Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

„<i>Wyścig Kusego</i> z tacą do gościa”, czyli historia Gospody pod Kogutem
Artykuł

Wyścig Kusego z tacą do gościa”, czyli historia Gospody pod Kogutem

Autor: Ewelina Ślązak
Wybuch II wojny światowej zmusił polskich sportowców do odłożenia własnych marzeń. Wielu zamieniło areny sportowe na działalność konspiracyjną, barykadę czy obóz koncentracyjny. Walka, jaką musieli podjąć nie toczyła się już na zasadach fair play, a stawką zmagań były wartości najwyższe: wolność i życie.
„Deklarując na każde wezwanie swoje życie (…)”. Postawa polskich sportowców podczas II wojny światowej
Artykuł

„Deklarując na każde wezwanie swoje życie (…)”. Postawa polskich sportowców podczas II wojny światowej

Autor: Ewelina Ślązak
Do obrony zaatakowanej 1 września 1939 r. przez Trzecią Rzeszę Ojczyzny stanęło blisko milionowe Wojsko Polskie, składające się zarówno z żołnierzy zawodowych, jak i zmobilizowanych rezerwistów. Jednak oprócz nich do walki stanęli ochotnicy, w tym także wielu polskich sportowców, dotychczas walczących o najważniejsze trofea na arenach sportowych.
„Polacy powrócą do domów z krzyżami na piersiach lub krzyże będą zatknięte na ich mogiłach”. Postawa bp. Włodzimierza Jasińskiego podczas II wojny światowej
Artykuł

„Polacy powrócą do domów z krzyżami na piersiach lub krzyże będą zatknięte na ich mogiłach”. Postawa bp. Włodzimierza Jasińskiego podczas II wojny światowej

Autor: Ewelina Ślązak
W związku z mocno nacechowanym patriotyzmem apelem Episkopatu Polski z 26 kwietnia 1939 r., nawołującym do modlitwy o pokój w miesiącu maju, odezwę do wszystkich mieszkańców województwa łódzkiego za pośrednictwem radia wygłosił ordynariusz diecezji łódzkiej bp Włodzimierz Jasiński.
Autokefaliczny Kościół Prawosławny w początkach rządów komunistów
Artykuł

Autokefaliczny Kościół Prawosławny w początkach rządów komunistów

Autor: Ewelina Ślązak
Powojenna zmiana granic Polski oraz przejęcie władzy przez komunistów będące konsekwencją zakończenia II wojny światowej w istotny sposób wpłynęły na położenie Kościoła prawosławnego w Polsce.
Biskup i Prymas. Relacje kard. Stefana Wyszyńskiego z bp. Michałem Klepaczem
Artykuł

Biskup i Prymas. Relacje kard. Stefana Wyszyńskiego z bp. Michałem Klepaczem

Autor: Ewelina Ślązak
Mimo spolegliwej postawy względem władz komunistycznych bp Klepacz był cenionym współpracownikiem prymasa. Jednak po 1956 r. w sprawach stosunków państwo – Kościół nie cieszył się tak dużym zaufaniem kard. Wyszyńskiego, jak abp Antoni Baraniak czy bp Zygmunt Choromański.
Bohaterowie Olimpijskich Aren - od Aten do Tokio

Bohaterowie Olimpijskich Aren - od Aten do Tokio

Autor: Sebastian Pilarski, Artur Kuprianis, Patrycja Resel, Ewelina Ślązak, Bartosz Janczak
Byli bohaterami masowej wyobraźni kilku generacji Polaków. Fakt, że przyszło im żyć w XX wieku sprawił, iż musieli wykazywać się niezłomnością ducha nie tylko na sportowych arenach. Tak wyglądały losy wielu polskich olimpijczyków, wśród których znaleźli się i tacy, którzy zapłacili najwyższą cenę za przywiązanie do biało-czerwonych barw.
Dodatek prasowy IPN Oddział w Łodzi – „40. rocznica stanu wojennego. Represje, internowania i opór w regionie łódzkim"

Dodatek prasowy IPN Oddział w Łodzi – „40. rocznica stanu wojennego. Represje, internowania i opór w regionie łódzkim"

W nocy z 12 na 13 grudnia komunistyczne w ł adze brutalnie zdławiły nadzieje Polaków zrodzone wraz z powstaniem „Solidarności”. Celem komunistów była pacyfikacja społeczeństwa i zachowanie monopolu władzy, eufemistycznie określanego mianem „socjalistycznych pryncypiów ustrojowych”, a nie uchronienie kraju przed rzekomą sowiecką interwencją, czy też pogłębiającym się kryzysem gospodarki planowej oraz „anarchizacją kraju”, która mogła doprowadzić do „bratobójczej walki”.
Ewelina Ślązak

Ewelina Ślązak

Doktor nauk humanistycznych, historyk, pracownik Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Łodzi, absolwentka Wydziału Filozoficzno-Historycznego Uniwersytetu Łódzkiego, uczestnik Centralnego Projektu Badawczego IPN „Władze wobec Kościołów i związków wyznaniowych 1944–1989”. Autorka publikacji naukowych i popularnonaukowych z zakresu historii powojennej Łodzi i województwa łódzkiego, m.in.: Ksiądz infułat Apolinary Leśniewski (1891–1984). Biografia proboszcza parafii pod wezwaniem Wszystkich Świętych w Sieradzu (Sieradz, 2015) oraz współautorka monografii Rok 1939 w Łodzi i województwie łódzkim. Losy ludności cywilnej, red. A. Kuprianis, E. Ślązak (Łódź–Warszawa 2020).
Ignacy Tłoczyński. Z kortu tenisowego do 2. Korpusu gen. Władysława Andersa
Artykuł

Ignacy Tłoczyński. Z kortu tenisowego do 2. Korpusu gen. Władysława Andersa

Autor: Ewelina Ślązak
Szczególnie brutalna natura II wojny światowej przerwała wiele obiecujących karier i wyrządziła niepowetowane straty nie tylko rodzimemu sportowi, ale i samym sportowcom. Tym bardziej budująca wydaje się historia Ignacego Tłoczyńskiego – tenisisty, konspiratora i powstańca – który szczęśliwie przebrnął przez wojenną zawieruchę i powrócił po wojnie na korty Wimbledonu.
Kaliska wojna kokosza
Artykuł

Kaliska wojna kokosza

Autor: Ewelina Ślązak
Władze komunistyczne, chcące wprowadzić na ziemiach polskich ideę ateistycznego państwa, napotkały na swej drodze opór w postaci instytucji Kościoła katolickiego. Za pomocą różnego rodzaju metod władze Polski Ludowej podejmowały próby zwalczania Kościoła i duchowieństwa katolickiego.
Ksiądz Wiktor Judycki. Proboszcz 5. Kresowej Dywizji Piechoty, uczestnik bitwy o Monte Cassino
Biogram / Biografia

Ksiądz Wiktor Judycki. Proboszcz 5. Kresowej Dywizji Piechoty, uczestnik bitwy o Monte Cassino

Autor: Ewelina Ślązak
W pamięci żołnierzy oraz pozostałych duszpasterzy zapamiętany został jako osoba o wyjątkowej odwadze oraz empatii. W trakcie działań bojowych 2. Korpusu przebywał zawsze na pierwszej linii toczonych walk. Od maja 1952 r. do śmierci 4 lutego 1955 r. jego niedzielne homilie transmitowane były przez Radio Wolna Europa.
Laicyzacja życia społecznego w peerelowskiej Łodzi– casus szpitala Sióstr Świętej Rodziny z Bordeaux (SFB)
Artykuł

Laicyzacja życia społecznego w peerelowskiej Łodzi– casus szpitala Sióstr Świętej Rodziny z Bordeaux (SFB)

Autor: Ewelina Ślązak
U podstaw idei komunizmu leżał postulat całkowitego wyeliminowania religii z życia publicznego i społecznego. Intensywna akcja laicyzacyjna prowadzona przez PZPR stanowiła też odpowiedź na odradzające się życie religijne i siłę Kościoła w Polsce.
Losy łódzkiego Kościoła katolickiego podczas II wojny światowej
Artykuł

Losy łódzkiego Kościoła katolickiego podczas II wojny światowej

Autor: Ewelina Ślązak
II wojna światowa miała ogromne przełożenie na strukturę narodowościową, wyznaniową oraz ludnościową Polski. Spowodowane było to polityką demograficzną Niemiec hitlerowskich opierającą się na różnorodnych działaniach zmierzających do eksterminacji ludności żydowskiej i germanizacji ziem polskich.
Matka Boska Armii Krajowej
Artykuł

Matka Boska Armii Krajowej

Autor: Ewelina Ślązak
W czasie II wojny światowej, w tym podczas Powstania Warszawskiego, powstało wiele obrazów przedstawiających martyrologię narodu polskiego. Dzieje jednego z nich, obrazu Matka Boska Armii Krajowej Ireny Pokrzywnickiej, do dziś są znane nielicznym.
Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych – dodatek prasowy IPN

Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych – dodatek prasowy IPN

1 marca obchodzony jest w Polsce Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych, z tej okazji Oddział IPN w Łodzi wraz z Dziennikiem Łódzkim przygotował dodatek specjalny, opisujący podziemie niepodległościowe w regionie łódzkim.
nr 2 (42) 2023

nr 2 (42) 2023

Tematem przewodnim 42. numeru półrocznika „Pamięć i Sprawiedliwość” jest edukacja i szkolnictwo w Polsce Ludowej.
Obchody Milenium Chrztu Polski w diecezji łódzkiej
Artykuł

Obchody Milenium Chrztu Polski w diecezji łódzkiej

Autor: Ewelina Ślązak
Rok 1966 w Polsce – rok Sacrum Poloniae Millenium – był czasem potężnego ożywienia narodowego. Ogniskami tego ożywienia stały się odbywane w całym kraju uroczystości kościelne, gromadzące tłumy Polaków dających świadectwo katolickiej wierze. Uroczystości takie odbyły się także w diecezji łódzkiej.
Odbiór społeczny zabójstwa ks. Jerzego Popiełuszki przez łodzian w październiku 1984 r.
Artykuł

Odbiór społeczny zabójstwa ks. Jerzego Popiełuszki przez łodzian w październiku 1984 r.

Autor: Ewelina Ślązak
Ksiądz Jerzy Popiełuszko był niezwykle ważną postacią w Polsce w okresie „Solidarności”, jako jej kapelan głosił przesłanie prawdy, sprawiedliwości i walki o wolność. Kazania przez niego głoszone koncentrowały się na moralnych aspektach walki o prawa człowieka oraz na wsparciu dla tych, którzy byli prześladowani przez władze komunistyczne.
Operacja „Zorza”. Aparat bezpieczeństwa wobec drugiej pielgrzymki  Jana Pawła II do Polski
Artykuł

Operacja „Zorza”. Aparat bezpieczeństwa wobec drugiej pielgrzymki Jana Pawła II do Polski

Autor: Ewelina Ślązak
Druga pielgrzymka Ojca Świętego Jana Pawła II do Ojczyzny odbyła się w realiach stanu wojennego, pod hasłem „Pokój Tobie, Polsko! Ojczyzno moja!”. Przybycie papieża poprzedziły wielomiesięczne negocjacje dotyczące terminu przyjazdu.
Proces o żłóbek o. Stefana Dzierżka w czasie stanu wojennego
Artykuł

Proces o żłóbek o. Stefana Dzierżka w czasie stanu wojennego

Autor: Ewelina Ślązak
Od momentu powstania NSZZ „Solidarność” w Kaliszu o. Dzierżek ściśle współpracował z jego działaczami. Po pacyfikacji kopalni „Wujek”, zlecił kaliskiemu rzeźbiarzowi Wiesławowi Andrzejowi Oźminie wykonanie w kościele przy Kolegium Księży Jezuitów bożonarodzeniowego żłóbka, którego symbolika i treść wyrażałyby zdecydowany sprzeciw wobec działań władz.
Sportowcy polscy w Powstaniu Warszawskim
Artykuł

Sportowcy polscy w Powstaniu Warszawskim

Autor: Ewelina Ślązak
Władze okupacyjne wprowadziły całkowity zakaz uprawiania jakiejkolwiek aktywności sportowej. Sport stał się elementem walki konspiracyjnej z okupantem niemieckim. Sportowcy często byli członkami AK, zaś samo środowisko sportowe aktywnie wzięło udział w Powstaniu Warszawskim.
Sytuacja Kościoła katolickiego w Łodzi po II wojnie światowej
Artykuł

Sytuacja Kościoła katolickiego w Łodzi po II wojnie światowej

Autor: Ewelina Ślązak
Zakończenie działań wojennych było chwilą długo przez Polaków wyczekiwaną. Zdecydowana większość z nich miała nadzieję na spokojne życie po latach okupacji, inni wiedzieli, że nastąpiła zamiana brunatnego okupanta na czerwonego i liczyli, że może dojść do kolejnej (trzeciej już) wojny światowej.
Władze państwowe wobec przejmowania kościołów ewangelicko-augsburskich na terenie Łodzi w latach 1945–1956
Artykuł

Władze państwowe wobec przejmowania kościołów ewangelicko-augsburskich na terenie Łodzi w latach 1945–1956

Autor: Ewelina Ślązak
Powszechnym stereotypem w rzeczywistości bezpośrednio powojennej była klisza „Polak katolik/Niemiec-ewangelik”. Była ona dla rodzimej ludności ewangelickiej krzywdząca, bo przekładała się na atmosferę panującą zwłaszcza na ziemiach, które w trakcie wojny były wcielone przez Trzecią Rzeszę.
Wyższe Seminarium Duchowne w Łodzi podczas II wojny światowej
Artykuł

Wyższe Seminarium Duchowne w Łodzi podczas II wojny światowej

Autor: Ewelina Ślązak
Pierwszy dzień września roku 1939 przerwał przygotowania alumnów Seminarium Duchownego w Łodzi do nadchodzącego roku akademickiego. Działania wojenne zmusiły władze seminaryjne do zawieszenia działalności szkoły do momentu zakończenia walk. Zajęcia wznowiono z początkiem października.