Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

Pogrzeb księdza Jerzego Popiełuszki
Artykuł

Pogrzeb księdza Jerzego Popiełuszki

Autor: Bożena Witowicz
Niezwykła brutalność zabójstwa spowodowała, że ksiądz Popiełuszko urósł do rangi symbolu dławienia kościoła przez władze komunistyczne, a jego męczeńska śmierć „za wiarę” z czasem doprowadziła do procesu beatyfikacji. Pogrzeb duchownego w dniu 3 listopada 1984 r. stał się wielką demonstracją polityczną, społeczną, antyrządową i antykomunistyczną.
Politechnika Wrocławska – krótki kurs historii opozycji solidarnościowej
Artykuł

Politechnika Wrocławska – krótki kurs historii opozycji solidarnościowej

Autor: Agnieszka Klarman
Politechnika Wrocławska – jedna z pierwszych państwowych wyższych szkół we Wrocławiu – została utworzona w 1945 r. przez pracowników naukowych przedwojennej Politechniki Lwowskiej i Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie w budynkach po niemieckiej Wyższej Szkole Technicznej (Technische Hochschule).
Polityczne konstruowanie „okrągłego stołu”
Artykuł

Polityczne konstruowanie „okrągłego stołu”

Autor: Cecylia Kuta
Zanim stolarze w Henrykowie zbudowali najsłynniejszy polski mebel, idea „okrągłego stołu” została skonstruowana politycznie.
Polityka historyczna prezydenta Lecha Kaczyńskiego
Artykuł

Polityka historyczna prezydenta Lecha Kaczyńskiego

Autor: Adam Chmielecki
Prezydent Lech Kaczyński był pierwszym po roku 1989 polskim politykiem najwyższej rangi, który nie tylko dostrzegał i rozumiał wagę oraz potencjał wspólnej pamięci narodu, ale także podejmował działania, z których wyłania się obraz aktywnej i spójnej polityki historycznej przez niego prowadzonej.
Polowanie na ludzi. Zbrodnia lubińska 31 sierpnia 1982 roku
Artykuł

Polowanie na ludzi. Zbrodnia lubińska 31 sierpnia 1982 roku

Autor: Łukasz Sołtysik
Czy protesty z pierwszych dni stanu wojennego oraz prężna działalność struktur podziemnej Solidarności wpłynęły na decyzje władz wojewódzkich, aby w drugą rocznicę podpisania Porozumień Sierpniowych użyć siły i broni palnej przeciwko pokojowej manifestacji?
Poświęcili życie dla Niepodległej – bohaterowie Solidarności
Artykuł

Poświęcili życie dla Niepodległej – bohaterowie Solidarności

Autor: Katarzyna Lisiecka
Działalność opozycji antykomunistycznej w PRL zakończyła się zwycięstwem. Upadł komunizm, mamy wolny, niepodległy kraj, demokratycznie wybierane rządy. Zwycięstwo zostało jednak okupione wielkimi wyrzeczeniami i ciężką pracą, a nawet cierpieniami działaczy i ich rodzin.
Powstanie „Solidarności” w Jarosławiu
Artykuł

Powstanie „Solidarności” w Jarosławiu

Autor: Artur Brożyniak
W roku 1980 głównym skupiskiem zakładów przemysłowych na terenie województwa przemyskiego był Jarosław. 24 sierpnia tego roku pracownicy Huty Szkła „Jarosław” wysunęli postulaty płacowe i ogłosili swoją solidarność ze strajkującymi robotnikami Wybrzeża.
Praca operacyjna Służby Bezpieczeństwa w ośrodkach odosobnienia
Artykuł

Praca operacyjna Służby Bezpieczeństwa w ośrodkach odosobnienia

Autor: Marta Marcinkiewicz
Umieszczenie kilku tysięcy działaczy związkowych i opozycyjnych w ośrodkach odosobnienia okazało się dla władz stanu wojennego niewystarczające. Dla Ministerstwa Spraw Wewnętrznych było niezmiernie ważne, żeby wśród internowanych jak najszybciej rozpocząć pracę operacyjno-filtracyjną.
Prasa spod znaku „Solidarności”
Artykuł

Prasa spod znaku „Solidarności”

Autor: Jarosław Neja
Skalę społecznego poruszenia na Górnym Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim po Sierpniu 1980 dobrze oddawał dynamiczny, żywiołowy rozwój niezależnej prasy.
Proces 21. Represje wobec białostockiego środowiska studenckiego w stanie wojennym
Artykuł

Proces 21. Represje wobec białostockiego środowiska studenckiego w stanie wojennym

Autor: Marek Kozak
3 listopada 1982 r. ruszył głośny, nie tylko w regionie, proces 21 studentów Filii Uniwersytetu Warszawskiego w Białymstoku i Politechniki Białostockiej (członków NZS i NSZZ „Solidarność”).
Prowokacja bydgoska. Wstęp do stanu wojennego
Artykuł

Prowokacja bydgoska. Wstęp do stanu wojennego

Autor: Filip Musiał
Od początku 1981 r. komunistyczne władze zaczęły realizować tzw. taktykę odcinkowych konfrontacji z „Solidarnością”.
Prowokacja czy głupi żart?
Artykuł

Prowokacja czy głupi żart?

Autor: Tomasz Kurpierz
27 października 1981 r. przed południem na plac w pobliżu głównego wejścia do kopalni „Sosnowiec” w Sosnowcu podjechał samochód (czarna Wołga lub Fiat 125), z którego jakiś mężczyzna w pewnym momencie wyrzucił trzy fiolki.
Prymas wobec rolniczej „Solidarności”
Artykuł

Prymas wobec rolniczej „Solidarności”

Autor: Andrzej W. Kaczorowski
Zaangażowanie kard. Stefana Wyszyńskiego na rzecz powstających po sierpniu 1980 r. związków zawodowych rolników indywidualnych prof. Andrzej Stelmachowski nazwał „ostatnią wielką akcją społeczną Prymasa Tysiąclecia”.
Prymas Wyszyński – prekursor Solidarności
Artykuł

Prymas Wyszyński – prekursor Solidarności

Autor: Paweł Skibiński
Kardynał Stefan Wyszyński doczekał się bodaj pięciu biografii, z których rekordowa ma objętość dwudziestu tomów. Niewątpliwie był postacią wyjątkową, a przecież wciąż mamy trudności z interpretacją jego dokonań, także tych z lat 1980-1981. Dlaczego tak się dzieje?
Przemilczany twórca hymnu „Solidarności”. Jerzy Narbutt (1925–2011)
Artykuł

Przemilczany twórca hymnu „Solidarności”. Jerzy Narbutt (1925–2011)

Autor: Cecylia Kuta
Świętując kolejne rocznice narodzin „Solidarności”, powinniśmy także pamiętać o twórcy związkowego hymnu – człowieku, który przez wiele lat był wymazywany ze społecznej świadomości.
Radio Olsztyn a wybory parlamentarne w 1989 roku
Artykuł

Radio Olsztyn a wybory parlamentarne w 1989 roku

Autor: Piotr Kardela
Przed wyborami do sejmu kontraktowego w czerwcu 1989 r. ważne dla władzy, jak i opozycji na Warmii i Mazurach, były w kampanii wyborczej bloki wyborcze emitowane w Radiu Olsztyn. Po ośmiu latach nieobecności w eterze pojawili się zwolnieni w stanie wojennym dziennikarze związani z „Solidarnością”.
Rola białostockich duszpasterstw w aktywizacji podziemnej „Solidarności”
Artykuł

Rola białostockich duszpasterstw w aktywizacji podziemnej „Solidarności”

Autor: Marek Kozak
Zaangażowanie się niektórych księży w działalność podziemną, a także brak innych działań opozycji solidarnościowej spowodowały, że w początkach 1985 r. wśród społeczności Białegostoku intensywnie rozwijały się duszpasterstwa. Były one swoistym antidotum na trudną sytuację białostockiego podziemia.
Rolnicy „okrągłego stołu”
Artykuł

Rolnicy „okrągłego stołu”

Autor: Andrzej W. Kaczorowski
Związkowcy wiejscy byli wśród pierwszych, którzy poparli rozmowy „okrągłego stołu”. Wkrótce okazali się także bezspornymi beneficjentami wyborów kontraktowych.
Rozliczenie rządzących. Wybory z 4 czerwca 1989 r. w województwie katowickim
Artykuł

Rozliczenie rządzących. Wybory z 4 czerwca 1989 r. w województwie katowickim

Autor: Adam Dziuba
W 1988 r. pogłębiła się zapaść gospodarcza, a Polską wstrząsnęły dwie strajkowe fale zorganizowane pod sztandarem „Solidarności”. Kierownicze gremia rządzącej krajem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej były świadome, że destabilizacja i wybuch buntu społecznego to kwestia najbliższego czasu.
Rozmowy na Zawracie

Rozmowy na Zawracie

Autor: Tomasz Kozłowski
Negocjacje między komunistycznymi władzami a kierownictwem „Solidarności” w Magdalence są jednym z najbardziej znanych epizodów w najnowszej historii Polski. Mało kto pamięta, że pierwsze rozmowy między Kiszczakiem a Wałęsą odbywały się na warszawskim Mokotowie, w willi na ulicy Zawrat.
Ruch „Solidarności Rodzin”
Artykuł

Ruch „Solidarności Rodzin”

Autor: Marcin Dąbrowski
W 1981 r. Region Środkowo-Wschodni NSZZ „Solidarność” zainicjował działalność Ruchu „Solidarności Rodzin”, przedsięwzięcie nawiązujące do społecznej nauki Kościoła, które było zjawiskiem unikalnym w skali dokonującej się wówczas wolnościowej rewolucji w kraju.
Ruch na Rzecz Samorządnej Rzeczpospolitej Polaków
Artykuł

Ruch na Rzecz Samorządnej Rzeczpospolitej Polaków

Autor: Przemysław Zwiernik
Po wprowadzeniu stanu wojennego na terenie Poznania działało wiele podziemnych organizacji utworzonych przez uczniów szkół średnich, studentów wyższych uczelni i pracowników zakładów pracy.
Sierpień ’80 w Gdańsku
Artykuł

Sierpień ’80 w Gdańsku

Autor: Arkadiusz Kazański
O wybuchu strajku w Gdańsku przesądziło to, że na pięć miesięcy przed przejściem na emeryturę, 7 sierpnia 1980 r., zwolniono z pracy w Stoczni Gdańskiej im. Lenina Annę Walentynowicz, zasłużoną i uczciwą pracownicę, odznaczoną wcześniej Brązowym, Srebrnym, a w 1979 r. Złotym Krzyżem Zasługi.

Sławomir Cenckiewcz o Annie Walentynowicz w Szczecinie podczas otwarcia Centrum Edukacyjnego IPN „Przystanek Historia”

Autor: Sławomir Cenckiewicz
Solidarni w stanie wojennym – uwolnić Narożniaka!
Artykuł

Solidarni w stanie wojennym – uwolnić Narożniaka!

Autor: Tadeusz Ruzikowski
Wprowadzenie stanu wojennego nie tylko zakończyło legalną możliwość działania „Solidarności”, ale też zainicjowało czas szczególnej opresji skierowanej przeciw jej działaczom i sympatykom – w pierwszej kolejności poprzez masową akcję internowań i obostrzenia narzucone przez dekret o stanie wojennym.
Solidarność – relacja międzyosobowa
Artykuł

Solidarność – relacja międzyosobowa

Autor: Piotr Klimczak
Solidarność z początku lat osiemdziesiątych była w swej najgłębszej warstwie międzyosobową relacją łączącą większość ówczesnego polskiego społeczeństwa, przejawiającą się w ludzkich postawach, decyzjach, działaniach i dziełach.
Solidarność na ulicach
Artykuł

Solidarność na ulicach

Autor: Kinga Hałacińska
O Piotrze Rzewuskim słyszało niewielu, a przecież jest to z pewnością jeden z najbardziej wytrwałych i bezkompromisowych opozycjonistów lat osiemdziesiątych.
Solidarność w konspiracji
Artykuł

Solidarność w konspiracji

Autor: Andrzej Malik
W warszawskiej willi aktorki Lucyny Winnickiej 22 kwietnia 1982 r. powołano Tymczasową Komisję Koordynacyjną NSZZ „Solidarność”. Przedstawicielami Małopolski byli w niej Władysław Hardek, a potem Stefan Jurczak.
Solidarność z Chrystusem. Ksiądz Infułat Józef Sondej – Świadek Historii
Biogram / Biografia

Solidarność z Chrystusem. Ksiądz Infułat Józef Sondej – Świadek Historii

Autor: Mariusz Krzysztofiński
W Rzeszowie jednym z najbliższych współpracowników abp. Ignacego Tokarczuka był ks. Józef Sondej, który - jako wykonawca biskupich poleceń w dziele samowolnego budownictwa sakralnego - przyczynił się znacząco do rozbudowy sieci parafialnej miasta.
Solidarny. Jan Paweł II wobec Solidarności w latach 1980–1981
Artykuł

Solidarny. Jan Paweł II wobec Solidarności w latach 1980–1981

Autor: Andrzej Grajewski
Dla papieża Jana Pawła II powstanie NSZZ „Solidarność” było nie tylko czynnikiem zmieniającym sytuację w Polsce i całym bloku wschodnim, lecz także inspiracją do refleksji o roli związków zawodowych we współczesnym świecie i o relacjach między kapitałem a pracą.
Sowieccy dysydenci i Solidarność
Artykuł

Sowieccy dysydenci i Solidarność

Autor: Mikołaj Iwanow
Wprowadzenie w PRL stanu wojennego miało bezpośredni wpływ na politykę wewnętrzną w ZSRS, gdzie zaostrzono represje wobec dysydentów. Więzienia, zsyłki i wyrzucanie z kraju to elementy wspólnej strategii komunistów sowieckich i polskich, przeczuwających niechybny kryzys systemu i poszukujących skutecznych metod ratowania totalitarnego ustroju.
Spawacz antysocjalistyczny
Artykuł

Spawacz antysocjalistyczny

Autor: Adam Chmielecki
Maciej Miatkowski – wieloletni pracownik Stoczni Gdańskiej, uczestnik protestów w grudniu 1970 r., działacz Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża i Solidarności, przyjaciel Anny Walentynowicz i Lecha Kaczyńskiego – nie doczekał czterdziestej rocznicy powstania WZZ. Zmarł w grudniu 2017 r.
Sprawa dwóch milionów
Artykuł

Sprawa dwóch milionów

Autor: Paweł Piotr Warot
Zdążyła już obrosnąć legendą sprawa 80 milionów złotych dolnośląskiej „Solidarności”, na których komuniści po wprowadzeniu stanu wojennego nie zdołali położyć łapy. Mało kto dziś pamięta, że warmińsko-mazurska „Solidarność” również miała swoją sprawę… w tym wypadku 2 milionów. Niestety sprawa pieniędzy olsztyńskiego Zarządu Regionu miała bardziej dramatyczny przebieg i do dziś budzi wiele pytań, na które z trudem przychodzą odpowiedzi.
Stan wojenny. Od kulminacji do „normalizacji”
Artykuł

Stan wojenny. Od kulminacji do „normalizacji”

Autor: Włodzimierz Suleja
Po zduszeniu strajków wywołanych wprowadzeniem stanu wojennego, najpoważniejszym przejawem oporu wobec poczynań władzy stały się krótkie, niekiedy wręcz symboliczne, przerwy w pracy.
Stan wojenny. Przegrana bitwa
Artykuł

Stan wojenny. Przegrana bitwa

Autor: Włodzimierz Suleja
Niespełna godzinę przed północą z 12 na 13 grudnia 1981 roku spóźnieni przechodnie, zwłaszcza w dużych miastach, ze zdziwieniem obserwowali wzmożony ruch prywatnych samochodów osobowych. Nikt nie domyślał się jeszcze, że zmierzają one pod konkretne adresy, a ich pasażerowie to cywilni i mundurowi pracownicy SB i MO.
Strajki w dawnym województwie legnickim latem 1980 roku
Artykuł

Strajki w dawnym województwie legnickim latem 1980 roku

Autor: Łukasz Sołtysik
Społeczeństwo dawnego województwa legnickiego miało bardzo ważny udział w protestach lata 1980 roku – zarówno w lipcu, jak i sierpniu. Motorem strajków na tym terenie byli pracownicy kopalni i huty KGHM. W kilkunastu miejscowościach województwa w akcji strajkowej wzięło udział tysiące ludzi.
Sylwester inny niż wszystkie
Artykuł

Sylwester inny niż wszystkie

Autor: Grzegorz Majchrzak
Osadzeni na Rakowieckiej działacze opozycji usłyszeli 31 grudnia 1982 r. przed 23.00 okolicznościową audycję radiową nadaną przy wykorzystaniu tzw. gadały – w tym przypadku zestawu składającego się z dwóch akumulatorów samochodowych, magnetofonu, wzmacniacza oraz ośmiu głośników.
Symbole Narodowe i nie tylko
Artykuł

Symbole Narodowe i nie tylko

Autor: Mateusz Marek
2 maja obchodzimy Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej – jednego z symboli narodowych. Podstawowe symbole narodowe to: hymn, barwy i godło. Symbol to znak, który nas identyfikuje, odnosi się do przeszłości i wspólnej historii. Dzięki emocjom, które wzbudza, pozostaje w pamięci przez pokolenia.
Sympatycy Solidarności Walczącej w Wielkiej Brytanii
Artykuł

Sympatycy Solidarności Walczącej w Wielkiej Brytanii

Autor: Joanna Pyłat
W latach osiemdziesiątych Polacy w Wielkiej Brytanii aktywnie wspierali opozycję demokratyczną w PRL. Z tej pomocy korzystała również Solidarność Walcząca.
Szczecin 1980. Strajkowa codzienność
Artykuł

Szczecin 1980. Strajkowa codzienność

Autor: Michał Siedziako
Strajki Sierpnia ’80 były zbiorowym doświadczeniem setek tysięcy ludzi. Jak przebiegały z perspektywy ich szeregowych uczestników? Przyjrzyjmy się temu zagadnieniu na przykładzie Szczecina – jednego z głównych ośrodków protestów „gorącego lata” 1980 r.
Szczecińska droga do „Solidarności”
Artykuł

Szczecińska droga do „Solidarności”

Autor: Marcin Stefaniak
Wprowadzenie 1 lipca 1980 przez rząd podwyżek cen wędlin i mięsa wywołało protesty społeczne, które władza początkowo starała się łagodzić wprowadzeniem wzrostu wynagrodzeń w niektórych zakładach pracy.
Szczeciński Sierpień '80

Szczeciński Sierpień '80

Autor: Michał Siedziako
Latem 1980 r. Szczecin stał się areną wydarzeń, które zapoczątkowały blisko dziesięcioletnią erozję komunistycznych rządów w Polsce. Był jednym z głównych ośrodków strajkowych, w których podpisano historyczne Porozumienia Sierpniowe otwierające drogę do powstania Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” i skupionego wokół niego ogromnego, wolnościowego, demokratycz- nego ruchu społecznego.
Szczeciński strajk 1980 roku
Artykuł

Szczeciński strajk 1980 roku

Autor: Sebastian Ligarski
O trzydziestu sześciu postulatach wysuniętych przez szczecińskich robotników (i nie tylko) w sierpniowe dni 1980 r. prawie się nie słyszy. A przecież to w Szczecinie podpisano pierwsze porozumienia z rządem, w których zawarto zapowiedź powołania związków zawodowych wolnych i niezależnych od władz.
Szlakiem porozumień. Oddziały NSZZ „Solidarność” w Regionie Mazowsze 1980-1981.
Artykuł

Szlakiem porozumień. Oddziały NSZZ „Solidarność” w Regionie Mazowsze 1980-1981.

Autor: Tadeusz Ruzikowski
Jesień roku 1980 przyniosła ogromną dynamikę działań organizacyjnych Niezależnych Samorządnych Związków Zawodowych skupionych następnie pod szyldem „Solidarności”. Na ogół podejmowano je najpierw w obrębie zakładów pracy i instytucji.
Środowiska groźne dla władzy komunistycznej
Artykuł

Środowiska groźne dla władzy komunistycznej

Autor: Ryszard Śmietanka-Kruszelnicki
Wprowadzenie stanu wojennego stanowiło eskalację w represyjnej polityce władz komunistycznych i szczególnie ostro kontrastowało z poprzedzającym je okresem karnawału „Solidarności”. Tym bardziej nie należy się dziwić, że sprowokowało tak szeroką gamę przejawów oporu – zwłaszcza wśród młodzieży i dawnych działaczy związkowych.
Świąteczne życzenia od kieleckiego podziemia!
Artykuł

Świąteczne życzenia od kieleckiego podziemia!

Autor: Marzena Grosicka
Wprowadzony 13 grudnia 1981 r. stan wojenny zmienił życie Polaków. Przywódcy NSZZ „Solidarność” i innych organizacji opozycyjnych zostali internowani.
Świdnik – droga do wolności
Artykuł

Świdnik – droga do wolności

Autor: Marcin Dąbrowski
Latem 1980 r. przez Polskę przetoczyła się fala strajkowa, która objęła ponad tysiąc zakładów pracy i około miliona osób. Ważną rolę na jej początkowym etapie odegrały lipcowe wydarzenia na Lubelszczyźnie.
Trzykrotnie internowany. Wacław Rembosz – działacz rolniczych związków w Kieleckim
Artykuł

Trzykrotnie internowany. Wacław Rembosz – działacz rolniczych związków w Kieleckim

Autor: Marzena Grosicka
Wacław Rembosz zaangażował się w tworzenie rolniczego związku zawodowego w Kieleckiem już w 1980 r. Należał do jego najaktywniejszych działaczy. Był jednym z 10 delegatów na Ogólnopolski Zjazd NSZZ Rolników Indywidualnych „Solidarność” w Poznaniu.
Uczniowie kontra komunizm. „Grupa bliżyńska”
Artykuł

Uczniowie kontra komunizm. „Grupa bliżyńska”

Autor: Marzena Grosicka
W 1984 r. w miejscowości Bliżyn, leżącej w województwie kieleckim, czterech uczniów szkół średnich rozpoczęło działalność opozycyjną. Byli to Grzegorz Jasiński, Krzysztof Kowalik, Krzysztof Pióro i Zbigniew Wolski.
W cieniu Czerwca 1976. Początki NSZZ „Solidarność” w województwie płockim
Artykuł

W cieniu Czerwca 1976. Początki NSZZ „Solidarność” w województwie płockim

Autor: Tadeusz Ruzikowski
Powstałe w wyniku gierkowskiej reformy administracyjnej w 1975 r. województwo płockie ze swoim dominującym charakterem rolniczym nie wyróżniało się wówczas na tle pozostałych czterdziestu ośmiu.
Walka o wolne słowo – Wszechnica Górnośląska (1980–1981)
Artykuł

Walka o wolne słowo – Wszechnica Górnośląska (1980–1981)

Autor: Tomasz Kurpierz
Jednym z podstawowych celów, jakie od jesieni 1980 r. przyświecały członkom NSZZ „Solidarność” i innych opozycyjnych organizacji, było przełamanie monopolu informacyjnego władz komunistycznych.
Walka, upór i osamotnienie. Stanisław Możejko (1954–2017)
Artykuł

Walka, upór i osamotnienie. Stanisław Możejko (1954–2017)

Autor: Artur Kubaj
Szczecinianin Stanisław Możejko, absolwent Technikum Budowy Okrętów, w 1972 r. podjął pracę w Morskiej Stoczni Remontowej Świnoujście. W tym najbardziej wysuniętym na północny zachód polskim mieście pozostał przez całe życie. Stamtąd też upominał się o prawa obywatelskie działając w Solidarności.
Wiktor Herer – podpułkownik UB, doradca „Solidarności”
Biogram / Biografia

Wiktor Herer – podpułkownik UB, doradca „Solidarności”

Autor: Przemysław Benken
Urodził się 19 stycznia 1920 r. w Czerniowcach na Bukowinie. W 1920 r. jego rodzina przeniosła się do Lwowa. W 1934 r. wstąpił do komunistycznej organizacji młodzieżowej „Pionier” i jeszcze w tym samym roku został zatrzymany przez policję przy rozrzucaniu ulotek, za co usunięto go z gimnazjum.
Wokół sporów o początki MKZ w Zielonej Górze. Przyczynek do dyskusji
Artykuł

Wokół sporów o początki MKZ w Zielonej Górze. Przyczynek do dyskusji

Autor: Przemysław Zwiernik
Pomimo wieloletnich badań na historią NSZZ „Solidarność”, jeszcze nie wszystkie aspekty jego działalności zostały w sposób wyczerpujący opracowane. W wielu przypadkach nie pozwala na to stan zachowania materiałów źródłowych.
Wybory czerwcowe 1989 roku w Łodzi
Artykuł

Wybory czerwcowe 1989 roku w Łodzi

Autor: Sebastian Pilarski
W trakcie obrad „okrągłego stołu” zapadła przełomowa w dziejach PRL decyzja o przeprowadzeniu wyborów parlamentarnych z udziałem opozycji. W Łodzi, tak jak w całej Polsce, komunistyczne władze poniosły w nich spektakularną klęskę.
Wybory kontraktowe ’89
Artykuł

Wybory kontraktowe ’89

Autor: Michał Siedziako
Mówiąc o wyborach kontraktowych sprzed trzydziestu lat, zazwyczaj ma się na myśli 4 czerwca 1989 r. Głosowanie to odbyło się jednak w dwóch turach, między którymi rozegrały się wydarzenia bardzo istotne z punktu widzenia dalszego rozwoju sytuacji politycznej.
Z Kaszuby Polak. Zarys biografii księdza Hilarego Jastaka
Artykuł

Z Kaszuby Polak. Zarys biografii księdza Hilarego Jastaka

Autor: Jarosław Tęsiorowski
Specyfika Kaszub i Pomorza i ich historia ukształtowały jego poglądy i wpływały na życiowe wybory. Kolejne doświadczenia: wojna, okupacja, konspiracja, stalinizm i kapłaństwo w okresie programowej walki państwa z Kościołem wpłynęły na jego późniejsze postawy. Każdy, kto zna charakter i zwyczaje Kaszubów przyzna, że osoba, którą nazwali oni swoim królem, musiała być kimś niezwykłym.
Zaczęło się na Gimnastycznej
Artykuł

Zaczęło się na Gimnastycznej

Autor: Andrzej W. Kaczorowski
W maju roku 1980, po stoczeniu długiej walki w władzą komunistyczną, rolnikom polskim udało się osiągnąć wielki sukces – w PRL zarejestrowany został Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Rolników Indywidualnych „Solidarność”.
Zamach grudniowy
Artykuł

Zamach grudniowy

Autor: Włodzimierz Suleja
Pierwszym sygnałem była wiadomość o przedłużeniu służby żołnierzom ostatniego rocznika. Władze Związku nie reagowały – jedynie Zarząd Regionu Dolny Śląsk przyjął 19 października przygotowany przez Kornela Morawieckiego tekst apelu do żołnierzy Wojska Polskiego.
Zamknąć Hutę Siechnice
Artykuł

Zamknąć Hutę Siechnice

Autor: Grzegorz Waligóra
W drugiej połowie lat 80. XX wieku, przede wszystkim za sprawą Ruchu „Wolność i Pokój” środowiska opozycyjne w PRL zaczęły zwracać uwagę na problemy związane z ochroną środowiska. Dezaprobata wobec działań niszczących środowisko była zarazem sprzeciwem wobec systemu.
Zanim przyszedł „Sierpień 80” na Podbeskidziu. Strajku z lipca i pierwszych dni sierpnia 1980 r. w województwie bielskim
Artykuł

Zanim przyszedł „Sierpień 80” na Podbeskidziu. Strajku z lipca i pierwszych dni sierpnia 1980 r. w województwie bielskim

Autor: Dariusz Węgrzyn
Strajki z drugiej połowy sierpnia, a potem września 1980 roku, spowodowały poważne zmiany w Polsce, a jedną z najistotniejszych było powstanie NSZZ „Solidarność”.
Zatrzymać polską zarazę! Czechosłowacja wobec solidarnościowej rewolucji
Artykuł

Zatrzymać polską zarazę! Czechosłowacja wobec solidarnościowej rewolucji

Autor: Mirosław Szumiło
Latem 1980 r. przez Polskę przelała się fala strajków robotniczych, które przerodziły się w rewolucję Solidarności. Był to poważny problem nie tylko dla komunistów rządzących w PRL.
Zbigniew Simoniuk (1949-1983) – ofiara stanu wojennego
Artykuł

Zbigniew Simoniuk (1949-1983) – ofiara stanu wojennego

Autor: Bożena Koszel-Pleskaczuk
Zbrodnie komunistyczne to czyny popełnione przez funkcjonariuszy państwa komunistycznego względem osób bądź grup polegające na stosowaniu represji lub w inny sposób godzące w prawa człowieka. Polegały one często na prześladowaniu i karaniu przeciwników politycznych celem stłumienia dążeń wolnościowych.
Zdzisław Jamrożek. Na przekór słabościom
Artykuł

Zdzisław Jamrożek. Na przekór słabościom

Autor: Małgorzata Choma-Jusińska
W drugiej połowie lat 70. XX w. jednym z ważniejszych miejsc na mapie działalności opozycji w Lublinie było prywatne mieszkanie Zdzisława Jamrożka przy ul. Hutniczej, a sam Jamrożek był symboliczną postacią lubelskiej opozycji.
Zmagania z władzą
Artykuł

Zmagania z władzą

Autor: Marzena Grosicka
Poniżej przedstawiamy relacje działaczy NSZZ „Solidarność i innych organizacji opozycyjnych regionu świętokrzyskiego na temat wydarzeń z lat 1988-1989.
Zmiażdżyć „kontrrewolucję”. NRD wobec Solidarności
Artykuł

Zmiażdżyć „kontrrewolucję”. NRD wobec Solidarności

Autor: Filip Gańczak
Powstanie NSZZ „Solidarność” wywołało we wschodnim Berlinie obawy przed efektem domina. Przywódca NRD Erich Honecker parł do siłowego zduszenia niezależnego ruchu związkowego w PRL.
Znaczki pocztowe „Solidarności”
Artykuł

Znaczki pocztowe „Solidarności”

Autor: Paweł Głuszek
W latach 80., w okresie walki z reżimem komunistycznym, w tzw. drugim obiegu pojawiły się znaczki pocztowe wydawane przez NSZZ „Solidarność”. Znaczki podziemnej „Solidarności” stały się symbolem oporu wobec władzy i oznaką istnienia wolnego, niepodległego państwa podziemnego.