Pan Tadeusz (1928) – arcydzieło polskiego kina niemego
W piątkowe popołudnie 9 listopada 1928 r. w warszawskiej Filharmonii Narodowej odbyła się uroczysta premiera filmu Pan Tadeusz w reżyserii Ryszarda Ordyńskiego. Wydarzeniem tym, które uświetnili swoją obecnością prezydent RP Ignacy Mościcki z małżonką oraz marsz. Józef Piłsudski z rodziną, zostały zainaugurowane trzydniowe obchody Dziesięciolecia Niepodległości Polski.
Ważny jest człowiek… Działalność opiekuńcza firmy Herbewo
Odzyskanie niepodległości stworzyło nowe warunki rozwoju w wielu wymiarach: od życia kulturalnego po przemysł. Wcześniej zaborcy nie troszczyli się o polskie tereny. Nawet pod zaborem austriackim Kraków i Galicja były zaniedbane i niedoinwestowane. W dwudziestoleciu okazało się, że kapitał ma jednak narodowość.
Halina Stanisława Winiarska-Kiszkis. Aktorka z Sali BHP
Aktorka teatralna i filmowa, a także działaczka opozycji demokratycznej. W czasie strajków w sierpniu 1980 r. razem z mężem i innymi aktorami Teatru Wybrzeże występowała w Sali BHP Stoczni i tym samym wspierała protestujących robotników. Po wybuchu stanu wojennego została internowana.
Ryszard Pietruski (1922–1996). Mistrz drugiego planu
7 października 1922 r. w Wyszecinie koło Wejherowa urodził się popularny aktor teatralny i filmowy, scenarzysta oraz reżyser teatralny Ryszard Pietruski.
Podziemna Wojskowa Organizacja Więzienna w Strzelcach Opolskich
W świadomości społeczeństwa polskiego istnieje przeświadczenie, że w przełomowym 1956 r. wszyscy więźniowie polityczni epoki stalinizmu opuścili kazamaty peerelowskich zakładów karnych. Sytuacja, jaka miała miejsce w drugiej połowie lat pięćdziesiątych w Centralnym Więzieniu w Strzelcach Opolskich, była tego zaprzeczeniem.
Część postkomunistów bardzo chętnie podłącza się dzisiaj pod polskie tradycje socjalistyczne. Ignacy Daszyński byłby zdumiony, że ma takich zwolenników. Jego droga życiowa stała w sprzeczności z tym, co reprezentowała sobą Komunistyczna Partia Polski, a później Polska Partia Robotnicza i Polska Zjednoczona Partia Robotnicza.
„Mieczem swej pieśni”. Marian Borys „Czarny” (1927–1954) i jego utwory poetyckie
Marian Borys „Czarny” należał do pokolenia poetów żyjących w „czasach nadaremnych”, których dojrzewanie przypadło na lata wojny i okupacji. Niewiele jednak łączyło jego drogę z losami najbardziej znanych poetów tego pokolenia – Krzysztofa Kamila Baczyńskiego czy Tadeusza Gajcego.
Skórzana teczka sztabu Kleeberga
Ostatnim etapem walk w kampanii polskiej 1939 r. było między innymi opanowanie przez polskie oddziały Samodzielnej Grupy Operacyjnej (SGO) „Polesie” w dniu 5 października silnie obsadzonego przez Niemców kościoła Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny wraz z zespołem klasztornym karmelitów trzewiczkowych w Woli Gułowskiej i pobliskiego cmentarza w Turzystwie.
Wyniszczenie polskiej inteligencji z powiatu morskiego
Kilka miesięcy przed wybuchem II wojny światowej, w trakcie przygotowań planów podboju Polski przez III Rzeszę, rozpatrywano również możliwości całkowitego wyniszczenia polskiej inteligencji. Adolf Hitler często podkreślał, że to właśnie ta grupa społeczna może stanowić w przyszłości istotną przeszkodę do podporządkowania, a potem asymilacji narodu polskiego z Rzeszą Niemiecką.
Komitet Obrony Robotników. Rozmowa z Justyną Błażejowską
Grupa inteligentów stanęła w obronie prześladowanych przez władze PRL robotników, oferując im pomoc prawną i materialną. Ogłosiła też „Apel do społeczeństwa i władz PRL” – upominając się o represjonowanych po podwyżkach cen z czerwca 1976 roku.
Kock. Ostatnia bitwa generała Kleeberga
Po bitwie pod Kockiem z początku października 1939 r. Franciszek Kleeberg złożył broń jako ostatni polski generał. Dowódca Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Polesie” ostatnie miesiące życia spędził w niemieckiej niewoli. Zmarł 5 kwietnia 1941 r.
Wysiedlenia ludności polskiej z Kraju Warty
W październiku 1939 r. Niemcy rozpoczęli przygotowania do masowych wysiedleń Polaków z Kraju Warty. Było to zgodne z niemiecką polityką germanizacyjną prowadzoną w Kraju Warty, zakładającą realizację postulatu „germanizacji ziemi”, czyli usunięcia z Warthegau ludności innych narodowości niż niemiecka.
