Bogusław Tracz

„Na komunistów nie będę robiła”. Opór przeciwko współzawodnictwu pracy

Pomimo zmasowanej akcji propagandowej zachęcającej do współzawodnictwa pracy, systemu nagród i wyróżnień dla przodowników oraz uznania ze strony władz partyjnych i państwowych, wielu robotników odnosiło się do tego zjawiska nieprzychylnie lub wręcz wrogo.

Audio/Video

„Z filmoteki bezpieki" odc. 57 - Ludność cywilna Warszawy podczas II wojny światowej

Autor: Łukasz Gramza, Cezary Gmyz

Audio/Video

„Z filmoteki bezpieki" odc. 58 - Alkoholizm w PRL

Autor: Bogusław Tracz, Cezary Gmyz

Audio/Video

„Z filmoteki bezpieki" odc. 61 - Narkomania w PRL

Autor: Bogusław Tracz, Cezary Gmyz

<i>Imperialistyczna oranżada</i> dla mas pracujących

Imperialistyczna oranżada dla mas pracujących

W roku 1957, na fali odwilży i destalinizacji, dwóch mieszkańców Gdańska zwróciło się do koncernu Coca-Cola z propozycją założenia w Polsce prywatnej wytwórni napoju, dotychczas skazanego w sowieckiej strefie wpływów na nieistnienie.

Bogusław Tracz

Urodzony w 1972 r., historyk, dr, pracownik Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Katowicach. Autor książek: (z Robertem Ciupą) Kultura niezależna w Kościele (2011); Hippiesi, kudłacze, chwasty. Hipisi w Polsce w latach 1967–1975 (2014); (z Robertem Ciupą) Marzenia z betonu. Codzienność w latach siedemdziesiątych na Górnym Śląsku (2014); (z Robertem Ciupą) Wujek ’81. Strajk i pacyfikacja (2016); Zachodźże czerwone słoneczko. Wybory '89 w województwie katowickim (2016) i in.

Byle nie dalej na zachód! Polacy z Kresów na Górnym Śląsku

Byle nie dalej na zachód! Polacy z Kresów na Górnym Śląsku

Pierwsi Kresowianie, głównie z województw lwowskiego, stanisławowskiego i tarnopolskiego, dotarli na Górny Śląsk w 1945 r., wkrótce po ukonstytuowaniu się polskich władz w Katowicach. Wielu z nich jeszcze długo żywiło nadzieję na powrót do swoich domostw na wschodzie.

Cios sierp(ni)owy. Strajki na Górnym Śląsku w 1988 roku

WARTO WIEDZIEĆ

Cios sierp(ni)owy. Strajki na Górnym Śląsku w 1988 roku

W drugiej połowie lat osiemdziesiątych coraz bardziej dawało o sobie znać zmęczenie społeczeństwa przedłużającą się zapaścią gospodarki, niepowodzeniem kolejnych prób reform i stagnacją polityczną. W sierpniu 1988 r. na Górnym Śląsku i w innych regionach wybuchły strajki.

Audio/Video

Co działo się z PZPR w przededniu wyborów? Jak wyglądała opozycja przed wyborami? Czy opozycja stanowiła monolit czy mozaikę różnych nurtów i ugrupowań? Dlaczego wybory były tylko częściowo wolne?

Autor: Adam Dziuba, Jarosław Neja, Bogusław Tracz

Audio/Video

Co rozumiemy pod pojęciem Tragedii Górnośląskiej? Czy do roku 1989 wydarzenia te były przedmiotem badań historycznych? Co zmienił rok 1989 w kwestii badań naukowych nad Tragedią Górnośląską? Jak wygląda dorobek badawczy Instytutu Pamięci Narodowej dotyczący wydarzeń roku 1945?

Autor: Bogusław Tracz, Paweł Zawisza

Audio/Video

Co wiemy o życiu Tobiasza Blatta przed wybuchem wojny? W jaki sposób trafił do obozu zagłady w Sobiborze i w jakich okolicznościach udało mu się z niego wydostać? Jak potoczyły się jego dalsze losy?

Autor: Bogusław Tracz, Paweł Zawisza

Długowłosi pątnicy. Zlot hipisów na Jasnej Górze w sierpniu 1971 r.

Długowłosi pątnicy. Zlot hipisów na Jasnej Górze w sierpniu 1971 r.

Od lata 1968 r. uczestników zlotów hipisowskich w Opolu, Kazimierzu Dolnym i Kruszwicy spotykały szykany ze strony milicji. Długowłosych chłopaków i towarzyszące im dziewczyny zatrzymywano, zanim dotarli na miejsce.

Audio/Video

Gdzie należy szukać przyczyn brutalizacji wojny? Dlaczego w styczniu 1945 r. doszło na Górnym Śląsku do zbrodni na ludności cywilnej, których dopuścili się żołnierze Armii Czerwonej? Dlaczego pierwsze dni po ustaniu walk określa się „piekłem kobiet”?

Autor: Bogusław Tracz, Paweł Zawisza

Gehenna „wyzwolenia”. Zbrodnie sowieckie na Górnym Śląsku w 1945 roku

Gehenna „wyzwolenia”. Zbrodnie sowieckie na Górnym Śląsku w 1945 roku

Po wkroczeniu Armii Czerwonej w styczniu 1945 r. na polską część Górnego Śląska rozpętało się piekło. Żołnierze mordowali masowo ludność cywilną – głównie kobiety, dzieci i starców. Gwałcili dziewczęta, sieroty z domów dziecka oraz zakonnice. Nie było komu ich chronić, bowiem na ziemiach wcielonych w 1939 r. do III Rzeszy mężczyźni zmuszeni zostali do służby w Wehrmachcie.

Generał pod obserwacją

Kiedy w lutym 1946 r. generał broni Leon Berbecki podjął decyzję powrotu do kraju, zapewne nie przypuszczał, jakim przeciwnościom przyjdzie mu stawić czoła.

Autor: Adam Dziurok, Bogusław Tracz

Gliwiccy obrońcy krzyża

Wiosną 1960 r. doszło do głośnych protestów katolików w Nowej Hucie i Zielonej Górze. Zajścia te są już dobrze znane, czego nie można powiedzieć o kolejnym lokalnym wybuchu społecznym, który nastąpił w czerwcu tego samego roku w Gliwicach.

Audio/Video

Górny Śląsk pod czerwoną gwiazdą, czyli słów kilka o najnowszym numerze periodyku „CzasyPismo”. Dyskusja o górnośląskich aspektach roku 1945 – jak można spoglądać na ten czas i jakie zjawiska warto opisywać?

Autor: Sebastian Rosenbaum, Bogusław Tracz, Paweł Zawisza

Hala pod specjalnym nadzorem

Wiosną 1971 r. dobiegła końca budowa największej w kraju hali widowisko-sportowej. Zlokalizowany w centrum Katowic nowoczesny kompleks z dominującą kopułą, kojarzącą się z wyobrażeniem latającego talerza, był dumą i oczkiem w głowie rządzących.

Audio/Video

Ile komunistycznych pomników powstało na Śląsku i co miały symbolizować? Jakie są działania Instytutu Pamięci Narodowej w sprawie dekomunizacji? Ile zostało jeszcze do zrobienia?

Autor: Jan Kwaśniewicz, Bogusław Tracz, Jędrzej Lipski

Audio/Video

Jak niebezpieczni byli funkcjonariusze bezpieki? Kim był najlepszy kapitalista II RP i co robił na Górnym Śląsku? Dlaczego nie powstało Muzeum Narodowe w Katowicach?

Autor: Bogusław Tracz, Krzysztof Rzeźniczak, Adam Dziuba, Rafał Dudkiewicz

Audio/Video

Jak SB rozpracowywała Kazimierza Kutza, Tadeusza Różewicza i Marię Koterbską? Kontrowersje wokół pogrzebu Zbigniewa Cybulskiego. I - prezentacja nieznanych, odkrytych w aktach bezpieki grafik Teofila Ociepki!

Autor: Bogusław Tracz, Adam Dziurok, Ryszard Mozgol, Józef Zalewski, Alicja Mironiuk-Nikolska

Audio/Video

Jaki był los dzieci okupacyjnych, które pozostawili po sobie na ziemiach polskich żołnierze Wehrmachtu i Armii Czerwonej. Rozmowa z autorem książki "Niedopowiedziane biografie. Polskie dzieci urodzone z powodu wojny".

Autor: Jakub Gałęziowski, Sebastian Rosenbaum, Bogusław Tracz

Audio/Video

Jakie zmiany nastąpiły w doktrynie komunistycznej między tzw. stalinizmem a formułą „poodwilżową”? Jakie było znaczenie spotkania w Szklarskiej Porębie i czym miał być Kominform? Jak Moskwa zarządzała swym „imperium zewnętrznym” po 1953 r.? Jak można opisać model zarządzania „wspólnotą komunistyczną” w latach tzw. stalinizmu?

Autor: Filip Musiał, Karol Sacewicz, Bogusław Tracz, Maciej Zakrzewski

Audio/Video

Jakie znaczenie miały obchody Święta Pracy w PRL-u? Jak wyglądały przygotowania do pochodów pierwszomajowych? Jakie zadania w trakcie uroczystości realizowali agenci bezpieki?

Autor: Adam Dziuba, Bogusław Tracz, Paweł Zawisza

Audio/Video

Kiedy i w jaki sposób zaczęto zaszczepiać w powojennej Polsce kult Józefa Stalina? Jak wyglądały przygotowania do obchodów 70. urodzin Józefa Stalina? Czy obchody urodzin sowieckiego przywódcy miały swoją specyfikę?

Autor: Bogusław Tracz, Paweł Zawisza

Krzyż na ciężarówce. Wokół protestu gliwickiego w 1960 roku

WARTO WIEDZIEĆ

Autor: Adam Dziurok, Bogusław Tracz

Krzyż na ciężarówce. Wokół protestu gliwickiego w 1960 roku

W czerwcu 1960 r. w Gliwicach doszło do dużych protestów wiernych w związku z usunięciem przez władze krzyża postawionego w miejscu planowanej budowy kościoła.

Audio/Video

Kto wyjeżdżał z Górnego Śląska po II wojnie światowej i dlaczego? Jakie działania podejmowano w celu ograniczenia zjawiska emigracji? Dlaczego okresem szczególnym dla emigracji były lata 70.? Czy wszyscy, którzy wyjeżdżali z Polski, byli i czuli się Niemcami?

Autor: Bogusław Tracz, Paweł Zawisza

Audio/Video

Kultura pamięci na Górnym Śląsku, czyli o najnowszym numerze periodyku „CzasyPismo”, którego tematem wiodącym jest polityka symboliczna i polityka pamięci na przykładzie Górnego Śląska. ytamy również o to, jak dziś, ponad trzy dekady po upadku systemu komunistycznego, kształtuje się górnośląska pamięć.

Autor: Sebastian Rosenbaum, Bogusław Tracz, Paweł Zawisza

Audio/Video

Margines w PRL: Alkoholizm (odc. 5)

Autor: Bogusław Tracz, Cezary Gmyz

Audio/Video

Margines w PRL: pornografia i prostytucja (odc. 10)

Autor: Bogusław Tracz, Cezary Gmyz

Nieudana operacja pod fałszywą flagą. Kulisy i przebieg prowokacji gliwickiej 31 sierpnia 1939 roku

NOWY NUMER BIULETYNU IPN

Nieudana operacja pod fałszywą flagą. Kulisy i przebieg prowokacji gliwickiej 31 sierpnia 1939 roku

Wczesnym rankiem we wtorek 15 sierpnia 1939 r. z centrum szkoleniowego niemieckiej Służby Bezpieczeństwa (Sicherheitsdienst, SD) w Bernau pod Berlinem wyjechały dwa samochody osobowe, w których siedziało siedmiu mężczyzn. W eleganckich, choć nierzucających się w oczy cywilnych ubraniach sprawiali wrażenie biznesmenów w podróży służbowej.

Niezrealizowane postulaty. Strajkowe lato 1988 roku w województwie katowickim

Niezrealizowane postulaty. Strajkowe lato 1988 roku w województwie katowickim

Rzeczywistość drugiej połowy lat osiemdziesiątych w uprzemysłowionej części Górnego Śląska daleko odbiegała od obrazów szczęśliwych, nowoczesnych i opływających w dostatki górnośląskich miast i osiedli, którymi do znudzenia epatowano w czasach „propagandy sukcesu”.

Biblioteka cyfrowa

Obozy pracy przymusowej Gliwickiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego 1945–1949

Autor: Sebastian Rosenbaum, Bogusław Tracz

Latem 1945 r. przy kopalniach wchodzących w skład Gliwickiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego zaczęto tworzyć obozy pracy przymusowej, które we wrześniu liczyły już prawie 5 tys. osadzonych.

Ojciec Jan Siemiński. Jak niepokorny redemptorysta przetrwał dekadę szykan gliwickiej bezpieki

Ojciec Jan Siemiński. Jak niepokorny redemptorysta przetrwał dekadę szykan gliwickiej bezpieki

Gdy na początku 1981 r. ojciec Jan Siemiński po trzech latach spędzonych w Warszawie, w Zarządzie Prowincji zakonu Redemptorystów powrócił do Gliwic, by objąć zwierzchnictwo nad parafią przy kościele Podwyższenia Krzyża Świętego, musiał stawić czoła licznym problemom.

WARTO ZAJRZEĆ

Pod parasolem Kościoła

W nocy z 12 na 13 grudnia roku 1981 na rogatkach polskich miast stanęły czołgi, a na ulicach pojawiły się patrole złożone z funkcjonariuszy milicji i żołnierzy. Jeszcze przed północą rozpoczęły się aresztowania.

POLECAMY

Polski Stachanow

W niedzielnym wydaniu „Trybuny Robotniczej”, organu KW PPR w Katowicach, 27 lipca 1947 r. ukazał się „List otwarty do górników w Polsce”, pod którym widniało nazwisko Wincentego Pstrowskiego, wówczas nieznanego górnika zatrudnionego na stanowisku rębacza dołowego w zabrzańskiej kopalni „Jadwiga”.

Audio/Video

Problemy z młodzieżą w PRL (odc. 34)

Autor: Cezary Gmyz, Bogusław Tracz

Prowokacja gliwicka

„Dam propagandowy pretekst do rozpętania wojny” – zapowiedział 22 sierpnia 1939 r. Adolf Hitler. Dziesięć dni później miał miejsce rzekomy polski napad na niemiecką radiostację w Gliwicach.

Przeludnienie, tortury, choroby. Codzienność w więzieniu NKWD w Toszku

Przeludnienie, tortury, choroby. Codzienność w więzieniu NKWD w Toszku