Działalność niepodległościowa „Bartosza” i „Diany” w brzozowskiej konspiracji NOW-AK w latach 1940–1945
Konspiracyjnego pseudonimu „Bartosz” używał por. Ludwik Sadowski, natomiast pod pseudonimem „Diana” ukrywała się jego przyszła żona, ppor. Władysława Sadowska. Oboje od początku okupacji niemieckiej działali w tajnej konspiracji Narodowej Organizacji Wojskowej, a później w AK, na terenie powiatu brzozowskiego. Tak poznali się, a ich znajomość kilka lat później zakończyła się związkiem małżeńskim.
Pierwszy Polak w kosmosie. Mirosław Hermaszewski
Jako pierwszy Polak, który opuścił Ziemię i znalazł się na orbicie okołoziemskiej, Mirosław Hermaszewski zyskał w PRL status bohatera narodowego. Jego historyczny lot sowieckim statkiem Sojuz-30, odbyty wraz z Białorusinem Piotrem Klimukiem, rozpalił wyobraźnię obywateli.
Kardynał August Hlond jako organizator życia religijnego na Pomorzu Zachodnim i Ziemi Lubuskiej
Po kilku wiekach dominacji protestantyzmu na Pomorzu Zachodnim, po zakończeniu II wojny światowej, w regionie tym doszło do znaczących zmian o charakterze wyznaniowym. Protestanci, niegdyś stanowiący większość, stali się religijną mniejszością.
Wielki Postój. Wysiłki Ligi Kobiet na rzecz „emancypacji” Romek
W okresie powojennym jednym z celów polityki władz PRL była asymilacja Romów. Akcję przymusowego osiedlania koczowniczych grup romskich, uspołeczniania i zatrudniania w zakładach państwowych rozpoczęto już w latach 1950-1952.
Chłopiec z kanarkiem. Zygmunt Aksienow (1930–2021)
Chwilę po rajdzie niemieckich sztukasów na Starym Mieście pojawił się samochód z amerykańskim fotografem Julienem Bryanem. Pani Janina słyszała od ojca, że kiedy Bryan robił mu zdjęcia, fotografa otoczyli rozdrażnieni, niechętni mu ludzie: „Kto w takiej chwili robi zdjęcia? Przecież tu giną ludzie”.
Sowieckie więzienie w Brześciu nad Bugiem w latach 1939-1941
Historia sowieckich więzień na Kresach Wschodnich w latach 1939–41 nie cieszyła się jak dotąd większym zainteresowaniem badaczy. Najwięcej uwagi poświęcili oni problemowi ewakuacji tych więzień w czerwcu–lipcu 1941 r. i popełnionych wtedy zbrodniach na więźniach. W takim ujęciu więzienie w Brześciu, w którym ani do ewakuacji, ani do mordów na więźniach wówczas nie doszło, znalazło się na marginesie opisu tragedii z lata 1941 r.
Boje rtm. Ryszarda Wiszowatego na Grodzieńszczyźnie we wrześniu 1939 roku
Bez wypowiedzenia wojny Sowieci dokonali 17 września 1939 r. zbrojnej napaści na Polskę, będącą od 1 września w stanie wojny z III Rzeszą. Wkraczającym jednostkom Armii Czerwonej opór zbrojny stawiały m.in. związki taktyczne Korpusu Ochrony Pogranicza, Brygada Rezerwowa Kawalerii Wołkowysk i Samodzielna Grupa Operacyjna Polesie.
Protokoły przesłuchań jako źródło historyczne na przykładzie protokołów ze śledztwa w sprawie zbrodni popełnionych w obozie KL Auschwitz-Birkenau
W śledztwach historycznych prokuratorzy Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu stosują metody zbierania materiału dowodowego wprost przeniesione ze śledztw kryminalnych – ze wszystkimi ich formalnymi wymogami. Analizując wydarzenia z przeszłości, korzystają też z tych samych metod co historycy – czy to korzystając z pomocy historyków, czy sami wykonując taką analizę.
„Nasz premier”. Zaprzysiężenie rządu Tadeusza Mazowieckiego
Utworzenie rządu Tadeusza Mazowieckiego było kolejnym krokiem – po wyborach parlamentarnych z 4 czerwca 1989 r. – na drodze do demontażu reżimu komunistycznego i wprowadzania w Polsce demokracji.
Ulmowie – męczennicy z Markowej
W Markowej na Podkarpaciu 24 marca 1944 r. Niemcy za ratowanie Żydów zamordowali Józefa i Wiktorię Ulmów z siódemką dzieci, z których najstarsze było niespełna ośmioletnie, a najmłodsze wkrótce miało się narodzić.
Obóz przy Przemysłowej w Łodzi – piekło dla najmłodszych
Obóz przy ulicy Przemysłowej w Łodzi – pod taką nazwą przeszło do historii jedyne w swoim rodzaju miejsce, w którym w czasie II wojny światowej Niemcy ulokowali wyłącznie polskie dzieci.
Władysław Anders – twórca „Orła Białego”
„Orzeł Biały” to pismo szczególne. Powstało jako organ Armii Polskiej na Wschodzie. Pierwszy numer ukazał się w niedzielę 7 grudnia 1941 r. w Buzułuku, mieście na Powołżu, położonym nad rzeką Samarą i wyznaczonym przez Sowietów na bazę dowództwa formacji. Ostatni numer tygodnika wyszedł 22 grudnia 1960 r. w Londynie.
