Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

„Na zawsze pozostaną w naszej pamięci”. Ślady ofiar zbrodni katyńskiej na cmentarzu w Bykowni pod Kijowem
Artykuł

„Na zawsze pozostaną w naszej pamięci”. Ślady ofiar zbrodni katyńskiej na cmentarzu w Bykowni pod Kijowem

Autor: Dominika Siemińska
Odebrali nam naszych najbliższych - ojców i matki, synów i córki, mężów i żony, braci i siostry. Odebrali nam nasze wsparcie, opokę i miłość. Zamordowali, ukryli, zdeptali godność i chcieli odebrać pamięć.
<i>Widziałem groby katyńskie w 1942 roku…</i> Świadectwo Henryka Troszczyńskiego
Wspomnienie

Widziałem groby katyńskie w 1942 roku… Świadectwo Henryka Troszczyńskiego

Autor: Tomasz Sikorski
Wiosną 1940 roku NKWD strzałem w tył głowy zamordowało około 22 tysięcy polskich obywateli. Sowieci zgładzili w ten właśnie sposób m.in. ponad 14 i pół tysiąca oficerów Wojska Polskiego i funkcjonariuszy Policji Państwowej.
Cień sprawy Katynia. O przyjaźni  z ks. Stefanem Niedzielakiem i tajemnicy „depozytu katyńskiego”
Wspomnienie

Cień sprawy Katynia. O przyjaźni z ks. Stefanem Niedzielakiem i tajemnicy „depozytu katyńskiego”

Autor: Justyna Błażejowska
W nocy z 20 na 21 stycznia 1989 roku – kilkanaście dni przed oficjalnym rozpoczęciem rozmów Okrągłego Stołu – zamordowano Księdza Stefana Niedzielaka. Przedstawiamy opracowany przez Justynę Błażejowską fragment wspomnień Jana Olszewskiego o księdzu Prałacie i okolicznościach jego śmierci.
Dlaczego Gomułka kłamał i milczał w sprawie Katynia?
Artykuł

Dlaczego Gomułka kłamał i milczał w sprawie Katynia?

Autor: Robert Spałek
Najprostsza i bliska prawdy odpowiedź na postawione w tytule pytanie brzmi: bo był komunistą. To dla niektórych kończy temat, skoro już znamy konkluzję, ale przecież ciekawie byłoby zajrzeć za kulisy dawnej polityki i dowiedzieć się czegoś więcej.
Dotyk prawdy
Artykuł

Dotyk prawdy

Autor: Ewa Kowalska
Katyń, to przejaw bezgranicznego oddania Ojczyźnie obrońców granic II RP wziętych do niewoli przez Armię Czerwoną i przekazanych w ręce NKWD, symbol miejsc, w których ukryto zwłoki zamordowanych na skutek decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940 r., przykład kłamstwa sowieckiego i milczenia na arenie międzynarodowej o dokonanych przez okupanta sowieckiego zbrodniach na narodzie polskim.
Ferdynand Goetel – wyklęty za prawdę o Katyniu
Artykuł

Ferdynand Goetel – wyklęty za prawdę o Katyniu

Autor: Waldemar Kowalski
Uznawany był przez Sowietów i komunistów znad Wisły za pomocnika III Rzeszy. Powód, dla którego przyczepiono mu łatkę kolaboranta, to udział w delegacji, która wiosną 1943, na wniosek Niemców, badała doły śmierci polskich oficerów w Lesie Katyńskim. Prawda o zbrodni miała nigdy nie wyjść na jaw.
Gen. dyw. Piotr Skuratowicz (1892–1940) – ofiara zbrodni katyńskiej
Biogram / Biografia

Gen. dyw. Piotr Skuratowicz (1892–1940) – ofiara zbrodni katyńskiej

Autor: Bartosz Janczak
Wiosną 1940 r. w Związku Sowieckim rozstrzelano ok. 22 tys. polskich żołnierzy, którzy w czasie kampanii 1939 r. stanęli w obronie ojczyzny. Jedną z ofiar Zbrodni Katyńskiej był gen. dyw. Piotr Skuratowicz.
Generał brygady Bolesław Schwarzenberg-Czerny (1890-1940)
Biogram / Biografia

Generał brygady Bolesław Schwarzenberg-Czerny (1890-1940)

Autor: Daniel Koreś
Syn Bolesława i Jadwigi z d. Höfelmajer de Wellenwich, urodził 3 lutego 1890 r. w Krakowie. Od 1901 r. uczęszczał tu do gimnazjum filologicznego; po śmierci ojca przeniósł się w 1907 r. z matką do Lwowa i tu kontynuował naukę w V Gimnazjum Męskim im. Hetmana Stanisława Żółkiewskiego.
Generał Franciszek Paulik (1866-1940)
Biogram / Biografia

Generał Franciszek Paulik (1866-1940)

Autor: Dariusz Dąbrowski
Z urodzenia Czech, z wyboru Polak, wybitny żołnierz armii Odrodzonej Rzeczypospolitej. Zamordowany przez Sowietów w wieku 74 lat, był jedną z najstarszych ofiar Zbrodni Katyńskiej.
Inteligencja ziemi łomżyńskiej – ofiary Zbrodni Katyńskiej
Artykuł

Inteligencja ziemi łomżyńskiej – ofiary Zbrodni Katyńskiej

Autor: Jerzy Autuchiewicz
W wyniku agresji Niemiec i ZSRS na Polskę niemal całe województwo białostockie znalazło się pod okupacją sowiecką. Do Łomży Sowieci wkroczyli w końcu września po wycofaniu się Niemców za ustaloną linię demarkacyjną. Wraz w wkroczeniem nowego okupanta rozpoczęły się prześladowania ludności polskiej.
Jak powstała Dolinka Katyńska
Artykuł

Jak powstała Dolinka Katyńska

Autor: Jacek Sawicki
Wielkiej osobistej odwagi i determinacji wymagały działania, podjęte w dobie stalinizmu, jak odnotowana w aktach UB w 1950 r. prośba grupy kobiet do prezydenta Bieruta o wstawiennictwo i spowodowanie wypuszczenia ich mężów z Rosji sowieckiej. Nie wiedziały, dlaczego nie wracają, ani nawet czy żyją.
Jan Bernard Rejecki – ofiara Katynia
Biogram / Biografia

Jan Bernard Rejecki – ofiara Katynia

Autor: Marek Jończyk
Każda rocznica Zbrodni Katyńskiej skłania do głębokiej refleksji nad jej przyczynami, przebiegiem i konsekwencjami. Ofiarą katyńskiego ludobójstwa padło wszak co najmniej 21 857 polskich obywateli.
Janina Lewandowska (1908-1940)
Artykuł

Janina Lewandowska (1908-1940)

Autor: Marta Szczesiak-Ślusarek
Pilotowała szybowce, skakała ze spadochronem, jako jedyna kobieta w służbie wojskowej zamordowana przez Sowietów w Katyniu najprawdopodobniej 22 kwietnia, w dzień swoich urodzin.
Janina Lewandowska, jedyna kobieta zamordowana w Katyniu
Artykuł

Janina Lewandowska, jedyna kobieta zamordowana w Katyniu

Autor: Ilona Religa
W grupie polskich oficerów zamordowanych wiosną 1940 r. w Katyniu była tylko jedna kobieta – pilot podporucznik Janina Lewandowska.
Janusz Kazimierz Zawodny. Wychowała go Armia Krajowa
Artykuł

Janusz Kazimierz Zawodny. Wychowała go Armia Krajowa

Autor: Jarosław Tęsiorowski
O prawdę o Zbrodni Katyńskiej upominał się z taką samą stanowczością, z jaką system komunistyczny nazywał zbrodniczym. Wbrew poprawności politycznej panującej wśród elit intelektualnych Zachodu stawiał śmiałe, ale – jak się z czasem okazywało – trafne diagnozy geopolityczne.
Józef Czapski. Z sowieckiej niewoli do Paryża
Biogram / Biografia

Józef Czapski. Z sowieckiej niewoli do Paryża

Autor: Agnieszka Łuczak
Znalazł się wśród garstki polskich oficerów, którzy niemal w ostatniej chwili uniknęli śmierci z rąk NKWD. To zdeterminowało całe jego życie.
Karta z dziejów represji sowieckich wobec obywateli polskich: działalność Ławrentija Berii
Artykuł

Karta z dziejów represji sowieckich wobec obywateli polskich: działalność Ławrentija Berii

Autor: Sławomir Kalbarczyk
Są zbrodniarze pozornie „lżejszego kalibru” – tzw. mordercy zza biurka. Rzadko kiedy sami zabijają, biją i torturują; najczęściej zostawiają to swoim podwładnym. Jednak to oni odgrywają kluczową rolę w każdym systemie władzy opartym na przemocy.
Katyń – pamiętamy
Artykuł

Katyń – pamiętamy

Autor: Filip Musiał
13 kwietnia obchodzimy Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej ustanowiony dla upamiętnienia wymordowania przez Sowietów, na mocy decyzji z 5 marca 1940 r., blisko 22 tysięcy polskich jeńców wojennych i więźniów.
Katyń – pamiętamy!
Artykuł

Katyń – pamiętamy!

Autor: Sebastian Ligarski
Walkę o ujawnienie prawdy o zbrodni katyńskiej prowadzono już od momentu odkrycia grobów polskich jeńców w ZSRS. W opanowanej przez komunistów Polsce ta batalia była prowadzona z determinacją i została okupiona dotkliwymi represjami.
Katyń – trudna droga do prawdy
Artykuł

Katyń – trudna droga do prawdy

Autor: Dariusz Dąbrowski
W kwietniu 1990 r. Michaił Gorbaczow przekazał stronie polskiej listy przewozowe NKWD z obozów w Kozielsku i Ostaszkowie oraz spis jeńców w Starobielsku. Rosja oficjalnie przyznała się, że za zbrodnią katyńską stały służby sowieckie.
Katyń 1940. Świadkowie i świadectwa
Artykuł

Katyń 1940. Świadkowie i świadectwa

Autor: Tadeusz Wolsza
W sprawie zbrodni katyńskiej kraje zainteresowane (m.in. Niemcy, ZSRS, Polska i USA) zdołały przesłuchać od kilkunastu do kilkudziesięciu świadków. Były wśród nich osoby wiarygodne i konfabulujące, świadectwa te mają więc różną rangę: często są kapitalnie ważne, niekiedy zaś – wręcz bezwartościowe.
Katyń w działalności opozycji w Krakowie
Artykuł

Katyń w działalności opozycji w Krakowie

Autor: Monika Komaniecka-Łyp
Środowiska opozycyjne upominały się o prawdę o Katyniu przez cały okres PRL. Bardzo uroczyście obchodziły zwłaszcza czterdziestą rocznicę zbrodni katyńskiej. Rada Koordynacyjna Polonii Wolnego Świata, powołana w 1979 r. na I Zjeździe Polonii w Toronto, ogłosiła rok 1980 – Rokiem Katyńskim.
Katyń w niemieckiej propagandzie
Artykuł

Katyń w niemieckiej propagandzie

Autor: Radosław Morawski
11 kwietnia 1943 roku niemiecka agencja Transocean podała komunikat o odnalezieniu w lesie Kozie Góry koło Katynia zwłok 10 tys. polskich oficerów rozstrzelanych przez NKWD trzy lata wcześniej. Doniesienia z ekshumacji przeprowadzonych w Katyniu Niemcy postanowili wykorzystać do własnych celów.
Katyń: PPR-owska szkoła kłamstwa
Artykuł

Katyń: PPR-owska szkoła kłamstwa

Autor: Piotr Gontarczyk
11 kwietnia 1943 r. Niemcy rozpoczęli akcję propagandową, związaną z odnalezieniem w Katyniu zbiorowych mogił polskich oficerów zamordowanych w 1940 r. przez NKWD. Uliczne megafony w GG i prasa gadzinowa podawały nazwiska ofiar i informacje o znalezionych przy nich dokumentach i rzeczach osobistych.
Katyńska geneza LWP
Artykuł

Katyńska geneza LWP

Autor: Sławomir Cenckiewicz
Nie są to trupy anonimowe. Tu leży armia. Można by zaryzykować określenie kwiat armii, oficerowie bojowi, niektórzy z trzech uprzednio przewalczonych wojen. To jednak, co najbardziej nęka wyobraźnię, to indywidualność morderstwa, zwielokrotniona w tej potwornej masie. Bo to nie jest masowe zagazowanie, ani ścięcie seriami karabinów maszynowych, gdzie w ciągu minuty czy sekund przestają żyć setki. Tu przeciwnie, każdy umierał długie minuty, każdy zastrzelony był indywidualnie, każdy czekał swojej kolejki, każdy wleczony był nad brzeg grobu; tysiąc za tysiącem - Józef Mackiewicz, „Widziałem na własne oczy” (1943)
Katyńskie piętno. Byłaby wielką montażystką – gdyby nie PRL
Artykuł

Katyńskie piętno. Byłaby wielką montażystką – gdyby nie PRL

Autor: Filip Gańczak
„Sprawa Katynia zaciążyła na całym moim życiu” – mówiła montażystka filmowa Zofia Dwornik. Ofiarami zbrodni z 1940 r. padli jej ojciec i stryj. Ona sama za głoszenie prawdy o sowieckich represjach trafiła do więzienia. Pracowała z najlepszymi polskimi reżyserami.
KOP w wojennej pożodze
Artykuł

KOP w wojennej pożodze

Autor: Artur Ochał
We wrześniu 1939 r., gdy wrogowie z Zachodu i ze Wschodu przekroczyli granice naszego państwa, żołnierze KOP pierwsi stanęli do walki. Ich trud i wojenne losy przez wiele lat zacierane były w pamięci naszego społeczeństwa, omijano i dyskredytowano ich rolę.
Ksiądz Stefan Niedzielak: ostatnia ofiara Katynia?
Artykuł

Ksiądz Stefan Niedzielak: ostatnia ofiara Katynia?

Autor: Patryk Pleskot
W piątek 20 stycznia 1989 roku późnym wieczorem ks. Stefan Niedzielak – siedemdziesięcioczteroletni proboszcz na warszawskich Powązkach – został brutalnie zamordowany w swoim mieszkaniu. Nieznani do dzisiaj sprawcy najpierw bestialsko go pobili, a potem dosłownie złamali mu kark.
Ludowy Komisarz Spraw Wewnętrznych Ukraińskiej SRS Iwan Sierow i jego antypolska działalność w okresie 2 IX 1939- 25 II 1941 r.
Artykuł

Ludowy Komisarz Spraw Wewnętrznych Ukraińskiej SRS Iwan Sierow i jego antypolska działalność w okresie 2 IX 1939- 25 II 1941 r.

Autor: Sławomir Kalbarczyk
Karierę Iwana Sierowa, jednego z najbardziej znanych funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa ZSRS trudno uznać za typową. Z wykształcenia był wojskowym – w styczniu 1939 r., mając 34 lata, ukończył Akademię Wojskową im. Frunzego w Moskwie i awansował na stopień majora. Był oficerem artylerii.
Ludzie, wojna i matematyka. Sprawa bolszewickich jeńców 1920 r.
Artykuł

Ludzie, wojna i matematyka. Sprawa bolszewickich jeńców 1920 r.

Autor: Borys Sokołow
Ministerstwo Kultury Federacji Rosyjskiej w przededniu 77. rocznicy Zbrodni Katyńskiej oraz 7. rocznicy katastrofy samolotu prezydenta Lecha Kaczyńskiego pod Smoleńskiem podjęło prowokacyjną akcję. W katyńskim miejscu pamięci otwarto wystawę poświęconą sowieckim jeńcom w Polsce w latach 1919–1921.
Ławrientij Pawłowicz Beria – morderca zza biurka
Biogram / Biografia

Ławrientij Pawłowicz Beria – morderca zza biurka

Autor: Sławomir Kalbarczyk
„To było prawdziwe zwierzę: chytre, zdradzieckie, brutalne” – wspominał Berię Nikołaj Bajbakow, w czasie II wojny światowej ludowy komisarz przemysłu naftowego ZSRS.
Materiały poświęcone Zbrodni Katyńskiej w zasobie Oddziałowego Archiwum IPN w Gdańsku
Artykuł

Materiały poświęcone Zbrodni Katyńskiej w zasobie Oddziałowego Archiwum IPN w Gdańsku

Autor: Przemysław Namsołek
W Oddziałowym Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku zgromadzonych jest wiele materiałów dotyczących szeroko rozumianej tematyki katyńskiej.
Michał Kobyliński (1890-1940) – nauczyciel, społecznik, żołnierz, ofiara Katynia
Biogram / Biografia

Michał Kobyliński (1890-1940) – nauczyciel, społecznik, żołnierz, ofiara Katynia

Autor: Piotr Gołdyn
Przyszedł na świat 16 września 1890 r. w Zagórowie. Jego rodzicami byli Jan Kobyliński i Franciszka z domu Ulatowska. Jego stryjem był ks. Kacper Kobyliński, aktywny społecznik. Nie ma informacji na temat tego, czy Michał posiadał rodzeństwo.
Mieszkańcy powiatu stopnickiego – ofiary zbrodni katyńskiej
Artykuł

Mieszkańcy powiatu stopnickiego – ofiary zbrodni katyńskiej

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
Ofiarą zbrodni katyńskiej padło nie mniej niż 21 857 obywateli polskich. Według ustaleń księdza Zdzisława Peszkowskiego i Stanisława Zdrojewskiego zamordowano wówczas 2354 mieszkańców ówczesnego województwa kieleckiego.
Mord na więźniach – mniej znana strona Zbrodni Katyńskiej
Artykuł

Mord na więźniach – mniej znana strona Zbrodni Katyńskiej

Autor: Sławomir Kalbarczyk
5 marca 1940 r. szef NKWD ZSRS, Ławrentij Beria, skierował do Józefa Stalina słynną już dziś, liczącą trzy i pół strony notatkę, której treść po prostu poraża i nie poddaje się łatwemu komentarzowi.
Na czas wigilijnej refleksji. Drogowskazy pozostawione przez Ofiary tzw. decyzji katyńskiej
Artykuł

Na czas wigilijnej refleksji. Drogowskazy pozostawione przez Ofiary tzw. decyzji katyńskiej

Autor: Ewa Kowalska
Zmiany na arenie międzynarodowej, które umożliwiły wejście na drogę dociekań prawdy o szeroko rozumianej Zbrodni Katyńskiej, przyniosły szereg opracowań i publikacji: dokumentów wytworzonych przez władze sowieckie, korespondencji, która dotarła z obozów do bliskich ofiar oraz wspomnień niewielu ocalałych osób.
Na drodze do prawdy
Artykuł

Na drodze do prawdy

Autor: Ewa Kowalska
Choć od zbrodni dokonanej zgodnie z decyzją Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940 roku minęło już ponad osiemdziesiąt lat, nadal nie znamy wszystkich Ofiar i miejsc ukrycia ich zwłok pozostających poza granicami powstałych Polskich Cmentarzy Wojennych.
Nie mógł żyć w kłamstwie... Historia Walentego Badylaka
Artykuł

Nie mógł żyć w kłamstwie... Historia Walentego Badylaka

Autor: Monika Komaniecka-Łyp
21 marca 1980 r. Walenty Badylak, przykuł się łańcuchem do studzienki na Rynku Głównym w Krakowie i podpalił, protestując przeciwko zakłamywaniu przez władze zbrodni katyńskiej, demoralizacji młodzieży i niszczeniu rzemiosła.
Niemcy w Katyniu w 1943 roku
Artykuł

Niemcy w Katyniu w 1943 roku

Autor: Monika Komaniecka-Łyp
Po klęsce pod Stalingradem eksperci, wysłani przez dowództwo sił lądowych III Rzeszy, rozpoczęli ekshumację ciał polskich oficerów w Katyniu. Na miejscu sowieckiej zbrodni pracowały także dwie inne komisje.
Niemiecka ekshumacja w Katyniu 1943
Artykuł

Niemiecka ekshumacja w Katyniu 1943

Autor: Agnieszka Wygoda
„Kochany Tatusiu. Jesteśmy niespokojni, bo nie mamy wiadomości ani listu. Wysłaliśmy 100 rubli i paczkę, i rzeczy, o które Tatuś prosił. My jesteśmy zdrowi i na tym samym miejscu. Proszę się o nas nie bać. Gdy się zobaczymy... Twoja Stacha. 15 lutego 1940 r.”.
Nieśli otuchę innym jeńcom. Kapelani-ofiary Katynia
Artykuł

Nieśli otuchę innym jeńcom. Kapelani-ofiary Katynia

Autor: Ewa Kowalska
W kwietniu roku 1940 rozpoczęły się rozstrzeliwania osób przetrzymywanych w obozach specjalnych NKWD w Starobielsku, Kozielsku i Ostaszkowie oraz w więzieniach tzw. Zachodniej Ukrainy i Zachodniej Białorusi.
O prawdę i pamięć… Sprawa Katynia w działalności opozycji w PRL
Artykuł

O prawdę i pamięć… Sprawa Katynia w działalności opozycji w PRL

Autor: Edyta Krężołek
Gdy w kwietniu 1943 r. Niemcy ogłosili odkrycie dołów śmierci z ciałami polskich oficerów, Katyń stał się symbolem sowieckich zbrodni. Rząd ZSRS winą obarczył Niemców i podtrzymywał kłamstwo katyńskie aż do 1990 r.
Obozowa korespondencja jeńców Kozielska, Ostaszkowa i Starobielska
Artykuł

Obozowa korespondencja jeńców Kozielska, Ostaszkowa i Starobielska

Autor: Marek Jończyk
Dopiero 20 listopada 1939 r. Sowieci pozwolili polskim jeńcom wojennym na prowadzenie korespondencji. W drugiej połowie marca 1940 r. listy przestały przychodzić.
Odkłamywanie zbrodni katyńskiej
Artykuł

Odkłamywanie zbrodni katyńskiej

Autor: Bożena Witowicz
Komisja Maddena to potoczna nazwa Specjalnej Komisji Śledczej Kongresu Stanów Zjednoczonych do Zbadania Faktów, Dowodów i Okoliczności Zbrodni Katyńskiej (ang. Select Committee to Investigate and Study the Facts, Evidence, and Circumstances of the Katyn Forest Massacre), której przewodniczącym był Ray J. Madden, kongresmen ze stanu Indiana.
Okłamany mściciel Katynia
Artykuł

Okłamany mściciel Katynia

Autor: Maciej Żuczkowski
Kłamstwo katyńskie jest kłamstwem założycielskim „Polski Ludowej”. Jego początek sięga jednak okresu sprzed powstania tego tworu: już w czasie wojny Sowieci na arenie międzynarodowej i w oddziałach berlingowców intensywnie rozpowszechniali dezinformację, jakoby to Niemcy byli sprawcami tej zbrodni.
Orędownik sprawy katyńskiej. Profesor François Naville
Wspomnienie

Orędownik sprawy katyńskiej. Profesor François Naville

Autor: Monika Komaniecka-Łyp
François Naville – profesor, członek Międzynarodowej Komisji Lekarskiej w 1943 r. w Katyniu – stał się niestrudzonym orędownikiem prawdy o tragicznych losach polskich oficerów. Dzięki jego obecności jako przedstawiciela państwa neutralnego, wiarygodność prac tej komisji była trudna do podważenia.
Płótno z katyńskiego krzyża
Artykuł

Płótno z katyńskiego krzyża

Autor: Piotr Grzelczak
W zasobach archiwalnych IPN historyk ma najczęściej do czynienia z „górą papieru”. Setki teczek, tysiące maszynopisów i rękopisów, czasem fotografie, rzadziej nagrania. Archiwalna rutyna. Ale niekiedy udaje się ją przełamać. Choćby wtedy, gdy z teczki wydobywamy… płótno. Zdjęte z katyńskiego krzyża.
Policja Państwowa województwa białostockiego we wrześniu 1939 r.
Artykuł

Policja Państwowa województwa białostockiego we wrześniu 1939 r.

Autor: Marek Kozak
Rola stróżów prawa wobec zwarcia z bezprawiem wydaje się oczywista. We wrześniu 1939 r. białostoccy policjanci podzielili los rodaków, umundurowanych oraz cywilów, postawionych w obliczu niemiecko-sowieckiej agresji na Polskę. Ich formacja stała się częścią armii, dodatkowo zwalczając dywersję i zabezpieczając infrastrukturę.
Polityka historyczna prezydenta Lecha Kaczyńskiego
Artykuł

Polityka historyczna prezydenta Lecha Kaczyńskiego

Autor: Adam Chmielecki
Prezydent Lech Kaczyński był pierwszym po roku 1989 polskim politykiem najwyższej rangi, który nie tylko dostrzegał i rozumiał wagę oraz potencjał wspólnej pamięci narodu, ale także podejmował działania, z których wyłania się obraz aktywnej i spójnej polityki historycznej przez niego prowadzonej.
Porucznik Jan Makarewicz 1906–1940
Biogram / Biografia

Porucznik Jan Makarewicz 1906–1940

Autor: Piotr Orzechowski
Więzień Starobielska podporucznik Jan Makarewicz opuścił obóz podobnie jak pozostali internowani – wywieziony do budynku NKWD w Charkowie. Tam strzałem w tył głowy został zamordowany i pogrzebany w Piatichatkach. Na wykazie osób opuszczających obóz figuruje pod numerem 2287.
Powrócić na Ojczyzny łono. Słów kilka o deportowanych rodzinach ofiar Katynia
Artykuł

Powrócić na Ojczyzny łono. Słów kilka o deportowanych rodzinach ofiar Katynia

Autor: Ewa Kowalska
Decyzje władz sowieckich podejmowane w marcu 1940 roku stanowiły o zbrodniczych działaniach w stosunku do obywateli polskich. I nie ograniczały się one tylko do mordu dokonanego, zgodnie z decyzją Biura Politycznego KC WKP(b) 5 marca 1940 r., ale miały znacznie szerszy zasięg.
Prałat Peszkowski
Biogram / Biografia

Prałat Peszkowski

Autor: Anna Płońska
W Wielką Środę roku 1942 Zdzisław Peszkowski opuścił „nieludzką ziemię”, aby poprzez swoje życie i działalność upamiętnić tych, po których zostały jedynie guziki.
Profil ofiar zbrodni katyńskiej
Artykuł

Profil ofiar zbrodni katyńskiej

Autor: Witold Wasilewski
Zostali zamordowani, ponieważ w mundurach Wojska Polskiego bronili swej Ojczyzny – Polski. Spoczywają we wspólnych grobach.
Rosja ofiarą i wyzwolicielką? Putinowska polityka historyczna względem Polski
Artykuł

Rosja ofiarą i wyzwolicielką? Putinowska polityka historyczna względem Polski

Autor: Marek Hańderek
W kwietniu 2018 r. na terenie Memoriału Katyńskiego – w obecności ówczesnego ministra kultury Federacji Rosyjskiej Władimira Miedinskiego oraz przewodniczącej izby wyższej parlamentu Rosji Walentiny Matwijenko – otwarto kontrowersyjną wystawę zatytułowaną „Rosja i Polska. XX wiek. Karty historii”.
Sowiecka zbrodnia na kieleckich policjantach
Artykuł

Sowiecka zbrodnia na kieleckich policjantach

Autor: Marek Jończyk
W 1940 r. kaci z NKWD zamordowali ponad 2 350 osób z przedwojennego województwa kieleckiego. Największą grupę stanowili policjanci i funkcjonariusze Służby Więziennej.
Spisane czyny. Pamięć o sowieckich zbrodniach
Artykuł

Spisane czyny. Pamięć o sowieckich zbrodniach

Autor: Sławomir Kalbarczyk
Zbrodnia Katyńska, Obława Augustowska, masowe deportacje – lista sowieckich represji na Polakach z lat 1939–1945 jest zatrważająco długa. Zbrodnie sowieckie popełnione na obywatelach państwa polskiego po 17 września 1939 r. stanowią olbrzymi, nie do końca zresztą znany i zbadany, kompleks spraw.
Starszy posterunkowy Mieczysław Janicki - ofiara zbrodni katyńskiej
Wspomnienie

Starszy posterunkowy Mieczysław Janicki - ofiara zbrodni katyńskiej

Autor: Artur Kuprianis
Kiedy tylko w roku 1918 na nowo powstała do życia niepodległa Polska, bez zwłoki zaczęto tworzyć instytucje i organizacje mające za zadanie utrzymywanie porządku publicznego oraz zapewnienie bezpieczeństwa ludności zamieszkującej ziemie odradzającego się Państwa.

Stefan Melak o upamiętnieniu ofiar Zbrodni Katyńskiej

Stosunek współczesnych Rosjan do Zbrodni Katyńskiej
Artykuł

Stosunek współczesnych Rosjan do Zbrodni Katyńskiej

Autor: Joanna Żelazko
5 marca 1940 r. członkowie Biura Politycznego KC WKP(b) zdecydowali, że „nie rokujący poprawy element kontrrewolucyjny”: podoficerowie i oficerowie Wojska Polskiego, żołnierze Korpusu Ochrony Pogranicza, funkcjonariusze Policji Państwowej i straży więziennej oraz Polacy znajdujących się w więzieniach na terenie sowieckiej Białorusi i Ukrainy, zostaną rozstrzelani.
Symbole Narodowe i nie tylko
Artykuł

Symbole Narodowe i nie tylko

Autor: Mateusz Marek
2 maja obchodzimy Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej – jednego z symboli narodowych. Podstawowe symbole narodowe to: hymn, barwy i godło. Symbol to znak, który nas identyfikuje, odnosi się do przeszłości i wspólnej historii. Dzięki emocjom, które wzbudza, pozostaje w pamięci przez pokolenia.
Ściganie sprawców kłamstwa katyńskiego w Trzeciej Rzeszy
Artykuł

Ściganie sprawców kłamstwa katyńskiego w Trzeciej Rzeszy

Autor: Konrad Graczyk
Odkrycie grobów polskich oficerów w Katyniu stanowiło dla III Rzeszy okazję do uderzenia propagandowego i politycznego wyzyskania zbrodni katyńskiej.
Świadek i obrońca prawdy. Ksiądz Zdzisław Jastrzębiec Peszkowski (1918–2007)
Artykuł

Świadek i obrońca prawdy. Ksiądz Zdzisław Jastrzębiec Peszkowski (1918–2007)

Autor: Monika Komaniecka-Łyp
Nauczyciel młodzieży i harcmistrz. Ułan i ksiądz katolicki. Był niestrudzonym świadkiem prawdy o Zbrodni Katyńskiej i polskiej Golgocie Wschodu, orędownikiem przebaczenia i pojednania.
Święty ogień, święty człowiek
Artykuł

Święty ogień, święty człowiek

Autor: Grzegorz Wołk
Ofiara życia to największe poświęcenie, do jakiego zdolny jest człowiek. Płonący mnisi buddyjscy czy student Jan Palach są do dziś symbolami protestu przeciwko zniewoleniu własnego kraju i narodu. Postać i czyn Walentego Badylaka powinny zająć bardziej eksponowane miejsce w naszej narodowej pamięci.
Tajemnicze kryptonimy
Źródło historyczne

Tajemnicze kryptonimy

Autor: Marzena Kruk
Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego bacznie obserwowało wszelkie przejawy zainteresowania Zbrodnią Katyńską nie tylko w Polsce, ale także na świecie. Wywiad zbierał informacje o każdej inicjatywie wyjaśnienia mordu na polskich oficerach.
Tęsknota za Polską zwycięską. Relacja ks. Zdzisława Peszkowskiego
Artykuł

Tęsknota za Polską zwycięską. Relacja ks. Zdzisława Peszkowskiego

Autor: Piotr Wiejak
Atak Związku Sowieckiego z 17 września 1939 roku na broniącą się przed III Rzeszą Polskę zaważył na losach wielu polskich rodzin. Wyraźnie widać to na przykładzie oficerów pojmanych przez Sowietów i osadzonych w obozach jenieckich.
Tożsamość ukryta w materii. Identyfikacja przedmiotów grobowych w zbiorach Muzeum Katyńskiego w Warszawie
Artykuł

Tożsamość ukryta w materii. Identyfikacja przedmiotów grobowych w zbiorach Muzeum Katyńskiego w Warszawie

Autor: Kacper Ciesielski
Podczas badań archeologiczno-ekshumacyjnych prowadzonych w Katyniu, Charkowie, Miednoje i Bykowni wykopano wiele przedmiotów osobistych, fragmentów umundurowania, elementów wyposażenia wojskowego lub policyjnego.
W cieniu Katynia. Garść refleksji o małoletnich i kobietach ofiarach zbrodni katyńskiej
Artykuł

W cieniu Katynia. Garść refleksji o małoletnich i kobietach ofiarach zbrodni katyńskiej

Autor: Ewa Kowalska
Od końca wojny, przez ponad 50 lat prace przedstawiające zbrodnie sowieckich okupantów były w PRL objęte oficjalnym zakazem rozpowszechniania. Przeczyły wszak „państwowej prawdzie” o ZSRS jako kraju dobrobytu, sojuszniku Polski i mocarstw sprzymierzonych w walce z faszystowskimi Niemcami.
W imieniu ofiar. Jan Sehn (1909–1965)
Biogram / Biografia

W imieniu ofiar. Jan Sehn (1909–1965)

Autor: Filip Gańczak
Jako powojenny sędzia śledczy Jan Sehn przyczynił się do skazania czołowych zbrodniarzy niemieckich. Niewielu wie, że przysłużył się także w sprawie Katynia.
We wrogim otoczeniu? Polscy jeńcy wojenni a ludność cywilna w ZSRS (1939–1940)
Artykuł

We wrogim otoczeniu? Polscy jeńcy wojenni a ludność cywilna w ZSRS (1939–1940)

Autor: Sławomir Kalbarczyk
Stosunek władz sowieckich do polskich jeńców wojennych osadzonych w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie jest znany. Najdobitniejszy wyraz znalazł on w zbrodniczej uchwale Politbiura KC WKP(b) z 5 marca 1940 r., przewidującej ich wymordowanie. A jak się do nich odnosiła miejscowa ludność cywilna?
Wierzyła, że ojciec został tylko wywieziony w głąb Związku Sowieckiego. Dzieje pamiątek po Julianie Grunerze, ofierze zbrodni katyńskiej
Artykuł

Wierzyła, że ojciec został tylko wywieziony w głąb Związku Sowieckiego. Dzieje pamiątek po Julianie Grunerze, ofierze zbrodni katyńskiej

Autor: Tomasz Dźwigał
W 2017 r. pani Ewa Gruner-Żarnoch, wieloletnia prezes szczecińskiego Stowarzyszenia „Katyń”, przekazała do zasobu archiwalnego Oddziału IPN w Szczecinie część rodzinnego archiwum dotyczącego Juliana Grunera, więźnia Starobielska, zamordowanego wiosną 1940 r. w Charkowie.
Zachód a Katyń
Artykuł

Zachód a Katyń

Autor: Witold Wasilewski
Stosunek Zachodu do Zbrodni Katyńskiej od początku był moralnie dwuznaczny, a postawa polityczna rządów USA i państw zachodnioeuropejskich zmieniała się zależnie od ich ideowego nastawienia i sytuacji międzynarodowej.
Zamordowany obrońca granicy RP
Biogram / Biografia

Zamordowany obrońca granicy RP

Autor: Marcin Krzek-Lubowiecki
Wschodnia granica Rzeczypospolitej zawsze stanowiła strefę zagrożoną. Dlatego szczególne miejsce w szeregach obrońców Polski zajmują ci, którzy na różne sposoby tworzyli tam szańce obrony państwa. Do takich ludzi zalicza się Feliks Olas – jeden ze współtwórców Straży Celnej i Straży Granicznej II RP.
Zbrodnia katyńska jako jeden z elementów nowego kursu propagandy niemieckiej w Generalnym Gubernatorstwie
Artykuł

Zbrodnia katyńska jako jeden z elementów nowego kursu propagandy niemieckiej w Generalnym Gubernatorstwie

Autor: Tomasz Sudoł
Niepowodzenia na froncie wschodnim i problemy z brakiem siły roboczej, napędzającej gospodarkę zmusiły Niemców na terenie Generalnego Gubernatorstwa do przyjęcia nowego kursu w propagandzie względem Polaków i Ukraińców.
Zbrodnia Katyńska to ludobójstwo
Artykuł

Zbrodnia Katyńska to ludobójstwo

Autor: Janusz Kurtyka
Nie ma wątpliwości, że Zbrodnia Katyńska stanowi zbrodnię ludobójstwa, której istota polega na podejmowaniu działań zmierzających do wyniszczenia grup ludności z powodu odrębności narodowej, etnicznej, politycznej, wyznaniowej lub światopoglądowej.
Zbrodnia katyńska w archiwaliach IPN
Artykuł

Zbrodnia katyńska w archiwaliach IPN

Autor: Marcin Kapusta
Instytut Pamięci Narodowej, zwłaszcza krakowski Oddział IPN, posiada w archiwum dokumenty odnoszące się bezpośrednio do odkrycia masowych grobów w Lesie Katyńskim, prac prowadzonych tam w 1943 r. i Polaków przebywających w Katyniu za zgodą władz emigracyjnych.
Życie w cieniu Zbrodni Katyńskiej
Artykuł

Życie w cieniu Zbrodni Katyńskiej

Autor: Joanna Żelazko
17 września dwa razy zmienił jej życie. W 1939 r. – po agresji sowieckiej – do niewoli dostał się jej ojciec; zamordowało go NKWD w Charkowie. W 1950 r. – po spotkaniu w gronie znajomych – sama trafiła do więzienia i dwa miesiące później została skazana za „rozpowszechnianie kłamstwa katyńskiego”.