Ocaleni z ludobójstwa. Relacja Ireny Bylińskiej
Irena Bylińska z d. Brzozowska wspomina tragiczny przebieg ukraińskiego mordu, dokonanego 9 lutego 1943 r. w Parośli, gm. Antonówka, pow. sarneński, woj. wołyńskie. Świadectwo, opowiadające zarówno o tych tragicznych wydarzeniach, jak i późniejszych losach autorki, zostało zapisane w 2003 r.
„Służki”. Kulisy szykan i inwigilacji zgromadzenia sióstr bezhabitowych z Mariówki w latach 1945–1972
Inwigilacja, naciski ekonomiczne, próby pozyskania agentury oraz systemowe nękanie przez administrację państwową – to wybrane metody, po które sięgał aparat bezpieczeństwa w województwie kieleckim w walce z żeńskimi zgromadzeniami zakonnymi. Szczególnym celem tych działań w latach 1961-1972 stały się zakonnice bezhabitowe (skrytki) z Mariówki.
„Doktor Rana”. Hanna Petrynowska
25 sierpnia trwały zacięte walki o gmach Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych na skraju Nowego Miasta, który powstańcy ostatecznie utracili trzy dni później. Ewakuacja najciężej rannych z budynku okazała się niemożliwa. Doktor Petrynowska nie chciała opuścić kilkudziesięciu ostatnich pacjentów. Wcześniej zwolniła swoje sanitariuszki i zapewniła, że mogą się wycofać. Zginęła trafiona odłamkiem granatu. Po jej śmierci Niemcy wymordowali wszystkich rannych.
Gazeta „Związkowiec” Związku Polaków w Kanadzie i KUL w aktach bezpieki
Wśród materiałów, które trafiły do Archiwum IPN z zasobu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych znaleźć można także wiele wycinków prasowych, zwykle stanowiących element różnego rodzaju akt (np. operacyjnych) komunistycznej bezpieki lub prokuratury i zarchiwizowanych wraz z tymi dokumentami.
Józef Piłsudski przejął w praktyce kontrolę nad polityką zagraniczną oraz skoncentrował się na kwestiach związanych z rozbudową armii i prowadzeniem działań wojennych. A były to, po unormowaniu spraw wewnętrznych, zadania podstawowe. Rozpalał się oto bowiem, z coraz większą siłą, bój o granice.
Pakt Ribbentrop-Mołotow. Sojusz totalitaryzmów
23 sierpnia 1939 r. III Rzesza Niemiecka i Związek Socjalistycznych Republik Sowieckich (ZSRS) zawarły układ o nieagresji w rzeczywistości będący sojuszem polityczno-wojskowym mającym na celu wspólne opanowanie Europy Środkowo-Wschodniej. W tajnym protokole dołączonym do układu przewidziano podział terytorium Polski oraz innych krajów regionu między te dwa mocarstwa.
Tajne święcenia biskupie w ZSRS w 1926 r.
Przewrót bolszewicki 1917 r. w Rosji doprowadził do prześladowania religii w tym państwie. Zaprowadzany nowy ustrój komunistyczny miał być pozbawiony jakichkolwiek związków z wiarą w Boga, uważaną przez przywódcę bolszewików Włodzimierza Lenina za jedną z głównych przeszkód w spodziewanym zwycięstwie rewolucji światowej.
Sierpień ’80 w Stoczni Gdańskiej
14 sierpnia 1980 r. rozpoczął się strajk w Stoczni Gdańskiej im. Lenina, który pociągnął za sobą dalsze protesty w zakładach pracy na Wybrzeżu i w całym kraju. Strajki te oraz związany z nimi ruch społeczny w konsekwencji przyczyniły się do stopniowego rozpadu systemu komunistycznego w Polsce.
Jerzy Satanowski. Artystyczny triumf samouka
Kompozytor, dyrygent, autor kilkuset motywów muzycznych do sztuk teatralnych, kilkudziesięciu filmów, seriali oraz poezji śpiewanej.
Informatorzy podziemia niepodległościowego w strukturach Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego. Komórka kontrwywiadowcza „Cyrk”
W instalowanych przez komunistów na ziemiach polskich od 1944 r. strukturach aparatu bezpieczeństwa publicznego zatrudniani byli niejednokrotnie ludzie wykonujący zadania wywiadowcze i kontrwywiadowcze na zlecenie podziemia niepodległościowego.
Nieznane oblicze genialnego rytownika. Czesław Słania (1921–2005)
Znany i honorowany na całym świecie twórca najmniejszych form graficznych, znaczków i bloczków pocztowych oraz rytów wykorzystywanych przy druku banknotów, kryje jeszcze inne oblicze – to człowiek przez lata szarpany demonami podwójnej lojalności.
„W którym jeszcze krew polska płynie…”. Związek Rewolucyjnej Młodzieży Polskiej
20 sierpnia 1954 r. Wojskowy Sąd Rejonowy w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym warunkowo zwolnił Mariana Jagiełłę (ur. 1934 r.) z odbycia reszty kary i wyznaczył mu okres próbny na jeden rok. Skazany był jednym z członków Związku Rewolucyjnej Młodzieży Polskiej – organizacji antykomunistycznej działającej na Pomorzu Zachodnim w latach 1949-1952.
