego Śląska? Jakie były przyczyny intensywnego przemieszczania się ludności? Co decydowało o kierunkach migracyjnych? Czy za mobilnością w poszukiwaniu pracy szła również mobilność kulturowa?
Czym były wydarzenia, które określamy mianem Marca 1968 r.? Jak wyglądał przebieg zdarzeń w górnośląskich ośrodkach akademickich? Jakie represje spotkały protestujących studentów? Czy reakcja władzy skupiła się tylko na studentach?
Jak przedstawia się historia Miechowic w pierwszej połowie XX wieku? Co wiemy o nastrojach miejscowej ludności z końcem 1944 r.? Dlaczego w Miechowicach doszło do zbrodni, w wyniku której życie straciło koło 380 cywili? Jak przebiegały walki o tą miejscowość w styczniu 1945 r.?
Jak wyglądały pierwsze lata życia młodego Zdzisława Badochy? W jakich okolicznościach „Żelazny” wstępuje w szeregi Armii Krajowej? Jaką działalność prowadzi Badocha w ramach struktur AK w trakcie II wojny światowej? Jaka relacja łączy go z dowódcą 5 Wileńskiej Brygady AK mjr. Zygmuntem Szendzielarzem „Łupaszką”?
Czym był Plan Sześcioletni i jak jego wprowadzanie wyglądało w województwie katowickim? Jak przebiegało pozyskiwanie nowej siły roboczej potrzebnej w górnictwie? Jakie skutki miało nagłe zwiększenie zatrudnienia w tym sektorze? Kiedy tragiczna sytuacja w górnictwie okresu stalinowskiego zaczęła się zmieniać?
Czym były marsze śmierci i jaki był ich cel? Dlaczego Niemcy zdecydowali się na ich organizowanie? Jak jak przebiegały trasy ewakuacji? Czy więźniowie podejmowali próby ucieczek? Jakie postawy względem maszerujących zajmowała ludność miejscowa?
Jak wyglądały przygotowania sowieckie do przeprowadzenia akcji deportacyjnej? W jaki sposób została ona przeprowadzona? Co wiemy o pobycie Górnoślązaków w ZSRS? Jak przebiegał powrót do domu osób, którym udało się przeżyć w sowieckich łagrach?
Dlaczego warto przypomnieć postać ks. Jana Fernzla? Gdzie się urodził, z jakiej rodziny pochodził i w jaki sposób wstąpił w szeregi stanu duchownego? Jak wyglądały ostatnie dni życia ks. Jana Frenzla i co wiem o okolicznościach jego śmierci? Czy ks. Jan Frenzel jest postacią znaną i współcześnie upamiętnioną?
Co rozumiemy pod pojęciem Tragedii Górnośląskiej? Czy do roku 1989 wydarzenia te były przedmiotem badań historycznych? Co zmienił rok 1989 w kwestii badań naukowych nad Tragedią Górnośląską? Jak wygląda dorobek badawczy Instytutu Pamięci Narodowej dotyczący wydarzeń roku 1945?
Czy każde kontakty z funkcjonariuszami organów bezpieczeństwa PRL są traktowane jako współpraca? Z jakiego okresu sprawy podlegają badaniu? Jak częste są sprawy dotyczące innych form współpracy z organami bezpieczeństwa jak przekazywanie informacji czy donoszenie?
Jaki był rozmiar przestępczości związanej ze stosowaniem tortur? W jaki sposób funkcjonariusze UB starali się wymuszać zeznania na przesłuchiwanych osobach? Czy oprawcy pozostali bezkarni?
Ile spośród strajków podjętych na kopalniach po wprowadzeniu stanu wojennego, odbywało się pod ziemią? Na jakich głębokościach protestowali górnicy i od czego to zależało? Ilu górników uczestniczyło w poszczególnych strajkach?
Na czym polegała specyfika huty „Katowice”? Jak wyglądały pierwsze godziny i dni stanu wojennego w hucie „Katowice”? Czy pacyfikacja kopalni „Wujek” miała wpływ na postawę strajkujących robotników?
Czym była militaryzacja kopalń i na czym miała polegać? Jak proces ten przebiegał w województwie katowickim? Czy militaryzowano wyłącznie kopalnie? Co w praktyce oznaczała militaryzacja dla szeregowego górnika?
Gdzie należy szukać przyczyn brutalizacji wojny? Dlaczego w styczniu 1945 r. doszło na Górnym Śląsku do zbrodni na ludności cywilnej, których dopuścili się żołnierze Armii Czerwonej? Dlaczego pierwsze dni po ustaniu walk określa się „piekłem kobiet”?
Czym zajmuje się pion lustracyjny IPN? Jak wygląda praca prokuratorów oraz historyków w nim zatrudnionych? Dlaczego ponad 30 lat po upadku PRL nadal zajmujemy się współpracownikami Służby Bezpieczeństwa? Czy lustracja jest nadal potrzebna?
U źródeł komunizmu tkwiły wezwania do zburzenia kapitalistycznego ładu i zastąpienia go utopijnym porządkiem społecznym. Wiek dojrzały systemu oznaczał upaństwowienie ludzi i własności oraz poddanie ich władzy wąskiej partyjnej elity.
Czym było środowisko Instytutu Literackiego w Paryżu, i jacy ludzie je tworzyli? Jakie wizje Polski prezentował miesięcznik „Kultura”? Jakie aktywności międzynarodowe podejmował Jerzy Giedroyć i jego otoczenie?
Jak współcześni odbierali datę 11 listopada 1918 r.? Czy był to dla nich moment przełomu? Jak wyglądała sytuacja na Górnym Śląsku w 1918 r.?
Dlaczego Niemcy budowali schrony przeciwlotnicze na Górnym Śląsku? W jaki sposób zabezpieczano przed nalotami najważniejsze urzędy regionu? Jakim celom miał służyć bunkier dowodzenia gauleitera Fritza Brachta?
Dlaczego polskie społeczeństwo z taką uwagą śledziło rozwój wypadków na Węgrzech jesienią 1956 r.? Solidarność z narodem węgierskim wyrażała się na różne sposoby. Jak wyglądało to w przypadku województwa katowickiego?
Czy ks. Jerzy Popiełuszko był znany na terenie województwa katowickiego? Jakie kroki podejmowała Służba Bezpieczeństwa w związku z informacjami o porwaniu i zabójstwie kapłana? Czy w związku z porwaniem i zabójstwem ks. Popiełuszki doszło do wystąpień przeciwko funkcjonariuszom SB?
Kiedy, i w jakich okolicznościach, doszło do spalenia będzińskiej synagogi? Czy sytuacja Żydów w Zagłębiu Dąbrowskim oraz na Górnym Śląsku była taka sama? Co działo się w Katowicach w pierwszych tygodniach wojny?
Jaki wpływ na ruchy ludności miały trzy powstania śląskie? Jakie skutki niosła za sobą migracja? W jaki sposób konwencja górnośląska podpisana w 1922 r. wpływała na ruchy ludności w kolejnych latach?
Skąd pomysł na skierowanie poborowych do pracy w kopalniach? Kogo kierowano do pracy w Wojskowych Batalionach Górniczych? Czy przydział do tych jednostek był losowy, czy kierowano się jakimś kluczem? Jak wyglądały warunki pracy oraz bytowania żołnierzy-górników?
Dlaczego lata 30. Ubiegłego wieku nazywane były złotą erą polskiego lotnictwa sportowego? W jaki sposób związali się z lotnictwem Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura? Co wiemy o okolicznościach śmierci Żwirki i Wigury?
Jak można nazwać system partyjny w Polsce w czasach rządów komunistów? W jaki sposób funkcjonował system hegemoniczny w czasach stalinizmu? Jaka była samodzielność aliantów PZPR w „złotych latach” PRL?
Czym są tortury śledcze? Jak możemy je zdefiniować? Czy tortury śledcze w pierwszej dekadzie Polski Ludowej miały charakter powszechny? Jakie tortury stosowano w omawianym okresie?
Dlaczego powinniśmy poruszyć tematykę związaną z torturami śledczymi? Czym były (i są) tortury śledcze oraz jakie miały znaczenie? W jakich sytuacjach i wobec kogo w pierwszej dekadzie Polski Ludowej najczęściej były one stosowane?
Jak kształtowały się kwestie narodowościowe w Stanisławowie przed II wojną światową? Jak wygląda sytuacja społeczności Żydowskiej w okresie okupacji sowieckiej? Czy zajęcie miasta przez Węgrów w lipcu 1941 r. miało wpływ na losy Żydów w pierwszym okresie okupacji?
Jak wyglądała polityka Węgier względem Żydów w poszczególnych okresach II wojny światowej? Ilu polskich Żydów trafiło na Węgry po wrześniu 1939 r.? Czy wybuch wojny niemiecko-sowieckiej w 1941 r. zmienił sytuację polskich Żydów na Węgrzech?
Co wiemy o życiu Tobiasza Blatta przed wybuchem wojny? W jaki sposób trafił do obozu zagłady w Sobiborze i w jakich okolicznościach udało mu się z niego wydostać? Jak potoczyły się jego dalsze losy?
Kultura pamięci na Górnym Śląsku, czyli o najnowszym numerze periodyku „CzasyPismo”, którego tematem wiodącym jest polityka symboliczna i polityka pamięci na przykładzie Górnego Śląska. ytamy również o to, jak dziś, ponad trzy dekady po upadku systemu komunistycznego, kształtuje się górnośląska pamięć.
Czym zajmował się Specjalny Sąd Karny w Katowicach? Jak wygląda bilans jego działalności? Jakie możemy wyróżnić typy przestępców oraz kategorie przestępstw sądzonych przed Specjalnym Sadem Karnym w Katowicach?
Jakie było znaczenie Przełęczy Jabłonkowskiej? Kiedy teren ten wszedł w skład II RP? Jak wyglądał niemiecki plan na zajęcie tuneli pod przełęczą? Jakie siły zostały użyte przez Niemców?
Czy Polska był była istotnym partnerem dla Jugosławii? Jak wyglądało jugosłowiańskie spojrzenie na kryzysy społecznego polityczne w Polsce? Czy występowały różnice w recepcji tych wydarzeń w Jugosławii względem innych krajów komunistycznych?
Kim był Karol Pniak? Jak jego bojowe osiągnięcia wyglądały w kontekście ogólnego wysiłku polskich formacji wojskowych na zachodzie w trakcie II wojny światowej? W jakiej sytuacji znaleźli się polscy wojskowi na zachodzie po zakończeniu wojny?
Czym są szlagiery? Jak wyglądała historia „szlagrów” na Górnym Śląsku w I połowie XX wieku? W jaki sposób do niemieckich „szlagrów” podchodziły władze komunistyczne na Górnym Śląsku po II wojnie światowej?
W jaki sposób władze komunistyczne odnosiły się do obchodów Bożego Ciała? Czy stosunek władz względem święta zmieniał się w kolejnych dekadach trwania PRL-u? W jaki sposób Kościół reagował na działania władz?
Co działo się z PZPR w przededniu wyborów? Jak wyglądała opozycja przed wyborami? Czy opozycja stanowiła monolit czy mozaikę różnych nurtów i ugrupowań? Dlaczego wybory były tylko częściowo wolne?
Kim był Jan Stachowski? Dlaczego zainteresowała się nim Służba Bezpieczeństwa? Jak wyglądały jego losy po wprowadzeniu stanu wojennego w grudniu 1981 r.?
Jaką rolę miała do spełnienia Żydowska Komisja Historyczna? Jak wyglądały prowadzone przez nią prace dokumentacyjne? Kim byli Janina Masłowska i Natan Eliasz Szternfinkiel?
Jak społeczeństwo górnośląskie zareagowało na podpisanie kapitulacji przez III Rzeszę? Czym zajmowała się pozostająca na Śląsku Armia Czerwona? Jak funkcjonowała administracja polska w regionie, w maju 1945 r.? Jak tworzył się i działał aparat bezpieczeństwa?
Jakie znaczenie miały obchody Święta Pracy w PRL-u? Jak wyglądały przygotowania do pochodów pierwszomajowych? Jakie zadania w trakcie uroczystości realizowali agenci bezpieki?
Czy w odniesieniu do sieci obozów, które powstały w Polsce możemy używać terminu Gułag? Jaką rolę w systemie obozowym pełniły obozy pracy pozostające pod sowieckim zarządem? Jakie metody terroru stosowano wobec osadzonych?
Jak wygląda relacja pomiędzy modelarstwem a historią? Jakie znaczenie dla popularyzacji historii ma Międzynarodowy Festiwal Modelarski w Bytomiu? Jakie modele związane z Wojskiem Polskim najczęściej przygotowuje dzieci i młodzież?
Jak wyglądały warunki działania śląskich komunistów w osiedlach robotniczych? W jaki sposób prawodawstwo II RP regulowało kwestię poglądów komunistycznych?
Kiedy i w jakich okolicznościach zrodził się mit „Czerwonego Zagłębia”? Jak wyglądała sytuacja na omawianym terenie w 1945 r.? Co było przyczyną strajków?
Jakie zadania w ramach IPN realizuje Biuro Poszukiwań i Identyfikacji? Jak przebiegała akcja poszukiwawcza w Raciborzu? Kogo udało się odnaleźć i zidentyfikować na cmentarzu parafialnym „Jeruzalem”?
W jaki sposób ostry atak zimy z początku 1956 r. wpłynął na nastroje społeczne i przebieg politycznej „odwilży”? Czy okres ten możemy porównać z zimą stulecia z 1978/1979 r.?
Czy jesteśmy w stanie określić ilu polskich uchodźców trafiło na Węgry? W jakich warunkach przebywali? Czy sytuacja Polaków w trakcie wojny się zmieniała? Ilu zostało nad Dunajem do końca wojny?
Zapis fragmentów spotkania z Michałem Lutym, działaczem zaangażowanym w organizowanie struktur „Solidarności”, współtwórcą niezależnej Wszechnicy Górnośląskiej,po 1989 r. społecznikiem i samorządowcem, inicjatorem wielu przedsięwzięć społeczno-kulturalnych, w tym polsko-węgierskich.
Jak wyglądały początki kariery Henryka Rechowicza? Dlaczego nazywany był „rzecznikiem historii rewolucyjnej”? W jakich okolicznościach Henryk Rechowicz został dyrektorem Śląskiego Instytutu Naukowego w Katowicach, otaz rektorem Uniwersytetu Śląskiego?
Ilu Żydów ocalało z Zagłady? Kto podjął się opieki nad żydowskimi dziećmi po wojnie? Gdzie lokowano sieroty żydowskie? Jaki program wobec dzieci żydowskich mieli polscy syjoniści?
Kiedy i w jaki sposób zaczęto zaszczepiać w powojennej Polsce kult Józefa Stalina? Jak wyglądały przygotowania do obchodów 70. urodzin Józefa Stalina? Czy obchody urodzin sowieckiego przywódcy miały swoją specyfikę?
Co rozumiemy pod pojęciem Tragedii Górnośląskiej? Jakim represjom zostali poddani mieszkańcy Górnego Śląska w 1945 r.? Jakie działania podjęto w celu upamiętnienia omawianych wydarzeń?
Czym była proskrypcja oraz jaką rolę pełniły księgi gończe? Jak wyglądała historia Specjalnej Księgi Gończej dla Polski? Jakie represje groziły osobom, których nazwiska znalazły się na jej stronach?
Jak wyglądało dojście komunistów do władzy w Jugosławii? Dlaczego Stalin chciał obalić rządy Josipa Broz Tito? Jaką rolę w kwestii legitymizacji reżimu w wielonarodowym państwie odgrywał czynnik narodowy?
Jak wyglądała migracja na Górnym Śląsku w 1939 r.? Dlaczego w okresie wojny region ten nazywano schronem przeciwlotniczym III Rzeszy? Jak Niemcy przygotowywali się do ewakuacji ludności przed sowiecką ofensywą w 1945 r.?
Dlaczego górnicy stawili tak twardy opór po wprowadzeniu stanu wojennego? Dlaczego część protestów odbywała się pod ziemią? Jak wyglądał bilans grudniowych strajków w 1981?
Jak wyglądały stosunki ludnościowe w województwie stanisławowskim przed wybuchem wojny? Jakie były uwarunkowania niesienia pomocy? Dlaczego pomagano i jak pomagano Żydom? Jakie represje spotkały osoby udzielające pomocy?
W jaki sposób Służba Bezpieczeństwa przygotowała wizytę Leonida Breżniewa? Jak wyglądał jego pobyt na Górnym Śląsku? Jakie miasta, miejsca i zakłady pracy odwiedził? Jak reagowało społeczeństwo?
Czym są organizacje społeczne i jaką rolę miały spełniać według komunistów? Ile organizacji społecznych funkcjonowało w PRL i w jaki sposób sterowała nimi PZPR? Które z organizacji społecznych były najważniejsze dla komunistów?
Dlaczego Służba Bezpieczeństwa zainteresowała się Kazimierzem Kutzem? W jaki sposób była prowadzona inwigilacja Kutza w ramach akcji „Reżyser”? Jaki obraz filmowca wyłania się z materiałów zebranych przez Służbę Bezpieczeństwa? Poznaj historię jednego z najbardziej znanych śląskich twórców!
Skąd wziął się pomysł na prowadzenie ogródków działkowych? Jakie funkcje pełniły ogródki działkowe do końca II wojny światowej? Jak wyglądała historia ogródków działkowych w okresie PRL?
Dlaczego Wojciech Korfanty mimo wielkich zasług nie stał się jednym z wiodących polityków ogólnopolskich? Co oznaczał dla niego przewrót majowy w 1926 r. i objęcie władzy przez stronników Józefa Piłsudskiego? Jak wyglądał schyłek jego politycznej aktywności?
Jaki był los dzieci okupacyjnych, które pozostawili po sobie na ziemiach polskich żołnierze Wehrmachtu i Armii Czerwonej. Rozmowa z autorem książki "Niedopowiedziane biografie. Polskie dzieci urodzone z powodu wojny".
Czy sytuacja Żydów w gettach na terenie Generalnego Gubernatorstwa, była taka sama jak w przypadku gett na terenie ziem wcielonych do Rzeszy? Jak wyglądała historia getta w Częstochowie – kiedy zostało utworzone, jaki obszar objęło oraz ilu ludzi się w nim znalazło?
W jaki sposób stonka ziemniaczana znalazła się w Niemczech oraz na zachodnich terenach Polski? Czy alianci faktycznie zrzucali stonkę nad Niemcami podczas wojny? W jaki sposób zwalczano szkodnika i czy występują podobieństwa względem akcji prowadzonych w PRL?
Czym wybory w PRL różniły się od wyborów demokratycznych? Czym zajmował się w kampaniach wyborczych aparat bezpieczeństwa? Jakich wrogów i przeciwników politycznych wyróżniano? Kogo i za co represjonowano w trakcie kampanii wyborczej?
Skąd wzięły się rozbieżności w nazewnictwie porozumień zawartych w Hucie Katowice w 1980 r.? Czy powinniśmy mówić i pisać o porozumieniu katowickim czy dąbrowskim? Jakie było znaczenie zawartych porozumień?
Kim był bp. Stanisław Adamski? Jak trafił do Warszawy podczas II wojny światowej i czym się tam zajmował? Co wiemy o jego działalności w trakcie powstania warszawskiego?
Czy warto spierać się o to gdzie i kiedy nastąpił pierwszy atak niemiecki rozpoczynający II wojnę światową? O jakiej godzinie, według niemieckich planów, miała rozpocząć się inwazja na Polskę?
Kim był Fritz Bracht? Jak przebiegała jego kariera polityczna w NSDAP? Jak wyglądała jego polityka na Górnym Śląsku jako gauleitera, który odpowiadał za wprowadzenie tzw. volkslisty?
Jak Wojciech Korfanty stał się jednym z czołowych działaczy niepodległościowych? Czy jego działalność ograniczała się tylko do Górnego Śląska? Czy był przywódcą wszystkich powstań śląskich? Jaki był jego stosunek do obozu sanacyjnego? Jak został potraktowany przez piłsudczyków?
Jakie są różnice między prawem karnym pierwszej dekady Polski Ludowej a współczesnym prawem karnym? Na czym polegała represyjność prawa karnego okresu stalinowskiego? Jakie były podstawy stosowania prawa karnego w PRL? W jakim celu stosowano tortury?
Dlaczego władze nie zgodziły się na spotkanie Jana Pawła II z wiernymi w Piekarach Śląskich? Jak na decyzję władz zareagowały śląski Kościół i społeczeństwo regionu? Czy mieszkańcy województwa katowickiego mogli bez przeszkód uczestniczyć w spotkaniach z papieżem, które odbywały się w innych regionach?
Tematem wiodącym najnowszego numeru jest działalność wywiadowcza, szpiegostwo na rzecz obcych państw, jego zwalczanie oraz tzw. szpiegomania, charakterystyczna dla okresu „zimnej wojny”.
Dlaczego wybrano Dąbrowę Górniczą jako miejsce realizacji tak dużej i istotnej inwestycji jaką była budowa Huty Katowice? Jaki wpływ miała budowa kombinatu na region Zagłębia Dąbrowskiego oraz samo miasto? Jaki był cel budowy i jakie trudności stanęły przed budowniczymi?
Jak w czerwcu 1956 r. wyglądały nastroje społeczne w województwie stalinogrodzkim? Jak zareagowały oficjalne czynniki w regionie na rewoltę poznańską z 28 czerwca 1956 r.? W jaki sposób do wydarzeń w Poznaniu odniosła się opinia publiczna w regionie?
Kim był Henryk Sławik? Jakich bohaterskich czynów dokonał? Jak potoczyły się jego wojenne losy? Jak przywracano pamięć o tej wybitnej postaci?
W jakim celu utworzono tiurmę NKWD nr 2 w Toszku? Jaką funkcję pełniło to więzienie? Dlaczego miejsce to było owiane tak złą sławą?
Poznaj barwne biografie jugosłowiańskich opozycjonistów zafascynowanych polską „Solidarnością”. Dlaczego Jugosławia stałą się pierwszym krajem „dysydenckim”? Jak wyglądała opozycja w Jugosławii? Jak prominentny polityk stał się pierwszym opozycjonistą?
Kim byli Józef i Wiktoria Ulmowie? Jak pomagali Żydom? W jaki sposób doszło do dekonspiracji ich działalności? Jakie ponieśli konsekwencje? Jakie działania podejmowano w zakresie upamiętnienia heroicznej postawy rodziny Ulmów?
Czy III powstanie śląskie było spontanicznym zrywem Górnoślązaków czy drobiazgowo zaplanowaną akcją bojową? Jak polski rząd zareagował na wybuch powstania? Co w ostatecznym rozrachunku odegrało w powstaniu większą rolę – działania bojowe czy dyplomacja?
Kto wyjeżdżał z Górnego Śląska po II wojnie światowej i dlaczego? Jakie działania podejmowano w celu ograniczenia zjawiska emigracji? Dlaczego okresem szczególnym dla emigracji były lata 70.? Czy wszyscy, którzy wyjeżdżali z Polski, byli i czuli się Niemcami?
Czym był system nomenklatury i skąd się wziął? Jaki był zasięg systemu? W jaki sposób można było awansować na stanowisko z klucza nomenklaturowego? Co zarzucano systemowi nomenklatury?
Czym były Wolne Związki Zawodowe? Dlaczego Kazimierz Świtoń założył organizację związkową, a nie partię polityczną? Jak władze komunistyczne zareagowały na powstanie WZZ?
Ilu Polaków ratowało Żydów podczas II wojny światowej? Co groziło za pomaganie Żydom? Jak wyglądały relacje pomiędzy nieżydowskimi mieszkańcami Górnego Śląska, a Żydami? Co decydowało o tym, że ktoś odmówił pomocy lub podjął się np. ukrycia uciekinierów z getta?
Jak komunistyczny aparat bezpieczeństwa zamordował stu Żołnierzy Wyklętych? Kim był Henryk Flame „Bartek”? Jak powstało i funkcjonowało jego zgrupowanie partyzanckie? Kim był „kapitan Lawina”? Jakie były losy „Bartka” po zakończeniu konspiracji?
Kim był Tadeusz Denkowski? Co wiemy o organizacji „Kraj”? Kto zamordował komunistycznego propagandystę Stefana Martykę? Jakie były losy Denkowskiego po wyjściu z więzienia?
Jakie były cele i sposoby działania poakowskiej organizacji niepodległościowej na ziemi rybnickiej w latach 1945–1948? Do czego wykorzystywano pieniądze zdobyte podczas akcji? Jaki koniec spotkał jej przywódców?
