Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

calendar calendar-inverted
Zdarzyło się
28
Października
Harcmistrz-powstaniec. Historia Eugeniusza Stasieckiego
Biogram / Biografia

Harcmistrz-powstaniec. Historia Eugeniusza Stasieckiego

Podporucznik rezerwy WP, działacz harcerski, w czasie okupacji niemieckiej jeden z najwybitniejszych dowódców Szarych Szeregów.

Niemiecka V Kolumna we wrześniu 1939 r. w świetle sprawozdania Abwehry
Źródło historyczne

Niemiecka V Kolumna we wrześniu 1939 r. w świetle sprawozdania Abwehry

Meldunek Ekspozytury Terenowej Abwehry we Wrocławiu (Wehrkreis VIII) dla Wydziału Zagranicznego Abwehry (Abteilung Ausland/Abwehr) w sprawie operacji realizowanych przeciwko Polsce z 5 października 1939 r. ma wręcz spektakularny charakter. Mimo że opublikowano go w języku niemieckim w 2007 r., do dziś pozostał niezauważony zarówno przez niemieckich, jak i polskich badaczy tematu.

Trzy różne podejścia. Internowania w regionie kujawsko-pomorskim w okresie stanu wojennego
Artykuł

Trzy różne podejścia. Internowania w regionie kujawsko-pomorskim w okresie stanu wojennego

Zazwyczaj na temat internowań przeprowadzonych w stanie wojennym (1981-1983) pisze się w kontekście ogólnopolskim, lub lokalnym. Tymczasem rozpatrując internowania w skali makroregionalnej, można dostrzec interesujące przypadki.

Tomasz Wójtowicz. Siatkarz „niezbędny do produkcji śmigłowców”
Artykuł

Tomasz Wójtowicz. Siatkarz „niezbędny do produkcji śmigłowców”

W 1974 r., w Meksyku, polscy siatkarze zdobyli swój pierwszy złoty medal mistrzostw świata. Jedną z gwiazd naszej reprezentacji był wybitny siatkarz, uważany za jednego z najlepszych zawodników w historii polskiej i światowej piłki siatkowej – Tomasz Wójtowicz.

„Mała rewolucja październikowa” ’56 na Węgrzech a Polacy
Artykuł

„Mała rewolucja październikowa” ’56 na Węgrzech a Polacy

Polacy przeżywali wydarzenia budapeszteńskiej jesieni 1956 r. tak jakby były kontynuacją bohaterskich i beznadziejnych walk toczonych w Powstaniu Warszawskim. Niezwykłe poczucie sympatii do Węgrów dało się odczuć niemal we wszystkich zakątkach kraju.

„Dzieci Października”
Artykuł

„Dzieci Października”

Październik stanowił dla części środowisk komunistycznych wzorcową wersję socjalizmu, która może ewoluować w jeszcze bardziej liberalnym kierunku. Gdy „wzorzec” ten stawał się coraz bardziej odległy, w ogólnej atmosferze zniechęcenia pojawiły się grupy „młodych gniewnych” chcących rozmawiać o reformie systemu socjalistycznego w Polsce.

„Odwilż” i polski Październik ‘56 na Wybrzeżu Gdańskim
Artykuł

„Odwilż” i polski Październik ‘56 na Wybrzeżu Gdańskim

Śmierć Stalina w marcu 1953 rozpoczęła „odwilż” w ZSRS, ale do Polski sowiecka ottepel’ dotarła nieco później. Preludium do niej stanowiła ucieczka na Zachód (grudzień 1953) wicedyrektora X Departamentu MBP ppłka Józefa Światło, odpowiedzialnego za „szukanie haków” na komunistycznych prominentów.

Ocalić człowieczeństwo. Dr Wanda Półtawska (1921–2023)
Artykuł

Ocalić człowieczeństwo. Dr Wanda Półtawska (1921–2023)

Doświadczyła zła w jego najpotworniejszym kształcie, przechodząc przez piekło, jakie Niemcy zgotowali milionom ludzi w czasie II wojny światowej. Była świadkiem upadlania człowieka przez systemy totalitarne. Z tych zmagań wyszła jednak zwycięsko, wybierając drogę służenia drugiemu człowiekowi, aby zło, jakie przeżyła już więcej się nie powtórzyło.

Droga do wolności. Ucieczka braci Zielińskich
Artykuł

Droga do wolności. Ucieczka braci Zielińskich

Żyraków, niewielka miejscowość niedaleko Dębicy. Tu mieszkali 15-letni Adam i 13-letni Krzysztof Zielińscy razem z rodzicami oraz rodzeństwem. W nocy z 23 na 24 października 1985 r. chłopcy postanowili uciec na Zachód. Założyli się nawet z kolegami o 100 dolarów, że powzięty zamiar zakończy się powodzeniem.

Ostatni mit o PRL
Artykuł

Ostatni mit o PRL

Badania opinii społecznej w Polsce wykonane w ciągu ostatnich dwudziestu lat pokazały, że w pamięci zbiorowej Polaków o PRL zakorzenił się wyidealizowany obraz socjalnie przyjaznego obywatelom państwa, w którym wprawdzie nie wszystkim żyło się zamożnie, ale też nikt nie cierpiał skrajnej biedy.

Apolinary Jankowski. Powstaniec wielkopolski, prezydent Inowrocławia, ofiara Zbrodni Pomorskiej
Biogram / Biografia

Apolinary Jankowski. Powstaniec wielkopolski, prezydent Inowrocławia, ofiara Zbrodni Pomorskiej

Podczas tzw. makabrycznej nocy z 22 na 23 października 1939 r. dwóch pijanych Niemców, członków Selbstschutzu – Otto Christian von Hirschfeld oraz Hans Ulrich Jahnz – urządziło samowolnie masakrę 56 Polaków osadzonych w inowrocławskim więzieniu. Wśród ofiar był Apolinary Jankowski, przedwojenny prezydent miasta.

Rozkaz: <i>Dobić PSL</i>! Niszczenie ludowców w latach 1945–1947. Przykład powiatu krakowskiego
Artykuł

Rozkaz: Dobić PSL! Niszczenie ludowców w latach 1945–1947. Przykład powiatu krakowskiego

Nocą 22 października 1946 r. komunistyczna bojówka zastrzeliła w Prokocimiu Józefa Hachlicę, byłego żołnierza AK i więźnia KL Auschwitz, prezesa koła PSL, który dwa dni wcześniej przemawiał na pogrzebie działaczy PSL z Rzeszotar (Pawła Sikory, Józefa Burdy i Leona Jani), zamordowanych w nocy z 16 na 17 października 1946 r.

Polska w XX wieku

Opowieść o tragicznych losach Władysława Walkowskiego i Mieczysława Seweryna – przedwojennych nauczycieli i oficerów, zamordowanych w 1940 roku przez NKWD. Co oficerowie pisali do swoich żon z obozu w Kozielsku, nie wiedząc, że to ich ostatnie słowa? Jak wyglądało życie rodzin w cieniu Katynia?

Jak powstawał dziennik Hansa Franka? Co można powiedzieć o języku tego dokumentu? Dlaczego warto mieć polskie tłumaczenie? Czy istniał „rząd krakowski”?

Jakie były rzeczywiste intencje Władysława Gomułki? Czy odwilż październikowa oznaczała początek realnych przemian, czy raczej umiejętne wykorzystanie społecznych oczekiwań przez komunistyczną władzę? Jaką rolę odegrały studenckie komitety rewolucyjne i dlaczego nadzieje na głębokie reformy szybko zderzyły się z rzeczywistością PRL?

W październiku 1956 r. na szczytach partyjnej władzy ścierały się różne koncepcje dalszego funkcjonowania państwa i relacji ze Związkiem Sowieckim. Nadzieje społeczne związane z ograniczeniem ingerencji Moskwy i większą samodzielnością Polski spotkały się z dążeniem komunistycznego kierownictwa do utrzymania politycznego monopolu.

Jakie decyzje Edward Rydz-Śmigły podejmował we wrześniu 1939 roku i dlaczego jego dowodzenie do dziś budzi dyskusje historyków? W jaki sposób zdołał uciec z internowania w Rumunii? Co wiemy okolicznościach jego śmierci?

Czy manifestacje w międzywojennej Warszawie były formą udziału w życiu politycznym? Kto w nich uczestniczył? Jakie były motywy uczestników manifestacji? Jaka była reakcja władz na tę formę aktywności politycznej?

Którego z określeń użyłbyś, aby opisać walkę Polaków z komunistycznym zniewoleniem po II wojnie światowej?