Witold Pilecki mniej znany
O Witoldzie Pileckim napisano wiele książek w Polsce i za granicą. Był znany ze swojego niespotykanego bohaterstwa – głównie jako ochotnik do niemieckiego obozu zagłady KL Auschwitz. Dotknęło go też wiele innych życiowych doświadczeń. Pochylmy się nad kilkoma mniej znanymi fragmentami jego biografii, które ukazują bogatą osobowość i twardy charakter jednego z najdzielniejszych Polaków.
Andrij Melnyk. Jeden z ojców ukraińskiego nacjonalizmu i przeciwnik Stepana Bandery
Zapowiedź ponownego pogrzebu Andrija Melnyka na kijowskiej nekropolii wojskowej wzbudziła liczne kontrowersje. Pojawiły się głosy sprzeciwu, określające go jako wroga Polski. Zainteresowanemu czytelnikowi należy się zatem kilka słów wyjaśnienia: kim był Melnyk?
Rozwinięcie wsparcia działań Armii Krajowej na szerszą skalę trasą północną bezpośrednio z Wielkiej Brytanii było niemożliwe. Zapadła więc decyzja o organizacji Głównej Bazy Przerzutowej (Baza nr 11) „Jutrzenka” („Torment”) Oddziału VI Specjalnego Sztabu Naczelnego Wodza w Latiano w latach 1943–1944.
„Przystanek Historia”, odcinek 31. Śmierć rotmistrza Pileckiego
25 maja 1948 r. w więzieniu mokotowskim w Warszawie, po brutalnym śledztwie, strzałem w tył głowy wykonano wyrok śmierci na rotmistrzu Witoldzie Pileckim – obrońcy Polski w 1920 i 1939 roku, który dobrowolnie trafił do Auschwitz, by organizować tam ruch oporu, a po ucieczce z obozu walczył w Powstaniu Warszawskim.
Kajetan Mühlmann – profesjonalista i organizator rabunku dóbr kultury
Był Standartenführerem SS, sekretarzem stanu w Rządzie Generalnego Gubernatorstwa, wysokim urzędnikiem w jego strukturach. Pełnił funkcję kierownika Głównego Wydziału Nauki i Oświaty, Pełnomocnika Specjalnego ds. Rejestracji i Zabezpieczenia Dzieł Sztuki i Zabytków Kultury, szefa Urzędu Opieki nad Sztuką Dawną. Jest odpowiedzialny za organizację systemu konfiskat i rabunku dóbr kultury na terenie okupowanej Polski.
Bitwa o Monte Cassino. Rozmowa z Adamem Hlebowiczem
82. rocznica zwycięstwa wojsk alianckich nad Niemcami w rejonie klasztoru na Monte Cassino to okazja do rozmowy na temat jednej z najważniejszych bitew II wojny światowej.
Piotr Kabata „Wujek”. Oficer AK i ofiara komunistycznych represji
Powstaniec śląski, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, w 1939 r. brał udział w bitwie pod Kockiem. Po brawurowej ucieczce z niewoli niemieckiej, szybko zaangażował się w pracę konspiracyjną. We wrześniu 1944 r. zatrzymany przez NKWD i zesłany do ZSRS. Po powrocie do kraju ponownie aresztowany przez rodzimą bezpiekę. Nigdy nie dowiedział się tego, że został kawalerem Virtuti Militari.
Wyklęty w Wielkopolsce. Szkic biograficzny podpułkownika Andrzeja Rzewuskiego (1895-1946)
20 maja 1946 r. zginął tragicznie ppłk. Andrzej Rzewuski „Przemysław’, „Hańcza”. Ten wybitny oficer, dowódca największej antykomunistycznej organizacji konspiracyjnej w Wielkopolsce podczas powstania antykomunistycznego lat 1944-1956, wciąż pozostaje postacią nieznaną szerszej publiczności.
Sprawy śledcze Wielkiego Terroru w Gruzji (1937–1938). Sprawa Wiktora Kusznierca
Wielki Terror dotknął dużej grupy zwykłych ludzi. Były ich setki tysięcy. Chociaż władza sowiecka występowała oficjalnie w ich imieniu i w ich obronie, to w gruncie rzeczy głęboko nimi pogardzała.
Słonimski w państwie Stalina
Poeta, prozaik i satyryk Antoni Słonimski odbył w swoim życiu wiele podróży. Zwiedził m.in. Bliski Wschód (1923) czy Brazylię (1924). Nieobce były mu też miasta Europy Zachodniej. Ale tylko jedną podróż określił mianem „najdalszej, najciekawszej i najtrudniejszej”. Była to podróż do Rosji sowieckiej, którą odbył w 1932 r.
Oczy nad frontem włoskim. 318. Dywizjon Myśliwsko-Rozpoznawczy „Gdański”
Pierwszą jednostką Polskich Sił Powietrznych, która wzięła udział w wyzwalaniu Europy spod niemieckiego panowania, startując z położonych na kontynencie lotnisk, był 318. Dywizjon Myśliwsko-Rozpoznawczy „Gdański”.
Pamiątki spod Monte Cassino
18 maja 1944 roku żołnierze 2. Korpusu Polskiego pod dowództwem gen. Władysława Andersa toczyli jedną z najbardziej zaciętych bitew II Wojny Światowej. Po miesiącach bohaterskiej, niestrudzonej walki, zatknęli biało-czerwoną flagę na ruinach, niezwyciężonego dotąd klasztoru na Monte Cassino.
