Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

1939. Wrześniowe historie. Dodatek prasowy na 85. rocznicę niemieckiego ataku na Polskę

1939. Wrześniowe historie. Dodatek prasowy na 85. rocznicę niemieckiego ataku na Polskę

Autor: Tomasz Ceran, Anna Czocher, Marzena Grosicka, Joanna Lubecka, Filip Musiał, Paweł Naleźniak, Krzysztof Pięciak
Wrzesień 1939 r. postrzegamy z perspektywy gry mocarstw – Niemiec i sowieckiej Rosji – realizujących swe imperialne plany, a także Polski usiłującej obronić swą niepodległość. A w cieniu tej wielkiej historii rozgrywały się indywidualne dramaty...
Arytmetyka zbrodni pomorskiej 1939
Artykuł

Arytmetyka zbrodni pomorskiej 1939

Autor: Tomasz Ceran
III Rzesza we wrześniu 1939 r. rozpoczęła politykę eksterminacji ludności cywilnej w całej okupowanej Polsce, zwłaszcza na ziemiach wcielonych do Rzeszy. Skala terroru niemieckiego na Pomorzu i Kujawach była największa. W celu podkreślenia tego faktu i głębszej analizy jego przyczyn został stworzony termin – zbrodnia pomorska 1939.
Biografia twórcy pojęcia „ludobójstwo”
Recenzja

Biografia twórcy pojęcia „ludobójstwo”

Autor: Tomasz Ceran
W historii XX wieku oglądanej z lotu ptaku są dwa najważniejsze terminy: totalitaryzm i ludobójstwo. Ten drugi został stworzony przez Polaka.

Czy wiesz, że już w pierwszych miesiącach II wojny światowej tylko na Pomorzu i Kujawach Niemcy wymordowali kilkadziesiąt tysięcy Polaków? Dowiedz się więcej o tej niemieckiej zbrodni.

Autor: Grzegorz Berendt, Monika Tomkiewicz, Tomasz Ceran, Mateusz Kubicki
Dachau i śmierć są synonimami
Artykuł

Dachau i śmierć są synonimami

Autor: Anna Jagodzińska, Tomasz Ceran
Płk William Quinn z 7. Armii Amerykańskiej, wyzwalając w maju 1945 r. obóz koncentracyjny w Dachau, napisał w raporcie: „Oddziały nasze zastały tam widoki, jęki tak straszne, że aż nie do uwierzenia, okrucieństwa tak ogromne, że aż niepojęte dla normalnego umysłu. Dachau i śmierć są synonimami”.
Dodatek prasowy IPN Oddział w Gdańsku „Polacy ratujący Żydów na Pomorzu i Kujawach”

Dodatek prasowy IPN Oddział w Gdańsku „Polacy ratujący Żydów na Pomorzu i Kujawach”

Autor: Tomasz Ceran, Kinga Czechowska, Regina Dąbkowska, Paweł Warot
Dzień 24 marca został ustanowiony przez parlament RP „Narodowym Dniem Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką”. Datę wybrano dla uczczenia zamordowanych tego dnia w 1944 roku Wiktorii i Józefa Ulmów oraz ich dzieci, którzy w Markowej przez dwa lata ukrywali dwie żydowskie rodziny.

Dyskusja o książce „Ludobójstwo Niemiec na narodzie polskim (1939–1945). Studium historycznoprawne”

Autor: Rafał Dudkiewicz, Maciej Jan Mazurkiewicz, Tomasz Ceran
Ekonomia i Zagłada. Podobozy KL Stutthof w okolicach Torunia (1944-1945)
Artykuł

Ekonomia i Zagłada. Podobozy KL Stutthof w okolicach Torunia (1944-1945)

Autor: Tomasz Ceran
W sierpniu 1944 r. w czterech podobozach KL Stutthof w okolicy Torunia umieszczono 5000 Żydówek z krajów Europy. W ramach Komanda Budowlanego pracowały przy budowie fortyfikacji wzdłuż Wisły. Większość z nich nie dożyła wyzwolenia. Ideologia okazała się ważniejsza od ekonomii. Praca czyniła martwym.
Hannah Arendt i badanie okupacji niemieckiej w Polsce
Artykuł

Hannah Arendt i badanie okupacji niemieckiej w Polsce

Autor: Tomasz Ceran
4 grudnia 1975 r. zmarła Hannah Arendt, niemiecka intelektualistka żydowskiego pochodzenia. Jej „Korzenie totalitaryzmu” i „Eichmann w Jerozolimie” to jedne z najbardziej debatotwórczych książek o historii XX w. Myśli Arendt mogą być ciągle inspirujące także dla badaczy niemieckiej okupacji Polski w czasie II wojny światowej.

Jak wyglądała okupacja ziem Pomorza, Wielkopolski i Górnego Śląska? Jak postrzegał je niemiecki establishment? Jakimi przesłankami ideologicznymi kierowali się okupanci? Jaka była mechanika zbrodni na tych terenach?

Autor: Rafał Dudkiewicz, Grzegorz Bębnik, Tomasz Ceran, Mateusz Kubicki, Adam Pleskaczyński

Jaka była skala niemieckich zbrodni w pierwszej fazie okupacji ziem polskich? W jaki sposób postępowali sprawcy z Einsatzgruppen, czy Selbstschutz? Czy próby pociągania niemieckich zbrodniarzy do odpowiedzialności po 1945 r. zakończyły się powodzeniem?

Autor: Monika Tomkiewicz, Tomasz Ceran, Adam Pleskaczyński, Marcin Przegiętka

Jaka jest tajemnica pomorskich dołów śmierci? Skąd ofiary Selbstschutzu wołają o pamięć? Jak wyglądał początek ludobójstwa niemieckiego w okupowanej Polsce? Jak zacierano ślady Zbrodni Pomorskiej?

Autor: Tomasz Ceran, Rafał Dudkiewicz

Jesienią 1939 r. na Pomorzu, w wyniku eksterminacyjnej polityki okupacyjnych Niemiec, zamordowano co najmniej 30 tys. osób. W ostatnich latach wydarzenia te historycy zaczęli definiować jako Zbrodnię Pomorską. O tych dramatycznych wydarzeniach opowiada dr Tomasz Ceran, autor publikacji poświęconej tej tematyce.

Autor: Rafał Dudkiewicz, Tomasz Ceran

Jesienią 1939 r., na zajętym po napaści z 1 września Pomorzu, Niemcy zamordowali co najmniej 30 tys. osób. Wydarzenia te historycy definiują jako Zbrodnię Pomorską. Była to zaplanowana i masowa akcja, przeprowadzona na terenie ponad 400 miejscowości położonych w przedwojennym województwie pomorskim.

Autor: Izabela Mazanowska, Mieczysław Góra, Tomasz Ceran

Jesienią 1939 roku na Pomorzu rozpoczęła się akcja eksterminacyjna niemieckiego okupanta, w wyniku której zmordowano ponad 30 tys. osób. Eksterminacji podlegała polska ludność cywilnej (inteligencja, rolnicy, robotnicy, duchowieństwo), Żydzi oraz pacjenci szpitali psychiatrycznych z terenów przedwojennego województwa pomorskiego.

Autor: Rafał Dudkiewicz, Tomasz Ceran
O Lemkinie i genocydzie po polsku i angielsku
Artykuł

O Lemkinie i genocydzie po polsku i angielsku

Autor: Tomasz Ceran
O ile postać Lemkina na Zachodzie jest znana i doczekała się wielu opracowań, to w Polsce do tej pory zajmowała się nią wąska grupa badaczy. Obecnie możemy mówić o renesansie zainteresowania postacią Lemkina wśród polskich historyków.

Okupację niemiecką Polski obrazuje deklaracją Heinricha Himmlera, że zagłada Polaków jest podstawowym obowiązkiem narodu niemieckiego, a „Polacy zostaną starci z powierzchni ziemi”.

Autor: Grzegorz Bębnik, Tomasz Ceran, Tomasz Domański, Tomasz Sudoł, Monika Tomkiewicz
Pierwszy Holocaust. Eksterminacja Żydów na Pomorzu i Kujawach w 1939 r.
Artykuł

Pierwszy Holocaust. Eksterminacja Żydów na Pomorzu i Kujawach w 1939 r.

Autor: Tomasz Ceran
Zabijanie przez Niemców ludności żydowskiej w okupowanej Polsce nie rozpoczęło się od uruchomienia komór gazowych w obozach koncentracyjnych. Od pierwszych miesięcy okupacji Żydzi byli rozstrzeliwani wraz z polską inteligencją i osobami chorymi psychicznie w dołach śmierci. Na Pomorzu i Kujawach było ich niewielu, dlatego niemiecki okupant podjął już wtedy decyzję o ich całkowitej eksterminacji.

Przebieg, rozmiary i skutki Zbrodni Pomorskiej 1939. O masowych mordach w pierwszych miesiącach okupacji niemieckiej na terenie Pomorza Nadwiślańskiego i Kujaw opowiada Tomasz Ceran.

Autor: Tomasz Ceran, Tomasz Szturo
Rozstrzelany medalik. O niemieckich egzekucjach Polaków w Rudzkim Moście
Artykuł

Rozstrzelany medalik. O niemieckich egzekucjach Polaków w Rudzkim Moście

Autor: Tomasz Ceran
Podczas ekshumacji ofiar egzekucji przeprowadzonych w Rudzkim Moście pod Tucholą, wydobyto szczątki 236 Polaków. Ich katami byli miejscowi członkowie Selbstschutzu (Samoobrony). Wśród dowodów niemieckiej zbrodni zachował się medalik – rozstrzelany razem z jego właścicielem.

Samoobrona i zemsta czy planowa eksterminacja? Jak wyglądał początek ludobójstwa niemieckiego w okupowanej Polsce? Czego nie wiemy o zbrodni pomorskiej? I co skrywają pomorskie doły śmierci?

Autor: Tomasz Ceran
Wacław Jurgoński. Od Szczeglina do KL Dachau. Kronika przeżyć (1940-1945)

Wacław Jurgoński. Od Szczeglina do KL Dachau. Kronika przeżyć (1940-1945)

Autor: Tomasz Ceran
Życie Wacława Jurgońskiego podczas II wojny światowej związane było z dwoma niemieckim obozami – miejscami kaźni polskiej ludności cywilnej. O pierwszym z nich – obozie przejściowym w Szczeglinie koło Mogilna – słyszało niewielu, o drugim – obozie koncentracyjnym Dachau pod Monachium – niemal wszyscy interesujący się historią III Rzeszy Niemieckiej.
Zagłada Żydów na Pomorzu i Kujawach
Artykuł

Zagłada Żydów na Pomorzu i Kujawach

Autor: Tomasz Ceran
W powszechnej opinii zagłada Żydów rozpoczęła się po 1942 r. i słynnej konferencji w Wannsee. Żydzi na Pomorzu i Kujawach byli jednak mordowani od początku wojny. „Kwestia żydowska” z perspektywy okupantów została „rozwiązana” już w pierwszych miesiącach okupacji.
Zbrodnia Pomorska – Paterek
Artykuł

Zbrodnia Pomorska – Paterek

Autor: Tomasz Ceran
Na ekspozycji stałej Muzeum II Wojny Światowej w sekcji „Terror” znajduje się siedem czarnych tabliczek z nazwami miejsc kaźni polskiej ludności cywilnej z pierwszych miesięcy okupacji niemieckiej.
Zbrodnia pomorska 1939

Zbrodnia pomorska 1939

Autor: Tomasz Ceran, Izabela Mazanowska, Monika Tomkiewicz
Według Jochena Böhlera w 1939 r. na Pomorzu Gdańskim zamordowano ok. 30 tys. osób, 10 tys. osób zostało zamordowanych w Okręgu Rzeszy Kraju Warty, 1,5 tys. w prowincji śląskiej i 1 tys. w rejencji ciechanowskiej.
Zbrodnia pomorska 1939
Artykuł

Zbrodnia pomorska 1939

Autor: Tomasz Ceran
Nazistowskie Niemcy nie chciały powielać pruskich metod germanizacji Polaków, które okazały się nieskuteczne. Pod koniec marca 1939 r. został opracowany plan ataku na Polskę. Od maja przygotowywano listy z nazwiskami Polaków, którzy mieli być zatrzymani po wkroczeniu armii niemieckiej. W końcu sierpnia 1939 r. sformowano Einsatzgruppen, których zadaniem była eksterminacja polskich elit.
Zbrodnia Pomorska 1939 roku
Artykuł

Zbrodnia Pomorska 1939 roku

Autor: Tomasz Ceran, Izabela Mazanowska, Monika Tomkiewicz
Pojęcie „Zbrodni Pomorskiej 1939 roku” obejmuje akty eksterminacji bezpośredniej dokonane na ludności polskiej od września do grudnia 1939 r. (w niektórych miejscach do początku 1940 r.) przez oddziały Volksdeutscher Selbstschutz, przy aktywnym wsparciu Wehrmachtu i SS.

Zbrodnie bez rozliczenia? Niemieckie zbrodnie i niemieccy zbrodniarze

Autor: Joanna Lubecka, Tomasz Ceran, Marcin Przegiętka, Filip Musiał
Życie codzienne pod okupacją niemiecką w „Dzienniku” Eugeniusza Przybyła
Artykuł

Życie codzienne pod okupacją niemiecką w „Dzienniku” Eugeniusza Przybyła

Autor: Tomasz Ceran
Dysponujemy licznymi dziennikami dotyczącymi życia codziennego w Generalnym Gubernatorstwie z okresu okupacji niemieckiej. Podobne źródła z ziem wcielonych do Rzeszy są rzadkością. Tym bardziej warto zwrócić uwagę na dziennik toruńskiego malarza i bibliofila.