„Nie jesteśmy bandytami”. Niezłomni, Wyklęci, Leśni… Rozmowa ze Stanisławem Płużańskim
1 marca czcimy pamięć Żołnierzy Wyklętych. Ostatni poległ w walce w 1963 roku. Wielu zginęło w boju, wielu czekał strzał w tył głowy w ubeckich katowniach. Ci, którzy przeżyli, skazani na zapomnienie, represjonowani, żyli w skrajnej biedzie. Taka była cena za miłość do wolnej Polski.
IV Zarząd Główny Zrzeszenia WiN
W grypsie z celi śmierci płk Łukasz Ciepliński pisał do rodziny: „Pytam – czy ofiary nasze nie pójdą na marne, czy niespełnione sny powstaną z mogił…? Wierzę – nie pójdą, sny wstaną, syn zastąpi ojca, Ojczyzna niepodległość odzyska”.
Zbrodnia Wołyńska – pamięć żywa. Rozmowa z Karolem Polejowskim
28 lutego 1944 r. we wsi Huta Pieniacka doszło do eksterminacji polskich mieszkańców. Śmierć poniosło ponad 850 osób; przeżyło około 160. Masakra ta stała się jednym z symboli Zbrodni Wołyńskiej. IPN niestrudzenie podejmuje starania na rzecz przeprowadzenia poszukiwań i pochówku Polaków pomordowanych na Wołyniu.
ORMO w starciach z niepodległościowym podziemiem (luty 1946 – kwiecień 1949). Punkt widzenia komunistów
Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej została powołana w lutym 1946 r. Trzy lata później z inicjatywy ppłk. Jana Kwiatkowskiego wystawiono jej pomnik trwalszy od spiżu – panegiryczną księgę jubileuszową (sic!) ORMO w służbie Polski Ludowej, wydaną w liczbie 30 tys. egzemplarzy nakładem Głównego Inspektoratu ORMO, na czele którego stał wspomniany oficer.
Elżbieta Goetel-Dąbkowska. Życie między Katyniem, „Solidarnością” i sceną
27 lutego 1942 r. w Warszawie urodziła się aktorka i działaczka „Solidarności” Elżbieta Goetel-Dąbkowska, córka pisarza Ferdynanda Goetla, świadka ekshumacji zbrodni katyńskiej, który po wojnie musiał uciekać na Zachód i nigdy więcej nie spotkał się z dziećmi.
„Przystanek Historia”, odcinek 25. Armia Krajowa – Żołnierze Wyklęci. Wierni Polsce
1 marca czcimy pamięć Żołnierzy Wyklętych. Ludzi, którzy — w obliczu nowej sowieckiej okupacji — nie złożyli broni. Byli wśród nich weterani Armii Krajowej, byli cichociemni, ale byli też młodzi ludzie, którzy pierwszy raz ruszyli do boju.
Ksiądz Władysław Gurgacz „Sem” (1914–1949) Korespondencja ze współbraćmi jezuitami
Blisko 230 dokumentów liczy korespondencja ks. Władysława Gurgacza ze współbraćmi jezuitami. Przez jakie, opisane w listach doświadczenia życiowe przechodził ks. Gurgacz, nim w 1948 r. został kapelanem podziemia niepodległościowego?
Czerwona Orkiestra – Rote Kapelle
Nie wszystkim Niemcom odpowiadała ideologia nazistowska. Już w połowie lat trzydziestych powstawały luźne grupy ludzi, które dyskutowały o polityce. Większość z nich z czasem przestała istnieć. Po części spowodowane to było zmianą poglądów. Społeczeństwu w znacznej mierze podobały się zmiany, szczególnie ekonomiczne, jakie następowały dzięki działaniom NSDAP.
Rok 1949. Między partyzantką a przetrwaniem
Działalność zbrojnego podziemia niepodległościowego w powojennej Polsce lat 1944–1963 charakteryzuje się okresami mniejszej i większej aktywności. Nie ulega wątpliwości, że kres zorganizowanego oporu na większą skalę nastąpił w 1947 r. – po sfałszowaniu wyborów i ogłoszeniu amnestii. Do poważnych starć z komunistycznym aparatem represji dochodziło jeszcze w następnych latach.
„Stocznia to Kanada. Tu się dobrze zarabia. Jak tu ludzi ruszyć?”. Rzeczywistość drugiej połowy lat siedemdziesiątych na Wybrzeżu Gdańskim na przykładzie Stoczni Gdańskiej
Tytułowy cytat pochodzi z wypowiedzi Jerzego Borowczaka, w 1980 r. młodego stoczniowca, pracującego na wydziale kadłubowym Stoczni Gdańskiej od około roku. Dotyczył możliwości wywołania w stoczni ewentualnego strajku, który stanowiłby jakąś nadzieję na zmiany w rzeczywistości końca lat siedemdziesiątych i początku osiemdziesiątych.
Ostatni komendant Konspiracyjnego Wojska Polskiego. Jan Małolepszy „Murat” (1906–1949)
Ostatni dowódca Konspiracyjnego Wojska Polskiego kpt. Jan Małolepszy „Murat” został zamordowany w więzieniu 11 marca 1949 r. Bandyci z UB nie czekali nawet na wykonanie ogłoszonego wyroku śmierci.
„Gdy myślę »dziadek«, czuję zapach kawy…”. Generała „Nila” życie „pozawojskowe”
24 lutego 1953 r. dokonano zbrodni komunistycznej na gen. Emilu Fieldorfie, legioniście I Brygady, polskim oficerze, który jako „Nil” dowodził Kierownictwem Dywersji Armii Krajowej – słynnym Kedywem – i tym samym odpowiadał za organizację całokształtu bieżącej walki konspiracyjnej z Niemcami.
