Żywoty równoległe braci Żywotów
II wojna światowa doprowadziła do upadku państwa polskiego, śmierci ok. 6 mln jego obywateli, ale przede wszystkim do eksterminacji polskich elit społecznych. Ten los dotknął nie tylko przedstawicieli inteligencji wielkomiejskiej, kadry urzędniczej i oficerskiej, ziemiaństwa, ale także osoby wywodzące się z rodzin chłopskich, które w wyniku awansu społecznego aspirowały do inteligencji.
Izabela Trojanowska. „Życia zawsze mało”
Izabela Trojanowska, aktorka i piosenkarka, której szczyt popularności przypadł na początek lat 80. XX wieku. Przeboje, takie jak: „Wszystko czego dziś chcę”, „Tyle samo prawd ile kłamstw”, zapewniły jej miejsce w gronie najpopularniejszych polskich piosenkarek ostatniego półwiecza.
„Nie ma pokoju w rządzonej przez komunistów Polsce”. Ruch Wolność i Pokój
14 kwietnia 1985 r. w Krakowie działacze Niezależnego Zrzeszenia Studentów podpisali deklarację założycielską Ruchu „Wolność i Pokój”, jednego z głównych ugrupowań antykomunistycznych lat 80.
Nierealny świat Rossolińskiego-Liebego
W 2024 roku w Niemczech ukazała się książka Grzegorza Rossolińskiego-Liebe pt. Polnische Bürgermeister und der Holocaust. Besatzung, Verwaltung und Kollaboration. Autor stawia w niej kontrowersyjną tezę o istnieniu podczas II wojny światowej niezależnej polskiej administracji lokalnej, która miała współuczestniczyć w Zagładzie Żydów.
Co w III Rzeszy wiedziano o niemieckich zbrodniach?
Bez rzeszy ludzi obojętnych i biernych nie byłoby zbrodni. Można jednak postawić pytanie, czy obojętność, która etycznie mogłaby mieć neutralną konotację, może być kwalifikowana w warunkach reżimu totalitarnego jako wina. Czy może obciążać odpowiedzialnością?
„Doktor Twardy”. Profesor Julian Aleksandrowicz (1908-1988)
Wybitny lekarz, działacz społeczny i naukowiec. We wrześniu 1939 r. zdołał zbiec z niewoli sowieckiej. Czynny uczestnik walki o wolną i niepodległą Polskę w szeregach Armii Krajowej. Świadek tragedii krakowskiego getta, który do ostatniej chwili starał się nieść pomoc swoim pacjentom.
Niemieckie zbrodnie i męstwo żydowskich bojowników. Powstanie w getcie warszawskim
Wysadzenie przez Niemców Wielkiej Synagogi przy ul. Tłomackie w Warszawie miało miejsce niecały miesiąc po wybuchu największego żydowskiego zrywu w okupowanej Europie. Zniszczenie tego budynku to jeden symboli upadku powstania w getcie warszawskim, które zaczęło się 19 kwietnia.
Powstanie w getcie warszawskim
19 kwietnia 1943 r. ludność żydowska, stłoczona w warszawskim getcie, podjęła rozpaczliwą walkę zbrojną z przeważającymi siłami niemieckimi. Powstańcy zdawali sobie sprawę, że nie mają szans na zwycięstwo, chcieli jednak umrzeć godnie, z bronią w ręku, a jednocześnie zadać wrogowi jak najwięcej strat.
Ludobójstwo niemieckie na polskich Żydach
Decyzja o kapitulacji Warszawy we wrześniu 1939 r. przypadła w wigilię żydowskiego Święta Szałasów. Tego dnia samoloty niemieckie zrzuciły ulotki, w których znalazły się słowa: „Wesołych Świąt Żydzi. Niemiecki Wehrmacht pozdrawia Was i życzy Wesołych Świąt”.
Polskie relacje o walce w getcie. Nieznane dokumenty VI Brygady Kontrwywiadowczej Obszaru Warszawskiego Armii Krajowej o powstaniu w getcie warszawskim
Długo nie udało się odnaleźć dokumentów Armii Krajowej, które szczegółowo odnosiłyby się do przebiegu walk w getcie. Wieloletnia kwerenda, która zakończona została w 2022 r., zmieniła ten stan rzeczy, odkrywając przed nami kontrwywiadowcze dokumenty, które stanowią zapis zmagań bojowników żydowskich z okupantem niemieckim od 19 kwietnia do 4 maja.
Bojownikom i męczennikom. Pomnik Bohaterów Getta w Warszawie
Równo pięć lat po wybuchu powstania w getcie warszawskim (19 kwietnia 1943 r.) odsłonięto pomnik upamiętniający tamten zryw.
Grażyna Chrostowska. Wiersze zapisane w pamięci
Za przynależność do podziemnej organizacji Komenda Obrońców Polski skazana została wraz z najbliższymi na karę śmierci. Jej ostatnie wiersze powstały już w Ravensbrück, gdzie współwięźniarki uczyły się ich na pamięć. W chwili rozstrzelania miała jedynie 20 lat.
