„Wyprowadzić z dołów hańby”. Major Hieronim Dekutowski „Zapora” (1918–1949)
„Jego trumienka została pierwsza wyniesiona z »Łączki«. Można powiedzieć, że w symboliczny sposób mjr »Zapora« ponownie stanął na czele oddziału – nie po to, żeby poprowadzić go do walki, ale po to, żeby z tych dołów hańby, dołów śmierci swą grupę wyprowadzić” – powiedział prof. Krzysztof Szwagrzyk.
Helena Salska. Nauczycielka w piekle na ziemi
2 marca 1884 r., w Sinicy, przyszła na świat Helena Salska, wieloletnia nauczycielka, działaczka społeczna, w czasie II wojny światowej więźniarka kobiecego obozu koncentracyjnego w Ravensbrück.
Halinka i Zdzisiek – historia pewnego zdjęcia
Pod koniec marca lub na początku kwietnia 1946 r. w sopockim zakładzie fotograficznym „Foto – Sztuka” dwoje młodych ludzi zrobiło sobie wspólne zdjęcie. Widzimy na nim siedzącą młodą dziewczynę, a obok stojącego młodzieńca w mundurze oficera Wojska Polskiego.
„Nie jesteśmy bandytami”. Niezłomni, Wyklęci, Leśni… Rozmowa ze Stanisławem Płużańskim
1 marca czcimy pamięć Żołnierzy Wyklętych. Ostatni poległ w walce w 1963 roku. Wielu zginęło w boju, wielu czekał strzał w tył głowy w ubeckich katowniach. Ci, którzy przeżyli, skazani na zapomnienie, represjonowani, żyli w skrajnej biedzie. Taka była cena za miłość do wolnej Polski.
IV Zarząd Główny Zrzeszenia WiN
W grypsie z celi śmierci płk Łukasz Ciepliński pisał do rodziny: „Pytam – czy ofiary nasze nie pójdą na marne, czy niespełnione sny powstaną z mogił…? Wierzę – nie pójdą, sny wstaną, syn zastąpi ojca, Ojczyzna niepodległość odzyska”.
Zbrodnia Wołyńska – pamięć żywa. Rozmowa z Karolem Polejowskim
28 lutego 1944 r. we wsi Huta Pieniacka doszło do eksterminacji polskich mieszkańców. Śmierć poniosło ponad 850 osób; przeżyło około 160. Masakra ta stała się jednym z symboli Zbrodni Wołyńskiej. IPN niestrudzenie podejmuje starania na rzecz przeprowadzenia poszukiwań i pochówku Polaków pomordowanych na Wołyniu.
ORMO w starciach z niepodległościowym podziemiem (luty 1946 – kwiecień 1949). Punkt widzenia komunistów
Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej została powołana w lutym 1946 r. Trzy lata później z inicjatywy ppłk. Jana Kwiatkowskiego wystawiono jej pomnik trwalszy od spiżu – panegiryczną księgę jubileuszową (sic!) ORMO w służbie Polski Ludowej, wydaną w liczbie 30 tys. egzemplarzy nakładem Głównego Inspektoratu ORMO, na czele którego stał wspomniany oficer.
Elżbieta Goetel-Dąbkowska. Życie między Katyniem, „Solidarnością” i sceną
27 lutego 1942 r. w Warszawie urodziła się aktorka i działaczka „Solidarności” Elżbieta Goetel-Dąbkowska, córka pisarza Ferdynanda Goetla, świadka ekshumacji zbrodni katyńskiej, który po wojnie musiał uciekać na Zachód i nigdy więcej nie spotkał się z dziećmi.
„Przystanek Historia”, odcinek 25. Armia Krajowa – Żołnierze Wyklęci. Wierni Polsce
1 marca czcimy pamięć Żołnierzy Wyklętych. Ludzi, którzy — w obliczu nowej sowieckiej okupacji — nie złożyli broni. Byli wśród nich weterani Armii Krajowej, byli cichociemni, ale byli też młodzi ludzie, którzy pierwszy raz ruszyli do boju.
Ksiądz Władysław Gurgacz „Sem” (1914–1949) Korespondencja ze współbraćmi jezuitami
Blisko 230 dokumentów liczy korespondencja ks. Władysława Gurgacza ze współbraćmi jezuitami. Przez jakie, opisane w listach doświadczenia życiowe przechodził ks. Gurgacz, nim w 1948 r. został kapelanem podziemia niepodległościowego?
Czerwona Orkiestra – Rote Kapelle
Nie wszystkim Niemcom odpowiadała ideologia nazistowska. Już w połowie lat trzydziestych powstawały luźne grupy ludzi, które dyskutowały o polityce. Większość z nich z czasem przestała istnieć. Po części spowodowane to było zmianą poglądów. Społeczeństwu w znacznej mierze podobały się zmiany, szczególnie ekonomiczne, jakie następowały dzięki działaniom NSDAP.
Rok 1949. Między partyzantką a przetrwaniem
Działalność zbrojnego podziemia niepodległościowego w powojennej Polsce lat 1944–1963 charakteryzuje się okresami mniejszej i większej aktywności. Nie ulega wątpliwości, że kres zorganizowanego oporu na większą skalę nastąpił w 1947 r. – po sfałszowaniu wyborów i ogłoszeniu amnestii. Do poważnych starć z komunistycznym aparatem represji dochodziło jeszcze w następnych latach.
