Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

„Zbrodnicza Akcja”

„Zbrodnicza Akcja”

Autor: Filip Musiał, Rafał Opulski, Anna Czocher, Martyna Grądzka-Rejak, Roman Gieroń, Joanna Lubecka
Celem Aktion „Reinhardt” było wymordowanie Żydów i zagarnięcie ich mienia przez niemiecką Trzecią Rzeszę. Szefem akcji został Odilo Globocnik – dowódca SS i policji w dystrykcie lubelskim GG.

Co Rosjanie świętują 9 maja? Jakie znaczenie „walka z faszyzmem” miała dla uzasadniania moskiewskich agresji na wolne narody? Jak wyglądała sowiecka propaganda w okupowanej Polsce i Europie? Jakie techniki wykorzystywano do manipulacji społeczeństwami?

Autor: Filip Musiał, Maciej Korkuć, Jan Szumski, Rafał Opulski
Góral, znaczy Polak z ducha i krwi

Góral, znaczy Polak z ducha i krwi

Autor: Filip Musiał, Wojciech Szatkowski, Dawid Golik, Maciej Korkuć, Rafał Opulski, Stanisław Apostoł, Arkadiusz Stefaniak-Guzik
Konfederacja Tatrzańska jako lokalna organizacja miała dla Podhala istotne znaczenie, także jako przejaw sprzeciwu wobec kolaboracyjnego zjawiska Goralenvolku.
Gracze, szulerzy i wiatr zmian. O negocjacjach przy „okrągłym stole”
Artykuł

Gracze, szulerzy i wiatr zmian. O negocjacjach przy „okrągłym stole”

Autor: Rafał Opulski
„Okrągły stół” nawiązywał do legendy o królu Arturze. Tyle, że stół z mitu miał uniemożliwić rycerzom spory o pierwszeństwo, a przy meblu z Sali Kolumnowej Pałacu Namiestnikowskiego hierarchia była ściśle ustalona. Główny negocjator strony partyjno-rządowej też wcale nie przypominał króla Artura.

Jakie związki z Moskwą przed wojną miał Bolesław Bierut? Czego oczekiwali od niego Sowieci w czasie II wojny światowej? Z jakich powodów władze sowieckie powierzyły mu rządy w powojennej, Polsce? W jakich okolicznościach zmarł?

Autor: Filip Musiał, Adam Dziuba, Rafał Opulski
Marzec ’68 w Krakowie
Artykuł

Marzec ’68 w Krakowie

Autor: Rafał Opulski
Marzec 1968 roku był jednym z tych „polskich miesięcy”, podczas których Polacy otwarcie sprzeciwili się narzuconej przez sowietów władzy.
Marzec '68

Marzec '68

Autor: Filip Musiał, Marcin Kasprzycki, Paweł Mazur, Rafał Opulski, Monika Komaniecka-Łyp, Łucja Marek
„My studenci krakowskich wyższych uczelni wyrażamy swą solidarność ze studentami wyższych uczelni Warszawy, którzy zamanifestowali swą postawę w związku ze zdjęciem »Dziadów« ze sceny Teatru Narodowego, relegowaniem z uczelni kol. kol. Michnika i Szlajfera, jak i akcentami ograniczającymi wolność słowa, sztuki oraz zgromadzeń i prasy” – głosiła rezolucja krakowskich studentów z 11 marca 1968 r.
Norymberski proces niemieckich zbrodniarzy
Artykuł

Norymberski proces niemieckich zbrodniarzy

Autor: Rafał Opulski
20 listopada 1945 r. przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze rozpoczął się proces głównych niemieckich zbrodniarzy wojennych.
nr 1 (41) 2023

nr 1 (41) 2023

Autor: Daniel Czerwiński, Rafał Łatka, Marta Marcinkiewicz, Rafał Opulski, Sylwia Szyc, Mirosław Szumiło
Polityka PRL wobec rozpadu imperiów kolonialnych państw europejskich, widziana w kontekście całego bloku sowieckiego, jest tematem wiodącym 41. numeru „Pamięci i Sprawiedliwości”.
nr 2 (44) 2024

nr 2 (44) 2024

Autor: Daniel Czerwiński, Rafał Opulski, Tomasz Balbus, Mirosław Golon, Wacław Lewandowski, Krzysztof Polechoński, Ryszard Oleszkowicz, Adam Fitas, Hans-Christian Trepte, Alicja Bartnicka, Beata Kozaczyńska, Krzysztof Lesiakowski, Paweł Niziołek, Miroslav Jireček, Józef Porzecki, Elżbieta Kowalczyk, Patryk Pleskot
Tematem przewodnim „Pamięci i Sprawiedliwości” nr 44 jest osoba i twórczość Sergiusza Piaseckiego. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, agent wywiadu, kryminalista i więzień, następnie poczytny pisarz, żołnierz wojny i konspiracji lat 1939–1945, repatriant, a wreszcie emigrant polityczny – był on jedną z najbarwniejszych postaci wśród polskich literatów XX w.
Opozycja epistolarna

Opozycja epistolarna

Autor: Filip Musiał, Maciej Zakrzewski, Michał Wenklar, Cecylia Kuta, Monika Komaniecka-Łyp, Henryk Głębocki, Mirosław Szumiło, Rafał Opulski
Polacy, którzy sprzeciwiali się reżimowi komunistycznemu, wykorzystywali wszelkie dostępne narzędzia. Jednym z nich było pisanie listów i petycji do władz. Dodatek prasowy, przygotowany przez krakowski oddział Instytutu Pamięci Narodowej, ukazał się 20 grudnia 2024 r. w „Dzienniku Polskim” i „Gazecie Krakowskiej”.
Pomarcowa emigracja
Artykuł

Pomarcowa emigracja

Autor: Rafał Opulski
19 marca 1968 r. na wiecu aktywu partyjnego Władysław Gomułka wygłosił antysyjonistyczne przemówienie, które zapoczątkowało w Polsce antysemicką kampanię propagandową.

Poznaj przykłady sprzeciwu różnych środowisk z województwa krakowskiego wobec działań władz komunistycznych PRL z przełomu lat 60. i 70.

Autor: Marcin Kasprzycki, Michał Siwiec-Cielebon, Rafał Opulski

Propaganda i cenzura były kluczowymi narzędziami w rękach komunistycznej władzy, które miały na celu nie tylko kontrolowanie informacji, ale również kształtowanie postaw społeczeństwa, budowanie pozytywnego wizerunku reżimu oraz eliminowanie wszelkich niepożądanych treści. Co komuniści zamierzali osiągnąć dzięki propagandzie i cenzurze?

Autor: Filip Musiał, Grzegorz Majchrzak, Rafał Opulski
Radio Wolna Europa. Głos wolności, głos nadziei
Artykuł

Radio Wolna Europa. Głos wolności, głos nadziei

Autor: Rafał Opulski
30 czerwca 1994 r. Rozgłośnia Polska Radia Wolna Europa nadała ostatnią audycję. Przez ponad 40 lat była naszym głosem wolności.
Rafał Opulski

Rafał Opulski

Doktor nauk społecznych w zakresie nauk o polityce, absolwent Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ oraz Wydziału Filozoficznego UJ, pracownik Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Krakowie i Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie. W swoich badaniach zajmuje się historią najnowszą Polski, propagandą w Polsce Ludowej oraz symbolicznymi formami sprawowania władzy. Autor ponad 40 artykułów naukowych i popularnonaukowych z zakresu propagandy politycznej, historii XX wieku i antropologii polityki.
Służba Bezpieczeństwa wobec Jacka Kaczmarskiego, czyli obława na „znanego wykonawcę ballad o tematyce politycznej”
Artykuł

Służba Bezpieczeństwa wobec Jacka Kaczmarskiego, czyli obława na „znanego wykonawcę ballad o tematyce politycznej”

Autor: Rafał Opulski
Pracownicy SB z rosnącym zaniepokojeniem śledzili karierę Jacka Kaczmarskiego. Informowali swoich przełożonych, że autor „Obławy” występuje na „antysocjalistycznych” wiecach i strajkach, wspierając opozycję. W jednym z dokumentów komunistycznego aparatu represji opisano go jako „znanego wykonawcę ballad o tematyce politycznej”.

Sowieci w Małopolsce w świetle dokumentów urzędowych 1945-1946

Autor: Filip Musiał, Maciej Korkuć, Dawid Golik, Marcin Chorązki, Anna Czocher, Paweł Mazur, Dominika Pasich, Rafał Opulski
STALIN! STALIN! STALIN! Kult przywódcy Związku Sowieckiego w komunistycznej Polsce
Artykuł

STALIN! STALIN! STALIN! Kult przywódcy Związku Sowieckiego w komunistycznej Polsce

Autor: Rafał Opulski
Kult Józefa Stalina rozwijał się po zakończeniu drugiej wojny światowej we wszystkich krajów „demoludów”, w tym także w Polsce rządzonej przez komunistów. Pomniki, plakaty, filmy, popiersia, sztuki teatralne, wiersze i pieśni – form upamiętnienia „Wielkiego Językoznawcy” było bez liku.

Święta oficjalne i święta zakazane w PRL

Autor: Filip Musiał, Cecylia Kuta, Rafał Opulski, Magdalena Zapolska-Downar
Tysiąclatki na Tysiąclecie!
Artykuł

Tysiąclatki na Tysiąclecie!

Autor: Rafał Opulski
Pod koniec lat 50. komuniści rzucili hasło „Tysiąc szkół na Tysiąclecie”. Cały naród miał ruszyć, by budować szkoły zwane potocznie „tysiąclatkami” w ramach obchodów Tysiąclecia Państwa Polskiego.

W oddziale „Babinicza”. Działalność oddziału Konspiracyjnego Wojska Polskiego

Autor: Krzysztof Pięciak, Ksawery Jasiak, Michał Wenklar, Rafał Opulski