Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

„Najodważniejsi z odważnych” – ogólnopolski dodatek prasowy poświęcony Solidarności Walczącej

„Najodważniejsi z odważnych” – ogólnopolski dodatek prasowy poświęcony Solidarności Walczącej

Dzielni, pryncypialni, znakomicie zakonspirowani – ludzie Solidarności Walczącej byli solą w oku reżimowej bezpieki. Z czasem stali się niewygodni także dla tych, którzy wybrali kompromis z komunistami.
„Odwilż” w Stalinogrodzie i „gorąca jesień” w Katowicach, czyli rok 1956 w przemianowanym województwie
Artykuł

„Odwilż” w Stalinogrodzie i „gorąca jesień” w Katowicach, czyli rok 1956 w przemianowanym województwie

Autor: Jarosław Neja
Wielotysięczne manifestacje uliczne, do których doszło jesienią 1956 r. w Gliwicach, Katowicach i Częstochowie, stanowiły spektakularny przejaw „odwilży” w województwie katowickim (formalnie jeszcze stalinogrodzkim).
"Solidarność" śląsko-dąbrowska 1980 - 1981

"Solidarność" śląsko-dąbrowska 1980 - 1981

Autor: Tomasz Kurpierz, Jarosław Neja
We wrześniu br. mija 38 rocznica podpisania przez załogi śląsko-zagłębiowskie dwóch ważnych porozumień, które obok porozumienia szczecińskiego z 30 sierpnia 1980 r. i porozumienia gdańskiego z 31 sierpnia 1980 r. tworzyły umowę społeczną z 1980 r.
<i>Porgy and Bess.</i> Zapomniany epizod odwilży 1956
Artykuł

Porgy and Bess. Zapomniany epizod odwilży 1956

Autor: Jarosław Neja
Polityczna „odwilż” po śmierci Stalina przyniosła jazzowi w PRL możliwość wyjścia z „katakumb”, do których zepchnął go socrealizm.
14 dni pod ziemią. KWK »Piast« w Bieruniu. 14–28 grudnia 1981 roku

14 dni pod ziemią. KWK »Piast« w Bieruniu. 14–28 grudnia 1981 roku

Autor: Jarosław Neja, Andrzej Sznajder
Czas apokalipsy. 13 grudnia 1981 r.

Czas apokalipsy. 13 grudnia 1981 r.

Autor: Karol Nawrocki, Jarosław Neja, Grzegorz Majchrzak, Marcin Dąbrowski
Z okazji 40. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego w „Naszym Dzienniku” ukazał się dodatek prasowy IPN
Grudzień 1981 roku w województwie katowickim

Grudzień 1981 roku w województwie katowickim

Autor: Jarosław Neja
Strajki załóg górnośląskich i zagłębiowskich zakładów pracy podjęte w grudniu 1981 r. zajmują wyjątkowe miejsce w ogólnopolskiej panoramie sprzeciwu i oporu społecznego wobec wprowadzenia przez władze PRL stanu wojennego. Chodzi o determinację protestujących, długość trwania, wyjątkowo brutalne formy ich pacyfikacji, a przede wszystkim ofiarę życia i zdrowia ich uczestników. Książka stanowi próbę przedstawienia w popularnej, przystępnej formie ich genezy, przebiegu i konsekwencji.
Jak wyglądał podziemny strajk?
Artykuł

Jak wyglądał podziemny strajk?

Autor: Jarosław Neja
W grudniu 1981 r. kilka z ponad dwudziestu strajków górniczych, które wybuchły na Górnym Śląsku przeciwko wprowadzeniu przez komunistów stanu wojennego, odbywało się pod ziemią.

Jak wyglądały pierwsze dni stanu wojennego na Śląsku? Gdzie wybuchały strajki i jak długo trwały? Kto wydał rozkaz strzelania do górników z „Wujka”?

Autor: Jędrzej Lipski, Jarosław Neja

Jarosław Neja

Doktor nauk humanistycznych, pracownik Oddziałowego Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach, w swych badaniach podejmuje problematykę opozycji i oporu społecznego w PRL, a także „polskich miesięcy” w ujęciu regionalnym.
Katowicki „Zryw” w walczącym Budapeszcie
Artykuł

Katowicki „Zryw” w walczącym Budapeszcie

Autor: Jarosław Neja
Jesienią 1956 r. uwolnione na pewien czas z uścisku cenzury peerelowskie media poświęcały wiele miejsca powstaniu narodowemu na Węgrzech. Ponadto Polacy chętnie słuchali rozgłośni zachodnich, zwłaszcza Radia Wolna Europa i BBC, oraz relacji nielicznych naocznych świadków. Pod wpływem tych wiadomości ruszyła wielka akcja pomocy dla bratanków znad Dunaju.
Matecznik komunistów czy region buntu?
Artykuł

Matecznik komunistów czy region buntu?

Autor: Jarosław Neja
Strajki sierpniowo-wrześniowe 1980 r. i okres rewolucji Solidarności w latach 1980–1981 znacznie zaburzyły oficjalny wizerunek województwa katowickiego jako regionu niezmiennie wiernego systemowi.
Mroźny początek roku „odwilży”
Artykuł

Mroźny początek roku „odwilży”

Autor: Jarosław Neja
Podczas gdy w lutym 1956 r. w Moskwie obradował „odwilżowy”, w sensie politycznym, XX Zjazd KPZR (15–25 lutego), w Polsce zmagano się z atakiem wyjątkowo ostrej zimy.
Nadrobić stracony czas
Artykuł

Nadrobić stracony czas

Autor: Jarosław Neja
W latach 1980–1981 „Solidarność” szybko wykroczyła poza sprawy stricte pracownicze. Odkłamywano historię najnowszą i popularyzowano literaturę, która nie mogła zaistnieć w oficjalnym obiegu. Miały w tym udział Wszechnica Górnośląska i prasa związkowa Regionu Śląsko-Dąbrowskiego.
Odmieniony region – robotnicy województwa katowickiego buntują się przeciw systemowi
Artykuł

Odmieniony region – robotnicy województwa katowickiego buntują się przeciw systemowi

Autor: Jarosław Neja
Latem 1980 r. kiedy kolejne strajkowe fale rozlewały się po kraju, górnośląskie i zagłębiowskie załogi przedstawiane były w mediach jako ludzie dobrej roboty, wręcz idealnie wykonujący kolejne plany i zadania produkcyjne zlecane przez władze, środowiska zawsze gotowe poprzeć partię i rząd.
Petycyjna histeria
Artykuł

Petycyjna histeria

Autor: Jarosław Neja
W styczniu 1979 r. biskup katowicki Herbert Bednorz wystosował list do I sekretarza KC PZPR Edwarda Gierka. W imieniu swoich diecezjan prosił o zgodę na możliwość zorganizowania w ramach zapowiadanej na lato pielgrzymki Jana Pawła II do Ojczyzny spotkania z papieżem w Piekarach Śląskich.
Pierwsi w kraju. Komitet Wolnych Związków Zawodowych w Katowicach
Artykuł

Pierwsi w kraju. Komitet Wolnych Związków Zawodowych w Katowicach

Autor: Jarosław Neja
W roku 1978 do środowisk i nurtów opozycji demokratycznej w PRL dołączyły m.in. dwa komitety założycielskie Wolnych Związków Zawodowych: w Katowicach i Trójmieście. Rok później powstał trzeci – Komitet Założycielski WZZ Pomorza Zachodniego.
Prasa spod znaku „Solidarności”
Artykuł

Prasa spod znaku „Solidarności”

Autor: Jarosław Neja
Skalę społecznego poruszenia na Górnym Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim po Sierpniu 1980 dobrze oddawał dynamiczny, żywiołowy rozwój niezależnej prasy.

Prekursorzy „Solidarności” – Wolne Związki Zawodowe

Autor: Marta Marcinkiewicz, Jarosław Neja, Arkadiusz Kazański, Piotr Brzeziński
Społeczne następstwa wywózek Górnoślązaków do ZSRS w 1945 r.
Artykuł

Społeczne następstwa wywózek Górnoślązaków do ZSRS w 1945 r.

Autor: Jarosław Neja
Deportacje ludności cywilnej Górnego Śląska przeprowadzone przez władze sowieckie między lutym i kwietniem 1945 r., w celu pozyskania robotników do pracy przymusowej na terenie ZSRS, według najnowszych ustaleń objęły ponad 46 tysięcy osób (w ponad 90 proc. mężczyzn).

Strajki grudniowe 1981 r. w województwie katowickim (cz. 2)

Autor: Jarosław Neja, Tomasz Gonet, Andrzej Grajewski
W obronie Krzyża – Tychy, rok 1979
Artykuł

W obronie Krzyża – Tychy, rok 1979

Autor: Jarosław Neja
23 kwietnia 1979 r. po południu do Wydziału Organizacyjnego Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Katowicach nadeszła z Tychów niepokojąca informacja o demonstracji ulicznej na terenie miasta, na jednym z placów „na miejscu rozbiórki kaplicy (…) przy nowo budowanym domu towarowym”.