Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

calendar calendar-inverted
Zdarzyło się
6
Grudnia
Ucieczka Józefa Światło do Berlina Zachodniego
Artykuł

Ucieczka Józefa Światło do Berlina Zachodniego

Ucieczka podpułkownika Józefa Światło – w latach 1950-1954 wicedyrektora Departamentu X (Biura Specjalnego) Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego – „na Zachód” podczas podróży służbowej do Berlina stanowiła jeden z najbardziej kompromitujących epizodów historii PRL.

Stan wojenny na polecenie Kremla
Artykuł

Stan wojenny na polecenie Kremla

Jedno ze spotkań, kluczowych dla rozwoju wypadków w 1981 r., odbyło się tuż za granicą PRL. 3 kwietnia w Brześciu nad Bugiem Stanisław Kania i Wojciech Jaruzelski spotkali się z sowieckimi przywódcami, żeby omówić sytuację.

Portret niemieckich grabieżców
Artykuł

Portret niemieckich grabieżców

We wszystkich krajach europejskich okupowanych przez III Rzeszę w świadomości zbiorowej mieszkańców bardzo szybko zaistniała postać Niemca-rabusia. Zdaniem prof. Tomasza Szaroty postać ta urosła wręcz do rangi symbolu.

Ratowanie dóbr kultury w czasie II wojny światowej. Ludzie, taktyka, metody
Artykuł

Ratowanie dóbr kultury w czasie II wojny światowej. Ludzie, taktyka, metody

Pokolenie, do którego należeli Stanisław Lorentz, Jan Zachwatowicz, Karol Estreicher, Michał Walicki, Bohdan Urbanowicz, Józef Dutkiewicz, Jerzy Szablowski, Bogdan Treter i wielu innych, wiedziało, że naród i pomniki jego kultury to jedno.

Ustanowienie Krzyża Armii Krajowej
Artykuł

Ustanowienie Krzyża Armii Krajowej

Krzyż Armii Krajowej pierwotnie miał charakter odznaki pamiątkowej nadawanej w Londynie dla upamiętnienia wysiłków żołnierzy Polski Podziemnej. Nigdy nie został przyjęty do hierarchii odznaczeń PRL, której władze wrogo odnosiły się do polskiej tradycji niepodległościowej. Dopiero w 1992 r. został uznany za polskie państwowe odznaczenie wojskowe nadawane przez Prezydenta RP.

Zapomniany bohater
Artykuł

Zapomniany bohater

„Więzień Szewczyk jako były podpułkownik przejawiał wrogość do Polski Ludowej. Do personelu więziennego ustosunkowany był biernie, natomiast we współżyciu z więźniami utrzymuje głęboki solidaryzm” - 17 kwietnia 1954 r. pisał w opinii o tym cichociemnym, żołnierzu Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie i Armii Krajowej, naczelnik Więzienia Karnego we Wronkach.

Mistrz Ignacy Jan Paderewski (1860–1941)
Biogram / Biografia

Mistrz Ignacy Jan Paderewski (1860–1941)

„Mimo nieszczęść, jakie Naród przechodził, Opatrzność zsyłała nam zawsze ludzi wyższych, którzy narodowi świecili przykładem i byli kolumnami, na których opierało się nasze polskie życie” – tymi słowy rektor Uniwersytetu Poznańskiego prof. Stanisław Dobrzycki witał 23 listopada 1924 roku Mistrza Paderewskiego w murach poznańskiej Almae Matris w czasie jego ostatniej wizyty w Ojczyźnie.

„Nie powiemy tak od razu całej prawdy”. Amnestia z 1956 roku
Artykuł

„Nie powiemy tak od razu całej prawdy”. Amnestia z 1956 roku

W 1956 r. doszło do poluzowania reżimowych kajdan skrupulatnie zaciskanych przez komunistów w Polsce po II wojnie światowej. W powiewie wolności, który można było przez krótki czas odczuć, ekipa rządząca nie chciała ujawnić zbrodni stalinowskiego systemu, gdyż sama ponosiła za nie współodpowiedzialność. Dlatego sięgnęła po amnestię.

Pomoc Żydom karana śmiercią. Zarys niemieckich przepisów okupacyjnych na obszarze Europy
Artykuł

Pomoc Żydom karana śmiercią. Zarys niemieckich przepisów okupacyjnych na obszarze Europy

Czy poza okupowanymi obszarami II RP groziła ze strony niemieckiego okupanta kara śmierci za ukrywanie Żydów? Temat ten wymaga głębszego zbadania i uwzględnienia specyfiki różnych obszarów znajdujących się pod kontrolą III Rzeszy.

Białostocczyzna wobec powstania węgierskiego 1956 roku
Artykuł

Białostocczyzna wobec powstania węgierskiego 1956 roku

Polskie społeczeństwo od pierwszych dni niepodległościowego zrywu na Węgrzech solidaryzowało się z jego uczestnikami. Dobrze było to widoczne także w województwie białostockim.

Nekropolia Powstania Warszawskiego
Artykuł

Nekropolia Powstania Warszawskiego

Powstanie Warszawskie jest dziś tematem szeroko obecnym w przestrzeni publicznej. W Warszawie od 2004 r. funkcjonuje jego muzeum. Każdego roku 1 sierpnia, w całej Polsce i w wielu miejscach na świecie, organizowane są uroczystości upamiętniające wybuch walk, którym towarzyszą liczne koncerty, wystawy czy gry miejskie. Na mapie stolicy jest jednak miejsce, które nie jest do końca znane i kojarzone z warszawską irredentą. Jest nim Cmentarz Powstańców Warszawy na Woli, otwarty 29 listopada 1945 r.

Królestwo Polskie – Czartoryski czy Nowosilcow?
Artykuł

Królestwo Polskie – Czartoryski czy Nowosilcow?

Królestwo Polskie, Kongresówka – nazwy te, a zwłaszcza druga z nich, zadomowiły się w języku potocznym XIX-wiecznego Polaka. Tak nad Wisłą, jak Wartą czy Niemnem przypominały o świetności dawnych wieków i usankcjonowanej na kongresie wiedeńskim niesprawiedliwości dziejowej. Były punktem odniesienia tak dla politycznych realistów, jak i romantyków.

Polska w XX wieku

Msza żałobna o Marszu Śmierci z KL Stutthof zimą 1945 r., gdy Niemcy przymusowo ewakuowali więźniów, to hołd dla Ofiar niemieckich zbrodni oraz wszystkich pomagających im mieszkańców Kaszub. Requiem Kaszubskie nawiązuje do popularnych na Kaszubach Pustych Nocy (Pustô noc) - wieczoru i nocy przed pogrzebem, gdy bliscy żegnają zmarłego, spotykając się na różańcu i całonocnych śpiewach. Wymowne słowa w języku kaszubskim przepleciono z frazami po łacinie z Mszału przedsoborowego

Nie zapomnieć o Kresach... IV edycja „Semper Fidelis”, nagrody ustanowionej przez Instytut Pamięci Narodowej i przyznawanej za wybitne osiągnięcia w działalności na rzecz upamiętnienia dziedzictwa Kresów Wschodnich Polski

Opowieść o siostrze Matyldzie Getter, która podczas Holocaustu heroicznie ratowała żydowskie dzieci - kierowane przez nią Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi ocaliło ich ponad 500 [fabularyzowany dokument w 80. rocznicę powołania Rady Pomocy Żydom przy Delegaturze Rządu RP na Kraj „Żegota”]

Najdłużej urzędujący premier totalitarnych, prosowieckich rządów w Polsce pojałtańskiej, a widziany głównie jako bohater plotek i anegdot. Co go ukształtowało? Czy był szczerym i ideowym działaczem lewicowym? Kiedy stał się komunistą? Jakie były jego związki z Witoldem Pileckim?

Czym jest genocidum atrox? Czy wszyscy Ukraińcy byli zaangażowani w bestialską depolonizację województwa wołyńskiego i Małopolski Wschodniej? Ilu z nich pomogło ocalić Polaków przed ludobójcami z OUN-UPA? O Zbrodni Wołyńskiej oraz...

Jaki obraz okresu komunizmu wyłania się z literatury popularnej? Co dominuje w jej opisie: groza, czarny humor czy nostalgia po pogodniejszych aspektach życia w minionej epoce? Kto sięga po powieści o Polsce pojałtańskiej: znający te czasy z autopsji, czy młodzi, dopiero kształtujący w wyobraźni obraz przeszłości?

Który z "polskich miesięcy" miał Twoim zdaniem największy wpływ na dalszy bieg polskiej historii?