Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

calendar calendar-inverted
Zdarzyło się
14
Lipca
Zamach na Maxa Petera – kata Kreishauptmannschaft Busko – 12 lipca 1944 r.
Artykuł

Zamach na Maxa Petera – kata Kreishauptmannschaft Busko – 12 lipca 1944 r.

Max Peter do Buska-Zdroju przybył najprawdopodobniej latem 1943 r. W miasteczku był funkcjonariuszem Sicherheitspolizei. Odpowiadał za wzrost okupacyjnego terroru. Był jednym z najczęstszych wykonawców egzekucji w Lesie Wełeckim oraz w willi dr Byrkowskiego. Osobiście znęcał się nad więźniami w aresztach na terenie miasta.

Ofiary i liczby. Dokumenty zbrodni wołyńskiej o okolicznościach śmierci Polaków
Artykuł

Ofiary i liczby. Dokumenty zbrodni wołyńskiej o okolicznościach śmierci Polaków

80 lat po „krwawej niedzieli” na Wołyniu światło dzienne ujrzało tzw. archiwum Szumskiej – bezcenny zapis relacji ocalałych Polaków na temat ludobójstwa ukraińskiego, które miało miejsce w latach 40. na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej.

Polska czy Prusy Wschodnie? Przegrany plebiscyt
Artykuł

Polska czy Prusy Wschodnie? Przegrany plebiscyt

„Sto pięćdziesiąt lat rządu pruskiego i kilka ostatnich miesięcy gwałtów i fałszów zrobiły swoje” – tak porażkę opcji polskiej na Warmii, Mazurach i Powiślu komentował ks. Antoni Ludwiczak.

Jedwabne. Zbrodnia według niemieckiego planu
Artykuł

Jedwabne. Zbrodnia według niemieckiego planu

10 lipca 1941 r. w Jedwabnem doszło do mordu na kilkuset Żydach. Udział w tej zbrodni wzięło kilkudziesięciu Polaków. Tylko część z nich była mieszkańcami Jedwabnego. Zbrodnia ta była ściśle wpisana w niemiecką politykę okupacyjną na ziemiach zajętych w pierwszych dniach wojny ze Związkiem Sowieckim.

Losy wołyńskiej kolonii Wydymer w 1943 roku
Artykuł

Losy wołyńskiej kolonii Wydymer w 1943 roku

Wydymer był kolonią założoną jeszcze na początku XVIII w. na terenie powiatu sarneńskiego. W jej skład obok zasadniczej części liczącej 45–48 gospodarstw wchodziły też pobliskie chutory: Smolarka, Mak, Boryki i Smuga, a także gospodarstwa leżące przy drogach z Kopaczówki, Porody i Parośli. W tragicznym 1943 r. mieszkańcy Wydymera stworzyli silną samoobronę.

Wołyń – zbrodnia zaplanowana. Rozmowa z Mirosławem Szumiło

Wołyń – zbrodnia zaplanowana. Rozmowa z Mirosławem Szumiło

Początek ludobójstwa wołyńskiego należy wiązać z masową dezercją kilku tysięcy policjantów ukraińskich na służbie niemieckiej, którzy w marcu 1943 r. uciekli do lasu i wstąpili do banderowskiej UPA. Już wtedy w powiatach sarneńskim i kostopolskim doszło do systematycznej i planowej likwidacji wszystkich Polaków.

Potyczka pod Okalewem. Działania obwodu „Mewa”
Artykuł

Potyczka pod Okalewem. Działania obwodu „Mewa”

12 lipca 1947 r. oddział partyzancki Ruchu Oporu Armii Krajowej obwodu „Mewa”, podlegający por. Franciszkowi Majewskiemu „Mścicielowi”, „Słonemu”, przeprowadził jedną z najbardziej spektakularnych akcji zbrojnych podziemia niepodległościowego na terenie Mazowsza.

Obława Augustowska. Zbrodnia nieukarana
Artykuł

Obława Augustowska. Zbrodnia nieukarana

„Mały Katyń” – tak zwykło się nazywać największą zbrodnię na Polakach, do której doszło już po zakończeniu II wojny światowej, w lipcu 1945 r. na Suwalszczyźnie.

Zofia Pawełko z Czarniewa. Ofiara Obławy Augustowskiej, aresztowana przez późniejszego ministra spraw wewnętrznych PRL
Artykuł

Zofia Pawełko z Czarniewa. Ofiara Obławy Augustowskiej, aresztowana przez późniejszego ministra spraw wewnętrznych PRL

W lipcu 1945 r. około pięćdziesiąt tysięcy żołnierzy sowieckiej 50. Armii – przy wsparciu oddziałów „ludowego” Wojska Polskiego oraz funkcjonariuszy organów bezpieczeństwa publicznego – przeprowadziło pacyfikację północnych terenów województwa białostockiego.

Ocaleni z ludobójstwa. Relacja sióstr Danuty Jankiewicz i Ireny Bylińskiej
Wspomnienie

Ocaleni z ludobójstwa. Relacja sióstr Danuty Jankiewicz i Ireny Bylińskiej

Fragment pamiętnika z archiwum Ireny Bylińskiej, opisujący ze szczegółami tragiczne wydarzenia 1943 r., stanowi unikatowy dokument, dotyczący zbrodni ukraińskich popełnionych wówczas w koloniach Wydymer i Parośla oraz sąsiednich miejscowościach (gm. Antonówka, pow. sarneński, woj. wołyńskie).

Wracamy po naszych. Odnalezienie, identyfikacja i pochówek szczątków Wacława Sobolewskiego, ofiary Obławy Augustowskiej z lipca 1945 r.
Artykuł

Wracamy po naszych. Odnalezienie, identyfikacja i pochówek szczątków Wacława Sobolewskiego, ofiary Obławy Augustowskiej z lipca 1945 r.

W lipcu 1945 r., dwa miesiące po zakończeniu II wojny światowej w Europie, w rejonie Puszczy Augustowskiej sowiecka armia przeprowadziła operację wojskową, mającą na celu likwidację działającego na tym terenie polskiego i litewskiego podziemia niepodległościowego.

Sprawiedliwi Ukraińcy. Indeks represjonowanych
Artykuł

Sprawiedliwi Ukraińcy. Indeks represjonowanych

Blisko tysiąc Ukraińców udzielało pomocy Polakom skazanym na zagładę przez nacjonalistów ukraińskich w latach czterdziestych XX w. na terenie Kresów Wschodnich.

Polska w XX wieku

Rozmowa o historycznych i ideowych korzeniach Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) i Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA). Kim byli główni ideolodzy ukraińskiego nacjonalizmu? W jaki sposób głoszone przez nich doktryny wpłynęły na wydarzenia II wojny światowej?

Wołyń był kulminacją, a nie początkiem. Droga do ludobójstwa prowadziła przez lata narastającej radykalizacji i przemocy, której pierwsze ofiary padły już w 1939 roku. Rozmowa o wojnie o Lwów, eskalacji przemocy oraz zbrodniach dokonanych nie tylko na Wołyniu, ale także w Małopolsce Wschodniej, na Polesiu i Lubelszczyźnie.

Jakie działania prowadzi IPN w zakresie poszukiwań, ekshumacji i identyfikacji ofiar Zbrodni Wołyńskiej? Jak wygląda procedura uzyskiwania zgód na prowadzenie prac ekshumacyjnych na Ukrainie? Dlaczego pamięć o ofiarach pozostaje moralnym obowiązkiem współczesnych pokoleń?

11 lipca 1944 r. harcerze z batalionu „Parasol” podjęli w Krakowie próbę likwidacji szefa SS i policji w Generalnym Gubernatorstwie. Akcja nie powiodła się, zbrodniarz umknął sprawiedliwości. Zmarł w 1975 r. w RFN. Czy zadanie można było lepiej przeprowadzić? Uniknąć strat w czasie odwrotu?

Kim była Teresa Baranowska? Jaką rolę odegrała w Konfederacji Polski Niepodległej oraz w NSZZ „Solidarność”? Rozmowa w ramach cyklu 45 lat „Solidarności" Śląsko-Dąbrowskiej – ludzie i struktury.

Poznaj losy żandarmów niemieckich biorących udział w mordzie na rodzinie Ulmów i ukrywanych przez nich Żydach. Tylko jeden – Josef Kokott, został odnaleziony i skazany na karę śmierci, zamienioną najpierw na dożywotnie więzienie, a następnie na 25 lat pozbawienia wolności.

Którego z określeń użyłbyś, aby opisać walkę Polaków z komunistycznym zniewoleniem po II wojnie światowej?