Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

„Burza”
Artykuł

„Burza”

Autor: Włodzimierz Suleja
W pierwszych dniach stycznia 1944 r. oddziały Armii Czerwonej przekroczyły wschodnią granicę II Rzeczypospolitej. Pojawił się, rozważany do tej pory jedynie teoretycznie, problem, jak w sytuacji takiej powinny zachowywać się organa państwa podziemnego, a w pierwszym rzędzie oddziały Armii Krajowej.
„Burza” na Lubelszczyźnie
Artykuł

„Burza” na Lubelszczyźnie

Autor: Jacek Wołoszyn
Jednym z celów Polskiego Państwa Podziemnego i jego podziemnej armii – AK – było przygotowanie powstania powszechnego w momencie klęski Niemców. Pod koniec roku 1943, wobec zmian zachodzących na froncie wschodnim, zamiar ten okazał się trudny do zrealizowania.
„Burza” w Małopolsce. Geneza i syntetyczny zarys akcji w Okręgu Kraków AK
Artykuł

„Burza” w Małopolsce. Geneza i syntetyczny zarys akcji w Okręgu Kraków AK

Autor: Krzysztof Pięciak
Tworzenie wojskowych struktur Polskiego Państwa Podziemnego wiązało się bezpośrednio z przygotowaniem do powstania powszechnego. Finalnie zdecydowano się na przeprowadzenie akcji „Burza”, łączącej w sobie dwie koncepcje: powstania strefowego – wystąpień rozpoczynanych stopniowo, wraz z wycofywaniem się Niemców – oraz wzmożonej akcji dywersyjnej w kraju.
„Burza” w Okręgu Radomsko-Kieleckim Armii Krajowej
Artykuł

„Burza” w Okręgu Radomsko-Kieleckim Armii Krajowej

Autor: Marek Jedynak
Rozkaz do akcji „Burza” wydał 20 listopada 1943 r. dowódca Armii Krajowej gen. dyw. Tadeusz Komorowski „Bór”. Wzmożona akcja sabotażowo-dywersyjna miała zostać uruchomiona strefowo w poszczególnych obszarach i okręgach AK w momencie ogólnego odwrotu Niemców.
„Burzą” ku wolności
Artykuł

„Burzą” ku wolności

Autor: Filip Musiał
Gdy w styczniu 1944 r. Armia Czerwona przekroczyła granicę polską, Wojsko Polskie w konspiracji – Armia Krajowa – rozpoczęło realizację planu „Burza”. Była to koncepcja powstania strefowego, w której polskie jednostki miały atakować wycofujące się wojskami III Rzeszy, przed nacierającymi Sowietami.
„Godzina W”. Decyzja
Artykuł

„Godzina W”. Decyzja

Autor: Włodzimierz Suleja
Według pierwotnych planów, formułowanych na przełomie 1943 r. i 1944 r., Warszawa z „Planu Burza” została wyłączona. Walkę o stolicę dowództwo Armii Krajowej zamierzało podjąć tylko w przypadku wezwania do powszechnego powstania.
„Leśniak”
Artykuł

„Leśniak”

Autor: Tomasz Toborek
Rudolf Majewski „Leśniak” to jeden z wielu byłych żołnierzy AK, którzy nie zaznali spokoju w powojennej rzeczywistości. W czasie wojny był dowódcą największego ugrupowania partyzanckiego po lewej stronie Wisły; po wejściu Sowietów – „zaplutym karłem reakcji”, a później ofiarą komunistycznej zbrodni.
1944: nowe zniewolenie
Artykuł

1944: nowe zniewolenie

Autor: Maciej Korkuć
Karta atlantycka stała się fundamentem określającym cele obozu państw alianckich w II wojnie światowej. Te stwierdzenia – uwzględniające prawa do wolności i suwerenności narodów – miały być dowodem moralnej wyższości obozu aliantów nad państwami Osi, które niosły innym narodom zniewolenie i podporządkowanie silniejszym.
Akcja „Burza” i Powstanie Warszawskie
Artykuł

Akcja „Burza” i Powstanie Warszawskie

Autor: Marek Gałęzowski
Wycofywanie się wojsk niemieckich z ZSRS od sierpnia 1943 r. i zbliżanie Armii Czerwonej do ziem polskich zmuszało dowództwo AK do podjęcia decyzji o formie wystąpienia zbrojnego przeciw Niemcom.
Boje batalionu „Barbara” z Inspektoratu Tarnów AK
Artykuł

Boje batalionu „Barbara” z Inspektoratu Tarnów AK

Autor: Michał Wenklar
Nocne marsze i zasadzki na drogach. Wykolejane pociągi i potyczki z mniejszymi grupami Niemców. Trzykrotne wymykanie się z niemieckich obław i bój pod Jamną. Tak przebiegał szlak bojowy batalionu „Barbara”, największej formacji Inspektoratu Tarnowskiego walczącej w ramach akcji „Burza”.
Burza nadeszła ze wschodu
Artykuł

Burza nadeszła ze wschodu

Autor: Teodor Gąsiorowski
Głównym celem tworzonej w okupowanym kraju konspiracji wojskowej było przeprowadzenie powstania powszechnego w momencie zwycięskiej ofensywy aliantów zachodnich, która z jednej strony spowoduje rewolucyjne wrzenie w Rzeszy, z drugiej zaś doprowadzi do demoralizacji jednostek Wehrmachtu na wschodzie.
Decyzja
Artykuł

Decyzja

Autor: Jacek Sawicki
28 października 1943 r. gen. „Bór” wysłał do Londynu pilną depeszę. Domagał się w niej sprecyzowania stanowiska Rządu, jak ma postępować, jakie wydać rozkazy w momencie wkraczania Armii Czerwonej w granice II Rzeczypospolitej. Było coraz mniej czasu na dyskusje...
Droga do „Burzy”
Artykuł

Droga do „Burzy”

Autor: Marek Gałęzowski
Klęski wojsk niemieckich na froncie wschodnim w 1943 r. i zbliżanie się Armii Czerwonej do ziem polskich, wymuszały na dowództwie Armii Krajowej decyzję o formie wystąpienia zbrojnego przeciw Niemcom. Kierownictwo wojskowe i cywilne Polski Podziemnej znalazło się w bardzo trudnej sytuacji…
Kapelan „Jur” ‒ uczestnik bitwy pod Pielaszowem (30 VII 1944 r.)
Biogram / Biografia

Kapelan „Jur” ‒ uczestnik bitwy pod Pielaszowem (30 VII 1944 r.)

Autor: Robert Piwko
Osobą występującą pod tytułowym pseudonimem był Tadeusz Szlenzak ‒ duchowny rzymskokatolicki, kapelan Armii Krajowej oraz uczestnik akcji „Burza”.
Kawałek wolnej Polski między Krakowem a Kielcami
Artykuł

Kawałek wolnej Polski między Krakowem a Kielcami

Autor: Cezary Brożek
Zanim jeszcze komendant Okręgu AK Kraków wydał rozkaz o rozpoczęciu „Burzy”, w Inspektoracie Miechów doszło do serii wystąpień zbrojnych. Wkrótce oddziały AK wraz z innymi grupami podziemia doprowadziły do uwolnienia z rąk okupanta blisko 1000 kilometrów kwadratowych terenu.
Kpt. Ignacy Zarobkiewicz ‒ dowódca pokonany
Biogram / Biografia

Kpt. Ignacy Zarobkiewicz ‒ dowódca pokonany

Autor: Robert Piwko
„Przeszedł chlubnie kampanię wrześniową w składzie 7. Pułku Piechoty. Był odważny, co podkreślają jego podkomendni. Zachował dostateczną czujność, co uratowało jego ludzi od gorszych następstw”, a jednak, cieniem na pamięci o nim położył fakt dowodzenia oddziałem wojskowym w przegranej bitwie.
Ksiądz Jan Zieja w II RP i podczas II wojny światowej – kapłan ubogich i żołnierzy
Artykuł

Ksiądz Jan Zieja w II RP i podczas II wojny światowej – kapłan ubogich i żołnierzy

Autor: Tomasz Roguski
Kapłan, społecznik, żołnierz i obrońca uciśnionych. W dwudziestoleciu międzywojennym ks. Zieja włączył się w działalność społeczną, a w czasie wojny związał się z Polskim Państwem Podziemnym i poświęcał się najbardziej prześladowanym przez okupantów.
Major Adolf Pilch „Góra”, „Dolina” – dowódca Zgrupowania Stołpeckiego AK
Artykuł

Major Adolf Pilch „Góra”, „Dolina” – dowódca Zgrupowania Stołpeckiego AK

Autor: Kazimierz Krajewski
Był jednym z najwybitniejszych polskich dowódców partyzanckich lat II wojny światowej. Dowodzone przez niego oddziały stoczyły 235 walk z niemieckimi siłami okupacyjnymi i partyzantką sowiecką, w większości zwycięskich.
Mieczysław Wojciech Chojnacki „Młodzik”
Wspomnienie

Mieczysław Wojciech Chojnacki „Młodzik”

Autor: Kazimierz Krajewski
21 stycznia 2020 r. odszedł na wieczną wartę Mieczysław Wojciech Chojnacki „Młodzik”, żołnierz AK i ROAK – człowiek, który przez wiele lat współpracował z Oddziałem IPN w Warszawie. Nasz przyjaciel był postacią nieszablonową, jego losami spokojnie można by obdzielić kilka osób.
Okręg AK Tarnopol
Artykuł

Okręg AK Tarnopol

Autor: Mirosław Surdej
Historia konspiracji niepodległościowej na obszarze województwa tarnopolskiego, podobnie jak na całych Kresach Wschodnich RP, stanowi tematykę słabo znaną i nie do końca zbadaną. Wynika to w znacznej mierze z braku dostępu do części źródeł, jak też z celowej polityki historycznej PRL.
Powstanie Warszawskie – 63 dni walki o prawo stanowienia o sobie. Rozmowa z Marcinem Łaszczyńskim

Powstanie Warszawskie – 63 dni walki o prawo stanowienia o sobie. Rozmowa z Marcinem Łaszczyńskim

Autor: Paweł Lekki, Marcin Łaszczyński
Polacy nigdy nie pogodzili się z utratą niepodległości. Od pierwszych dni okupacji działało i rozrastało się Polskie Państwo Podziemne, mające prócz pionu cywilnego także wojskowy – do lutego 1942 r. Związek Walki Zbrojnej, przekształcony następnie w Armię Krajową. Naczelnym celem było przygotowanie powstania powszechnego, które miało wybuchnąć w chwili załamania się potęgi Niemiec.
Sowiecka „przyjaźń”, czyli jak rozbrojono oddziały AK z Obwodu Hrubieszów skoncentrowane na pomoc Powstaniu Warszawskiemu
Artykuł

Sowiecka „przyjaźń”, czyli jak rozbrojono oddziały AK z Obwodu Hrubieszów skoncentrowane na pomoc Powstaniu Warszawskiemu

Autor: Justyna Dudek
Oddziały Armii Czerwonej w bardzo krótkim czasie „wyzwoliły” obszar między Bugiem a Wisłą. 20 lipca 1944 r. sforsowały Bug, a już kilka dni później toczyły walki o Lublin. Do końca lipca obszar województwa lubelskiego II RP był wolny od niemieckiej okupacji. Front zatrzymał się na linii Wisły.
Śląsk w „Burzy”
Artykuł

Śląsk w „Burzy”

Autor: Grzegorz Bębnik
Po całej serii nieprawdopodobnych wręcz dekonspiracji, zdrad i „wsyp”, które mogłyby stanowić kanwę scenariusza trzymającego w ustawicznym napięciu thrillera, Okręg Śląski Armii Krajowej odrodził się i pod koniec 1944 r. liczył ok. 25 tys. zaprzysiężonych żołnierzy. Na ich czele stał pochodzący z Łodzi ppłk Zygmunt Janke „Walter”. Miał być ostatnim komendantem Okręgu Śląskiego.
Wileńska łączniczka. Danuta Szyksznian-Ossowska „Sarenka”
Biogram / Biografia

Wileńska łączniczka. Danuta Szyksznian-Ossowska „Sarenka”

Autor: Magdalena Semczyszyn
Odważna konspiratorka, więźniarka łagru, „repatriantka” wygnana z małej ojczyzny. Losy Danuty Szyksznian-Ossowskiej stanowią odzwierciedlenie burzliwej historii Polaków z Wileńszczyzny, którym w dorosłość przyszło wkraczać w latach II wojny światowej.
Wokół biografii Wandy Madejczyk (1925–2011)
Artykuł

Wokół biografii Wandy Madejczyk (1925–2011)

Autor: Robert Piwko
Losy Wandy Madejczyk z d. Sołhaj oraz jej najbliższych obrazują różnorodność negatywnych doświadczeń, jakie dotknęły polskie rodziny podczas II wojny światowej. Napaść Niemiec we wrześniu 1939 r. oznaczała dla większości z nich brutalne przerwanie dotychczasowego porządku życia.
Zrzuty nadziei. Aliancka pomoc materiałowa zrzucana dla Okręgu AK Kraków
Artykuł

Zrzuty nadziei. Aliancka pomoc materiałowa zrzucana dla Okręgu AK Kraków

Autor: Dawid Golik
Okręgu AK Kraków według szacunków z początku 1944 r. liczyć miał ok. 90 tys. żołnierzy. Ta imponująca grupa zaangażowanych w konspirację ludzi dysponowała jednak bardzo małą ilością uzbrojenia. Remedium na niewystarczającą ilość broni, ale też m.in. materiałów wybuchowych, mundurów czy sprzętu łączności, miały być zrzuty.
Zwycięska bitwa „Murawy”
Artykuł

Zwycięska bitwa „Murawy”

Autor: Dariusz Dyląg
W 1944 r., gdy II wojna światowa zbliżała się do finału, ważyły się losy Polski. Wobec coraz bliższej klęski Niemiec i wkraczających na ziemie II Rzeczypospolitej wojsk sowieckich, Armia Krajowa rozpoczęła operację „Burza”.