Wojsko Polskie na Środkowym Wschodzie (1941–1942) – zarys działań
Po kampanii polskiej 1939 r. wielu obywateli II Rzeczypospolitej znalazło się w różnych częściach Europy oraz świata. Dotarli oni również na Bliski Wschód, który w czasie II wojny światowej przez Brytyjczyków określany był Środkowym Wschodem. Tam w latach 1941–1942 funkcjonowała wojskowa formacja o nazwie Wojsko Polskie na Środkowym Wschodzie.
„Lwowskie Orły” 6. Lwowska Brygada Piechoty (1943–1947)
Nocą z 11 na 12 maja 1944 r. oddziały 2. Korpusu Polskiego rozpoczęły pierwszy atak na masyw górski Monte Cassino. Zadaniem lwowskich batalionów było zajęcie ważnych wzgórz: Widmo i San Angelo.
Bezwarunkowa kapitulacja niemieckiej III Rzeszy 8 maja 1945 roku
8 maja, w kwaterze głównej gen. Dwighta Eisenhowera w Reims nastąpiła bezwarunkowa kapitulacja Niemiec i ich sił zbrojnych. Na prośbę Józefa Stalina ceremonię kapitulacji powtórzono 9 maja, krótko po północy, w głównej kwaterze marsz. Gieorgija Żukowa, która znajdowała się w Berlinie-Karlshorst.
„Przystanek Historia”, odcinek 30. Pogrzeb żołnierzy kpt. „Bartka”
Zbrodnia, której ofiarą padli żołnierze NSZ, nie miała ujrzeć światła dziennego. Jednak dzięki staraniom IPN odnaleziono zbiorowe mogiły zamordowanych żołnierzy, a ich szczątki ekshumowano i poddano identyfikacji. Dziś mogliśmy ich godnie pożegnać, przywracając im należne miejsce w zbiorowej pamięci.
Helena Maria Kurcyusz. Do Szczecina przez Majdanek i Ravensbrück
Architekt, urbanistka, malarka. Działała w strukturach ZWZ-AK, po aresztowaniu przez okupanta więziono ją kolejno na Pawiaku, Majdanku i w Ravensbrück. Po wojnie osiadła w Szczecinie, gdzie stała się ważną częścią lokalnej społeczności.
Operacja „Lawina”. Rozmowa z Pawłem Żołądkiem
W dziejach powojennego polskiego podziemia niepodległościowego Zgrupowanie Narodowych Sił Zbrojnych Henryka Flamego „Bartka” – działające w latach 1945–1947 – należy do największych formacji o profilu narodowym. Szczególnie symboliczny wymiar miało zakończenie jego aktywności, które było efektem ubeckiej prowokacji.
„O obronę wiary katolickiej, o Polskę narodową…”. Losy por. Jana Przewoźnika „Rysia”
W lipcu 1946 r. kontakt z „Bartkiem” nawiązał ppor. Henryk Wendrowski – agent UBP podający się za łącznika komendy VII Okręgu Śląsk NSZ. Przyjmując tożsamość kpt. „Lawiny”, dostarczył sfingowany rozkaz przerzutu zgrupowania na zachód, w okolice Jeleniej Góry. W rzeczywistości operacja miała na celu wymordowanie żołnierzy podziemia.
W historii powojennego podziemia antykomunistycznego Zgrupowanie Narodowych Sił Zbrojnych Henryka Flamego „Bartka”, działające w latach 1945–1947 na Śląsku Cieszyńskim i Żywiecczyźnie, zajmuje miejsce szczególne. Był to bowiem największy liczebnie konglomerat oddziałów (patroli) NSZ w pojałtańskiej Polsce. Jego historię zakończyła ubecka akcja.
W dniu 19 sierpnia 1989 r. Prezydent PRL Wojciech Jaruzelski powierzył związanemu z solidarnościową opozycją Tadeuszowi Mazowieckiemu misję sformowania rządu. Pięć dni później Mazowieckiego na stanowisko Prezesa Rady Ministrów powołał Sejm. Było to wydarzenie w powojennej Polsce niezwykle – po raz pierwszy premierem został polityk niekomunistyczny.
Wiktor Ormicki. Kolonie, demografia i przyszłość Polski
Powstała i rozwijana w okresie II RP idea pozyskania przez Polskę kolonii jest przeważnie zbywana kpinami, jako fanaberia śmiesznych, międzywojennych bieda-mocarstwowców. Bardzo mało jednak wiemy o tym, że była to myśl będąca próbą odpowiedzi, także naukowej, na – jak najbardziej realne – problemy demograficzne i ekonomiczne ówczesnego państwa polskiego.
„Mord pod Borowem” z 9 sierpnia 1943 r.
„Początek wojny domowej” – tym określeniem przez lata opisywano wypadki borowskie z 9 sierpnia 1943 r. Tego dnia oddział Narodowych Sił Zbrojnych pod dowództwem rotmistrza Leonarda Zub-Zdanowicza (szefa Akcji Specjalnej w Okręgu Lubelskim) rozbroił i następnie rozstrzelał ponad dwudziestu członków oddziału Gwardii Ludowej im. Jana Kilińskiego oraz trzech chłopów przebywających w obozie GL.
Halina Szwarc. Konspiratorka na volksliście
Mimo młodego wieku wstąpiła do Związku Walki Zbrojnej. Początkowo pełniła funkcje łączniczki i kolporterki prasy konspiracyjnej. Na początku 1940 r. na polecenie przełożonych rozpoczęła intensywną naukę języka niemieckiego i wraz z rodzicami – na rozkaz władz wojskowych – przyjęła volkslistę. Pozwoliło jej to na prowadzenie szerokiej działalności wywiadowczej.
