Główną myślą pozostania na emigracji było to, że imperia nie trwają wiecznie. Że również „imperium zła” się kiedyś rozpadnie. (…) nigdy nie straciłem wiary, iż to, co robię, jest słuszne i potrzebne – podkreślał były prezydent Ryszard Kaczorowski w rozmowie dla „Biuletynu IPN” z 2002 r.
Bracia Plisowscy i inni. Oficerowie Wojska Polskiego w niewoli niemieckiej i sowieckiej w latach II wojny światowej
W wyniku kampanii polskiej 1939 r. do niewoli niemieckiej dostało się ok. 19 tys., a do sowieckiej 10–18 tys. oficerów. Wśród jeńców wojennych dwóch systemów totalitarnych byli bracia, którzy jako oficerowie Wojska Polskiego we wrześniu i październiku 1939 r. stanęli do walki w obronie Ojczyzny. Rozdzieliły ich wydarzenia wojenne i obozowe druty.
Bilans otwarcia niepodległej Polski – pierwsze miesiące
Powracająca na mapę Europy po prawie półtorawiekowej niewoli Rzeczpospolita stanęła przed ogromem wyzwań, którym musiała sprostać. Wydawało się to niemożliwe – na ziemiach trzech zaborów wszystko przecież było inne: systemy polityczne, gospodarcze, społeczne, religijne i kulturowe, a nawet mentalność mieszkańców.
Działalność dyplomatyczna Romana Dmowskiego i Komitetu Narodowego Polskiego w Paryżu w 1917–1919
Komitet Narodowy Polski został założony przez Romana Dmowskiego, lidera ruchu narodowo-demokratycznego, 15 sierpnia 1917 r. w Lozannie w Szwajcarii; wkrótce KNP przeniósł się do Paryża. Nazwą nawiązywał do Komitetu Narodowego Polskiego z lat 1914–1917, którego siedzibą była Warszawa, a później Piotrogród.
Powrót Józefa Piłsudskiego z niewoli niemieckiej do kraju 10 listopada 1918 r. wywołał w Warszawie ogromny entuzjazm.
Rewolucja czy niepodległość?
W styczniu 1886 r. na stokach warszawskiej Cytadeli stanęły cztery szubienice. Na mocy wyroku sądu carskiego zawisły na nich ciała czterech ludzi, członków Socjalno-Rewolucyjnej Partii Proletariat, zwanej najczęściej „Wielkim Proletariatem”. Na ziemiach polskich byli to pierwsi męczennicy idei, która u jednych budziła przerażenie, u innych zaś nadzieję. Ideą tą był socjalizm.
Strategie przetrwania. Początki literatury PRL i przełom 1956 roku
Genezy literatury charakterystycznej dla ustroju PRL należy szukać, jak zaznaczyłem w artykule Odcienie zdrady. Początki literatury okresu PRL, już w czasie wojny w latach 1939–1941 w okupowanym przez Sowietów Lwowie, dokąd trafiła spod okupacji niemieckiej grupa polskich pisarzy lewicowych i komunistycznych.
Hieronim Teodor Wyszyński „Kierdej”. Egzamin z umiłowania ojczyzny
Żołnierz ZWZ-AK, aresztowany przez gestapo we wrześniu 1943 r. Więzień Fortu III w Pomiechówku i KL Mauthausen-Gusen. Po wyzwoleniu obozu służył w 2. Korpusie Polskim. Pozostał na emigracji w USA, gdzie działał na rzecz zjednoczenia Polonii amerykańskiej. W 1988 r. został komendantem Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce.
Pisarz przed sądem. Proces Melchiora Wańkowicza
Prezentacja tekstu, opisującego krytycznie sytuację w PRL, na antenie Radia Wolna Europa stała się przyczyną postawienia jego autora, słynnego literata Melchiora Wańkowicza, przed sądem. Zasądzonego wyroku władze nie odważyły się jednak wyegzekwować…
Literaci wobec Poematu dla dorosłych
Pod koniec sierpnia 1955 r. na łamach „Nowej Kultury” ukazał się najbardziej znany utwór literacki polskiej odwilży, czyli Poemat dla dorosłych Adama Ważyka. Wyłaniał się z niego obraz życia robotników skrajnie odmienny od tego oficjalnie lansowanego.
Krzysztof Litwin (1935–2000)
Aktor, artysta kabaretowy i estradowy, grafik i malarz. Publiczność zapamiętała go z występów w kabarecie „Piwnica pod Baranami” i roli sierżanta Walczaka w popularnym serialu „Przygody psa Cywila” (1968, 1970) w reżyserii Krzysztofa Szmagiera.
„Biskup robotników”. Herbert Bednorz (1908–1989)
Kształcił się przed wojną na uniwersytetach w Belgii i we Francji, obronił dwa doktoraty. Brał udział we wszystkich sesjach Soboru Watykańskiego II. Więziony, wygnany z terenu swej diecezji przez komunistyczną władzę, pozostał nieprzejednanym duszpasterzem i obrońcą krzywdzonych, pozbawionych głosu, najsłabszych. Szczególną troską duszpasterską otaczał rodzinę i ludzi pracy.
