O lepszą i sprawiedliwszą Polskę. Płk Aleksander Dellman „Urban”, „Dziadek” (1894–1969)
Od Legionów po powojenną konspirację niepodległościową i represje w połowie lat 50. – tak w skrócie można byłoby scharakteryzować czterdziestoletnią służbę Ojczyźnie niemal zupełnie zapomnianego oficera AK i dowódcy poakowskiej Armii Polskiej w Kraju, płk. Aleksandra Dellmana (vel Delmana).
Następstwo „procesu historycznego”. Stracenie inż. Adama Doboszyńskiego
Publicysta, działacz polityczny, ideolog ruchu narodowego. 29 sierpnia 1949 r. stracono inż. Adama Doboszyńskiego. Jego proces stanowił element brutalnej ofensywy propagandowej, wymierzonej w dziedzictwo niepodległej Polski.
Odrodzenie „Studenckiej Solidarności” w grodzie Kopernika. Działalność „drugiego” Niezależnego Zrzeszenia Studentów Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu (1987–1991)
Wprowadzenie 13 grudnia 1981 roku stanu wojennego oznaczało dla prężnie działającego na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika Niezależnego Zrzeszenia Studentów przejście do funkcjonowania w zupełnie odmiennych warunkach konspiracji.
Ocaleni z ludobójstwa. Relacja Stanisława Krajewskiego
Stanisław Krajewski w swojej relacji pozostawił zapis przebiegu Zbrodni Wołyńskiej w lipcu 1943 r. w kolonii Bogusze, gm. Malin, pow. dubieński, woj. wołyńskie.
Ocaleni z ludobójstwa. Relacja Ireny Bylińskiej
Irena Bylińska z d. Brzozowska wspomina tragiczny przebieg ukraińskiego mordu, dokonanego 9 lutego 1943 r. w Parośli, gm. Antonówka, pow. sarneński, woj. wołyńskie. Świadectwo, opowiadające zarówno o tych tragicznych wydarzeniach, jak i późniejszych losach autorki, zostało zapisane w 2003 r.
„Służki”. Kulisy szykan i inwigilacji zgromadzenia sióstr bezhabitowych z Mariówki w latach 1945–1972
Inwigilacja, naciski ekonomiczne, próby pozyskania agentury oraz systemowe nękanie przez administrację państwową – to wybrane metody, po które sięgał aparat bezpieczeństwa w województwie kieleckim w walce z żeńskimi zgromadzeniami zakonnymi. Szczególnym celem tych działań w latach 1961-1972 stały się zakonnice bezhabitowe (skrytki) z Mariówki.
„Doktor Rana”. Hanna Petrynowska
25 sierpnia trwały zacięte walki o gmach Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych na skraju Nowego Miasta, który powstańcy ostatecznie utracili trzy dni później. Ewakuacja najciężej rannych z budynku okazała się niemożliwa. Doktor Petrynowska nie chciała opuścić kilkudziesięciu ostatnich pacjentów. Wcześniej zwolniła swoje sanitariuszki i zapewniła, że mogą się wycofać. Zginęła trafiona odłamkiem granatu. Po jej śmierci Niemcy wymordowali wszystkich rannych.
Gazeta „Związkowiec” Związku Polaków w Kanadzie i KUL w aktach bezpieki
Wśród materiałów, które trafiły do Archiwum IPN z zasobu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych znaleźć można także wiele wycinków prasowych, zwykle stanowiących element różnego rodzaju akt (np. operacyjnych) komunistycznej bezpieki lub prokuratury i zarchiwizowanych wraz z tymi dokumentami.
Józef Piłsudski przejął w praktyce kontrolę nad polityką zagraniczną oraz skoncentrował się na kwestiach związanych z rozbudową armii i prowadzeniem działań wojennych. A były to, po unormowaniu spraw wewnętrznych, zadania podstawowe. Rozpalał się oto bowiem, z coraz większą siłą, bój o granice.
Pakt Ribbentrop-Mołotow. Sojusz totalitaryzmów
23 sierpnia 1939 r. III Rzesza Niemiecka i Związek Socjalistycznych Republik Sowieckich (ZSRS) zawarły układ o nieagresji w rzeczywistości będący sojuszem polityczno-wojskowym mającym na celu wspólne opanowanie Europy Środkowo-Wschodniej. W tajnym protokole dołączonym do układu przewidziano podział terytorium Polski oraz innych krajów regionu między te dwa mocarstwa.
Tajne święcenia biskupie w ZSRS w 1926 r.
Przewrót bolszewicki 1917 r. w Rosji doprowadził do prześladowania religii w tym państwie. Zaprowadzany nowy ustrój komunistyczny miał być pozbawiony jakichkolwiek związków z wiarą w Boga, uważaną przez przywódcę bolszewików Włodzimierza Lenina za jedną z głównych przeszkód w spodziewanym zwycięstwie rewolucji światowej.
Sierpień ’80 w Stoczni Gdańskiej
14 sierpnia 1980 r. rozpoczął się strajk w Stoczni Gdańskiej im. Lenina, który pociągnął za sobą dalsze protesty w zakładach pracy na Wybrzeżu i w całym kraju. Strajki te oraz związany z nimi ruch społeczny w konsekwencji przyczyniły się do stopniowego rozpadu systemu komunistycznego w Polsce.
