Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

„Dla oczyszczenia terenu z band”. LWP przeciwko żołnierzom polskiego podziemia niepodległościowego

Autor: Karol Polejowski, Kamil Anduła, Paweł Sztama, Paweł Piotrowski
„Nie matura lecz chęć szczera zrobi z Ciebie oficera…” Przypadek Jana Rutkowskiego
Artykuł

„Nie matura lecz chęć szczera zrobi z Ciebie oficera…” Przypadek Jana Rutkowskiego

Autor: Paweł Sztama
To powiedzenie doskonale obrazuje dobór kadr do komunistycznej elity, szczególnie w pierwszym okresie istnienia Polski Ludowej. Na tej zasadzie wielu awansowało na stanowiska, do których nie mieli żadnych predyspozycji. Wśród nich był m.in. Jan Rutkowski, drugi z szefów Głównego Zarządu Informacji.

„Polski kryzys” 1980–1981 w dokumentach dyplomacji czechosłowackiej

Autor: Paweł Sztama, Mirosław Szumiło, Antoni Dudek, Przemysław Gasztold
„Pseudorozliczenia” bezpieczniaków
Artykuł

„Pseudorozliczenia” bezpieczniaków

Autor: Paweł Sztama
Stalinizm w Polsce skończył się formalnie jesienią 1956 r., gdy władzę w Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej przejął Władysław Gomułka. Demontaż skrajnej odmiany komunizmu rozpoczął się jednak już pod koniec roku 1954. Jednym z objawów tego procesu była pseudorozprawa z funkcjonariuszami Departamentu X Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego.

Leksykon bezpieki. Kadra kierownicza aparatu bezpieczeństwa 1944–1956. Tom I

Autor: Jarosław Szarek, Witold Bagieński, Magdalena Dźwigał, Paweł Sztama, Grzegorz Wołk
Aparat Represji w Polsce Ludowej 1944-1989 nr 19 (2021)

Aparat Represji w Polsce Ludowej 1944-1989 nr 19 (2021)

Tematem wiodącym bieżącego numeru jest szeroko rozumiany wojskowy aparat represji oraz „ludowe” Wojsko Polskie, które w okresie PRL często działało represyjnie nie tylko na terenie kraju, jak choćby podczas zwalczania oddziałów antykomunistycznego podziemia, ale i poza jego granicami, czego najlepszym przykładem jest udział w inwazji na Czechosłowację.
Armia Konna na froncie polskim w 1920 r.
Artykuł

Armia Konna na froncie polskim w 1920 r.

Autor: Paweł Sztama
Siłą przełamującą na południowym odcinku wojny polsko-bolszewickiej miała być legendarna 1. Armia Konna, wsławiona swoimi działaniami w trakcie wojny domowej w Rosji. Czy zrealizowała pokładane w niej nadzieje?
August Emil Fieldorf – Bohater 1939-1945
Biogram / Biografia

August Emil Fieldorf – Bohater 1939-1945

Autor: Paweł Sztama
Szef Kedywu był jednym z najważniejszych oficerów AK. Wykazał się wówczas niezwykłym zmysłem organizacyjnym i wyrobił sobie ogromny szacunek u podwładnych.

Czym wsławił się gen. Antoni Longin Baranowski? Dlaczego płk Ignacy Bukowski związał się z komunistycznym wywiadem? Kim był w Chinach płk Florian Siwicki?

Autor: Daniel Koreś, Paweł Sztama, Bartosz Kapuściak

Dowiedz się o Polkach, które zapisały się na kartach historii polskiego sportu, o pierwszych medalistkach, olimpijkach i rekordzistkach

Autor: Karolina Wanda Olszowska, Paweł Sztama, Krzysztof Szujecki, Anna Sulińska, Urszula Kielan
Jak krakowski urwis został strzelcem Piłsudskiego… Młodość Augusta Emila Fieldorfa
Biogram / Biografia

Jak krakowski urwis został strzelcem Piłsudskiego… Młodość Augusta Emila Fieldorfa

Autor: Paweł Sztama
Gen. Fieldorf „Nil” był w okresie II wojny światowej jednym z najważniejszych oficerów Armii Krajowej. Jego ówczesna działalność została bardzo wysoko oceniona przez historię. Czy przed laty coś wskazywało na to, że ten krakus zapisze się złotymi głoskami w polskiej historii najnowszej…?
Jak miłośnik muzyki bezpieczniakiem został...?
Artykuł

Jak miłośnik muzyki bezpieczniakiem został...?

Autor: Paweł Sztama
Józef Kratko urodził krótko po wybuchu I wojny światowej w Pińsku, w ubogiej, robotniczej rodzinie. Koleje losu sprawiły, że cała jego familia osiedliła się w Chełmie Lubelskim ok. 1920 r.

Józef Różański – funkcjonariusz komunistycznej bezpieki

Autor: Rafał Dudkiewicz, Paweł Sztama

Kim byli poznańscy kapepowcy? W jaki sposób kreowano kult KPP?

Autor: Antoni Dudek, Paweł Sztama, Przemysław Waingertner, Marcin Jurek

Kobieta-zbrodniarz z MBP

Autor: Rafał Dudkiewicz, Paweł Sztama

Kontrwywiadowcze zabezpieczenie obiektów specjalnych w PRL (na przykładzie kopalni uranu). Wydział II (ds. szczególnej wagi) Departamentu Śledczego MBP wobec polskiego wywiadu emigracyjnego w latach 1945–1954

Autor: Robert Klementowski, Paweł Sztama, Bartosz Kapuściak

Kto sfałszował referendum ludowe w czerwcu 1946 r.?

Autor: Paweł Sztama
Obrona Wizny
Artykuł

Obrona Wizny

Autor: Paweł Sztama
Niemiecki plan ataku na Polskę o kryptonimie „Fall Weiss” (Biały Plan) wszedł w życie 1 września 1939 r. o godz. 4.45. Siły dwóch ogromnych niemieckich związków operacyjnych Grupy Armii „Północ” oraz Grupy Armii „Południe” przekroczyły granicę II RP.

Opricznicy PRL: Służba Bezpieczeństwa (1975-1990). Kadry

Autor: Wojciech Frazik, Paweł Sztama, Łucja Marek, Janusz Oszytko, Paweł Glugla
Paweł Sztama

Paweł Sztama

Urodzony w 1985 r., historyk, doktorant UMCS w Lublinie, pracownik Biura Badań Historycznych IPN. Autor książek: Generał August Emil Fieldorf. Biografia wojskowa (2016), Inteligenci w bezpiece: Brystygier, Humer, Różański (2017).
Twarze pionu śledczego MBP
Artykuł

Twarze pionu śledczego MBP

Autor: Paweł Sztama
Opisując swoje śledztwo, prowadzone przez funkcjonariuszy z Departamentu Śledczego Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, ordynariusz kielecki bp Czesław Kaczmarek wspominał: „Płk Różański np. opowiedział mi kiedyś z uśmiechem, że «zachęcił» tak świadka [Tadeusza] Chromeckiego do «szczerości», iż ten napisał aż 1500-stronnicowy (sic!) elaborat, mający świadczyć o mojej winie”.
Ubek z Ameryki
Artykuł

Ubek z Ameryki

Autor: Paweł Sztama
Był jednym z najbardziej bezwzględnych funkcjonariuszy Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego. Ludzie, których przesłuchiwał zapamiętali go jako brutalnego śledczego, pomimo, że z wykształcenia był prawnikiem, a przed wojną ukończył trzy lata studiów na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.
Witold Pilecki – Bohater 1939-1945
Biogram / Biografia

Witold Pilecki – Bohater 1939-1945

Autor: Paweł Sztama
15 marca 1948 r. zakończył się pokazowy proces, który wytoczono przeciwko osobom określanym jako „grupa Witolda”. Ogłoszono wyrok. Oskarżony Witold Pilecki został skazany na karę śmierci.

Zbrodniarze rehabilitują, czyli polityka karna PRL przełomu Bieruta i Gomułki

Autor: Paweł Sztama, Paweł Sasanka, Arkadiusz Kutkowski