Kresowiacy na uchodźstwie. Związki Ziem Wschodnich w Wielkiej Brytanii w okresie 1942–1955
Związek Ziem Północno-Wschodnich Rzeczpospolitej Polskiej i Związek Ziem Południowo-Wschodnich Rzeczpospolitej Polskiej to dwie mało znane organizacje społeczno-polityczne, działające pośród polskiej emigracji politycznej w Wielkiej Brytanii.
Antoni Gałecki - z igrzysk pod Tobruk i Monte Cassino
Występował w najważniejszych meczach reprezentacji Polski na olimpiadzie w Berlinie w 1936 r. oraz w słynnym meczu z Brazylią na mundialu we Francji w 1938 r. Taką kartę Antoni Gałecki – jeden z najwybitniejszych piłkarzy Łódzkiego Klubu Sportowego w okresie międzywojennym – zapisał na boisku. Oprócz tego walczył podczas II wojny światowej, docierając pod Tobruk i Monte Cassino.
Generał Marian Kukiel. Historyk w mundurze
Jeden z najwybitniejszych polskich historyków wojskowości, polityk i społecznik. Generał, szef Biura Historycznego Sztabu Generalnego, dyrektor Muzeum i Biblioteki Książąt Czartoryskich w Krakowie, minister obrony narodowej.
Relacja Józefa Czesława Skrzyneckiego, odznaczonego Brytyjskim Medalem Wojny 1939–1945 żołnierza, który walczył pod Monte Cassino w szeregach 2. Korpusu Polskiego dowodzonego przez gen. Władysława Andersa.
„Wszystkim prowincjom Polski zejść przyszło na krwawe rzemiosło”. Ślązacy pod Monte Cassino
Większość śląskich rekrutów 2. Korpusu trafiała do 3. Dywizji Strzelców Karpackich, kontynuującej niejako tradycje wcześniejszej samodzielnej brygady karpatczyków. Ale i w 5. Kresowej Dywizji Piechoty znaleźć można było, choć raczej nielicznych, Ślązaków. Obie te jednostki skierowano pod Monte Cassino.
Pułk Ochrony i Regulacji Ruchu Wojskowej Służby Wewnętrznej
Z chwilą pojawienia się w 1944 roku „odrodzonego” Wojska Polskiego na terenach oswobodzonych spod okupacji niemieckiej, postanowiono o uregulowaniu kwestii ochrony centralnych obiektów wojskowych. Już we wrześniu 1944 r. zadanie to powierzono nowo powołanej formacji, wcielonej później do struktur WSW.
Szkot na andersowskim szlaku. Podpułkownik Leslie Reginald Hulls (1892–1980)
Na jego temat istniały skrajne opinie: Sikorski ostro go krytykował, Anders nie mógł się nachwalić. Biskup polowy Wojska Polskiego Józef Gawlina uważał go za drugiego Lawrence’a z Arabii. Kim był kontrowersyjny podpułkownik Armii Brytyjskiej blisko współpracujący w latach 1941–1943 z gen. Władysławem Andersem?
Zdzisław Tobiasz (1926–2022). Aktor wszechstronny
Reżyser, aktor teatralny, filmowy i dubbingowy. Popularność przyniosła mu rola majora Wołczyka, przełożonego porucznika Borewicza w serialu „07 zgłoś się”. Użyczył też głosu postaci Soamesa Forsyte’a (w tej roli Eric Porter) w polskiej wersji językowej serialu BBC „Saga rodu Forsyte’ów”. Rola ta uznawana jest za jedno z największych osiągnięć w historii polskiego dubbingu.
„Niby heros homerycki”. Reakcje na śmierć Józefa Piłsudskiego
Prawdą były słowa z orędzia Prezydenta Rzeczypospolitej, że Józef Piłsudski dał Polsce „wolność, granice, moc i szacunek”. Odejście Marszałka 12 maja 1935 r. poruszyło cały naród, również ludzi mu niechętnych i tych, którzy uczestnicząc z nim dawniej w zmaganiach o niepodległość, krytykowali jego politykę po przewrocie majowym i wprowadzeniu autorytarnego systemu rządów.
Przewrót majowy – co się wydarzyło w Warszawie w dniach 12–15 maja 1926 r.
Od lata 1923 r. Marszałek Józef Piłsudski przebywał na politycznym odosobnieniu w Sulejówku. W maju 1926 r., w wyniku zbrojnego przewrotu, przejął władzę w II Rzeczypospolitej. Jego powrót – spodziewany i przez wielu oczekiwany – przyspieszył dramatyczny splot pewnych okoliczności.
Przewrót majowy 1926 r. – z perspektywy stulecia
Bilans ofiar trzydniowych walk na ulicach Warszawy wyniósł prawie 400 zabitych i ponad drugie tyle rannych i okaleczonych. Polityczny bilans przewrotu – to zmiana systemu władzy.
„Wróg przed nami, wróg za nami, wszędzie wróg”. Akcja „Burza” na Lubelszczyźnie
Istotą dramatów przeżywanych przez bohaterów greckich tragedii jest niemożność dokonania dobrego wyboru. Bogowie igrają ze śmiertelnikami, stawiając ich w sytuacjach, w których każda decyzja i każdy czyn zakończą się klęską. W 1944 r. oddziały leśne stały przed takim dylematem jak Edyp, Orestes, Elektra czy Antygona. Co gorsza, zaniechanie podjęcia decyzji, przyjęcie postawy pasywnej również nieuchronnie prowadziło do fatalnych konsekwencji.
