Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

„Mleczna” solidarność
Artykuł

„Mleczna” solidarność

Autor: Marcin Kasprzycki
8 października 1982 r. Sejm PRL uchwalił nową ustawę o związkach zawodowych, delegalizującą NSZZ „Solidarność”. Choć przywódcy (skupieni w podziemnym kierownictwie związku – Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej) spodziewali się takiej decyzji władz, to termin, w którym została podjęta, ich zaskoczył.

„Udzielne księstwo? Relacje między partią komunistyczną a służbami bezpieczeństwa w PRL” [PANEL 2]

Autor: Robert Kolasa, Tomasz Łabuszewski, Mirosław Golon, Marcin Kasprzycki, Sebastian Drabik
„Witojcie nom Ojce Święty, na Podholu dziś przyjęty”. Jan Paweł II w Nowym Targu
Artykuł

„Witojcie nom Ojce Święty, na Podholu dziś przyjęty”. Jan Paweł II w Nowym Targu

Autor: Marcin Kasprzycki
Po Mszy św. na nowotarskim lotnisku władze błyskawicznie zniszczyły papieski ołtarz. Nie były jednak w stanie usunąć tego, co trafiło do ludzkich serc i umysłów.
Czerwiec '76. Początek przełomu. Dodatek prasowy IPN z 26 czerwca 2026 r. do „Dziennika Polskiego” i „Gazety Krakowskiej”

Czerwiec '76. Początek przełomu. Dodatek prasowy IPN z 26 czerwca 2026 r. do „Dziennika Polskiego” i „Gazety Krakowskiej”

Autor: Filip Musiał, Paweł Sasanka, Jan Olaszek, Andrzej Malik, Marcin Kasprzycki, Grzegorz Wołk
Czerwiec 1976 roku był odpowiedzią społeczeństwa na pogarszającą się sytuację gospodarczą oraz planowane podwyżki cen żywności.
Etienne Decaux, czyli Francuz w Krakowie
Artykuł

Etienne Decaux, czyli Francuz w Krakowie

Autor: Marcin Kasprzycki
W 1947 r. stosunki międzynarodowe weszły w fazę zdecydowanego zaostrzenia. Związek Sowiecki i zależne od niego kraje Europy środkowo-wschodniej odrzuciły Plan Marshalla, z inicjatywy Stalina powołany został Kominform, a prezydent USA ogłosił program pomocy krajom walczącym z komunizmem, nazwany doktryną Trumana.
Marcin Kasprzycki

Marcin Kasprzycki

Autor: Marcin Kasprzycki
Urodzony w 1975 r., historyk i politolog, dr, pracownik Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Krakowie. Autor książki Ludzie bezpieki w powiecie Nowy Sącz. Obsada Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego / Powiatowego Urzędu do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego w Nowym Sączu w latach 1945–1956 (2009). Redaktor tomów: Konfederacja Polski Niepodległej w Krakowie w latach 1979–1990. Wybór dokumentów (2009); (z H. Głębockim) Niezależne Zrzeszenie Studentów w Krakowie w latach 1980–1990. Wybór dokumentów, t. 1: 1980–1981 (Kraków 2014).
Marzec '68

Marzec '68

Autor: Filip Musiał, Marcin Kasprzycki, Paweł Mazur, Rafał Opulski, Monika Komaniecka-Łyp, Łucja Marek
„My studenci krakowskich wyższych uczelni wyrażamy swą solidarność ze studentami wyższych uczelni Warszawy, którzy zamanifestowali swą postawę w związku ze zdjęciem »Dziadów« ze sceny Teatru Narodowego, relegowaniem z uczelni kol. kol. Michnika i Szlajfera, jak i akcentami ograniczającymi wolność słowa, sztuki oraz zgromadzeń i prasy” – głosiła rezolucja krakowskich studentów z 11 marca 1968 r.

Na czym polegała operacja „Zapałka? Jak działały piony pomocnicze opolskiej SB? Czym zajmował się nowosądecki Inspektorat Ochrony Funkcjonariuszy?

Autor: Zbigniew Łagosz, Zbigniew Bereszyński, Marcin Kasprzycki
Osaczony
Artykuł

Osaczony

Autor: Marcin Kasprzycki
Zmarły w 1997 r. wybitny krakowski lekarz anestezjolog, prof. Marek Sych, był jedną z tysięcy osób, które w latach reżimu komunistycznego doświadczyły na sobie brutalnych metod działania aparatu bezpieczeństwa.
Pamięć i odpowiedzialność
Artykuł

Pamięć i odpowiedzialność

Autor: Marcin Kasprzycki
Gdy w PRL nastał czas Solidarności, związkowcy upomnieli się o represjonowanych przez komunistów w okresie tzw. polskich miesięcy.
Początki niezależnego ruchu związkowego w Gorlicach
Artykuł

Początki niezależnego ruchu związkowego w Gorlicach

Autor: Marcin Kasprzycki
Gorlice w wyniku reformy administracyjnej z maja 1975 r. znalazły się w nowo utworzonym województwie nowosądeckim. Liczba mieszkańców w 1980 r. wynosiła niespełna 30 tys. Miasto było lokalnym ośrodkiem przemysłowym i kulturalnym we wschodniej części województwa.

Poznaj przykłady sprzeciwu różnych środowisk z województwa krakowskiego wobec działań władz komunistycznych PRL z przełomu lat 60. i 70.

Autor: Marcin Kasprzycki, Michał Siwiec-Cielebon, Rafał Opulski

PZPR "czyta" Okrągły Stół: jak sędziowie PRL niszczyli NZS przed "wyborami czerwcowymi" 1989

Autor: Marcin Kasprzycki

Relacje między aparatem bezpieczeństwa a partią komunistyczną w terenie zależały od wielu czynników: od sytuacji politycznej w skali kraju, specyfiki lokalnej – przekroju społecznego i narodowego, aktywności przeciwników nowego ustroju, wreszcie od temperamentu i wagi politycznej miejscowych działaczy partyjnych i szefów „bezpieki”.

Autor: Robert Kolasa, Tomasz Łabuszewski, Mirosław Golon, Marcin Kasprzycki, Sebastian Drabik
Strajki słuszne i niesłuszne
Artykuł

Strajki słuszne i niesłuszne

Autor: Marcin Kasprzycki
Komuniści, zarówno w drodze po władzę w Polsce, jak i w okresie jej umacniania i sprawowania, twierdzili, że są wyrazicielami interesów klasy robotniczej. Jednym z elementów stosowanej propagandy było przedstawianie „pańskiej i burżuazyjnej” II Rzeczpospolitej jako ciemiężycielki ludzi pracy.
Tarnowski Marzec'68
Artykuł

Tarnowski Marzec'68

Autor: Marcin Kasprzycki
Wydarzenia z marca 1968 r. w największych miastach akademickich Polski są znane. Niewiele osób wie, że poza tymi ośrodkami, miastem gdzie doszło do stosunkowo dużej manifestacji był Tarnów.
Terror w służbie władzy

Terror w służbie władzy

Autor: Filip Musiał, Dawid Golik, Elżbieta Pietrzyk-Dąbrowska, Michał Wenklar, Monika Komaniecka-Łyp, Wojciech Frazik, Marcin Kasprzycki
Dodatek prasowy IPN z 5 grudnia 2025 r. do „Dziennika Polskiego” i „Gazety Krakowskiej”
Zniszczyć „hodowlę janczarów”. Władze województwa nowosądeckiego przeciwko Ruchowi Światło-Życie
Artykuł

Zniszczyć „hodowlę janczarów”. Władze województwa nowosądeckiego przeciwko Ruchowi Światło-Życie

Autor: Marcin Kasprzycki
W dekadzie rządów Edwarda Gierka komuniści pod hasłem „jedności moralno-politycznej narodu” próbowali narzucić Polakom ideę społeczeństwa, która opierała się na programie ateizacji młodego pokolenia. Dlatego ks. Franciszek Blachnicki, twórca Ruchu Żywego Kościoła (od 1976 r. Ruchu Światło-Życie) był przez nich zaciekle atakowany.