„Odwilż” i polski Październik ‘56 na Wybrzeżu Gdańskim
Śmierć Stalina w marcu 1953 rozpoczęła „odwilż” w ZSRS, ale do Polski sowiecka ottepel’ dotarła nieco później. Preludium do niej stanowiła ucieczka na Zachód (grudzień 1953) wicedyrektora X Departamentu MBP ppłka Józefa Światło, odpowiedzialnego za „szukanie haków” na komunistycznych prominentów.
Ocalić człowieczeństwo. Dr Wanda Półtawska (1921–2023)
Doświadczyła zła w jego najpotworniejszym kształcie, przechodząc przez piekło, jakie Niemcy zgotowali milionom ludzi w czasie II wojny światowej. Była świadkiem upadlania człowieka przez systemy totalitarne. Z tych zmagań wyszła jednak zwycięsko, wybierając drogę służenia drugiemu człowiekowi, aby zło, jakie przeżyła już więcej się nie powtórzyło.
Droga do wolności. Ucieczka braci Zielińskich
Żyraków, niewielka miejscowość niedaleko Dębicy. Tu mieszkali 15-letni Adam i 13-letni Krzysztof Zielińscy razem z rodzicami oraz rodzeństwem. W nocy z 23 na 24 października 1985 r. chłopcy postanowili uciec na Zachód. Założyli się nawet z kolegami o 100 dolarów, że powzięty zamiar zakończy się powodzeniem.
Badania opinii społecznej w Polsce wykonane w ciągu ostatnich dwudziestu lat pokazały, że w pamięci zbiorowej Polaków o PRL zakorzenił się wyidealizowany obraz socjalnie przyjaznego obywatelom państwa, w którym wprawdzie nie wszystkim żyło się zamożnie, ale też nikt nie cierpiał skrajnej biedy.
Apolinary Jankowski. Powstaniec wielkopolski, prezydent Inowrocławia, ofiara Zbrodni Pomorskiej
Podczas tzw. makabrycznej nocy z 22 na 23 października 1939 r. dwóch pijanych Niemców, członków Selbstschutzu – Otto Christian von Hirschfeld oraz Hans Ulrich Jahnz – urządziło samowolnie masakrę 56 Polaków osadzonych w inowrocławskim więzieniu. Wśród ofiar był Apolinary Jankowski, przedwojenny prezydent miasta.
Rozkaz: Dobić PSL! Niszczenie ludowców w latach 1945–1947. Przykład powiatu krakowskiego
Nocą 22 października 1946 r. komunistyczna bojówka zastrzeliła w Prokocimiu Józefa Hachlicę, byłego żołnierza AK i więźnia KL Auschwitz, prezesa koła PSL, który dwa dni wcześniej przemawiał na pogrzebie działaczy PSL z Rzeszotar (Pawła Sikory, Józefa Burdy i Leona Jani), zamordowanych w nocy z 16 na 17 października 1946 r.
Zniszczenia Warszawy 1939-1945
W wyniku oblężenia Warszawy we wrześniu 1939 r., zagłady warszawskiego getta, zniszczeń w trakcie Powstania Warszawskiego, sowieckich nalotów bombowych, a także systematycznego oraz planowego wyburzania stolicy wbrew ustaleniom umowy kapitulacyjnej z 5 października 1944 r., zniszczeniu uległo aż 84% zabudowy lewobrzeżnej Warszawy.
Herman Lieberman. Minister sprawiedliwości w Rządzie RP na uchodźstwie
Był wybitnym prawnikiem, posłem do parlamentu wiedeńskiego oraz do Sejmu Ustawodawczego i Sejmów I, II i III kadencji. Skazany w procesie brzeskim, zdecydował się na emigrację, gdzie zastał go wybuch II wojny światowej. Zmarł nagle dnia 21 października 1941 r., krótko po objęciu teki szefa resortu sprawiedliwości w rządzie Władysława Sikorskiego.
Wolny harcerz. Adam Ciołkosz (1901–1978)
W pierwszych latach po odzyskaniu niepodległości polskie harcerstwo stało się areną sporu o to, jak powinno wyglądać wychowanie młodego pokolenia. Historia Wolnego Harcerstwa Adama Ciołkosza to obraz eksperymentu wychowawczego, który wywołał spór wewnątrz polskiego skautingu w dwudziestoleciu międzywojennym i rzucił wyzwanie dotychczasowym schematom.
Krótkie życie ruchu komitetów obywatelskich
Lata 1989–1990 były okresem niezwykłego wzmożenia aktywności obywatelskiej i patriotycznej Polaków, a zarazem czasem wielkich emocji – nadziei i obaw. Większość ludzi, którzy się wówczas organizowali w ramach kilku tysięcy komitetów obywatelskich, angażowało się także później w działalność publiczną i społeczną – gdy ruch komitetowy już nie istniał.
Jerzy Popiełuszko – kleryk i żołnierz
Z jednostki w Bartoszycach alumn Popiełuszko wysyłał listy do ojca duchownego. W jednym z nich pisał o swoim dowódcy: „Kazał mi się rozbuć, wyciągnąć sznurówki z butów, zdjąć onuce. Stałem więc przed nim boso. Oczywiście cały czas na baczność. Stałem jak skazaniec. […] Nogi zmarzły, zsiniały…”.
Kazimierz Podolak. Najszybsze 25 kilometrów w historii Polski
19 października 1969 r. Kazimierz Podolak przebiegł 25 km w czasie, którego mimo upływu ponad pięciu dekad nikomu w Polsce nie udało się jeszcze poprawić. Nie był to jego jedyny sukces sportowy. Specjalizując się w biegach długodystansowych, czterokrotnie zdobywał tytuł mistrza Polski, a po zakończeniu kariery wypromował wielu utytułowanych zawodników.
