Rok 1949. Między partyzantką a przetrwaniem
Działalność zbrojnego podziemia niepodległościowego w powojennej Polsce lat 1944–1963 charakteryzuje się okresami mniejszej i większej aktywności. Nie ulega wątpliwości, że kres zorganizowanego oporu na większą skalę nastąpił w 1947 r. – po sfałszowaniu wyborów i ogłoszeniu amnestii. Do poważnych starć z komunistycznym aparatem represji dochodziło jeszcze w następnych latach.
„Stocznia to Kanada. Tu się dobrze zarabia. Jak tu ludzi ruszyć?”. Rzeczywistość drugiej połowy lat siedemdziesiątych na Wybrzeżu Gdańskim na przykładzie Stoczni Gdańskiej
Tytułowy cytat pochodzi z wypowiedzi Jerzego Borowczaka, w 1980 r. młodego stoczniowca, pracującego na wydziale kadłubowym Stoczni Gdańskiej od około roku. Dotyczył możliwości wywołania w stoczni ewentualnego strajku, który stanowiłby jakąś nadzieję na zmiany w rzeczywistości końca lat siedemdziesiątych i początku osiemdziesiątych.
Ostatni komendant Konspiracyjnego Wojska Polskiego. Jan Małolepszy „Murat” (1906–1949)
Ostatni dowódca Konspiracyjnego Wojska Polskiego kpt. Jan Małolepszy „Murat” został zamordowany w więzieniu 11 marca 1949 r. Bandyci z UB nie czekali nawet na wykonanie ogłoszonego wyroku śmierci.
„Gdy myślę »dziadek«, czuję zapach kawy…”. Generała „Nila” życie „pozawojskowe”
24 lutego 1953 r. dokonano zbrodni komunistycznej na gen. Emilu Fieldorfie, legioniście I Brygady, polskim oficerze, który jako „Nil” dowodził Kierownictwem Dywersji Armii Krajowej – słynnym Kedywem – i tym samym odpowiadał za organizację całokształtu bieżącej walki konspiracyjnej z Niemcami.
Co się działo z prochami ludzkimi po spaleniu ciał zamordowanych ludzi w obozie KL Auschwitz-Birkenau? W oparciu o raport Komisji Sowieckiej
Komisja rozważała różne wersje śledcze, aby odpowiedzieć na pytanie: co stało się z prochami i kośćmi, które pozostały po spalonych ludzkich ciałach. Ustalono, że poza zakopywaniem, rozrzucaniem ich na polach i wywożeniem do Wisły i Soły, szczątki ludzkie wykorzystywano również przemysłowo.
Orzeł Polski. Ponad 150 lat polskiego czasopiśmiennictwa w Stanach Zjednoczonych
Pierwszy numer tego pisma ukazał się 22 lutego 1870 roku w ówczesnej osadzie Washington (stan Missouri). To wydarzenie zapoczątkowało nieprzerwaną historię prasy polonijnej w USA.
Rozpoznanie jednostek LWP przez amerykańskich dyplomatów. Przypadek Fredericka G. Myera z lutego 1985 r.
W okresie zimnej wojny Ludowe Wojsko Polskie znajdowało się w centrum zainteresowania wywiadów państw NATO. Powodów tego stanu rzeczy było kilka, choć do najważniejszych należała wielkość polskich sił zbrojnych, będących drugą pod względem liczebności armią Układu Warszawskiego, w dodatku z rozbudowanym komponentem wojsk pancernych i zmechanizowanych.
ORMO. Formacja ochotniczych obrońców totalitaryzmu
Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej stała się jednym z najbardziej charakterystycznych elementów reżimu istniejącego w Polsce przez ponad 40 lat. Żadna inna formacja nie wzbudzała też tak powszechnej pogardy i niechęci.
„Niech pani jej tam nie puszcza, bo ona już nie wróci”. Mord w lasach ościsłowskich z 20 lutego 1940 r.
Kiedy w lutym 1940 r. władze niemieckie w pow. ciechanowskim zarządziły dokonanie spisu osób ułomnych i nieuleczalnie chorych, rozgłaszając jednocześnie, że zostaną one wysłane na leczenie, wielu im uwierzyło. Mieszkańcy nie mieli jeszcze świadomości, że w myśl niemieckiej polityki każda osoba niesamodzielna, a więc też nieprzydatna dla III Rzeszy, powinna zostać zlikwidowana.
Harcmistrz Florian Marciniak. Pierwszy naczelnik Szarych Szeregów
Prawdopodobnie 20 lutego 1944 r. w obozie koncentracyjnym Gross-Rosen zamordowany został harcmistrz Florian Marciniak „Jerzy Nowak”, „Nowak”, „Krzemień”, „Szary”, „Flo”, pierwszy naczelnik Szarych Szeregów.
Współpraca funkcjonariuszy Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Lublinie z Sowietami
Sowieci już od lipca 1944 r. rozpoczęli liczne aresztowania członków podziemia, głównie tych wywodzących się z AK. Można domniemać, że następowały one przy sporym udziale rodzimych komunistów. Był to okres, gdy zadania wywiadowcze wobec polskiego podziemia przejmowali od grup specjalnych AL funkcjonariusze aparatu bezpieczeństwa publicznego.
Stefan Rowecki w Legionach Polskich
Wybuch Wielkiej Wojny zastał Roweckiego w Nowym Sączu, gdzie przebywał on w związku z odbywaniem kursu dla podchorążych, zorganizowanego przez działające legalnie w Galicji Polskie Drużyny Bojowe. Wstąpił do nich w 1913 r., obierając sobie pseudonim „Radecki”.
