Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

Szafarze śmierci. Sędziowie sądów doraźnych Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (luty – czerwiec 1946)
POLECAMY
Artykuł

Szafarze śmierci. Sędziowie sądów doraźnych Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (luty – czerwiec 1946)

Autor: Paweł Wąs
Na początku lutego 1946 r. utworzono wydziały doraźne przy sądach okręgowych, których głównym celem było jak najszybsze spacyfikowanie antykomunistycznego podziemia zbrojnego. W trakcie kilkumiesięcznej działalności te tak zwane „sądy na kółkach”, których składy orzekające rekrutowały się z sędziów i prokuratorów wojskowych, orzekły kilkaset wyroków śmierci.
Śmierć przyniesiona w święconce. Likwidacja szefa PUBP w Hrubieszowie Jacentego Grodka
TYLKO U NAS
Artykuł

Śmierć przyniesiona w święconce. Likwidacja szefa PUBP w Hrubieszowie Jacentego Grodka

Autor: Kamil Rewer
Za plecami wkraczających w lipcu 1944 r. na Lubelszczyznę frontowych oddziałów Armii Czerwonej posuwały się jednostki mające na celu zainstalowanie na zajmowanych terenach nowej administracji podległej komunistom. Od samego początku przystąpiono do tworzenia struktur komunistycznego aparatu represji.
Śmierć za prawdę. Proces w sprawie „Gazety Ludowej”
POLECAMY
Artykuł

Śmierć za prawdę. Proces w sprawie „Gazety Ludowej”

Autor: Agnieszka Chrzanowska-Pietrzak
6 sierpnia 1947 r. zapadł wyrok w procesie pokazowym redaktora naczelnego „Gazety Ludowej”, Zygmunta Augustyńskiego, i jego informatorów. Zarówno dziennikarz, jak i pośrednik, ks. Leon Pawlina, otrzymali wysokie wyroki, a ich źródło, harcerza i żołnierza AK Zygmunta Maciejeca, skazano na karę śmierci. Powodem było zbieranie przez nich wiadomości o zbrodniczej działalności UB.
Świat patrzy. Reakcje zagraniczne na pacyfikację „Wujka”
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Świat patrzy. Reakcje zagraniczne na pacyfikację „Wujka”

Autor: GRZEGORZ MAJCHRZAK
Śmierć niewinnych górników w pierwszych dniach stanu wojennego nie mogła ujść uwagi Zachodu. Masakrę w Katowicach potępiły nawet tamtejsze partie komunistyczne.
Tadeusz Stankiewicz ps. „Ćwiek”
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Tadeusz Stankiewicz ps. „Ćwiek”

Autor: Paweł Nowik
Pochodził z licznej i ubogiej rodziny. Wychowywał się w cieniu wojny, która odebrała mu najbliższych i rzuciła do niemieckiego więzienia. Przygodne znajomości z transportu repatriacyjnego, wśród których znalazł się porucznik Konstanty Wilczyński, zaważyły na jego dalszych, tragicznych losach.
Tadeusza Leśniaka droga na Wschód
POLECAMY
Artykuł

Tadeusza Leśniaka droga na Wschód

Autor: Robert Piwko
Mieszkańcy ziemi sandomierskiej, podobnie jak inni obywatele Rzeczypospolitej, doświadczyli deportacji na Wschód przeprowadzanych przez Sowietów od drugiej połowy 1944 roku.
Tajemnica aresztowania Witolda Pileckiego
TYLKO U NAS
Artykuł

Tajemnica aresztowania Witolda Pileckiego

Autor: Tomasz Łabuszewski
Od kiedy Witold Pilecki powrócił na należne mu miejsce polskiego bohatera narodowego sprawa kulis jego aresztowania budzi wśród badaczy duże zainteresowanie. Problem w tym, iż znalezienie odpowiedzi na pytanie: Kto zdradził?, wcale nie jest takie proste.
Tata chciał, żebym była dzielna
POLECAMY
Wywiad

Tata chciał, żebym była dzielna

Autor: Karolina Wichowska, Zofia Pilecka-Optułowicz
Zofia Pilecka-Optułowicz, córka rotmistrza Pileckiego, Dama Orderu Odrodzenia Polski, Kustosz Pamięci Narodowej roku 2015, w wywiadzie udzielonym Karolinie Wichowskiej opowiada o swoim ojcu, o jego stosunku do świata i o tym, jak wyglądało życie jego najbliższych w kraju rządzonym przez komunistów.
Testament Polski Podziemnej
Z PODRĘCZNIKA HISTORII
Artykuł

Testament Polski Podziemnej

Autor: Włodzimierz Suleja
W kilka dni po ukonstytuowaniu się Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej zakończyła formalnie swój żywot Rada Jedności Narodowej. Jej ostatnim aktem była odezwa, przypominająca program Polski Walczącej i formułująca, niezwykle istotny, Testament Polski Walczącej. Był to program o niezmiennej trwałości, nad tezami którego warto z uwagą pochylić się i w dniu dzisiejszym.
To był maj osiemdziesiątego trzeciego…
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

To był maj osiemdziesiątego trzeciego…

Autor: Radosław Poboży
Ten dzień mógł być jak każdy inny. Jednak tragiczny splot wydarzeń sprawił, że zaważył na życiu kilku młodych ludzi.
To było oczywiste zabójstwo – i to z premedytacją. Mecenas Jan Olszewski o śmierci Stanisława Pyjasa
O TYM SIĘ MÓWI
Źródło historyczne

To było oczywiste zabójstwo – i to z premedytacją. Mecenas Jan Olszewski o śmierci Stanisława Pyjasa

Autor: Justyna Błażejowska
Jan Olszewski, jeden z najdłużej działających i najbardziej zaangażowanych obrońców politycznych w okresie PRL, dysponował wiedzą na temat mechanizmów funkcjonowania aparatu partyjnego i bezpieczeństwa. Z tego powodu jego stanowisko w sprawie śmierci Stanisława Pyjasa wydaje się godne najwyższej uwagi.
To było piękne, majowe popołudnie… Spalenie Wąwolnicy 2 maja 1946 roku
TYLKO U NAS
Artykuł

To było piękne, majowe popołudnie… Spalenie Wąwolnicy 2 maja 1946 roku

Autor: Tomasz Panfil
Front przeszedł przez ziemie na wschód od Wisły prawie dwa lata wcześniej. Niemcy gnani bez wytchnienia przez rozpędzoną Armię Czerwoną stawiali opór tylko w nielicznych miejscach.
Tragedia Pétera Mansfelda
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Tragedia Pétera Mansfelda

Autor: Gergely Czókos
Był najmłodszą ofiarą represji, które dotknęły uczestników rewolucji 1956 r. Gdy go stracono, miał osiemnaście lat i jedenaście dni. W momencie popełnienia „przestępstw”, za które został skazany na karę śmierci, nie ukończył nawet siedemnastego roku życia.
Trauma celi śmierci. Ostatnie pożegnania skazańców komunistycznego aparatu represji
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Trauma celi śmierci. Ostatnie pożegnania skazańców komunistycznego aparatu represji

Autor: Danuta Jastrzębska-Golonka
Analiza zachowanych listów skazanych na śmierć członków podziemia uświadamia nam, jak silnej traumy doznawali skazańcy, w jak nieludzki sposób byli traktowani przez komunistyczny aparat represji, który – zanim ich zamordował – robił wszystko, by ich złamać, upokorzyć, zniszczyć indywidualną tożsamość, zachwiać wyznawaną wiarę i wartości, a przetrzymując listy – odebrać szansę pożegnania rodzinie.
Twarze pionu śledczego MBP
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Twarze pionu śledczego MBP

Autor: Paweł Sztama
Opisując swoje śledztwo, prowadzone przez funkcjonariuszy z Departamentu Śledczego Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, ordynariusz kielecki bp Czesław Kaczmarek wspominał: „Płk Różański np. opowiedział mi kiedyś z uśmiechem, że «zachęcił» tak świadka [Tadeusza] Chromeckiego do «szczerości», iż ten napisał aż 1500-stronnicowy (sic!) elaborat, mający świadczyć o mojej winie”.
Ucieczka Józefa Światło do Berlina Zachodniego
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Ucieczka Józefa Światło do Berlina Zachodniego

Autor: Bożena Witowicz
Ucieczka podpułkownika Józefa Światło – w latach 1950-1954 wicedyrektora Departamentu X (Biura Specjalnego) Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego – „na Zachód” podczas podróży służbowej do Berlina stanowiła jeden z najbardziej kompromitujących epizodów historii PRL.
Ucieczka komunistycznego zbrodniarza
TYLKO U NAS
Artykuł

Ucieczka komunistycznego zbrodniarza

Autor: Andrzej Majcher
O ile Helena Wolińska czy Stefan Michnik wyjechali z Polski już w latach sześćdziesiątych, to Salomon Morel jeszcze w początku lat dziewięćdziesiątych mieszkał w Katowicach – kilkadziesiąt metrów od siedziby Prokuratury Wojewódzkiej, przy tej samej ulicy.
Ucieczka w zaświaty. Tajemnicza śmierć majora Wierusz–Kowalskiego
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Ucieczka w zaświaty. Tajemnicza śmierć majora Wierusz–Kowalskiego

Autor: Dariusz Żurek
Młody, perspektywiczny oficer II RP, artylerzysta i łącznościowiec, uczestnik Wojny Obronnej 1939 r., konspirator i uczestnik Powstania Warszawskiego, oficer tzw. „odrodzonego” Wojska Polskiego. Jego barwną biografię zamyka niestety krwawa karta z dziejów komunistycznego terroru.
Audio/Video

Uprowadzenie i zabójstwo księdza Jerzego Popiełuszki wywołały w całej Polsce szok i niedowierzanie. Społeczna reakcja na tę zbrodnię była relacjonowana i analizowana również przez rozmaite ośrodki poza krajem.

Autor: Witold Bagieński, Rafał Dutkiewicz
W pułapce „Cezarego” – Dionizy Sosnowski
POLECAMY
Artykuł

W pułapce „Cezarego” – Dionizy Sosnowski

Autor: Kamil Kruszewski
Operacja „Cezary” – jedna z największych prowokacji UB, przez ponad cztery lata fingująca istnienie V Komendy WiN – miała za cel neutralizację przeciwników systemu, infiltrację i skompromitowanie środowisk emigracyjnych, rozgrywanie wywiadów zachodnich. Dionizy Sosnowski był jedną z jej śmiertelnych ofiar.
W starciu z machiną zła. Księża z Łódzkiego przed komunistycznym sądem
POLECAMY
Artykuł

W starciu z machiną zła. Księża z Łódzkiego przed komunistycznym sądem

Autor: Tomasz Toborek
O procesach sądowych księży w czasach stalinowskich napisano już wiele. Są jednak przypadki, gdy losy duchownych są szczególnie poruszające. W marcu 1949 r. w Łodzi sądzono trzech księży – rzekomych współpracowników Konspiracyjnego Wojska Polskiego.
Walczyć do końca. Mieczysław Wądolny „Mściciel”
POLECAMY
Biogram / Biografia

Walczyć do końca. Mieczysław Wądolny „Mściciel”

Autor: Maciej Korkuć
Nigdy nie zamierzał być żołnierzem. Tym bardziej – partyzantem. Nawet nie odbywał służby wojskowej. Był pierwszym pokoleniem, które całe życie spędziło w niepodległej Polsce – tuż po wybuchu wojny w 1939 r., 24 września, kończył równe 20 lat.
Waldemar Baczak. Tragiczny wariant losów
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Waldemar Baczak. Tragiczny wariant losów

Autor: Anna Lasek
Mając 24 lata stanął przed plutonem egzekucyjnym w warszawskim więzieniu „Toledo”. Był kapralem podchorążym AK i powstańcem warszawskim ps. „Młody”, „Arne”, a także członkiem WiN ps. „Henryk” i „F-25”. W chwili wybuchu II wojny światowej miał niespełna 17 lat.
Walka komunistów z PSL na przykładzie Kielecczyzny
TYLKO U NAS
Artykuł

Walka komunistów z PSL na przykładzie Kielecczyzny

Autor: Marzena Grosicka
„W stronnictwie legalnym PSL znajdują przytułek wszelkie elementy wrogo ustosunkowane do obecnego ustroju tak, że PSL jest w opozycji do obecnej rzeczywistości, skupiając wokół siebie reakcję spod różnych znaków…”.
Walka o prawdę i pamięć. Sprawa śmierci Jana Stawisińskiego w kopalni „Wujek” w świetle akt sądowych
Biblioteka cyfrowa

Walka o prawdę i pamięć. Sprawa śmierci Jana Stawisińskiego w kopalni „Wujek” w świetle akt sądowych

Autor: Danuta Szewczyk
Śmiertelne strzały skierowane do górników w kopalni „Wujek” w Katowicach 16 grudnia 1981 r. padły podczas pacyfikacji strajku okupacyjnego, podjętego jako protest przeciw internowaniu przewodniczącego NSZZ „Solidarność” tej kopalni Jana Ludwiczaka oraz wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce. Na skutek użycia broni palnej przez pluton specjalny ZOMO przeciwko strajkującym zostało zabitych dziewięciu górników: sześciu poniosło śmierć na miejscu, trzech kolejnych, m.in. Jan Stawisiński, doznając śmiertelnych postrzałów, zmarło w grudniu 1981 r. i styczniu 1982 r.
Walka o przetrwanie. Podziemie antykomunistyczne w powiecie łomżyńskim w 1946 roku
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Walka o przetrwanie. Podziemie antykomunistyczne w powiecie łomżyńskim w 1946 roku

Autor: Krzysztof Sychowicz
Wiosną 1945 r. władza „ludowa” na terenie województwa białostockiego – w tym powiatu łomżyńskiego obejmującego Kolno i Zambrów – znalazła się w trudnym położeniu. Gdy wyszły stąd wojska sowieckie, uaktywniło się podziemie niepodległościowe. Z czasem jednak inicjatywę przejmował aparat bezpieczeństwa.
Wielki nieobecny? Kościół w Poznaniu wobec Czerwca ʼ56
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Wielki nieobecny? Kościół w Poznaniu wobec Czerwca ʼ56

Autor: Kacper Awzan
Chociaż w dokumentach bezpieki znajdziemy informację o zakonnikach błogosławiących pochód poznaniaków, choć szpitalny kapelan namaszczał umierających przynoszonych z pola walki, a władze usilnie starały się powiązać księży z „wypadkami” w stolicy Wielkopolski, to na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać, że w tych gorących czerwcowych dniach duchowni katoliccy stali z boku. Czy tak było w istocie?
Wielkopolski duchowny ks. Tadeusz Peik (1891-1950). Ofiara represji komunistycznych
TYLKO U NAS
Biogram / Biografia

Wielkopolski duchowny ks. Tadeusz Peik (1891-1950). Ofiara represji komunistycznych

Autor: Elżbieta Wojcieszyk
W swej posłudze duszpasterskiej kierował się doświadczeniami polskich księży-społeczników z czasów zaborów. W latach 1923-1931 był wykładowcą w Seminarium Nauczycielskim w Lesznie. W trakcie wojny prowadził tajną działalność duszpasterską, mimo zakazu władz niemieckich. Bez wyroku przetrzymywano go w więzieniu WUBP w Poznaniu. Ks. Tadeusz Peik zmarł w szpitalu UB w Poznaniu 25 maja 1950 r.
Wieluńska „Łączka”
TYLKO U NAS
Artykuł

Wieluńska „Łączka”

Autor: Aleksandra Szafrańska, Krzysztof Latocha
Wieluń – miasto na pograniczu Dolnego i Górnego Śląska oraz Wielkopolski i Ziemi Łódzkiej. To tutaj działała jedna z najbardziej rozbudowanych partyzantek antykomunistycznych na terenie dzisiejszego województwa łódzkiego.
Witold Pilecki – Bohater 1939-1945
PAMIĘTAMY
Biogram / Biografia

Witold Pilecki – Bohater 1939-1945

Autor: Paweł Sztama
15 marca 1948 r. zakończył się pokazowy proces, który wytoczono przeciwko osobom określanym jako „grupa Witolda”. Ogłoszono wyrok. Oskarżony Witold Pilecki został skazany na karę śmierci.
Władysław Kojder, lider ruchu ludowego, następca Witosa i ofiara komunistycznej zbrodni
PAMIĘTAMY
Biogram / Biografia

Władysław Kojder, lider ruchu ludowego, następca Witosa i ofiara komunistycznej zbrodni

Autor: Marcin Bukała
We wrześniu 1945 r. miało miejsce zabójstwo Władysława Kojdra, jednego z najważniejszych działaczy ruchu ludowego województwa lwowskiego, a później rzeszowskiego. Przez wielu mu współczesnych uważany był za „człowieka niezłomnego”, niedościgniony wzór do naśladowania w życiu prywatnym i społecznym.
Władysław Śliwiński. Z Dywizjonu 303 do celi śmierci
POLECAMY
Biogram / Biografia

Władysław Śliwiński. Z Dywizjonu 303 do celi śmierci

Autor: Wojciech Kujawa
Uczestnik bitwy o Wielką Brytanię, kawaler Krzyża Srebrnego Orderu Wojennego Virtuti Militari, ofiara reżimu komunistycznego. Urodzony 3 kwietnia 1922 r. w Wilnie Władysław Śliwiński to jeden z wielu bohaterów, którzy mieli być skazani na zapomnienie.
Wspomnienia cioci Róży. Rodzina Siemieńskich
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Wspomnienia cioci Róży. Rodzina Siemieńskich

Autor: Jakub Gołębiewski
Róża Siemieńska, córka ziemian, uczestniczka Powstania Warszawskiego, aktorka i członkini Instytutu Prymasowskiego, była świadkiem okrucieństw dwóch totalitaryzmów. Burzliwą historię swojej rodziny opisała we wspomnieniach.
Wyklęty piłsudczyk. Historia ppłk. Wacława Lipińskiego
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Wyklęty piłsudczyk. Historia ppłk. Wacława Lipińskiego

Autor: Adam Stefan Lewandowski
Harcerz, legionista Józefa Piłsudskiego, oficer Wojska Polskiego. Wybitny historyk. Podczas walki o Warszawę w 1939 r. szef propagandy przy dowództwie obrony stolicy. Walki o niepodległość Polski nie zaprzestał do chwili aresztowania przez komunistów w 1947 r. Dwa lata później został zamordowany...
Wymordowany pluton
TYLKO U NAS
Artykuł

Wymordowany pluton

Autor: Tomasz Stempowski
25 sierpnia 1920 roku pod wsią Leman w powiecie kolneńskim doszło do starcia pomiędzy oddziałem piechoty polskiego Pułku Strzelców Kowieńskich a bolszewicką kawalerią z 3. Korpusu Konnego dowodzonego przez Gaja Gaj Bżyszkiana (Gaj Chana).
Wypadki czy masakra grudniowa?
NOWY NUMER BIULETYNU IPN
Artykuł

Wypadki czy masakra grudniowa?

Autor: Adam Hlebowicz
Określenia ważnych wydarzeń ukute przez propagandę systemu totalitarnego czasem funkcjonują nadal w odmienionej sytuacji politycznej. Jednym z najbardziej zauważalnych, a zarazem bolesnych przykładów jest trwanie przy nazywaniu Grudnia ’70 wypadkami, zajściami, wydarzeniami.
Wyrok na Witolda Pileckiego
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Wyrok na Witolda Pileckiego

Autor: Agnieszka Wygoda
Ja już żyć nie mogę, mnie wykończono, Oświęcim to była igraszka – powiedział w przerwie rozprawy, po brutalnym śledztwie, w więzieniu mokotowskim Witold Pilecki, obrońca Polski z 1920 r., ochotnik do Auschwitz, uczestnik Powstania Warszawskiego i żołnierz 2. Korpusu Polskiego gen. Andersa.
Wyroki śmierci jako metoda walki z konspiracją niepodległościową
TYLKO U NAS
Artykuł

Wyroki śmierci jako metoda walki z konspiracją niepodległościową

Autor: Joanna Żelazko
Wyrok śmierci to najwyższa sankcja, jaką dysponuje system prawny. Jej wykorzystywanie budziło i nadal budzi liczne emocje. Z tego względu w wielu krajach nie orzeka się go lub nie wykonuje. W Polsce ostatni wyrok śmierci został wykonany w 1988 r. Później kara ta była jeszcze orzekana, ale nie wykonywana. Całkowicie zniesiona została w Kodeksie Karnym z 1997 r.
Wywózki akowców w głąb Związku Sowieckiego
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Wywózki akowców w głąb Związku Sowieckiego

Autor: Marcin Chorązki
Wojska sowieckie do Krakowa wkroczyły 18 stycznia 1945 r. Na początku lutego były już w Białej. „Smiersz” i NKWD od razu rozpoczęły likwidację struktur Polskiego Państwa Podziemnego na terenie Okręgu Kraków Armii Krajowej.
Z Sowietami przeciw Polakom: UB i LWP w Obławie Augustowskiej
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Z Sowietami przeciw Polakom: UB i LWP w Obławie Augustowskiej

Autor: Jarosław Wasilewski
Jednym z najtragiczniejszych wydarzeń w powojennej historii Polski była sowiecka operacja wojskowa przeprowadzona w lipcu 1945 r. na terenie obecnego pogranicza polsko-litewsko-białoruskiego, głównie w Puszczy Augustowskiej i okolicach do niej przyległych. W historiografii przyjęło się nazywać ją Obławą Augustowską. Spośród ok. 7 tys. zatrzymanych wtedy osób do dziś nieustalona liczba nigdy nie wróciła do domu, ale wiemy, że zostali zamordowani.
Z szeregów AK do NSZ. Historia rodziny Chlondów z Kielecczyzny
TYLKO U NAS
Artykuł

Z szeregów AK do NSZ. Historia rodziny Chlondów z Kielecczyzny

Autor: Paweł Żołądek
Członkowie rodziny Chlondów, zamieszkujący miejscowość Tuczępy na Kielecczyźnie, w latach II wojny światowej zaangażowali się w działalność bojową. Należeli do AK i NSZ, a jeden z nich służył w II Korpusie Polskim. Po 1945 r. stawili czoła władzy komunistycznej.
Za młody, żeby umrzeć
POLECAMY
Artykuł

Za młody, żeby umrzeć

Autor: Sebastian Ligarski, Edyta Wnuk
Był wysoki, wysportowany. Lubił pływać, grać w siatkówkę i marzył, by zostać geologiem. W wieku 19 lat wyjechał z Koszalina do Katowic. Do pracy w „Wujku”. Chciał pomóc rodzinie. Zmarł 25 stycznia 1982 r., postrzelony w głowę przez pluton specjalny ZOMO pacyfikujący 16 grudnia 1981 r. kopalnię.
Za późno na sprawiedliwość? Śledztwo w sprawie śmierci Stanisława Pyjasa
PAMIĘTAMY
Artykuł

Za późno na sprawiedliwość? Śledztwo w sprawie śmierci Stanisława Pyjasa

Autor: Robert Szcześniak
Rano, 7 maja 1977 r., na klatce schodowej kamienicy przy ul. Szewskiej 7 w Krakowie, znaleziono zwłoki nieznanego mężczyzny. Prowadzący na miejscu czynności śledcze funkcjonariusze MO ustalili, że było to ciało Stanisława Pyjasa, syna Stanisława, ur. 4 sierpnia 1953 r. w Krynkach, studenta polonistyki i filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Zanim zamordowano księdza Jerzego Popiełuszkę. Porwania toruńskie w 1984 roku
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Zanim zamordowano księdza Jerzego Popiełuszkę. Porwania toruńskie w 1984 roku

Autor: Przemysław Wójtowicz
Najsłynniejsze porwanie w wykonaniu Służby Bezpieczeństwa PRL to uprowadzenie, a następnie zamordowanie księdza Jerzego Popiełuszki, którego sekwencja – od zatrzymania, poprzez umęczenie i zabójstwo, aż do odnalezienia zwłok – miała miejsce jesienią 1984 roku na terenie dzisiejszego województwa kujawsko-pomorskiego (w ówczesnym podziale administracyjnym były to trzy województwa: bydgoskie, toruńskie, włocławskie).
Zaplątani w operację „Cezary”
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Zaplątani w operację „Cezary”

Autor: Jerzy Dąbrowski
Janusz Salmonowicz od dziecka mieszka w Elblągu. On i jego córka Natalia są zakochani w mieście, które po wojnie rodzice pana Janusza wybrali na nowe miejsce do życia – przerwanego później brutalnie przez komunistów.
Zbrodnia i kłamstwa
POLECAMY
Artykuł

Zbrodnia i kłamstwa

Autor: Dobrosław Rodziewicz
14 maja 1983 r. w szpitalu w Warszawie zmarł w wyniku obrażeń narządów jamy brzusznej Grzegorz Przemyk, syn poetki i działaczki opozycyjnej Barbary Sadowskiej. Stało się to trzy dni przed jego 19. urodzinami, dwa dni po skatowaniu go przez trzech milicjantów w komisariacie przy ul. Jezuickiej.
Zdawało się im, że go unicestwili…
DLA WNIKLIWYCH
Wywiad

Zdawało się im, że go unicestwili…

Autor: ks. Antoni Poniński, Katarzyna Maniewska
"Dzień był pochmurny. Ulica, przy której stał budynek sądu – zamknięta dla ruchu. Wszędzie milicyjne wozy. Na wewnętrznym dziedzińcu sądu – pojazd z armatką wodną. Nad tym wszystkim krążył helikopter. I ta pustka dookoła…" O procesie toruńskim z ks. Antonim Ponińskim rozmawia Katarzyna Maniewska.
Zofia Moczarska. „Ofiarna, b. odważna”
WARTO WIEDZIEĆ
Biogram / Biografia

Zofia Moczarska. „Ofiarna, b. odważna”

Autor: Wojciech Kujawa
Choć częściej wspominana jest w kontekście swojego znacznie lepiej znanego męża, Kazimierza Moczarskiego, autora nieodmiennie popularnych „Rozmów z katem”, to pozostaje postacią godną zapamiętania również przez pryzmat swoich własnych dokonań. Nie ustępowała mu zaangażowaniem w pracę konspiracyjną i również zapłaciła za nią wysoką cenę, gdy wpadła w ręce komunistycznego aparatu bezpieczeństwa.
Zofia Wieszczycka. Członkini siatki wywiadowczej Andrzeja Czaykowskiego
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Zofia Wieszczycka. Członkini siatki wywiadowczej Andrzeja Czaykowskiego

Autor: Wojciech Kujawa
29 lipca 1949 r. samolot rejsowy Londyn–Praga–Warszawa wylądował na warszawskim Okęciu. Na jego pokładzie znajdował się Andrzej Czaykowski, żołnierz WP, cichociemny, dowódca w Powstaniu Warszawskim.
Zrozumieć sprawy Górnego Śląska – referat dla kadr więzień i obozów z 1946 roku
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Zrozumieć sprawy Górnego Śląska – referat dla kadr więzień i obozów z 1946 roku

Autor: Adam Dziurok
Po zakończeniu II wojny światowej mieszkańcy Górnego Śląska byli często postrzegani przez pryzmat wpisania na niemiecką listę narodowościową i traktowani jako zaprzańcy sprawy polskiej. Takie przekonanie panowało też wśród funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa odpowiedzialnych za represyjną politykę komunistycznego państwa.
Zwolniony z więzienia z powodu śmierci
TYLKO U NAS
Artykuł

Zwolniony z więzienia z powodu śmierci

Autor: Robert Piwko
Józef Glica urodził się 17 marca 1919 r. we wsi Ossala (obecnie gm. Osiek, pow. staszowski) jako najmłodszy syn Jana i Katarzyny z d. Łyczak. Rodzice zajmowali się prowadzeniem własnego gospodarstwa rolnego.
poprzednia < 1 2
TEKSTY
TEMATY
Biblioteka cyfrowa
Audio/Video
English content
Księgarnia
Aktualności
Autorzy
O nas
Kontakt
Edukacja
postacie IPN
Spotkasz ich na Przystanku Historia
Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)
Dowiedz się więcej
Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.
IPN
Copyright © 2026 Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Wszelkie prawa zastrzeżone. ISSN 2719-8510