Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

Made in MSW
Artykuł

Made in MSW

Autor: Grzegorz Majchrzak
Służba Bezpieczeństwa, czy szerzej resort spraw wewnętrznych, nigdy nie uczestniczył w tak dużym stopniu w działalności środków masowego przekazu, jak w stanie wojennym.
Nie mógł żyć w kłamstwie... Historia Walentego Badylaka
Artykuł

Nie mógł żyć w kłamstwie... Historia Walentego Badylaka

Autor: Monika Komaniecka-Łyp
21 marca 1980 r. Walenty Badylak, przykuł się łańcuchem do studzienki na Rynku Głównym w Krakowie i podpalił, protestując przeciwko zakłamywaniu przez władze zbrodni katyńskiej, demoralizacji młodzieży i niszczeniu rzemiosła.
Czy po uderzeniu Niemiec na Polskę, państwo polskie przestało istnieć?
Artykuł

Czy po uderzeniu Niemiec na Polskę, państwo polskie przestało istnieć?

Autor: Paweł Kosiński
Tylko Rzesza Niemiecka, ZSRS i Republika Słowacka przyjęły w 1939 r., że w wyniku ich agresji doszło do zawojowania (debellacji) Rzeczypospolitej, czyli pozbawienia dotychczasowego suwerena władzy zwierzchniej po zbrojnym zajęciu terytorium państwa i przejęciu nad nim całkowitej kontroli.
Reakcja mieszkańców województwa rzeszowskiego na śmierć Józefa Stalina
Artykuł

Reakcja mieszkańców województwa rzeszowskiego na śmierć Józefa Stalina

Autor: Marcin Bukała
5 marca 1953 r. zmarł Józef Stalin. Władze partyjne i państwowe w PRL poinformowały niezwłocznie o jego śmierci. Rozpoczęły żałobną kampanię, w której chcąc nie chcąc uczestniczyć musieli Polacy, w tym mieszkańcy województwa rzeszowskiego.
Młodzież nie chce Stalinogrodu
Artykuł

Młodzież nie chce Stalinogrodu

Autor: Adam Dziuba
Dzień śmierci Józefa Stalina, 5 marca 1953 r. był początkiem politycznej „odwilży” w Związku Sowieckim. Dotarła ona – choć z opóźnieniem – także do krajów satelickich, jednak w tym czasie w Polsce na żadne zmiany się nie zanosiło. Przeciwnie, totalitarny reżim osiągnął szczyt swej potęgi, co uwidaczniało się zwłaszcza w poziomie jego represyjności.
Rozgłośnia Harcerska – medialny fenomen PRL
Artykuł

Rozgłośnia Harcerska – medialny fenomen PRL

Autor: Robert Spałek
Niewątpliwym fenomenem medialnym PRL była Rozgłośnia Harcerska, prawdopodobnie jedyna oficjalna stacja radiowa w bloku sowieckim funkcjonująca poza strukturami państwowymi i emitująca legalne audycje.
Zrozumieć sprawy Górnego Śląska – referat dla kadr więzień i obozów z 1946 roku
Artykuł

Zrozumieć sprawy Górnego Śląska – referat dla kadr więzień i obozów z 1946 roku

Autor: Adam Dziurok
Po zakończeniu II wojny światowej mieszkańcy Górnego Śląska byli często postrzegani przez pryzmat wpisania na niemiecką listę narodowościową i traktowani jako zaprzańcy sprawy polskiej. Takie przekonanie panowało też wśród funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa odpowiedzialnych za represyjną politykę komunistycznego państwa.
Czy pomniki wdzięczności armii sowieckiej w Polsce powstawały spontanicznie?
Artykuł

Czy pomniki wdzięczności armii sowieckiej w Polsce powstawały spontanicznie?

Autor: Damian Markowski
Zajęcie Polski przez Armię Czerwoną postawiło komunistów przed koniecznością propagandowego uzasadnienia tych działań. Zaczęto więc – za propagandą sowiecką – przedstawiać koniec okupacji niemieckiej jako „wyzwolenie”, do którego nie doszłoby, gdyby nie ofiara setek tysięcy żołnierzy sowieckich.
Pogrzeb Stalina – film dokumentalny Siergieja Łoźnicy
Artykuł

Pogrzeb Stalina – film dokumentalny Siergieja Łoźnicy

Autor: Hubert Kuberski
Reżyser ze swymi współpracownikami mnóstwo czasu spędzili nad renowacją nagrań filmowych i dźwiękowych w „Pogrzebie Stalina”. Zmontowane kadry czarno-białe z kolorowymi pokazują i przywołują wydarzenia sprzed 70 lat.
Niemcy w Katyniu w 1943 roku
Artykuł

Niemcy w Katyniu w 1943 roku

Autor: Monika Komaniecka-Łyp
Po klęsce pod Stalingradem eksperci, wysłani przez dowództwo sił lądowych III Rzeszy, rozpoczęli ekshumację ciał polskich oficerów w Katyniu. Na miejscu sowieckiej zbrodni pracowały także dwie inne komisje.
Widziane ze Wschodu. Wydarzenia Grudnia 70 w oczach mieszkańców ZSRS
Artykuł

Widziane ze Wschodu. Wydarzenia Grudnia 70 w oczach mieszkańców ZSRS

Autor: Piotr Olechowski
Grudzień 70 doczekał się już licznych publikacji opartych na źródłach krajowych i zagranicznych. Nieczęsto jednak spotykamy się w nich z jego oceną dokonywaną przez „obywateli sowieckich”.
Szkoleniem partyjnym w brak czujności. I kiełbasę
Artykuł

Szkoleniem partyjnym w brak czujności. I kiełbasę

Autor: Andrzej Boboli
Narzucony Polsce po II wojnie światowej ustrój przyniósł ze sobą nowe, nieznane do tej pory Polakom, osobliwości. Jedne groźne, inne zadziwiające, jeszcze inne po prostu śmieszne.
Propagandystów stanu wojennego troska o młodzież
Artykuł

Propagandystów stanu wojennego troska o młodzież

Autor: Jan Olaszek
Jednym z motywów antysolidarnościowej propagandy było oskarżanie liderów „Solidarności” że manipuluje młodymi ludźmi, których wyprowadza na ulice w swoich własnych politycznych celach
„Udział Polski w rozbiorze Czechosłowacji” – fałszywa klisza antypolskiej opowieści
Artykuł

„Udział Polski w rozbiorze Czechosłowacji” – fałszywa klisza antypolskiej opowieści

Autor: Sebastian Pilarski
Jeszcze przed wybuchem II wojny w świadomość Polaków i innych narodów europejskich zaczęto wdrukowywać kłamliwą opowieść o „polskim udziale” w rozbiorze Republiki Czechosłowackiej. Najwyższy czas, by na początek choćby odbiorca polski zaczął otrzymywać rzetelną informację o tamtym wydarzeniu.
Z Kolorado do Polski ludowej. Inwazja stonki ziemniaczanej
Artykuł

Z Kolorado do Polski ludowej. Inwazja stonki ziemniaczanej

Autor: Elżbieta Pietrzyk-Dąbrowska
Pod koniec maja 1950 r. na łamach „Trybuny Ludu” ukazał się komunikat Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych, informujący o amerykańskich samolotach, które zrzuciły ogromne ilości stonki ziemniaczanej na pola NRD.
Serial „Tajny front” – niezrealizowana próba popularyzacji kontrwywiadu PRL
Artykuł

Serial „Tajny front” – niezrealizowana próba popularyzacji kontrwywiadu PRL

Autor: Paweł Popiel
Polska kinematografia okresu PRL, poza budzeniem w widzu określonych refleksji, spełniała także rolę propagandową. Żywa, trzymająca w napięciu, fabuła filmu czy serialu telewizyjnego idealnie nadawała się do popularyzowania roli Milicji Obywatelskiej czy kontrwywiadu.
Plakat w III Rzeszy
Artykuł

Plakat w III Rzeszy

Autor: Soraya Kuklińska
W narodowym socjalizmie olbrzymią rolę odgrywała propaganda i sztuka. Na szerokie masy społeczeństwa duży wpływ miały plakaty: reklamowe, werbunkowe i propagandowe.
Akcja „N” – wojna psychologiczna Armii Krajowej
Artykuł

Akcja „N” – wojna psychologiczna Armii Krajowej

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
Gen. Stefan Grot-Rowecki szczególną wagę przywiązywał do podważania morale niemieckiego wojska oraz ludności cywilnej. Destrukcyjna antyniemiecka działalność propagandowa miała tym bardziej istotne znaczenie w obliczu przygotowywanego powstania powszechnego.
W krzywym (niezupełnie) zwierciadle. Polska z perspektywy władz i ludności ZSRS w przededniu i podczas sowieckiej agresji  we wrześniu 1939 roku
Artykuł

W krzywym (niezupełnie) zwierciadle. Polska z perspektywy władz i ludności ZSRS w przededniu i podczas sowieckiej agresji we wrześniu 1939 roku

Autor: Sławomir Kalbarczyk
Zohydzanie przez agresora ofiary swej zbrojnej napaści jest tak stare jak same wojny. U progu II wojny światowej Sowieci stosowali tę metodę wobec Polski. I to na wielką skalę.
I Wszechzwiązkowy Zjazd Pisarzy ZSRS
Artykuł

I Wszechzwiązkowy Zjazd Pisarzy ZSRS

Autor: Tomasz Stempowski
17 sierpnia 1934 r. w Domu Związków w Moskwie rozpoczął się I Wszechzwiązkowy Zjazd Pisarzy Związku Socjalistycznych Republik Sowieckich. W trakcie trwających do 1 września obrad przyjęto statut Związku Pisarzy ZSRS i uznano realizm socjalistyczny za metodę twórczą obowiązującą pisarzy sowieckich.
Propagandowy obraz Armii Krajowej w świetle podręczników szkolnych w latach 1944-1956
Artykuł

Propagandowy obraz Armii Krajowej w świetle podręczników szkolnych w latach 1944-1956

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
Władze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w szczególnym stopniu skierowały swą uwagę w stronę młodzieży. Na łamach podręczników szkolnych przedstawiono zniekształcony i wypaczony obraz działalności Armii Krajowej (AK) oraz jej przywódców.
Referendum Ludowe w 1946 r.
Artykuł

Referendum Ludowe w 1946 r.

Autor: Robert Chrzanowski
Jednym z postanowień konferencji jałtańskiej w lutym 1945 r. było utworzenie w Polsce Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej, który miał w swoim składzie zgromadzić członków władz emigracyjnych w Londynie oraz władz komunistycznych tworzonych pod osłoną Armii Czerwonej na ziemiach polskich.
Tajny referat Jakuba Bermana, czyli fałszywka
Artykuł

Tajny referat Jakuba Bermana, czyli fałszywka

Autor: Robert Spałek
Jakub Berman był współtwórcą podstaw państwa totalitarnego w powojennej Polsce. W pamięci społecznej uosabia i symbolizuje zbrodnie komunistów na narodzie polskim. Wspomina się go jako wszechwładnego dogmatycznego komunistę i nadzorcę katów bezpieki.
Wyścig Pokoju na śląskich drogach
Artykuł

Wyścig Pokoju na śląskich drogach

Autor: Tomasz Gonet
Symbolem wiosny w PRL obok pierwszomajowych pochodów przez dziesięciolecia był, odbywający się pod symbolem białego gołębia, Wyścig Pokoju. Największy i najważniejszy amatorski wyścig kolarski XX wieku, a zarazem najpopularniejsze cykliczne wydarzenie sportowe PRL, nie mógł ominąć Górnego Śląska.
Polskie podziemie niepodległościowe w kinematografii PRL
Artykuł

Polskie podziemie niepodległościowe w kinematografii PRL

Autor: Marcin Jurek
Komuniści na wszelkie sposoby starali się zohydzić postaci powojennej konspiracji. Miały temu służyć także propagandowe filmy fabularne.
Petycyjna histeria
Artykuł

Petycyjna histeria

Autor: Jarosław Neja
W styczniu 1979 r. biskup katowicki Herbert Bednorz wystosował list do I sekretarza KC PZPR Edwarda Gierka. W imieniu swoich diecezjan prosił o zgodę na możliwość zorganizowania w ramach zapowiadanej na lato pielgrzymki Jana Pawła II do Ojczyzny spotkania z papieżem w Piekarach Śląskich.
Miasto w cieniu Kombinatu
Artykuł

Miasto w cieniu Kombinatu

Autor: Tomasz Gonet
W dekadzie lat siedemdziesiątych XX w. za zachodnie kredyty zbudowano w Polsce kolejne wielkie zakłady przemysłowe. Industrializacja gwałtownie zmieniła oblicze rozwijających się miast. Szczególnie drastycznie zmieniła się Dabrowa Górnicza.
„Nieustraszony żołnierz czerwony”. Przypadek Szymona Harnama
Artykuł

„Nieustraszony żołnierz czerwony”. Przypadek Szymona Harnama

Autor: Jerzy Bednarek
Bohater niniejszego tekstu naprawdę nazywał się Szaja Charnam, a spolszczoną wersję swojego imienia i nazwiska – Szymon Harnam – zawdzięcza łódzkim komunistom, którzy po wojnie uznali, że jego pochodzenie należy z jakiegoś powodu spolonizować.
Katyń w niemieckiej propagandzie
Artykuł

Katyń w niemieckiej propagandzie

Autor: Radosław Morawski
11 kwietnia 1943 roku niemiecka agencja Transocean podała komunikat o odnalezieniu w lesie Kozie Góry koło Katynia zwłok 10 tys. polskich oficerów rozstrzelanych przez NKWD trzy lata wcześniej. Doniesienia z ekshumacji przeprowadzonych w Katyniu Niemcy postanowili wykorzystać do własnych celów.
Katyń 1940. Świadkowie i świadectwa
Artykuł

Katyń 1940. Świadkowie i świadectwa

Autor: Tadeusz Wolsza
W sprawie zbrodni katyńskiej kraje zainteresowane (m.in. Niemcy, ZSRS, Polska i USA) zdołały przesłuchać od kilkunastu do kilkudziesięciu świadków. Były wśród nich osoby wiarygodne i konfabulujące, świadectwa te mają więc różną rangę: często są kapitalnie ważne, niekiedy zaś – wręcz bezwartościowe.
Kolejka – symbol późnego PRL
Artykuł

Kolejka – symbol późnego PRL

Autor: Michał Przeperski
Kolejka to obrazek-symbol opisujący rzeczywistość lat osiemdziesiątych w naszym kraju. Choć dzisiaj trudno to zrozumieć, Polacy spędzali w nich codziennie po kilka godzin. A przy tym dawali sobie radę z obowiązkami zawodowymi i rodzinnymi!
Propaganda komunistyczna wobec Rozgłośni Polskiej Radio Wolna Europa
Artykuł

Propaganda komunistyczna wobec Rozgłośni Polskiej Radio Wolna Europa

Autor: Karolina Trzeskowska-Kubasik
Dla wielu Polaków żyjących w komunistycznej Polsce, rozgłośnia stała się głównym źródłem niezależnych informacji o Polsce i o świecie. Już od pierwszych tygodni działalności, RWE była obiektem szczególnego zainteresowania ze strony władz komunistycznych. Od samego początku atakowano ją poprzez publikacje prasowe i książkowe.
Wilhelm Szewczyk i jego czasopisma
Artykuł

Wilhelm Szewczyk i jego czasopisma

Autor: Sebastian Rosenbaum
Wilhelm Szewczyk (1916–1991), literat i publicysta, wywodził się ze skrajnej prawicy. Po wojnie związał się z komunistami stając się jednym z najbardziej wpływowych działaczy społeczno-politycznych w województwie katowickim. Ważną płaszczyzną jego oddziaływania były redagowane przezeń czasopisma.
W walce z komunistyczną propagandą. Działalność młodzieżowej organizacji „Contra” w latach 1948–1949
Artykuł

W walce z komunistyczną propagandą. Działalność młodzieżowej organizacji „Contra” w latach 1948–1949

Autor: Adam Dziuba
Szczególnie istotnym elementem budowy w Polsce komunistycznego państwa i społeczeństwa była indoktrynacja młodego pokolenia. Starano się zaszczepić młodzieży idee komunizmu, bałwochwalczy zachwyt wobec Związku Sowieckiego, antyklerykalizm. Chodziło o uformowanie nowego człowieka-elementu systemu.
Katyniem o względy antykomunistycznego kołtuna
Artykuł

Katyniem o względy antykomunistycznego kołtuna

Autor: Grzegorz Wołk
Sowiecka zbrodnia na polskich oficerach bywa określana „kłamstwem założycielskim PRL”. Jak silne emocje budziła wśród sprawujących władzę pokazuje przykład jednego z najbliższych doradców gen. Wojciecha Jaruzelskiego.
Ferdynand Goetel – wyklęty za prawdę o Katyniu
Artykuł

Ferdynand Goetel – wyklęty za prawdę o Katyniu

Autor: Waldemar Kowalski
Uznawany był przez Sowietów i komunistów znad Wisły za pomocnika III Rzeszy. Powód, dla którego przyczepiono mu łatkę kolaboranta, to udział w delegacji, która wiosną 1943, na wniosek Niemców, badała doły śmierci polskich oficerów w Lesie Katyńskim. Prawda o zbrodni miała nigdy nie wyjść na jaw.
Geneza Kominternu – czyli w jakim celu powstała światowa centrala ruchu komunistycznego?
Artykuł

Geneza Kominternu – czyli w jakim celu powstała światowa centrala ruchu komunistycznego?

Autor: Elżbieta Kowalczyk
Rozwój technologiczny i wzrost uprzemysłowienia w państwach europejskich w drugiej połowie XIX w. i na początku XX w. spowodował pojawienie się na scenie polityczno-społecznej nowej klasy robotniczej.
Demokracja na sowiecką modłę – wybory do Sejmu z 19 stycznia 1947 roku
Artykuł

Demokracja na sowiecką modłę – wybory do Sejmu z 19 stycznia 1947 roku

Autor: Waldemar Kowalski
Zwycięstwo w powszechnym głosowaniu do Sejmu miało zapewnić komunistom pełnię władzy – tak też się stało, ale za cenę fałszerstwa wyborczego oraz represji, jakie dotknęły tysięcy Polaków, głównie działaczy opozycji.
Josef Goebbels – mistrz propagandy III Rzeszy
Artykuł

Josef Goebbels – mistrz propagandy III Rzeszy

Autor: Marcin Przegiętka
Jedną z cech wyróżniających państwa totalitarne jest indoktrynacja całego społeczeństwa. W III Rzeszy Josef Goebbels stworzył aparat propagandy, za pomocą którego nadzorował wszystkie środki przekazu (prasę, radio, film) oraz literaturę i sztukę. W ten sposób kształtował poglądy i postawy Niemców.
W samotną podróż zabierz broń. Z hitlerowskim przewodnikiem do Lwowa
Artykuł

W samotną podróż zabierz broń. Z hitlerowskim przewodnikiem do Lwowa

Autor: Aleksander Strojny
Machina propagandy III Rzeszy nie ominęła turystyki. Promowanie niedrogich wycieczek w atrakcyjne przyrodniczo i kulturowo zakątki Wielkiej Ojczyzny gruntowało przekonanie, że godne uwagi są tylko wytwory cywilizacji niemieckiej i niemieckie krajobrazy.
Pod czerwonym butem
Artykuł

Pod czerwonym butem

Autor: Sławomir Kalbarczyk
To nie była „zwykła” napaść, bo nawet zakładając, że każda agresja jest wyjątkowa, musimy w tej sowieckiej z 17 września 1939 roku dostrzec cechy zupełnie niespotykane. Po raz pierwszy bodaj w dziejach zdarzyło się, że jedno państwo, najeżdżając drugie, twierdziło, że to drugie… nie istnieje.
Niemieckie taśmy filmowe z czasów wojny odnalezione w Poznaniu
Artykuł

Niemieckie taśmy filmowe z czasów wojny odnalezione w Poznaniu

Autor: Hanna Budzyńska
Poznański muzykolog Marian Sobieski po wojnie powrócił do pracy na Uniwersytecie Poznańskim. W gabinecie przy ul. Wieniawskiego 1 znalazł jednak taśmy filmowe, które nie należały do uczelni. Tak w jego ręce trafiły niemieckie nagrania filmowe z czasów wojny i okupacji.
Katyń: PPR-owska szkoła kłamstwa
Artykuł

Katyń: PPR-owska szkoła kłamstwa

Autor: Piotr Gontarczyk
11 kwietnia 1943 r. Niemcy rozpoczęli akcję propagandową, związaną z odnalezieniem w Katyniu zbiorowych mogił polskich oficerów zamordowanych w 1940 r. przez NKWD. Uliczne megafony w GG i prasa gadzinowa podawały nazwiska ofiar i informacje o znalezionych przy nich dokumentach i rzeczach osobistych.
Triumf wojny
Artykuł

Triumf wojny

Autor: Tomasz Stempowski
Przerażenie. Strach. Groza. Jedno z tych uczuć – a może wszystkie – maluje się na twarzy kobiety uwiecznionej na zdjęciu. Obiektyw aparatu uwięził w kadrze wykrzywione rysy, jakby kobieta skamieniała. Zdjęcie wykonano 12 września 1939 roku w Końskich.
Sceptycyzm „wyzwolicieli”
Artykuł

Sceptycyzm „wyzwolicieli”

Autor: Sławomir Kalbarczyk
Raporty NKWD pokazują, że mimo wysiłków kremlowskiej propagandy wielu „ludzi radzieckich” bez entuzjazmu przyjęło napaść Armii Czerwonej na Polskę we wrześniu 1939 roku. Gdyby Sowiety były krajem demokratycznym, można by pisać o negatywnym stosunku sowieckiej opinii publicznej do inwazji na Polskę.
Sowiecka polityka, nasza krew. Bitwa w której mieli zginąć Polacy
Artykuł

Sowiecka polityka, nasza krew. Bitwa w której mieli zginąć Polacy

Autor: Maciej Korkuć
12–13 października 1943 roku. Lenino. Pół tysiąca zabitych Polaków. Przegrana bitwa. Krwawe wydarzenie bez militarnego uzasadnienia: na tym odcinku frontu wówczas w gruncie rzeczy nic się nie działo. A jednak Stalin był zadowolony: polityczny cel został osiągnięty. Innego przecież nie było.
Od zbrodni do mitologii
Artykuł

Od zbrodni do mitologii

Autor: Maciej Korkuć
W propagandzie PRL obowiązywała teza, że Sowieci chcieli pomóc Warszawie w dniach powstańczych walk 1944 roku, ale nie zdołali z przyczyn obiektywnych. Szybkie zdobycie Krakowa w styczniu 1945 roku miało zaś być dowodem na sowieckie poświęcenie, podbudowane umiłowaniem naszej kultury i zabytków.
Głosowanie w cieniu represji. Trudne referendum 1946 roku
Artykuł

Głosowanie w cieniu represji. Trudne referendum 1946 roku

Autor: Michał Siedziako
Pierwsze powojenne głosowanie powszechne, w którym wzięli udział Polacy, nie miało, wbrew ustaleniom tzw. Wielkiej Trójki, nic wspólnego z demokracją, a tym bardziej nie było „wolne i nieskrępowane”. Autentyczne referendum ukazałoby sprzeciw społeczeństwa wobec narzuconej władzy sowieckiej.