Andrzej Szarmach. Kontrakt w walizce, paszport w szufladzie prezesa
Pod koniec lat 70. wszyscy w Polsce mieli już „Diabła” (pseudonim boiskowy – „wsadzi głowę tam, gdzie inni boją się włożyć nogę”), niedawnego medalisty mistrzostw świata i igrzysk olimpijskich, dość. Współpraca w reprezentacji układała się gorzej niż dawniej, a Szarmach po raz pierwszy w ligowej karierze nie osiągnął dwucyfrowej liczby bramek. Kontrakt z francuskim AJ Auxerre stanowił szczególną szansę.
Imperium prasowe Mariana Dąbrowskiego
„Prasę polityczną uzupełniać winna zawsze prasa popularnoinformacyjna, która by z jednej strony dla uświadomionego czytelnika gazet stanowiła lekturę osładzającą przesyt i monotonię gazet politycznych […]. Z drugiej zaś stałaby się wzorowym pionierem i zdobywcą tysięcznych rzesz nowego czytelnika” – pisał redaktor naczelny „Ilustrowanego Kuriera Codziennego” Marian Dąbrowski.
„Przystanek Historia”, odcinek 35. Komitet Obrony Robotników
50 lat temu powstał Komitet Obrony Robotników. Jego celem było udzielanie pomocy ludziom brutalnie represjonowanym przez władze po robotniczych protestach z czerwca 1976 r. KOR skupiał przedstawicieli różnych pokoleń, często o odmiennych przekonaniach – łączył ich jednak zdecydowany sprzeciw wobec łamania prawa przez organy władzy.
Zbigniew Zapasiewicz (1934–2009). Całe życie aktorstwa
Wybitny aktor teatralny i filmowy, reżyser oraz pedagog. Aktor wystąpił w ponad 180 spektaklach telewizyjnych i w przeszło 60 filmach i serialach. W latach 80. inwigilowany przez Służbę Bezpieczeństwa.
„Żelbety” w Krakowie, Miechowskiem i Beskidach
Po scaleniu z ZWZ i ukształtowaniu się jego struktury, siatka podziemna ppor. Dominik Ździebło stała się podstawą pododcinka „Żelbet”. Choć stanowił on tylko jeden z wielu członów rozbudowanej krakowskiej konspiracji, wyróżniał się liczebnością. W 1943 r. składał się z około 3 tys. ludzi.
Oddał życie za Niepodległą. Mord sądowy na Józefie Najdku „Orliku”
30 września 1946 r. o świcie z cel w Centralnym Więzieniu Montelupich w Krakowie wywołano dwóch więźniów, którym Bolesław Bierut odmówił ułaskawienia. Jednym z nich był 23-letni kpr. Józef Najdek „Orlik” z Armii Polskiej w Kraju. Wiele lat później na jednym z grobów na cmentarzu Rakowickim ktoś ustawił tablicę epitafijną z nazwiskiem niezłomnego żołnierza.
Archiwista to piękny zawód. Przyciąga swoją magią odkrywania przeszłości. Archiwalia mówią nam, kim byliśmy, skąd pochodzimy, z czego wynikają nasze obecne wybory. Konfrontują też nasze wyobrażenia o wydarzeniach historycznych, niekoniecznie tych wielkich, z zapisaną na papierze prawdą z danej epoki, często odbiegającą od powszechnie narzuconych nam dzisiaj stereotypów.
Historie wyjęte z Archiwum IPN
Obchodzony 30 września Dzień Archiwisty to dobra okazja, by przybliżyć bogactwo zasobu archiwalnego IPN. Państwa uwadze polecamy materiały na temat znaczenia rodzinnych pamiątek i dokumentów, które zostały odnalezione w nietypowych okolicznościach. Przytaczamy „małe” świadectwa „wielkich” historii i przypominamy, że w archiwach mieszczą się nie tylko dokumenty.
Ocaleni z ludobójstwa. Relacja Janiny Kalinowskiej
W 2019 r. Janina Kalinowska (1935–2021) opisała przebieg zbrodni ukraińskich dokonanych w lipcu 1943 r. w osadzie wojskowej oraz kolonii Fundum, gm. Chotiaczów, pow. włodzimierski, woj. wołyńskie.
Delegat przedstawicielstwa Ambasady RP w Kustanaju. Kapitan Mieczysław Romański (1888–1943)
Są w historii osoby, które odgrywają ważną rolę w określonym momencie dziejów, po czym ślad po nich ginie i bardzo trudno ustalić nawet podstawowe fakty z ich biografii. Tak jest z kpt. Mieczysławem Romańskim.
Konspiracyjny think tank. Instytut Europy Środkowej
Nawet w najczarniejszą noc okupacji polscy naukowcy i specjaliści z różnych dziedzin podejmowali trud wypracowania podstaw teoretycznych powojennej polityki zagranicznej.
Jak powstało czasopismo Fantastyka? Środowisko polskich fantastów lat 70. i 80.
Polska fantastyka liczy sobie już przeszło 250 lat – jako pierwszą książkę fantastyczną wskazuje się obecnie „Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki” pióra Ignacego Krasickiego. Niewątpliwie jednak jej największy rozwój można datować na okres od końca lat 70. do końca lat 90, natomiast druga połowa lat 70. i lata 80. to jeden z ciekawszych momentów w rozwoju tego gatunku w PRL.
