Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

Audio/Video

Zanim nastała wolność. Droga do niepodległej II Rzeczypospolitej

Autor: Michał Wenklar, Maciej Zakrzewski, Rafał Dudkiewicz
1946. Rok nadziei i walki
Biblioteka cyfrowa

1946. Rok nadziei i walki

Autor: Filip Musiał, Michał Wenklar, Dawid Golik, Rafał Opulski, Maciej Zakrzewski, Elżbieta Pietrzyk-Dąbrowska, Łucja Marek
W 1946 r. wydawało się, że los Polski, chociaż dramatyczny, nie musi być jeszcze przesądzony. Wybory wciąż były przed nami, a komuniści nie cieszyli się masowym społecznym poparciem, czego dowodem – poza działaniami podziemia i jawnej opozycji – był opór społeczny, z największym buntem społecznym tego roku w święto Trzeciego Maja.
Bez fundamentów. Wizyta w Domu Historii Europejskiej w Brukseli
WARTO ZAJRZEĆ
Wystawa

Bez fundamentów. Wizyta w Domu Historii Europejskiej w Brukseli

Autor: Cecylia Kuta, Maciej Zakrzewski
Muzeum, które miało opowiedzieć o wspólnym dziedzictwie Europejczyków, razi nachalną ideologią i marginalnym potraktowaniem doświadczeń takich krajów jak Polska.
Audio/Video

Czy Zachód i sami Polacy rozumieją specyfikę Rosji i jej rządy? Na czym polega system rządów w Rosji? Czy jej obecna władza, reprezentowana przez Putina i jego otoczenie, to rządy kleptokratów czy ludzi świadomych „schodzącego” rosyjskiego imperium? Dlaczego prezydent Federacji Rosyjskiej zdecydował się na kolejną inwazję na Ukrainę 24 lutego 2022 r.?

Autor: Rafał Dudkiewicz, Michał Sadłowski, Witold Jurasz, Maciej Zakrzewski, Krzysztof Rak
Audio/Video

Czym był Instytut Katyński, Chrześcijańska Wspólnota Ludzi Pracy i pismo „Merkuriusz Krakowski i Światowy”? Dowiedz się więcej o tych trzech interesujących inicjatywach przedsierpniowej opozycji.

Autor: Monika Komaniecka-Łyp, Maciej Zakrzewski, Andrzej Malik, Michał Wenklar
Generał Zygmunt Zieliński
TYLKO U NAS
Biogram / Biografia

Generał Zygmunt Zieliński

Autor: Maciej Zakrzewski
Dzisiaj jest postacią niemal całkowicie zapominaną, znaną jedynie historykom. A jednak jego życie to zapis chwały, ale i także trudnych wyborów i krętych dróg do niepodległości.
Ignacy Daszyński – polityk niezależny
WARTO WIEDZIEĆ
Biogram / Biografia

Ignacy Daszyński – polityk niezależny

Autor: Maciej Zakrzewski
Kiedy zmarł w nocy z 30 na 31 października 1936 r., konserwatywny „Czas”, daleki od linii politycznej Daszyńskiego, napisał, że pozostanie po nim pamięć niestrudzonego bojownika idei, o które walczył z dobrą wiarą, – i szczerego patrioty.
Audio/Video

Jak doszło do powstania NZS? Czym było Niezależne Zrzeszenie Studentów? Jak sytuacja na Pomorzu Zachodnim wpłynęła na aktywność szczecińskich studentów? Czy NZS to „młoda” Solidarność?

Autor: Maciej Zakrzewski, Leszek Smykowski, Sebastian Kaniewski
Audio/Video

Jak ewoluował ustrój polityczny II RP? Jakie wyglądały polityczne praktyki po zamachu majowym, i jaki był ich wpływ na funkcjonalność instytucji państwa? W jaki sposób władze traktowały opozycję?

Autor: Maciej Zakrzewski
Audio/Video

Jakie zmiany nastąpiły w doktrynie komunistycznej między tzw. stalinizmem a formułą „poodwilżową”? Jakie było znaczenie spotkania w Szklarskiej Porębie i czym miał być Kominform? Jak Moskwa zarządzała swym „imperium zewnętrznym” po 1953 r.? Jak można opisać model zarządzania „wspólnotą komunistyczną” w latach tzw. stalinizmu?

Autor: Filip Musiał, Karol Sacewicz, Bogusław Tracz, Maciej Zakrzewski
Kadrówka rusza w bój
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Kadrówka rusza w bój

Autor: Maciej Zakrzewski
6 sierpnia 1914 r. Pierwsza Kompania Kadrowa wyruszyła z krakowskich Oleandrów do zaboru rosyjskiego. O godz. 9.45 strzelcy obalili słupy graniczne pod Michałowicami.
Konstytucja marcowa 1921 roku. Ustrojowy falstart
NOWY NUMER BIULETYNU IPN
Artykuł

Konstytucja marcowa 1921 roku. Ustrojowy falstart

Autor: Maciej Zakrzewski
Każda definicja państwa zawiera przynajmniej trzy elementy: ludność, terytorium i władza, czyli określenie, kto sprawuje rządy i na jakich zasadach. Ten ostatni, najbardziej abstrakcyjny czynnik, ma jednak decydujące znaczenie.
Liberalizm w cieniu socjalizmu
DLA WNIKLIWYCH
Artykuł

Liberalizm w cieniu socjalizmu

Autor: Maciej Zakrzewski
Historia pisma „Merkuryusz Krakowski i Światowy” to zaledwie dziewięć numerów wydanych w ciągu kilkunastu miesięcy. W perspektywie historii wydawnictw drugiego obiegu – to epizod; w perspektywie historii myśli politycznej – zjawisko znaczące. Po dekadach nieobecności był to zwiastun odradzania się politycznego liberalizmu na Wisłą.
Niezależne Zrzeszenie Studentów 1980-1989
Biblioteka cyfrowa

Niezależne Zrzeszenie Studentów 1980-1989

Autor: Maciej Zakrzewski
Cechą młodzieży akademickiej zawsze była spontaniczna niechęć do ulegania odgórnym naciskom – ten instynkt wolności niezmiennie przysparzał wiele problemów rządzącym, niezależnie od miejsca, czasu i politycznego kontekstu.
Opozycja epistolarna
Biblioteka cyfrowa

Opozycja epistolarna

Autor: Filip Musiał, Maciej Zakrzewski, Michał Wenklar, Cecylia Kuta, Monika Komaniecka-Łyp, Henryk Głębocki, Mirosław Szumiło, Rafał Opulski
Polacy, którzy sprzeciwiali się reżimowi komunistycznemu, wykorzystywali wszelkie dostępne narzędzia. Jednym z nich było pisanie listów i petycji do władz. Dodatek prasowy, przygotowany przez krakowski oddział Instytutu Pamięci Narodowej, ukazał się 20 grudnia 2024 r. w „Dzienniku Polskim” i „Gazecie Krakowskiej”.
Pełzający autorytaryzm w II RP
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

Pełzający autorytaryzm w II RP

Autor: Maciej Zakrzewski
Okres dwudziestolecia międzywojennego jest bez wątpienia czasem, w którym przemoc motywowana politycznie nie była nadzwyczajnym zjawiskiem. Doświadczenie wojny, tak ważne w przypadku Europy Zachodniej, nasilające się kryzysy ekonomiczne, złudy recept rewolucyjnych, powodowały, iż nie tylko pucze, zamachy, ale i zwykłe pobicia wpisywały się z różnym nasileniem w krajobraz życia politycznego Europy.
Pierwszy zjazd niezależnych studentów odbył się w Krakowie
WARTO WIEDZIEĆ
Artykuł

Pierwszy zjazd niezależnych studentów odbył się w Krakowie

Autor: Maciej Zakrzewski
Od 3 do 6 kwietnia 1981 r., w gmachu ówczesnej Wyższej Szkoły Pedagogicznej obradował I Zjazd Niezależnego Zrzeszenia Studentów – pierwszej i największej niezależnej organizacji studenckiej w Polsce po 1945 r.
Polityka Władysława Studnickiego
O TYM SIĘ MÓWI
Artykuł

Polityka Władysława Studnickiego

Autor: Maciej Zakrzewski
W historii Polski pierwszej połowy XX wieku Władysław Studnicki był jedną z największych intelektualnych indywidualności. Socjalista, zesłaniec syberyjski, najbardziej konsekwentny zwolennik współpracy Polski z państwem niemieckim. Budzi kontrowersje i gorące spory do dziś.
Audio/Video

Polska myśl konserwatywna lat 30. XX wieku

Autor: Maciej Zakrzewski, Janusz Ślęzak, Kazimierz Michał Ujazdowski
Audio/Video

Polska polityka wschodnia 1918-1939

Autor: Rafał Dudkiewicz, Krzysztof Rak, Maciej Zakrzewski
Staszek i „Prosto z Mostu”
TYLKO U NAS
Artykuł

Staszek i „Prosto z Mostu”

Autor: Maciej Zakrzewski
Zamordowany przez Niemców 12 czerwca 1941 roku w Palmirach Stanisław Piasecki był jednym z najwybitniejszych przedstawicieli polskiego życia intelektualnego czasu II RP. Tej postaci – usuwanej przez lata w niepamięć – wypada przywrócić należne miejsce w szeregu twórców polskiej kultury XX wieku.
Audio/Video

Stefan Kisielewski i jego krytyka komunizmu (wykład Macieja Zakrzewskiego z Oddziału IPN w Krakowie)

Autor: Maciej Zakrzewski
Śmierć ministra
POLECAMY
Artykuł

Śmierć ministra

Autor: Maciej Zakrzewski
Zamach na Bronisława Pierackiego z 15 czerwca 1934 r. wstrząsnął Polską. Zginął nie tylko minister rządu Rzeczpospolitej, ale jeden z najbliższych współpracowników Józefa Piłsudskiego.
U progu Wielkiej Wojny
WARTO ZAJRZEĆ
Artykuł

U progu Wielkiej Wojny

Autor: Maciej Zakrzewski
28 lipca 1914 r. Austro-Węgry, na skutek zamachu w Sarajewie na arcyksięcia Franciszka Ferdynanda, wypowiedziały wojnę Serbii. To był początek międzynarodowego domina. W ciągu kilku najbliższych dni rozpętała się I wojna światowa. Dla Europy był to początek jednego z najkrwawszych konfliktów, dla Polaków znajdujących się od prawie od 120 lat w niewoli, nastała szansa.
Audio/Video

W 1918 roku po ponad 120 lat nieistnienia odradzało się państwo polskie – II Rzeczpospolita. Był to akt bez precedensu w Europie. Wynikały też z tego liczne trudności, poważne ograniczenia – jak z trzech zaborów stworzyć jeden zwarty byt państwowy, który będzie jednolitym tworem ustrojowo i instytucjonalnie?

Autor: Rafał Dudkiewicz, Janusz Mierzwa, Maciej Zakrzewski, Krzysztof Kloc
Audio/Video

W jakich warunkach powstała polska Policja? Kto zakładał pierwsze polskie formacje porządkowe? Kto w nich służył? Z jakimi przestępstwami mieli do czynienia stróże prawa z początku XX wieku?

Autor: Aleksander Głogowski, Maciej Zakrzewski, Janusz Ślęzak
Wileńszczyzna. Inkorporacja zamiast federacji
POLECAMY
Artykuł

Wileńszczyzna. Inkorporacja zamiast federacji

Autor: Maciej Zakrzewski
Mało kto dziś pamięta, że istniało kiedyś państwo Litwa Środkowa, które zakończyło swój krótkotrwały żywot w roku 1922.
Audio/Video

Wokół książki „Szaleńcy niepodległości. Historia Konfederacji Polski Niepodległej” toczyła się rozmowa na spotkaniu Krakowskiej Loży Historii Współczesnej

Autor: Grzegorz Wołk, Maciej Zakrzewski, Michał Wenklar
Audio/Video

Wystawa „Londyn żywy” nawiązuje do serii wydawniczej polskich pisarzy na wychodźstwie. Ów żywy Londyn to miejsce symboliczne i realne, gdzie od lat 40. po 90. XX wieku, poza zasięgiem komunistycznej cenzury, rozwijała się polska kultura

Autor: Barbara Kaczmarowska-Hamilton, Paweł Libera, Maciej Zakrzewski
Audio/Video

Zwolennicy i wyznawcy Komendanta: motywacje, fascynacje, hierarchia, konsekwencje

Autor: Maciej Zakrzewski, Paweł Chojnacki, Janusz Mierzwa, Krzysztof Kloc
TEKSTY
TEMATY
Biblioteka cyfrowa
Audio/Video
English content
Księgarnia
Aktualności
Autorzy
O nas
Kontakt
Edukacja
postacie IPN
Spotkasz ich na Przystanku Historia
Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski)
Dowiedz się więcej
Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją.
IPN
Copyright © 2026 Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Wszelkie prawa zastrzeżone. ISSN 2719-8510