„Życie staje się czymś szczególnym”. Międzynarodowy Dzień Tańca
W zasobie Archiwum IPN odnaleźć można materiały, których tematyka doskonale oddaje poczucie wolności wyrażane za sprawą wytańczonej choreografii. Choreografii, która często przybliżała swoim układem kulturę polską. Kulturę, której swobodnego wyrazu niejednokrotnie brakowało, m.in. w czasie II wojny światowej.
Zenon Ciemniejewski – agent Gestapo
Prawdopodobnie już w grudniu 1939 r. Ciemniejewski nawiązał kontakt z Gestapo i złożył Niemcom propozycję współpracy. Był człowiekiem pozbawionym skrupułów, zafascynowanym III Rzeszą. Imponował mu Hitler i naziści. Był też chciwy. Ostatecznie właśnie ta cecha okazała się dla niego zgubna.
Niepodległa Sokółka – 28 kwietnia 1919 r.
Chociaż 11 listopada 1918 r. Polska odzyskała niepodległość, to na dołączenie do Rzeczypospolitej Sokółka musiała poczekać jeszcze kilka miesięcy. Nastąpiło to dopiero w kwietniu 1919 r. Podobnie jak w Białymstoku, który znalazł się ostatecznie w granicach państwa polskiego w lutym 1919 r., i tu trzeba było poczekać na ostateczne wycofanie się wojsk niemieckich.
Jacek Siudziński. W kręgu kultury niezależnej
Artysta malarz, absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, mińszczanin. Jeden z „intrygujących artystów” młodego pokolenia malarstwa polskiego schyłku II połowy XX wieku. Niezwykle utalentowany. W latach 80. aktywnie uczestniczył w ruchu kultury niezależnej, licznie wystawiając swe prace w kraju i za granicą.
Porucznik Eugeniusz Domański – ofiara zbrodni katyńskiej
Po tym, jak ostatni raz widzieli się w sierpniu, pierwszą wiadomość od męża Elżbieta otrzymała 18 grudnia 1939 r. Później już żadnych wieści od niego nie miała. W kartce, która wróciła jako niedostarczona do adresata, pisała, jak bardzo na jakąkolwiek wiadomość oczekuje. O losach męża dowiedziała się w maju 1943 r., z artykułu w „Gońcu Krakowskim”.
Grupa „Wisła”. Kontrwywiad PRL i katastrofa w Czarnobylu
Gdy o katastrofie wiedział już praktycznie cały świat, władze w Warszawie, chcąc udowodnić, że tak naprawdę nic groźnego się nie wydarzyło, wymusiły start polskich kolarzy w początkowej fazie Wyścigu Pokoju w Kijowie. Polityka władz PRL wywołała jeszcze większy niepokój społeczeństwa, dowiadującego się o sprawie najpierw z rozgłośni nadających z Zachodu, a dopiero później z reżimowych mediów.
Wielki pożar szczecińskiej „Kaskady” 27 kwietnia 1981 r.
Pożar wybuchł najprawdopodobniej w wyniku przeciążenia instalacji elektrycznej. Wystarczyło, że sprzątaczka podłączyła przemysłowy odkurzacz do chałupniczo zainstalowanego gniazdka. Temperatura była tak wysoka, że w samochodach strażackich łuszczył się lakier. Po godzinie popularnej „Kaskady” już nie było, do wieczora dogaszano jej zgliszcza. W pożarze budynku zginęło 14 osób.
Katastrofa w elektrowni jądrowej w Czarnobylu
W nocy z 25 na 26 kwietnia 1986 r. w elektrowni jądrowej w Czarnobylu doszło do największej katastrofy w historii energetyki jądrowej. Była to tragedia o skutkach znacznie wykraczających poza miejsce zdarzenia.
Władysław Bartoszewski (1922 - 2015)
Więzień Auschwitz, żołnierz AK, uczestnik Powstania Warszawskiego, historyk i działacz opozycji antykomunistycznej. Zaangażowany w udzielanie pomocy Żydom, Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. Polityk i dyplomata, dwukrotnie minister spraw zagranicznych. W życiorysie Władysława Bartoszewskiego odbijają się losy Polski w XX wieku.
„Przystanek Historia”, odcinek 29. Pamięć nie ma sprzedaż
W kwietniu 2026 roku Instytutu Pamięci Narodowej zainaugurował kampanię społeczno-informacyjną „Pamięć nie na sprzedaż”. To reakcja Instytutu na przypadki sprzedaży na aukcjach artefaktów i pamiątek po ofiarach systemów totalitarnych.
Barcelona – schronienie dla polskich dzieci po II wojnie światowej
24 kwietnia 1946 r. do Barcelony przybyła pierwsza grupa dzieci polskich. W czasie II wojny światowej odbierane były polskim rodzinom przez Niemców w ramach akcji rabunku i germanizacji dzieci polskich. Następnie kierowano je do ośrodków germanizacyjnych znajdujących się wówczas na terenie Kraju Warty oraz III Rzeszy.
Karta '84 i Posłanie do ujarzmionych narodów Europy Środkowej. Jak podziemne Komisje Zakładowe „Solidarności” na Wybrzeżu Gdańskim walczyły o niepodległość
Karta ’84, dzięki poruszanym w niej kwestiom oraz stosunkowo szerokiemu, jak na warunki wciąż kształtowane przez formalnie zakończony stan wojenny, zasięgowi jej rozpowszechniania, stała się — obok wydanego trzy lata później Posłania do ujarzmionych narodów Europy Środkowej — sporym osiągnięciem stoczniowych działaczy.