Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

Tagi Jan Olaszek

Jan Olaszek

„Polska Ludowa” jako projekt modernizacyjny

O TYM SIĘ MÓWI

„Polska Ludowa” jako projekt modernizacyjny

Autor: Jan Olaszek

Spojrzenie na historię rządzonej przez komunistów Polski przez pryzmat modernizacji nie oznacza ani obrony tego systemu lub tych, którzy nim rządzili, ani zanegowania dokonywanych w jego imieniu zbrodni, ale pozwala lepiej zrozumieć ówczesne postawy społeczne.

„Tysol” Tadeusza Mazowieckiego. Próba szybkiej lektury

O TYM SIĘ MÓWI

„Tysol” Tadeusza Mazowieckiego. Próba szybkiej lektury

Autor: Jan Olaszek

Podpisanie porozumień sierpniowych rozpoczęło okres wyjątkowy, gęsty od ważnych wydarzeń, głośnych tekstów, sporów, napięć społecznych i momentów przełomowych. Odbiciem tego jest 37 numerów redagowanego przez Tadeusza Mazowieckiego pisma.

Audio/Video

Nie zależności. Przypadki literatury i kultury poza cenzurą 1976-1989. Myśl i słowo niezależne

Autor: Krzysztof Brzechczyn, Jan Olaszek, Bogusław Bakuła, Jan Galant

Arystokrata w opozycji

Arystokrata w opozycji

Autor: Jan Olaszek

W wielobarwnym i zróżnicowanym nurcie opozycji znalazło się również miejsce dla przedstawiciela jednego z najbardziej znanych polskich szlacheckich rodów, który wierzył w egalitarne lewicowe ideały.

Co opozycja demokratyczna myślała o II RP? O przedwojennej Polsce poza cenzurą

Co opozycja demokratyczna myślała o II RP? O przedwojennej Polsce poza cenzurą

Autor: Jan Olaszek

Tematyka historyczna w PRL bardzo często pojawiała się w wydawanych poza cenzurą książkach i czasopismach. Wśród tematów budzących żywe emocje pojawiała się historia dwudziestolecia międzywojennego.

Czerwiec '76. Początek przełomu. Dodatek prasowy IPN z 26 czerwca 2026 r. do „Dziennika Polskiego” i „Gazety Krakowskiej”

Czerwiec '76. Początek przełomu. Dodatek prasowy IPN z 26 czerwca 2026 r. do „Dziennika Polskiego” i „Gazety Krakowskiej”

Autor: Filip Musiał, Paweł Sasanka, Jan Olaszek, Andrzej Malik, Marcin Kasprzycki, Grzegorz Wołk

Czerwiec 1976 roku był odpowiedzią społeczeństwa na pogarszającą się sytuację gospodarczą oraz planowane podwyżki cen żywności.

Dokumenty władz NSZZ „Solidarność” 1981–1989

Biblioteka cyfrowa

Dokumenty władz NSZZ „Solidarność” 1981–1989

Autor: Jan Olaszek

Wraz z wprowadzeniem stanu wojennego rozpoczął się nowy rozdział w historii NSZZ „Solidarność”. Decyzja władz z grudnia 1981 r. dla większości działaczy związku stanowiła ogromne zaskoczenie. Wielu z nich zostało internowanych w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r.

Duszpasterstwo przy Karolkowej

Duszpasterstwo przy Karolkowej

Autor: Jan Olaszek

W latach osiemdziesiątych XX w. warszawska Wola nie przypominała dzisiejszego centrum biurowego. Była przede wszystkim dzielnicą przemysłową. W tamtejszych dużych zakładach pracy – licznych fabrykach i zajezdni transportu miejskiego – istniały dość silne struktury podziemnej „Solidarności”.

Audio/Video

Encyklopedia Solidarności stanowi największe kompendium wiedzy na temat działalności opozycji w latach 1976–1989. Tom 5 wersji książkowej Encyklopedii zawiera 565 biogramów i 284 hasła rzeczowe.

Autor: Jan Olaszek, Rafał Dudkiewicz

Ideały Panny „S”

Ideały Panny „S”

Autor: Jan Olaszek

Powstanie „Solidarności” w 1980 roku było wyrazem sprzeciwu wobec rzeczywistości PRL, jednak wizja obalenia komunizmu, odzyskania niepodległości i wprowadzenia demokratycznego porządku znajdowała się poza horyzontem wyobraźni jej działaczy i członków. Godność i samorządność – te słowa wydają się lepiej oddawać ówczesne emocje i motywacje.

Audio/Video

Jak zareagowali członkowie „Solidarności” na wprowadzenie stanu wojennego? Jaka była ich aktywność w podziemnych strukturach? Jakie były skutki polityczne i społeczne wprowadzenia stanu wojennego?

Autor: Jan Olaszek

Audio/Video

Jaka była sytuacja ludzi nauki w PRL-u? Jakie dylematy, motywacje mieli zaangażowani w działalność opozycyjną naukowcy? Jakie postawy miała polska inteligencja w tym okresie?

Autor: Jan Olaszek, Rafał Dudkiewicz

Jan Olaszek

Jan Olaszek

Autor: Jan Olaszek

Urodzony w 1985 r., historyk, doktor nauk humanistycznych, pracownik Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej, adiunkt w Instytucie Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, badacz dziejów opozycji w PRL. Autor książki Podziemne dziennikarstwo. Funkcjonowanie głównych pism informacyjnych podziemnej „Solidarności” w Warszawie w latach 1981–1989 (2019).

Krajowa Komisja Porozumiewawcza NSZZ Solidarność. Posiedzenie 10–12 sierpnia 1981

Biblioteka cyfrowa

Krajowa Komisja Porozumiewawcza NSZZ Solidarność. Posiedzenie 10–12 sierpnia 1981

Autor: Jan Olaszek

Rok 1981 przyniósł Polsce kolejne politycznie gorące lato. W połowie lipca rozpoczęły się obrady IX Nadzwyczajnego Zjazdu PZPR. Jednym z głównych tematów poruszanych na zjeździe była polityka władz wobec Solidarności.

Literaci wobec <i>Poematu dla dorosłych</i>

Literaci wobec Poematu dla dorosłych

Autor: Jan Olaszek

Pod koniec sierpnia 1955 r. na łamach „Nowej Kultury” ukazał się najbardziej znany utwór literacki polskiej odwilży, czyli Poemat dla dorosłych Adama Ważyka. Wyłaniał się z niego obraz życia robotników skrajnie odmienny od tego oficjalnie lansowanego.

Audio/Video

Literatura emigracyjna a drugi obieg wydawniczy (część 1 nagrania)

Autor: Jan Olaszek, Beata Dorosz, Dobrochna Dabert, Jan Malicki

Niepewność początków odwilży

Niepewność początków odwilży

Autor: Jan Olaszek

Rozpoczęte na początku 1955 r. zmiany w polityce kulturalnej władz PRL zarysowały nową sytuację w relacjach rządzących z ludźmi pióra oraz wewnątrz tworzonego przez tych drugich środowiska.

Audio/Video

O posłach "Znaku" i brutalności reżimu Gomułki wobec strajkujących w Marcu 1968 (odc. 2)

Autor: Jerzy Eisler, Jan Olaszek

Od konspiracyjnego dziennikarstwa do reportażu historycznego

Od konspiracyjnego dziennikarstwa do reportażu historycznego

Autor: Jan Olaszek

Anna Bikont, czołowa polska autorka reportażu historycznego, swoją drogę jako dziennikarka zaczynała w podziemiu w czasach PRL.

Podziemne czasopismo naukowe – „Almanach Humanistyczny” (1984-1989)

Podziemne czasopismo naukowe – „Almanach Humanistyczny” (1984-1989)

Autor: Jan Olaszek

Wśród ponad pięciu tysięcy tytułów gazet i czasopism drugiego obiegu w PRL szczególne miejsce zajmował drukujący przede wszystkim opracowania naukowe „Almanach Humanistyczny”.

Podziemne pismo inne niż wszystkie

Podziemne pismo inne niż wszystkie

Autor: Jan Olaszek

W listopadzie 1984 r. zaczęło ukazywać się wyjątkowe pismo podziemne. „Przegląd Wiadomości Agencyjnych” spośród kilku tysięcy wydawanych w PRL poza cenzurą wyróżniał się nieszablonowymi treściami i świetną jakością druku.

Audio/Video

Prasa solidarnościowa, ukazująca się legalnie w latach 1980–1981, z powodzeniem przejęła rolę pełnioną wcześniej przez pisma drugiego obiegu, dając czytelnikom prawdziwy obraz otaczającej rzeczywistości politycznej, społecznej i gospodarczej. Wśród periodyków wydawanych przez związek najważniejszym pozostawał „Tygodnik Solidarność”.

Autor: Jan Olaszek

Propagandystów stanu wojennego troska o młodzież

Propagandystów stanu wojennego troska o młodzież

Autor: Jan Olaszek

Jednym z motywów antysolidarnościowej propagandy było oskarżanie liderów „Solidarności” że manipuluje młodymi ludźmi, których wyprowadza na ulice w swoich własnych politycznych celach

Wybitny badacz w obronie kolegów

WARTO WIEDZIEĆ

Wybitny badacz w obronie kolegów

Autor: Jan Olaszek

Aktywni w opozycji demokratycznej w PRL pracownicy Instytutu Badań Literackich PAN w trudnych sytuacjach mogli liczyć na wsparcie kolegów. W ich obronie szczególnie mocno angażował się wybitny literaturoznawca Michał Głowiński.

TEKSTY

TEMATY

Biblioteka cyfrowa

Audio/Video

English content

Księgarnia

Aktualności

Autorzy

O nas

Kontakt

Edukacja

postacie IPN

Spotkasz ich na Przystanku Historia

Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)

Dowiedz się więcej

Polityka prywatności Mapa strony Deklaracja dostępności Ochrona danych osobowych English content

Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.

IPN