„Wszystkim prowincjom Polski zejść przyszło na krwawe rzemiosło”. Ślązacy pod Monte Cassino
Większość śląskich rekrutów 2. Korpusu trafiała do 3. Dywizji Strzelców Karpackich, kontynuującej niejako tradycje wcześniejszej samodzielnej brygady karpatczyków. Ale i w 5. Kresowej Dywizji Piechoty znaleźć można było, choć raczej nielicznych, Ślązaków. Obie te jednostki skierowano pod Monte Cassino.
Pułk Ochrony i Regulacji Ruchu Wojskowej Służby Wewnętrznej
Z chwilą pojawienia się w 1944 roku „odrodzonego” Wojska Polskiego na terenach oswobodzonych spod okupacji niemieckiej, postanowiono o uregulowaniu kwestii ochrony centralnych obiektów wojskowych. Już we wrześniu 1944 r. zadanie to powierzono nowo powołanej formacji, wcielonej później do struktur WSW.
Szkot na andersowskim szlaku. Podpułkownik Leslie Reginald Hulls (1892–1980)
Na jego temat istniały skrajne opinie: Sikorski ostro go krytykował, Anders nie mógł się nachwalić. Biskup polowy Wojska Polskiego Józef Gawlina uważał go za drugiego Lawrence’a z Arabii. Kim był kontrowersyjny podpułkownik Armii Brytyjskiej blisko współpracujący w latach 1941–1943 z gen. Władysławem Andersem?
Zdzisław Tobiasz (1926–2022). Aktor wszechstronny
Reżyser, aktor teatralny, filmowy i dubbingowy. Popularność przyniosła mu rola majora Wołczyka, przełożonego porucznika Borewicza w serialu „07 zgłoś się”. Użyczył też głosu postaci Soamesa Forsyte’a (w tej roli Eric Porter) w polskiej wersji językowej serialu BBC „Saga rodu Forsyte’ów”. Rola ta uznawana jest za jedno z największych osiągnięć w historii polskiego dubbingu.
„Niby heros homerycki”. Reakcje na śmierć Józefa Piłsudskiego
Prawdą były słowa z orędzia Prezydenta Rzeczypospolitej, że Józef Piłsudski dał Polsce „wolność, granice, moc i szacunek”. Odejście Marszałka 12 maja 1935 r. poruszyło cały naród, również ludzi mu niechętnych i tych, którzy uczestnicząc z nim dawniej w zmaganiach o niepodległość, krytykowali jego politykę po przewrocie majowym i wprowadzeniu autorytarnego systemu rządów.
Przewrót majowy – co się wydarzyło w Warszawie w dniach 12–15 maja 1926 r.
Od lata 1923 r. Marszałek Józef Piłsudski przebywał na politycznym odosobnieniu w Sulejówku. W maju 1926 r., w wyniku zbrojnego przewrotu, przejął władzę w II Rzeczypospolitej. Jego powrót – spodziewany i przez wielu oczekiwany – przyspieszył dramatyczny splot pewnych okoliczności.
Przewrót majowy 1926 r. – z perspektywy stulecia
Bilans ofiar trzydniowych walk na ulicach Warszawy wyniósł prawie 400 zabitych i ponad drugie tyle rannych i okaleczonych. Polityczny bilans przewrotu – to zmiana systemu władzy.
„Wróg przed nami, wróg za nami, wszędzie wróg”. Akcja „Burza” na Lubelszczyźnie
Istotą dramatów przeżywanych przez bohaterów greckich tragedii jest niemożność dokonania dobrego wyboru. Bogowie igrają ze śmiertelnikami, stawiając ich w sytuacjach, w których każda decyzja i każdy czyn zakończą się klęską. W 1944 r. oddziały leśne stały przed takim dylematem jak Edyp, Orestes, Elektra czy Antygona. Co gorsza, zaniechanie podjęcia decyzji, przyjęcie postawy pasywnej również nieuchronnie prowadziło do fatalnych konsekwencji.
Wojsko Polskie na Środkowym Wschodzie (1941–1942) – zarys działań
Po kampanii polskiej 1939 r. wielu obywateli II Rzeczypospolitej znalazło się w różnych częściach Europy oraz świata. Dotarli oni również na Bliski Wschód, który w czasie II wojny światowej przez Brytyjczyków określany był Środkowym Wschodem. Tam w latach 1941–1942 funkcjonowała wojskowa formacja o nazwie Wojsko Polskie na Środkowym Wschodzie.
„Lwowskie Orły” 6. Lwowska Brygada Piechoty (1943–1947)
Nocą z 11 na 12 maja 1944 r. oddziały 2. Korpusu Polskiego rozpoczęły pierwszy atak na masyw górski Monte Cassino. Zadaniem lwowskich batalionów było zajęcie ważnych wzgórz: Widmo i San Angelo.
Bezwarunkowa kapitulacja niemieckiej III Rzeszy 8 maja 1945 roku
8 maja, w kwaterze głównej gen. Dwighta Eisenhowera w Reims nastąpiła bezwarunkowa kapitulacja Niemiec i ich sił zbrojnych. Na prośbę Józefa Stalina ceremonię kapitulacji powtórzono 9 maja, krótko po północy, w głównej kwaterze marsz. Gieorgija Żukowa, która znajdowała się w Berlinie-Karlshorst.
„Przystanek Historia”, odcinek 30. Pogrzeb żołnierzy kpt. „Bartka”
Zbrodnia, której ofiarą padli żołnierze NSZ, nie miała ujrzeć światła dziennego. Jednak dzięki staraniom IPN odnaleziono zbiorowe mogiły zamordowanych żołnierzy, a ich szczątki ekshumowano i poddano identyfikacji. Dziś mogliśmy ich godnie pożegnać, przywracając im należne miejsce w zbiorowej pamięci.
