Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

„Ostatnie powstanie”. Dodatek prasowy na Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych
Biblioteka cyfrowa

„Ostatnie powstanie”. Dodatek prasowy na Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych

Autor: Maciej Korkuć, Michał Wenklar, Dawid Golik, Filip Musiał, Robert Piwko, Marek Jedynak, Krzysztof Pięciak
W dodatku przedstawiona jest ewolucja w kolejnych latach charakteru i warunków działalności podziemia niepodległościowego w Małopolsce i Świętokrzyskiem.
Audio/Video

Zanim nastała wolność. Droga do niepodległej II Rzeczypospolitej

Autor: Michał Wenklar, Maciej Zakrzewski, Rafał Dudkiewicz
1945. Koniec (?) wojny
Biblioteka cyfrowa

1945. Koniec (?) wojny

Autor: Filip Musiał, Joanna Lubecka, Michał Wenklar, Wojciech Frazik, Piotr Juchowski, Paweł Naleźniak, Henryk Głębocki
Dodatek prasowy IPN z 8 maja 2025 r. do „Dziennika Polskiego”, „Gazety Krakowskiej” i „Echa Dnia”, poświęcony 80. rocznicy zakończenia II wojny światowej
3 maja 1946 roku w Krakowie
POLECAMY
Artykuł

3 maja 1946 roku w Krakowie

Autor: Michał Wenklar
Często powtarza się tezę, że masowe protesty społeczne w PRL rozpoczęły się od poznańskiego Czerwca '56. Tymczasem 3 maja 1946 r. w wielu miastach Polski, mimo zakazu władz, odbyły się wielotysięczne manifestacje i pochody.
Akcja „Wisła”. Zasada odpowiedzialności zbiorowej
POLECAMY
Artykuł

Akcja „Wisła”. Zasada odpowiedzialności zbiorowej

Autor: Michał Wenklar
20 kwietnia 1947 r. powołano Grupę Operacyjną „Wisła”. Jej zadaniem była likwidacja działających w południowo-wschodniej Polsce oddziałów UPA i deportowanie zamieszkującej te tereny ludności ukraińskiej i łemkowskiej.
Aresztowanie szesnastu przywódców Polskiego Państwa Podziemnego
POLECAMY
Artykuł

Aresztowanie szesnastu przywódców Polskiego Państwa Podziemnego

Autor: Michał Wenklar
27 marca 1945 r., do willi w Pruszkowie dotarły trzy najważniejsze postaci Państwa Podziemnego – ostatni komendant AK gen. Leopold Okulicki „Niedźwiadek”, Delegat Rządu na Kraj Jan Stanisław Jankowski i Przewodniczący Rady Jedności Narodowej Kazimierz Pużak.
Armia Krajowa. Wojsko wolnej Polski
Biblioteka cyfrowa

Armia Krajowa. Wojsko wolnej Polski

Dodatek prasowy IPN do tygodnika „Gość Niedzielny” z 25 września 2022 z okazji 80. rocznicy powstania Armii Krajowej
Boje batalionu „Barbara” z Inspektoratu Tarnów AK
POLECAMY
Artykuł

Boje batalionu „Barbara” z Inspektoratu Tarnów AK

Autor: Michał Wenklar
Nocne marsze i zasadzki na drogach. Wykolejane pociągi i potyczki z mniejszymi grupami Niemców. Trzykrotne wymykanie się z niemieckich obław i bój pod Jamną. Tak przebiegał szlak bojowy batalionu „Barbara”, największej formacji Inspektoratu Tarnowskiego walczącej w ramach akcji „Burza”.
Audio/Video

Czasy gomułkowskiej tzw. małej stabilizacji nie oznaczały całkowitego zaniku działalności opozycyjnej. Dowiedz się się m.in. o: Kazimierzu Badowskim, Adamie Markowskim, oraz o krakowskich przejawach sprzeciwu wobec interwencji w Czechosłowacji.

Autor: Cecylia Kuta, Wojciech Paduchowski, Michał Wenklar, Jan Jarosz, Wojciech Frazik
Audio/Video

Czym był Instytut Katyński, Chrześcijańska Wspólnota Ludzi Pracy i pismo „Merkuriusz Krakowski i Światowy”? Dowiedz się więcej o tych trzech interesujących inicjatywach przedsierpniowej opozycji.

Autor: Monika Komaniecka-Łyp, Maciej Zakrzewski, Andrzej Malik, Michał Wenklar
Déat nie chciał umierać za Gdańsk
POLECAMY
Artykuł

Déat nie chciał umierać za Gdańsk

Autor: Michał Wenklar
Na łamach francuskiego dziennika „l’Oeuvre” ukazał się 4 maja 1939 r. artykuł Marcela Déata pod tytułem Mourir pour Dantzig? (Umierać za Gdańsk?). Tekst ten stał się symbolem polityki appeasementu i niechęci części społeczeństwa francuskiego do zaangażowania w kłopotliwy sojusz z Polską.
Fejgin, Romkowski, Różański. Upadek stalinowskich katów
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Fejgin, Romkowski, Różański. Upadek stalinowskich katów

Autor: Michał Wenklar
23 kwietnia 1956 r. aresztowano Anatola Fejgina i Romana Romkowskiego. Tych dwóch ludzi, razem z trzecim – skazanym pół roku wcześniej, Józefem Różańskim – symbolizuje stalinowski terror w Polsce.
Generał „Nil”
POLECAMY
Biogram / Biografia

Generał „Nil”

Autor: Michał Wenklar
Żonaty, dwoje dzieci, bez majątku, niekarany. Odznaczenia: Virtuti Militari, czterokrotny Krzyż Walecznych, Krzyż Niepodległości, Polonia Restituta, Złoty Krzyż Zasługi. Takie dane widniały na protokołach przesłuchania Augusta Emila Fieldorfa z 1951 r.
Audio/Video

Jak funkcjonowało BiP KG AK w poszczególnych okręgach AK oraz na szczeblu centralnym? Jakie były nastroje w społeczeństwie polskim pod koniec 1944 roku? Jak wyglądała działalność propagandowa w okręgach WiN?

Autor: Tomasz Łabuszewski, Andrzej Chmielarz, Paweł Fornal, Michał Wenklar, Piotr Niwiński
Audio/Video

Jaka była droga polityczna Wincentego Witosa? Jaką rolę odegrał w 1920 roku? Jak miała wyglądać wymarzona przez niego Polska naprawdę ludowa? Witos bohaterem komiksu?

Autor: Mateusz Szpytma, Tomasz Bereza, Marcin Bukała, Michał Wenklar
Jan Gomoła „Jawor” (1913-1985)
DLA WNIKLIWYCH
Biogram / Biografia

Jan Gomoła „Jawor” (1913-1985)

Autor: Michał Wenklar
Wiosną 1944 r. zapadła decyzja utworzenia oddziału partyzanckiego Narodowej Organizacji Wojskowej-AK w Lasach Radłowskich. Od roku istniała już tam grupa dywersyjna NOW, złożona z miejscowych działaczy, zmuszonych do ukrywania się przed Niemcami. Jan Gomoła dołączył do nich, przejmując dowództwo nad całością oddziału, który przyjął kryptonim „Janina”.
Kolumbowie. Rocznik 30.
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Kolumbowie. Rocznik 30.

Autor: Michał Wenklar
Tuż po wojnie i na początku lat pięćdziesiątych, gdy dorośli działacze podziemia byli mordowani, prześladowani lub siedzieli w więzieniach, pałeczkę w sztafecie pracy niepodległościowej przejmowali młodzi. Cały kraj pokrył się siatką licznych konspiracyjnych organizacji młodzieżowych.
Małopolscy bohaterowie niepodległości 1918
Biblioteka cyfrowa

Małopolscy bohaterowie niepodległości 1918

Autor: Filip Musiał, Michał Wenklar
Dwanaście sylwetek żołnierzy, polityków i działaczy społecznych. Każdy z nich odegrał istotną rolę w burzliwych latach 1914-1918. Poprzez ich życiorysy możemy dostrzec wielowymiarowość procesu, który zaczął się wraz z trzecim zaborem, a zakończył nawet nie w 1918 r., lecz trzy lata później, gdy w 1921 r. nasi przodkowie ostatecznie ukształtowali granice II RP.
Audio/Video

Małopolscy bohaterowie wojny 1920 - ofiary Zbrodni Katyńskiej 1940

Autor: Wojciech Frazik, Michał Wenklar
Małopolscy bohaterowie wojny 1920, ofiary zbrodni katyńskiej 1940
Biblioteka cyfrowa

Małopolscy bohaterowie wojny 1920, ofiary zbrodni katyńskiej 1940

Autor: Jakub Ryba, Michał Wenklar, Wojciech Frazik, Monika Komaniecka-Łyp, Łucja Marek, Marcin Krzek-Lubowiecki, Krzysztof Pięciak
Małopolscy bohaterowie wojny 1920 r. – ofiary zbrodni katyńskiej 1940 r. to opowieść o wielkim polskim zwycięstwie i ogromie sowieckiego ludobójstwa za pośrednictwem osobistych przeżyć wybranych mieszkańców Małopolski.
Michał Jan Benesch (1899-1940)
POLECAMY
Biogram / Biografia

Michał Jan Benesch (1899-1940)

Autor: Michał Wenklar
Pochodzący z Bochni oficer Pułku Radiotelegraficznego, w przededniu II wojny światowej pełnił funkcję zastępcy oficera mobilizacyjnego. Przy pożegnaniu z bliskimi przykazał dziewięcioletniemu synowi, by opiekował się rodziną, gdyby on miał nie wrócić. Prowadzony przez niego w obozie w Kozielsku kalendarzyk zawiera lakoniczne świadectwo obozowej codzienności i głębokiego przywiązanie do bliskich.
Michał Wenklar

Michał Wenklar

Autor: Michał Wenklar
Urodzony w 1980 r., historyk, politolog, dr, naczelnik Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Krakowie, wykładowca Akademii Ignatianum w Krakowie, członek redakcji „Zeszytów Historycznych WiN-u”. Autor książek: Nie tylko WiN i PSL. Opór społeczny w latach 1945–1956 w powiecie tarnowskim (2009); (z W. Frazikiem, F. Musiałem, M. Szpytmą) Ludzie bezpieki województwa krakowskiego. Obsada stanowisk kierowniczych Urzędu Bezpieczeństwa i Służby Bezpieczeństwa w województwie krakowskim. Informator personalny (2009) i in.
Audio/Video

Między Kamińskim i Kuroniem. Ewolucja ZHP w latach 1956-1964

Autor: Janusz Ślęzak, Marek Wierzbicki, Michał Wenklar
Audio/Video

Między placem Czerwonym a placem Defilad – odwilż w 1956 r. w PRL

Autor: Paweł Sasanka, Michał Wenklar, Filip Musiał, Robert Spałek
Na flankach Podhala. Trudny powrót Spiszu i Orawy do Polski po II wojnie światowej
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Na flankach Podhala. Trudny powrót Spiszu i Orawy do Polski po II wojnie światowej

Autor: Michał Wenklar
Kiedy w styczniu 1945 r. Armia Czerwona wyparła wojska niemieckie ze Spiszu i Orawy, rozpoczęły się starania o wprowadzenie polskiej administracji na północnych fragmentach tych ziem, oderwanych od Polski w 1939 r. i przyłączonych do państwa ks. Jozefa Tiso, sojusznika hitlerowskiej Rzeszy. Tymczasem wciąż działała tam administracja słowacka, a oprócz niej znajdowały się tam wojska sowieckie. Rozpoczęły się konflikty graniczne, prowadzące nawet do otwartych walk.
Audio/Video

Nie tylko o tym, co działo się w 1968 r. w Czechosłowacji, ale także o zapomnianej pacyfikacji Berlina i Budapesztu. Czy były to rewolty ekonomiczne, a może niepodległościowe? Czy może spór komunistów z komunistami o wizję państwa?

Autor: Filip Musiał, Michał Wenklar, Sebastian Pilarski, Filip Gańczak
O wolność i niezawisłość
TYLKO U NAS
Artykuł

O wolność i niezawisłość

Autor: Michał Wenklar
2 września 1945 r. powstało Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość”, najważniejsza organizacja powojennego podziemia niepodległościowego.
Opozycja epistolarna
Biblioteka cyfrowa

Opozycja epistolarna

Autor: Filip Musiał, Maciej Zakrzewski, Michał Wenklar, Cecylia Kuta, Monika Komaniecka-Łyp, Henryk Głębocki, Mirosław Szumiło, Rafał Opulski
Polacy, którzy sprzeciwiali się reżimowi komunistycznemu, wykorzystywali wszelkie dostępne narzędzia. Jednym z nich było pisanie listów i petycji do władz. Dodatek prasowy, przygotowany przez krakowski oddział Instytutu Pamięci Narodowej, ukazał się 20 grudnia 2024 r. w „Dzienniku Polskim” i „Gazecie Krakowskiej”.
Pod czerwonym pręgierzem. Proces krakowski WiN i PSL w 1947 roku
Biblioteka cyfrowa

Pod czerwonym pręgierzem. Proces krakowski WiN i PSL w 1947 roku

Autor: Wojciech Frazik, Filip Musiał, Michał Wenklar
Wycofanie się Niemców z okupowanych terenów Polski nie przyniosło Polakom oczekiwanej wolności. Totalitaryzm niemiecki zastąpiony został przez totalitaryzm sowiecki. Narzucona Polsce przez Kreml komunistyczna administracja dbała wyraźnieo interesy imperialne Związku Sowieckiego.
Audio/Video

Rozmowa książce pt. „Wrzesień 1939 w południowej Polsce” - pracy zbiorowej zawierającej artykuły powstałe na bazie referatów wygłoszonych na międzynarodowej konferencji naukowej zorganizowanej przez Oddział IPN w Krakowie w 80. rocznicę kampanii polskiej w 2019 r.

Autor: Michał Wenklar, Maciej Korkuć, Janusz Ślęzak
Terror w służbie władzy
Biblioteka cyfrowa

Terror w służbie władzy

Autor: Filip Musiał, Dawid Golik, Elżbieta Pietrzyk-Dąbrowska, Michał Wenklar, Monika Komaniecka-Łyp, Wojciech Frazik, Marcin Kasprzycki
Dodatek prasowy IPN z 5 grudnia 2025 r. do „Dziennika Polskiego” i „Gazety Krakowskiej”
Trzecie – zwycięskie – powstanie śląskie
POLECAMY
Artykuł

Trzecie – zwycięskie – powstanie śląskie

Autor: Michał Wenklar
W nocy z 2 na 3 maja 1921 r. wyleciało w powietrze siedem mostów na liniach kolejowych i drogowych łączących prawobrzeżną część Górnego Śląska z resztą rejencji opolskiej i państwem niemieckim. Rozpoczęło się III powstanie śląskie, ostatni akt walki o korzystny dla Polski podział tych ziem.
Audio/Video

W oddziale „Babinicza”. Działalność oddziału Konspiracyjnego Wojska Polskiego

Autor: Krzysztof Pięciak, Ksawery Jasiak, Michał Wenklar, Rafał Opulski
Węgierska rapsodia ’56 w polskiej prasie
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Węgierska rapsodia ’56 w polskiej prasie

Autor: Michał Wenklar
W październiku 1956 r. losy Polski i Węgier biegły równolegle. Te same hasła demokratyzacji, sprawiedliwości, wolności. Podobne środowiska – inteligenckie, studenckie i robotnicze – które artykułowały narodowe żądania i domagały się ich realizacji. Podobne nadzieje wiązane z działaczami komunistycznymi, którzy sami doświadczyli represyjnego charakteru systemu stalinowskiego – Władysławem Gomułką w Polsce oraz Imrem Nagyem na Węgrzech. I całkowicie odmienny finał.
Wojciech Błasik i grupa samoobrony tarnowskiego WiN
TYLKO U NAS
Artykuł

Wojciech Błasik i grupa samoobrony tarnowskiego WiN

Autor: Michał Wenklar
Odbicie aresztowanego kolegi, akcje ulotkowe i kary chłosty. Później śledztwo, tortury i wieloletnie więzienie. Grupa samoobrony z Placówki WiN w Tarnowie stanowi doskonały przykład losów poakowskiego podziemia.
Audio/Video

Wokół książki „Szaleńcy niepodległości. Historia Konfederacji Polski Niepodległej” toczyła się rozmowa na spotkaniu Krakowskiej Loży Historii Współczesnej

Autor: Grzegorz Wołk, Maciej Zakrzewski, Michał Wenklar
Wróg Niemiec, przyjaciel Polaków
WARTO WIEDZIEĆ
Biogram / Biografia

Wróg Niemiec, przyjaciel Polaków

Autor: Michał Wenklar
Bez przesady można stwierdzić, że Ferdynand Foch odegrał kluczową rolę w zwycięstwie strony alianckiej na froncie zachodnim I wojny światowej.
Audio/Video

Wydawnictwo IPN przedstawia... (20) Po stronie dobra - dedykowane Z. i Z. Romaszewskim. Reżim Jaruzelskiego i polscy chłopi o wolną Polskę oraz...

Autor: Jędrzej Lipski, Cecylia Kuta, Paweł Mazur, Michał Wenklar
Audio/Video

Wywiad i kontrwywiad jako element realizacji interesów Państwa walczącego o swą niepodległość. Wywiad i kontrwywiad: Polskiego Państwa Podziemnego oraz podziemia niepodległościowego po rozwiązaniu AK

Autor: Władysław Bułhak, Marek Jedynak, Michał Wenklar, Wojciech Frazik
Za wolną Polskę. Żołnierze Wyklęci 1944–1963
Biblioteka cyfrowa

Za wolną Polskę. Żołnierze Wyklęci 1944–1963

Autor: Karol Nawrocki, Michał Wenklar, Sylwia Afrodyta Karowicz-Bienias, ks. Tomasz Trzaska
Obchodzony 1 marca Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” to oddanie hołdu prawdziwej elicie elit – ludziom, którzy w Ojczyźnie opanowanej przez wojska sowieckie trwali – nieraz przez kilka lub więcej lat – w aktywnym oporze przeciwko najeźdźcom.
Żołnierze Wierni Ojczyźnie. AK
Biblioteka cyfrowa

Żołnierze Wierni Ojczyźnie. AK

Autor: Filip Musiał, Dawid Golik, Krzysztof Pięciak, Marcin Chorązki, Anna Czocher, Maciej Korkuć, Michał Wenklar
14 lutego 1942 r. Naczelny Wódz gen. Władysław Sikorski wydał rozkaz, w konsekwencji którego Związek Walki Zbrojnej został przemianowany na Armię Krajową.
TEKSTY
TEMATY
Biblioteka cyfrowa
Audio/Video
English content
Księgarnia
Aktualności
Autorzy
O nas
Kontakt
Edukacja
postacie IPN
Spotkasz ich na Przystanku Historia
Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)
Dowiedz się więcej
Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.
IPN
Copyright © 2026 Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Wszelkie prawa zastrzeżone. ISSN 2719-8510