Władze sowieckie wobec zbrodni popełnionych przez Armię Czerwoną w czasie agresji na Polskę w 1939 r.
Władze Związku Sowieckiego twierdziły, że stworzyły państwo „nowego typu”. Jednak dokonana we wrześniu 1939 r. agresja na Polskę pokazała, że odcięcie się od przeszłości nie jest takie proste.
Sprawy śledcze Wielkiego Terroru w Gruzji (1937–1938). Sprawa Eugeniusza Duszewskiego
Zadania nałożone przez partię komunistyczną na NKWD obligowały go do walki z wewnętrznymi wrogami ZSRS. Prowadzono ją w sposób bezwzględny i brutalny. Od czekistów wymagano, aby byli wyłącznie trybami w mechanizmie represji. Mieli bezdusznie i mechanicznie mielić ludzką masę.
Działalność niepodległościowa „Bartosza” i „Diany” w brzozowskiej konspiracji NOW-AK w latach 1940–1945
Konspiracyjnego pseudonimu „Bartosz” używał por. Ludwik Sadowski, natomiast pod pseudonimem „Diana” ukrywała się jego przyszła żona, ppor. Władysława Sadowska. Oboje od początku okupacji niemieckiej działali w tajnej konspiracji Narodowej Organizacji Wojskowej, a później w AK, na terenie powiatu brzozowskiego. Tak poznali się, a ich znajomość kilka lat później zakończyła się związkiem małżeńskim.
Pierwszy Polak w kosmosie. Mirosław Hermaszewski
Jako pierwszy Polak, który opuścił Ziemię i znalazł się na orbicie okołoziemskiej, Mirosław Hermaszewski zyskał w PRL status bohatera narodowego. Jego historyczny lot sowieckim statkiem Sojuz-30, odbyty wraz z Białorusinem Piotrem Klimukiem, rozpalił wyobraźnię obywateli.
Kardynał August Hlond jako organizator życia religijnego na Pomorzu Zachodnim i Ziemi Lubuskiej
Po kilku wiekach dominacji protestantyzmu na Pomorzu Zachodnim, po zakończeniu II wojny światowej, w regionie tym doszło do znaczących zmian o charakterze wyznaniowym. Protestanci, niegdyś stanowiący większość, stali się religijną mniejszością.
Wielki Postój. Wysiłki Ligi Kobiet na rzecz „emancypacji” Romek
W okresie powojennym jednym z celów polityki władz PRL była asymilacja Romów. Akcję przymusowego osiedlania koczowniczych grup romskich, uspołeczniania i zatrudniania w zakładach państwowych rozpoczęto już w latach 1950-1952.
Chłopiec z kanarkiem. Zygmunt Aksienow (1930–2021)
Chwilę po rajdzie niemieckich sztukasów na Starym Mieście pojawił się samochód z amerykańskim fotografem Julienem Bryanem. Pani Janina słyszała od ojca, że kiedy Bryan robił mu zdjęcia, fotografa otoczyli rozdrażnieni, niechętni mu ludzie: „Kto w takiej chwili robi zdjęcia? Przecież tu giną ludzie”.
Sowieckie więzienie w Brześciu nad Bugiem w latach 1939-1941
Historia sowieckich więzień na Kresach Wschodnich w latach 1939–41 nie cieszyła się jak dotąd większym zainteresowaniem badaczy. Najwięcej uwagi poświęcili oni problemowi ewakuacji tych więzień w czerwcu–lipcu 1941 r. i popełnionych wtedy zbrodniach na więźniach. W takim ujęciu więzienie w Brześciu, w którym ani do ewakuacji, ani do mordów na więźniach wówczas nie doszło, znalazło się na marginesie opisu tragedii z lata 1941 r.
Boje rtm. Ryszarda Wiszowatego na Grodzieńszczyźnie we wrześniu 1939 roku
Bez wypowiedzenia wojny Sowieci dokonali 17 września 1939 r. zbrojnej napaści na Polskę, będącą od 1 września w stanie wojny z III Rzeszą. Wkraczającym jednostkom Armii Czerwonej opór zbrojny stawiały m.in. związki taktyczne Korpusu Ochrony Pogranicza, Brygada Rezerwowa Kawalerii Wołkowysk i Samodzielna Grupa Operacyjna Polesie.
Protokoły przesłuchań jako źródło historyczne na przykładzie protokołów ze śledztwa w sprawie zbrodni popełnionych w obozie KL Auschwitz-Birkenau
W śledztwach historycznych prokuratorzy Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu stosują metody zbierania materiału dowodowego wprost przeniesione ze śledztw kryminalnych – ze wszystkimi ich formalnymi wymogami. Analizując wydarzenia z przeszłości, korzystają też z tych samych metod co historycy – czy to korzystając z pomocy historyków, czy sami wykonując taką analizę.
„Nasz premier”. Zaprzysiężenie rządu Tadeusza Mazowieckiego
Utworzenie rządu Tadeusza Mazowieckiego było kolejnym krokiem – po wyborach parlamentarnych z 4 czerwca 1989 r. – na drodze do demontażu reżimu komunistycznego i wprowadzania w Polsce demokracji.
Ulmowie – męczennicy z Markowej
W Markowej na Podkarpaciu 24 marca 1944 r. Niemcy za ratowanie Żydów zamordowali Józefa i Wiktorię Ulmów z siódemką dzieci, z których najstarsze było niespełna ośmioletnie, a najmłodsze wkrótce miało się narodzić.
