Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

„Polska Ludowa” jako projekt modernizacyjny
Artykuł

„Polska Ludowa” jako projekt modernizacyjny

Autor: Jan Olaszek
Spojrzenie na historię rządzonej przez komunistów Polski przez pryzmat modernizacji nie oznacza ani obrony tego systemu lub tych, którzy nim rządzili, ani zanegowania dokonywanych w jego imieniu zbrodni, ale pozwala lepiej zrozumieć ówczesne postawy społeczne.
„Tysol” Tadeusza Mazowieckiego. Próba szybkiej lektury
Artykuł

„Tysol” Tadeusza Mazowieckiego. Próba szybkiej lektury

Autor: Jan Olaszek
Podpisanie porozumień sierpniowych rozpoczęło okres wyjątkowy, gęsty od ważnych wydarzeń, głośnych tekstów, sporów, napięć społecznych i momentów przełomowych. Odbiciem tego jest 37 numerów redagowanego przez Tadeusza Mazowieckiego pisma.

Nie zależności. Przypadki literatury i kultury poza cenzurą 1976-1989. Myśl i słowo niezależne

Autor: Krzysztof Brzechczyn, Jan Olaszek, Bogusław Bakuła, Jan Galant
Arystokrata w opozycji
Artykuł

Arystokrata w opozycji

Autor: Jan Olaszek
W wielobarwnym i zróżnicowanym nurcie opozycji znalazło się również miejsce dla przedstawiciela jednego z najbardziej znanych polskich szlacheckich rodów, który wierzył w egalitarne lewicowe ideały.
Co opozycja demokratyczna myślała o II RP? O przedwojennej Polsce poza cenzurą
Artykuł

Co opozycja demokratyczna myślała o II RP? O przedwojennej Polsce poza cenzurą

Autor: Jan Olaszek
Tematyka historyczna w PRL bardzo często pojawiała się w wydawanych poza cenzurą książkach i czasopismach. Wśród tematów budzących żywe emocje pojawiała się historia dwudziestolecia międzywojennego.
Dokumenty władz NSZZ „Solidarność” 1981–1989

Dokumenty władz NSZZ „Solidarność” 1981–1989

Autor: Jan Olaszek
Wraz z wprowadzeniem stanu wojennego rozpoczął się nowy rozdział w historii NSZZ „So­li­dar­no­ść”. Decyzja władz z grudnia 1981 r. dla większości działaczy związku stanowiła ogromne zaskoczenie. Wielu z nich zostało internowanych w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r.
Duszpasterstwo przy Karolkowej
Artykuł

Duszpasterstwo przy Karolkowej

Autor: Jan Olaszek
W latach osiemdziesiątych XX w. warszawska Wola nie przypominała dzisiejszego centrum biurowego. Była przede wszystkim dzielnicą przemysłową. W tamtejszych dużych zakładach pracy – licznych fabrykach i zajezdni transportu miejskiego – istniały dość silne struktury podziemnej „Solidarności”.

Encyklopedia Solidarności stanowi największe kompendium wiedzy na temat działalności opozycji w latach 1976–1989. Tom 5 wersji książkowej Encyklopedii zawiera 565 biogramów i 284 hasła rzeczowe.

Autor: Jan Olaszek, Rafał Dudkiewicz
Ideały Panny „S”
Artykuł

Ideały Panny „S”

Autor: Jan Olaszek
Powstanie „Solidarności” w 1980 roku było wyrazem sprzeciwu wobec rzeczywistości PRL, jednak wizja obalenia komunizmu, odzyskania niepodległości i wprowadzenia demokratycznego porządku znajdowała się poza horyzontem wyobraźni jej działaczy i członków. Godność i samorządność – te słowa wydają się lepiej oddawać ówczesne emocje i motywacje.

Jak zareagowali członkowie „Solidarności” na wprowadzenie stanu wojennego? Jaka była ich aktywność w podziemnych strukturach? Jakie były skutki polityczne i społeczne wprowadzenia stanu wojennego?

Autor: Jan Olaszek

Jaka była sytuacja ludzi nauki w PRL-u? Jakie dylematy, motywacje mieli zaangażowani w działalność opozycyjną naukowcy? Jakie postawy miała polska inteligencja w tym okresie?

Autor: Jan Olaszek, Rafał Dudkiewicz
Jan Olaszek

Jan Olaszek

Autor: Jan Olaszek
Urodzony w 1985 r., historyk, doktor nauk humanistycznych, pracownik Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej, adiunkt w Instytucie Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, badacz dziejów opozycji w PRL. Autor książki Podziemne dziennikarstwo. Funkcjonowanie głównych pism informacyjnych podziemnej „Solidarności” w Warszawie w latach 1981–1989 (2019).
Krajowa Komisja Porozumiewawcza NSZZ Solidarność. Posiedzenie 10–12 sierpnia 1981

Krajowa Komisja Porozumiewawcza NSZZ Solidarność. Posiedzenie 10–12 sierpnia 1981

Autor: Jan Olaszek
Rok 1981 przyniósł Polsce kolejne politycznie gorące lato. W połowie lipca rozpoczęły się obrady IX Nadzwyczajnego Zjazdu PZPR. Jednym z głównych tematów poruszanych na zjeździe była polityka władz wobec Solidarności.
Literaci wobec <i>Poematu dla dorosłych</i>
Artykuł

Literaci wobec Poematu dla dorosłych

Autor: Jan Olaszek
Pod koniec sierpnia 1955 r. na łamach „Nowej Kultury” ukazał się najbardziej znany utwór literacki polskiej odwilży, czyli Poemat dla dorosłych Adama Ważyka. Wyłaniał się z niego obraz życia robotników skrajnie odmienny od tego oficjalnie lansowanego.

Literatura emigracyjna a drugi obieg wydawniczy (część 1 nagrania)

Autor: Jan Olaszek, Beata Dorosz, Dobrochna Dabert, Jan Malicki
Niepewność początków odwilży
Artykuł

Niepewność początków odwilży

Autor: Jan Olaszek
Rozpoczęte na początku 1955 r. zmiany w polityce kulturalnej władz PRL zarysowały nową sytuację w relacjach rządzących z ludźmi pióra oraz wewnątrz tworzonego przez tych drugich środowiska.

O posłach "Znaku" i brutalności reżimu Gomułki wobec strajkujących w Marcu 1968 (odc. 2)

Autor: Jerzy Eisler, Jan Olaszek
Od konspiracyjnego dziennikarstwa do reportażu historycznego
Artykuł

Od konspiracyjnego dziennikarstwa do reportażu historycznego

Autor: Jan Olaszek
Anna Bikont, czołowa polska autorka reportażu historycznego, swoją drogę jako dziennikarka zaczynała w podziemiu w czasach PRL.
Podziemne czasopismo naukowe – „Almanach Humanistyczny” (1984-1989)
Artykuł

Podziemne czasopismo naukowe – „Almanach Humanistyczny” (1984-1989)

Autor: Jan Olaszek
Wśród ponad pięciu tysięcy tytułów gazet i czasopism drugiego obiegu w PRL szczególne miejsce zajmował drukujący przede wszystkim opracowania naukowe „Almanach Humanistyczny”.
Podziemne pismo inne niż wszystkie
Artykuł

Podziemne pismo inne niż wszystkie

Autor: Jan Olaszek
W listopadzie 1984 r. zaczęło ukazywać się wyjątkowe pismo podziemne. „Przegląd Wiadomości Agencyjnych” spośród kilku tysięcy wydawanych w PRL poza cenzurą wyróżniał się nieszablonowymi treściami i świetną jakością druku.
Propagandystów stanu wojennego troska o młodzież
Artykuł

Propagandystów stanu wojennego troska o młodzież

Autor: Jan Olaszek
Jednym z motywów antysolidarnościowej propagandy było oskarżanie liderów „Solidarności” że manipuluje młodymi ludźmi, których wyprowadza na ulice w swoich własnych politycznych celach
Wybitny badacz w obronie kolegów
Artykuł

Wybitny badacz w obronie kolegów

Autor: Jan Olaszek
Aktywni w opozycji demokratycznej w PRL pracownicy Instytutu Badań Literackich PAN w trudnych sytuacjach mogli liczyć na wsparcie kolegów. W ich obronie szczególnie mocno angażował się wybitny literaturoznawca Michał Głowiński.