Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

„Nie Tylko Ulmowie” – dodatek IPN do „Naszego Dziennika”

„Nie Tylko Ulmowie” – dodatek IPN do „Naszego Dziennika”

Autor: Mateusz Szpytma, Tomasz Domański, Paweł Błażewicz, Sebastian Piątkowski, Tomasz Gonet
„Złożyli najwyższą ofiarę, ratując bliźnich skazanych przez okupanta na zagładę” – głosi napis na obelisku upamiętniającym rodzinę Baranków z Siedlisk. Takich jak oni – Polaków, którzy za pomoc Żydom zapłacili życiem – było około tysiąca.

"Miłość bliźniego w nieludzkich czasach – świadectwo rodziny Ulmów z Markowej" – retransmisja video z debaty, która odbyła się podczas Podkarpackiego Kongresu Pamięci Narodowej 5 października 2023 r.

Autor: Mateusz Dzieduszycki, Aleksandra Namysło, Mateusz Szpytma, Sebastian Piątkowski, ks. Witold Burda

Relacje o pomocy udzielanej Żydom przez Polaków w latach 1939–1945 (dystrykty GG: krakowski, lubelski i radomski)

Autor: Sebastian Piątkowski, Marek Wierzbicki, Jacek Młynarczyk

Aktion Reinhardt i Zagłada polskich Żydów - w kręgu mechanizmów i sprawców

Autor: Sebastian Piątkowski, Paweł Kosiński, Monika Tomkiewicz, Roman Gieroń, Paweł Kornacki, Soraya Kuklińska, Rafał Drabik

Co oznacza zwrot „śledztwo Bielawskiego”? Jak wyglądał proces zbierania świadectw Polaków ratujących Żydów? Poznaj prawdziwe historie ludzi z czasów zbrodniczej okupacji niemieckiej

Autor: Sebastian Piątkowski, Rafał Dudkiewicz

Co wiemy o Polakach ratujących Żydów w czasie wojny? Czy istniała międzynarodowa pomoc Żydom mieszkającym na ziemiach polskich? Kim byli Polacy pomagający i ratujący Żydów?

Czy znasz relacje z przesłuchań świadków pomocy udzielanej osobom narodowości Żydowskiej? Czy słyszałeś przejmujące historie o ludziach, którzy ryzykowali życiem, żeby pomóc drugiemu człowiekowi?

Autor: Sebastian Piątkowski, Konrad Graczyk, Martyna Grądzka-Rejak, Krzysztof Ziemiec

Instytucje Żydów w komunistycznej RP/PRL do 1956 (m.in. finansowanie). Relacje polsko-żydowskie w okresie powojennym w historiografii zachodniej. Dyskusja (m.in. Żydzi a terror wobec Polaków i okupacja sowiecka, emigracja, zachodni obraz antysemityzmu w Polsce i jego źródła, mienie żydowskie)

Autor: Sebastian Piątkowski, Grzegorz Berendt, Mateusz Lisak, Marcin Urynowicz

Jak Niemcy realizowali swój plan całkowitej zagłady Żydów? Co groziło Polakom, którzy pomagali swoim żydowskim współobywatelom? Jakie postawy dominowały wśród społeczeństwa polskiego?

Autor: Filip Musiał, Mateusz Szpytma, Martyna Grądzka-Rejak, Sebastian Piątkowski

Jak Władysława i Stanisław Krysiewiczowie próbowali ocalić życie bezbronnych Żydów? Dlaczego małżeństwo zostało rozdzielone? Czy dzieci Krysiewiczów miały szansę przeżyć? Historię przedstawia dr hab. Sebastian Piątkowski.

Autor: Sebastian Piątkowski

Jak wyglądał opór bierny Żydów w zakładach przemysłowych? Jakie czynne formy przybierała walka Żydów w czasie Zagłady? Czym były żydowskie grupy przetrwania? Czym różniły się od oddziałów partyzanckich?

Autor: Aleksandra Namysło, Alicja Bartnicka, Maciej Korkuć, Paweł Kornacki, Grzegorz Berendt, Sebastian Piątkowski, Wojciech Hanus

Jaka jest współcześnie wiedza o skali oporu zbrojnego społeczności żydowskiej? Jakie było postrzeganie żydowskich grup zbrojnych przez polską konspirację niepodległościową i komunistyczną? Jakie były reakcje polskiego podziemia na zbrojenie Żydów w gettach?

Autor: Grzegorz Berendt, Alicja Gontarek, Sebastian Piątkowski, Mateusz Szpytma, Tomasz Domański
Krwawy sierpień. Zagłada radomskiego getta
Artykuł

Krwawy sierpień. Zagłada radomskiego getta

Autor: Sebastian Piątkowski
W marcu 1942 r. Niemcy rozpoczęli likwidację gett w dystrykcie lubelskim. Informacje o wysiedleniach, egzekucjach i transportach do nieznanych miejsc docierały na lewy brzeg Wisły, były jednak ogólnikowe i enigmatyczne. Mieszkańcy dystryktu radomskiego – nawet pesymiści – traktowali je z dystansem.

Krzywda wyrządzona przez okupantów niemieckich i sowieckich dzieciom i ich rodzicom to jedna z najstraszniejszych kart II wojny. Jak wyglądały sowietyzacja i germanizacja polskich dzieci? Jaki los Niemcy zgotowali „Dzieciom Zamojszczyzny” w ramach ludobójczej akcji wysiedleńczej w tej polskiej krainie?

Autor: Filip Musiał, Joanna Lubecka, Sebastian Piątkowski, Karol Sacewicz

Kto i dlaczego był ofiarą zbrodni w Ciepielowie i okolicach? Jakie relacje mieli Polacy z Żydami w tym regionie w czasie II wojny światowej? Rozmowa z autorem książki, która opowiada o akcji pacyfikacyjnej na terenie Generalnego Gubernatorstwa.

Autor: Sebastian Piątkowski, Rafał Dudkiewicz
Najmłodszy miał roczek. Rodzina Kowalskich i jej sąsiedzi (Stary Ciepielów i Rekówka k. Radomia)

Najmłodszy miał roczek. Rodzina Kowalskich i jej sąsiedzi (Stary Ciepielów i Rekówka k. Radomia)

Autor: Sebastian Piątkowski
Rankiem 6 grudnia 1942 r. niemieccy żandarmi otoczyli 3 gospodarstwa we wsi. Pierwsze z nich należało do Adama i Bronisławy Kowalskich, wychowujących sześcioro dzieci. Właścicielami drugiego byli Piotr i Helena Obuchiewiczowie, mający czworo dzieci, natomiast trzeciego Władysław i Karolina Kosiorowie, wychowujący sześcioro córek i synów. Gdy wszystkie zastane w domach osoby znalazły się pod strażą, Niemcy rozpoczęli rewizję gospodarstw... Dramatyczną historię mieszkańców Ciepielowa prezentuje Sebastian Piątkowski.

Niemieckie zbrodnie podczas II wojny światowej: akcja „Reinhardt” - technologia Zagłady

Autor: Sebastian Piątkowski, Wojciech Wichert, Jarosław Palicki

Opór: polska wieś wobec opresji komunistycznego reżimu

Autor: Sebastian Piątkowski, Romuald Turkowski, Janusz Wrona, Karol Sacewicz, Tomasz Kozłowski, Małgorzata Choma-Jusińska
Ostatnia droga serca marszałka Piłsudskiego
Artykuł

Ostatnia droga serca marszałka Piłsudskiego

Autor: Sebastian Piątkowski
12 maja 1935 r. o godz. 20.45 zmarł marszałek Józef Piłsudski. Śmierć ta wywarła w społeczeństwie potężny wstrząs, a odbyte w kilka dni później uroczystości pogrzebowe – zakończone złożeniem ciała jednego z Ojców Niepodległości w wawelskiej krypcie – stały się dla tysięcy osób okazją do zamanifestowania patriotyzmu.
Polacy zamordowani za ratowanie Żydów w Ciepielowie i okolicach
Artykuł

Polacy zamordowani za ratowanie Żydów w Ciepielowie i okolicach

Autor: Sebastian Piątkowski
W niedzielę 6 grudnia 1942 r. funkcjonariusze I Zmotoryzowanego Batalionu Żandarmerii z posterunku w Ciepielowie przeprowadzili akcję represyjną wymierzoną w polskich rolników z Ciepielowa Starego i Rekówki, którzy udzielali pomocy Żydom szukającym ratunku po likwidacji gett.

Pomoc udzielana Żydom przez Polaków w latach 1939–1945

Autor: Sebastian Piątkowski, Grzegorz Hryciuk, Tomasz Bereza, Marcin Urynowicz
Radomski „czarny październik” 1942 roku. Krwawy odwet niemieckiej policji politycznej. Część I
Artykuł

Radomski „czarny październik” 1942 roku. Krwawy odwet niemieckiej policji politycznej. Część I

Autor: Sebastian Piątkowski
Podjęta we wrześniu 1942 roku, nieudana próba likwidacji konfidenta niemieckiej policji politycznej zakończyła się krwawą akcją odwetową okupanta. Błędy w przygotowaniu akcji i brak ostrożności po jej niepowodzeniu pociągnęły za sobą tragiczne konsekwencje.
Rozstrzelani na podwórku i cmentarzu. Rodzina Krysiewiczów

Rozstrzelani na podwórku i cmentarzu. Rodzina Krysiewiczów

Autor: Sebastian Piątkowski
Zbrodnia przeprowadzona przez żandarmów na Władysławie i Stanisławie była tragedią dla ich dzieci. Chociaż przeżyły okres okupacji, po jego zakończeniu trafiły do sierocińca, gdzie zostały rozdzielone. Dwoje najmłodszych adoptowała rodzina zastępcza nadając im swe nazwisko, co przyczyniło się do zerwania kontaktu z resztą rodzeństwa. Do spotkania wszystkich dzieci państwa Krysiewiczów doszło dopiero w wiele lat po zakończeniu wojny. O dramacie, jaki miał miejsce w nocy z 7 na 8 września 1943 roku w podbiałostockiej wsi Waniewo, mówi Sebastian Piątkowski.
Sebastian Piątkowski

Sebastian Piątkowski

Urodzony w 1970 r., historyk, dr, pracownik Archiwum Państwowego w Radomiu i Delegatury IPN w Radomiu. Autor książek: Radom. Historia miasta (2005); Dni życia, dni śmierci. Ludność żydowska w Radomiu w latach 1918–1950 (2006); Okupacja i propaganda. Dystrykt radomski Generalnego Gubernatorstwa w publicystyce polskojęzycznej prasy niemieckiej (1939–1945) (2013); (z Przemysławem Bednarczykiem) „Twierdzą nam będzie każdy próg...”. Społeczeństwo Ziemi Radomskiej w okresie wojny polsko-bolszewickiej lat 1919–1920 (2015).

Spotkanie z dr. hab. Sebastianem Piątkowskim, autorem książki „W płomieniach zaś ciągle odzywały się jęki...”. Niemieckie zbrodnie na niosących pomoc Żydom Polakach z Ciepielowa i okolic. Publikacja w ramach Centralnego Projektu Badawczego IPN: „Dzieje Żydów w Polsce i stosunki polsko-żydowskie w latach 1917-1990”.

Autor: Sebastian Piątkowski, Krzysztof Świątek

Tło społeczno-polityczne pogromu w Kielcach i innych zajść antyżydowskich

Autor: Sebastian Piątkowski, Martyna Grądzka-Rejak, Roman Gieroń, Mateusz Lisak
Uratowali 18 Żydów. Rodzina Andrzejczyków

Uratowali 18 Żydów. Rodzina Andrzejczyków

Autor: Sebastian Piątkowski
20 marca 1943 r. w gospodarstwie Andrzejczyków pojawili się żandarmi dowodzeni przez Niemca o nazwisku Karwat. Zatrzymali oni Franciszka Andrzejczyka i zaczęli go przesłuchiwać. Gdy rolnik zaprzeczył, że ukrywa Żydów, żandarmi przystąpili do rewizji, ostukując podłogi i rozbijając wybrane miejsca siekierami. W ten sposób odnaleźli schron, w którym przebywały trzy osoby. Zostały one natychmiast zabite. Jeden z żandarmów oddał też z pistoletu maszynowego serię strzałów do Franciszka Andrzejczyka, pozbawiając go życia. O historii ukrywanych i ukrywających we wsi Czyżew-Sutki, w powiecie Wysokie Mazowieckie, opowiada Sebastian Piątkowski.

Wieś polska podczas okupacji niemieckiej i sowieckiej

Autor: Rafał Dudkiewicz, Sebastian Piątkowski
Władysław Dering (1903-1965) – lekarz z Auschwitz
Artykuł

Władysław Dering (1903-1965) – lekarz z Auschwitz

Autor: Sebastian Piątkowski
Władysław Dering – więzień niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Auschwitz – jest osobą ocenianą niejednoznacznie, a jego postawa w okresie okupacji stała się tematem licznych sporów, niegdyś wśród więźniów obozu, a obecnie wśród historyków.

Wydawnictwo IPN przedstawia... (14) Polacy ratujący Żydów, nieosądzona śmierć ks. Romana Kotlarza, bohaterowie wojny z bolszewikami

Autor: Jędrzej Lipski, Sebastian Piątkowski, Przemysław Bednarczyk, Arkadiusz Kutkowski

Za pomoc Żydom Niemcy, jednego dnia, 6 grudnia 1942 r. zabili sąsiedzkie rodziny Kowalskich, Obuchiewiczów, Kosiorów i Skoczylasów z Ciepielowa Starego i Rekówki na południe od Radomia.

Autor: Sebastian Piątkowski

Zaprowadzanie komunizmu na ziemiach Polski na zachód od Bugu. Komuniści wobec syjonistów-rewizjonistów

Autor: Janusz Wrona, Dominik Flisiak, Sebastian Piątkowski
Zbrodnie w Ciepielowie i Rekówce. Zamordowani za pomoc Żydom
Artykuł

Zbrodnie w Ciepielowie i Rekówce. Zamordowani za pomoc Żydom

Autor: Sebastian Piątkowski
Ciepielów to niewielkie miasto, położone w powiecie lipskim, województwa mazowieckiego. W okresie okupacji niemieckiej znajdowało się ono w powiecie (kreis) Starachowice, współtworzącym dystrykt radomski Generalnego Gubernatorstwa. Przez długie dekady jego historię współtworzyli Polacy i Żydzi.