Jak w PRL postrzegano Ignacego Daszyńskiego?
Ojciec polskiej niepodległości, premier pierwszego rządu, wieloletni działacz PPS oraz Marszałek Sejmu II RP. Dziś jego postać jest doceniana nie tylko przez sympatyków lewicy. Jednak w PRL Ignacy Daszyński nie zdobywał poklasku. W jaki sposób podchodzili do niego działacze, propagandyści i historycy związani z PZPR?
„Pierwszy i ostatni raz Cię widzę”. Ludwik Więcław „Śląski” (1908–1949)
Ludwik Więcław urodził się 23 sierpnia 1908 r. w Leżajsku w rodzinie rolników Józefa i Magdaleny z d. Wilk. Małą maturę zdał w Gimnazjum im. Bolesława Chrobrego w Leżajsku. W latach 1931–1932 służył w 51. Pułku Piechoty Strzelców Kresowych w Brzeżanach, uzyskał stopień sierżanta rezerwy. W 1938 r. zaangażował się w życie polityczne, za namową kolegi szkolnego Adama Koszackiego został członkiem liczącego wówczas 10 osób koła Stronnictwa Narodowego w Leżajsku.
Wojenne losy Wilna i Wileńszczyzny do czerwca 1940 roku
Wileńszczyzna była tą częścią okupowanych ziem Polski, gdzie po raz pierwszy doszło do połączenia organizacji konspiracyjnych. Ruch zjednoczeniowy był powszechny w kraju od samego początku, ale to na Wileńszczyźnie przybrał on najbardziej efektywną formę.
Most Jedności – Most Wolności! Wielka wymiana szpiegów z czerwca 1985 r.
22 maja 1985 r. mecenas Wolfgang Vogel wraz z żoną Helgą odwiedził Mariana Zacharskiego w więzieniu stanowym w Memphis. Powodem krótkiej wizyty była potrzeba podpisania oświadczenia dla Departamentu Stanu USA. Zawierało ono zgodę Polaka na wyjazd do Berlina Zachodniego, następnie zaś do NRD i Polski.
Między Okrągłym Stołem a jego negacją. Pejzaż podziałów w opozycji
Idea podjęcia okrągłostołowych rozmów z władzami PRL była szeroko omawiana w środowiskach niezależnych od momentu sformułowania tej oferty przez Wojciecha Jaruzelskiego.
Barbara Brylska. Z tego, czego uczono mnie w szkole, nic mi się w filmie nie przydało
5 czerwca 1941 r. urodziła się Barbara Brylska, jedna z najpopularniejszych polskich aktorek filmowych w drugiej połowie lat 60. i latach 70. XX wieku.
Rozliczenie rządzących. Wybory z 4 czerwca 1989 r. w województwie katowickim
W 1988 r. pogłębiła się zapaść gospodarcza, a Polską wstrząsnęły dwie strajkowe fale zorganizowane pod sztandarem „Solidarności”. Kierownicze gremia rządzącej krajem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej były świadome, że destabilizacja i wybuch buntu społecznego to kwestia najbliższego czasu.
„Pokojowa przebudowa ustrojowa”? Wybory 4 czerwca 1989 r. na łamach poznańskiej prasy niezależnej
Wydarzenia 1989 r. były przedmiotem licznych artykułów, analiz i komentarzy na łamach prasy wydawanej poza cenzurą. Duże zainteresowanie budziły m.in. rozmowy Okrągłego Stołu, wybory parlamentarne 4 czerwca oraz różne aspekty transformacji ustrojowej.
Nieuchwytny. Sierżant Tadeusz Bogatko „Plon” (1922–1949)
25 stycznia 1949 r. na kolonii wsi Jamiołki-Godzieby doszło do ostatniej walki „Plona”. Siedmioosobowy oddział partyzancki, którym dowodził, został otoczony przez komunistyczną grupę operacyjną w sile osiemdziesięciu funkcjonariuszy. Wśród trwającej zamieci śnieżnej rozpoczął się bój. Pięciu podkomendnym sierż. Bogatki udało się przebić przez okrążenie. „Plon” i plut. Albin Rutkowski „Huragan” polegli.
Auschwitz w oczach więźniów. Szczury
Jednym ze sposobów wyniszczania ludzi w niemieckich obozach koncentracyjnych były bardzo złe warunki sanitarne. Brak dostępu do czystej wody, pchły, wszy, niewielka liczba sanitariatów, epidemie różnych chorób – wszystko to w większości z nich było codziennością, także w KL Auschwitz.
Przesłanie Henryka Szwejcera
Stalinowskie procesy „zdrajców” były często jedynie przykrywką dla niedociągnięć i opóźnień, bo wyśrubowane normy okazywały się nierzadko niemożliwe do realizacji. Śledczy chcieli ogłosić sukces na łamach prasy i pokazać, jak władza ludowa walczy z sabotażystami. Przykładem takiej zbrodni sądowej był proces Henryka Szwejcera i jego współpracowników.
„Nie powiedziano nam, dlaczego nas zabrano”… Osadzeni w obozie w Świętochłowicach-Zgodzie w 1945 roku
Bilans kilkumiesięcznego funkcjonowania obozu pozostaje jedną z najtragiczniejszych kart okresu zaprowadzania reżimu komunistycznego na Górnym Śląsku w 1945 r., w którym rozliczenia za odstępstwo od narodowości polskiej i zbrodnie okresu wojny zbiegły się z bestialstwem funkcjonariuszy UB.
