Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

calendar calendar-inverted
Zdarzyło się
22
Kwietnia
„Nie ma pokoju w rządzonej przez komunistów Polsce”. Ruch Wolność i Pokój
Artykuł

„Nie ma pokoju w rządzonej przez komunistów Polsce”. Ruch Wolność i Pokój

14 kwietnia 1985 r. w Krakowie działacze Niezależnego Zrzeszenia Studentów podpisali deklarację założycielską Ruchu „Wolność i Pokój”, jednego z głównych ugrupowań antykomunistycznych lat 80.

Nierealny świat Rossolińskiego-Liebego
Artykuł

Nierealny świat Rossolińskiego-Liebego

W 2024 roku w Niemczech ukazała się książka Grzegorza Rossolińskiego-Liebe pt. Polnische Bürgermeister und der Holocaust. Besatzung, Verwaltung und Kollaboration. Autor stawia w niej kontrowersyjną tezę o istnieniu podczas II wojny światowej niezależnej polskiej administracji lokalnej, która miała współuczestniczyć w Zagładzie Żydów.

Co w III Rzeszy wiedziano o niemieckich zbrodniach?
Artykuł

Co w III Rzeszy wiedziano o niemieckich zbrodniach?

Bez rzeszy ludzi obojętnych i biernych nie byłoby zbrodni. Można jednak postawić pytanie, czy obojętność, która etycznie mogłaby mieć neutralną konotację, może być kwalifikowana w warunkach reżimu totalitarnego jako wina. Czy może obciążać odpowiedzialnością?

„Doktor Twardy”. Profesor Julian Aleksandrowicz (1908-1988)
Artykuł

„Doktor Twardy”. Profesor Julian Aleksandrowicz (1908-1988)

Wybitny lekarz, działacz społeczny i naukowiec. We wrześniu 1939 r. zdołał zbiec z niewoli sowieckiej. Czynny uczestnik walki o wolną i niepodległą Polskę w szeregach Armii Krajowej. Świadek tragedii krakowskiego getta, który do ostatniej chwili starał się nieść pomoc swoim pacjentom.

Niemieckie zbrodnie i męstwo żydowskich bojowników. Powstanie w getcie warszawskim
Artykuł

Niemieckie zbrodnie i męstwo żydowskich bojowników. Powstanie w getcie warszawskim

Wysadzenie przez Niemców Wielkiej Synagogi przy ul. Tłomackie w Warszawie miało miejsce niecały miesiąc po wybuchu największego żydowskiego zrywu w okupowanej Europie. Zniszczenie tego budynku to jeden symboli upadku powstania w getcie warszawskim, które zaczęło się 19 kwietnia.

Powstanie w getcie warszawskim
Artykuł

Powstanie w getcie warszawskim

19 kwietnia 1943 r. ludność żydowska, stłoczona w warszawskim getcie, podjęła rozpaczliwą walkę zbrojną z przeważającymi siłami niemieckimi. Powstańcy zdawali sobie sprawę, że nie mają szans na zwycięstwo, chcieli jednak umrzeć godnie, z bronią w ręku, a jednocześnie zadać wrogowi jak najwięcej strat.

Ludobójstwo niemieckie na polskich Żydach
Artykuł

Ludobójstwo niemieckie na polskich Żydach

Decyzja o kapitulacji Warszawy we wrześniu 1939 r. przypadła w wigilię żydowskiego Święta Szałasów. Tego dnia samoloty niemieckie zrzuciły ulotki, w których znalazły się słowa: „Wesołych Świąt Żydzi. Niemiecki Wehrmacht pozdrawia Was i życzy Wesołych Świąt”.

Polskie relacje o walce w getcie. Nieznane dokumenty VI Brygady Kontrwywiadowczej Obszaru Warszawskiego Armii Krajowej o powstaniu w getcie warszawskim
Artykuł

Polskie relacje o walce w getcie. Nieznane dokumenty VI Brygady Kontrwywiadowczej Obszaru Warszawskiego Armii Krajowej o powstaniu w getcie warszawskim

Długo nie udało się odnaleźć dokumentów Armii Krajowej, które szczegółowo odnosiłyby się do przebiegu walk w getcie. Wieloletnia kwerenda, która zakończona została w 2022 r., zmieniła ten stan rzeczy, odkrywając przed nami kontrwywiadowcze dokumenty, które stanowią zapis zmagań bojowników żydowskich z okupantem niemieckim od 19 kwietnia do 4 maja.

Bojownikom i męczennikom. Pomnik Bohaterów Getta w Warszawie
Artykuł

Bojownikom i męczennikom. Pomnik Bohaterów Getta w Warszawie

Równo pięć lat po wybuchu powstania w getcie warszawskim (19 kwietnia 1943 r.) odsłonięto pomnik upamiętniający tamten zryw.

Grażyna Chrostowska. Wiersze zapisane w pamięci
Artykuł

Grażyna Chrostowska. Wiersze zapisane w pamięci

Za przynależność do podziemnej organizacji Komenda Obrońców Polski skazana została wraz z najbliższymi na karę śmierci. Jej ostatnie wiersze powstały już w Ravensbrück, gdzie współwięźniarki uczyły się ich na pamięć. W chwili rozstrzelania miała jedynie 20 lat.

Pamięć nie na sprzedaż. Ocal historię z Archiwum Pełnym Pamięci! Rozmowa z Marzeną Kruk

Pamięć nie na sprzedaż. Ocal historię z Archiwum Pełnym Pamięci! Rozmowa z Marzeną Kruk

Instytut Pamięci Narodowej zaprasza na wyjątkową wystawę „Pamięć nie na sprzedaż”. Ekspozycja, przygotowana przez Archiwum IPN, to nie tylko lekcja historii, ale przede wszystkim manifest przeciwko nielegalnemu obrotowi narodowym dziedzictwem.

Ksiądz Franciszek Ossowski. Więziony za niezłomność
Artykuł

Ksiądz Franciszek Ossowski. Więziony za niezłomność

Duchowny, uczestnik kampanii wrześniowej i kapelan Wojska Polskiego, kapelan oddziałów Armii Krajowej i Narodowych Sił Zbrojnych w czasie II wojny światowej, więzień stalinowski, historyk regionalista.

Polska w XX wieku

Jak wyglądały naloty amerykańskiej 15. Armii Powietrznej na Górny Śląsk? Dlaczego fabryki paliwa syntetycznego stały się jednym z głównych celów w roku 1944? Czy kampania powietrzna miała znaczący wpływ na zdolność Niemiec do prowadzenia wojny? Jak wyglądało codzienne życie amerykańskich lotników w bazach we Włoszech?

Rozmowa z autorem książki „Fatalna sprawa. Kwestia polska w rosyjskiej myśli, propagandzie i debatach politycznych epoki Wielkich Reform (1856-1866)”, który od lat analizuje rosyjską inteligencję i jej stosunek do sprawy polskiej.

W Archiwum IPN odnaleziono liczne przypadki tzw. „zwykłych obywateli”, którzy mimo ryzyka podejmowali próby upamiętnienia ofiar Zbrodni Katyńskiej. Materiały te pokazują skalę inwigilacji oraz represji wobec osób, które nie godziły się na narzucone milczenie.

Jak powstawały tzw. listy katyńskie? Jakie kryteria decydowały o ich tworzeniu? Przynależność do jakich organizacji, formacji politycznych i wojskowych miała kluczowe znaczenie przy kwalifikacji ofiar? W jaki sposób nieliczni uniknęli śmierci w ramach Zbrodni Katyńskiej?

W jaki sposób wykorzystywano walki o Wał Pomorski i Kołobrzeg w propagandzie Polski Ludowej? Dlaczego sposób pochówku żołnierzy na cmentarzu w Wałczu wywołał protesty? Jakie przekłamania zawiera obraz olejny „Kołobrzeg 1945. Ostatni bój”?

Edward Ochab i Stanisław Kania przez krótki czas kierowali partią i Polską „ludową”. Kim byli? Jak wyglądały ich relacje z ZSRS? Dlaczego obejmowali władzę w kluczowych momentach historii – podczas „odwilży” i po Sierpniu 1980 r.? Co sprawiło, że ich rządy trwały tak krótko?

Którego z określeń użyłbyś, aby opisać walkę Polaków z komunistycznym zniewoleniem po II wojnie światowej?