Proszę czekać,
trwa ładowanie strony...

Ofiary – szmalcownicy, pomoc – bierność
Artykuł

Ofiary – szmalcownicy, pomoc – bierność

Autor: Robert Spałek
Getto dla polskich Żydów w Warszawie zostało utworzone i zagrodzone na rozkaz okupanta niemieckiego w listopadzie 1940 r. Już w styczniu 1941 roku za murami getta znajdowało się ok. 396 tys. Żydów, trzy miesiące później – 450 tys., a latem – według danych niemieckich – 490 tys. (i był to okres największego zagęszczenia tego terenu).
„Idą kołnierze…” czyli o udostępnianiu, rozpowszechnianiu i cenzurze muzyki rockowej w latach osiemdziesiątych
Artykuł

„Idą kołnierze…” czyli o udostępnianiu, rozpowszechnianiu i cenzurze muzyki rockowej w latach osiemdziesiątych

Autor: Robert Spałek
W latach osiemdziesiątych muzyka rockowa była masowo rozpowszechniana i dystrybuowana dwoma kanałami: oficjalnym, koncesjonowanym przez władzę, oraz kanałem autonomicznym wobec władz, definiowanym jako niezależny (undergroundowy, alternatywny). Choć określenia te są mało precyzyjne, to oddają istotę rzeczy.

Jak zmieniało się polskie społeczeństwo w XX wieku? Jakie znaczenie dla naszej zbiorowej tożsamości miały lata wojny i komunizmu? Czy w latach 1939–1956 w Polsce dokonała się rewolucja społeczna?

Autor: Robert Spałek, Rafał Dudkiewicz

Żydowskie getto w Warszawie okupowanej przez Niemców

Autor: Robert Spałek

Jakim człowiekiem był Edward Gierek? Jak historycy oceniają politykę i skutki decyzji podjętych przez niego? Dlaczego wiele osób wciąż wspomina dekadę Gierka z nostalgią?

Autor: Rafał Dudkiewicz, Jakub Szumski, Robert Spałek

Wigura, Łuczewski, Matyja: stan wojenny w opiniach socjologów i politologów. Obrachunek z dekadą Jaruzelskiego... (cz. 9 konferencji - dyskusja)

Autor: Rafał Matyja, Michał Łuczewski, Karolina Wigura, Robert Spałek

Restalinizacja 1981-1989. Sąd nad patronem dekady? – Vox populi. Obrachunek z dekadą Jaruzelskiego... (cz. 8 konferencji naukowej)

Autor: Tomasz Pączek, Robert Spałek

Berman - stalinowski zbrodniarz na Polskę

Autor: Rafał Dudkiewicz, Robert Spałek

„Migawki z okupowanej Warszawy” - rok 1940

Autor: Tomasz Łabuszewski, Michał Zarychta, Maciej Żuczkowski, Robert Spałek, Elżbieta Kowalczyk

Październik 1956 r. – przełom w PRL czy zmiana narzędzi sprawowania władzy?

Autor: Włodzimierz Suleja, Filip Musiał, Paweł Sasanka, Robert Spałek

Droga do Września 39, wykład dr. Roberta Spałka i promocja książki Migawki z okupowanej Warszawy 39

Autor: Robert Spałek
Polski rock lat 80. i teoria tzw. wentyla bezpieczeństwa
Artykuł

Polski rock lat 80. i teoria tzw. wentyla bezpieczeństwa

Autor: Robert Spałek
Wedle prezentowanej często w mediach teorii „wentyla bezpieczeństwa” przyzwolenie komunistów na masową popularyzację rocka miało na celu przekierowanie uwagi i zaangażowania młodzieży z polityki na rozrywkę, łącznie z inspirowaniem jej uczestnictwa w subkulturowym buncie (np. festiwal w Jarocinie).
O totalitaryzmie i komunistach w PRL
Artykuł

O totalitaryzmie i komunistach w PRL

Autor: Robert Spałek
O naturę sytemu panującego w Polsce w latach 1944–1989 wciąż trwają spory, a konkluzje pozostają niejednoznaczne. Jedno z podstawowych pytań brzmi: czy nad Wisłą zaprowadzono po wojnie system totalitarny, a jeśli tak, to jakie były cezury jego trwania?

Początki systemu komunistycznego w Polsce (cz. 2)

Autor: Rafał Dudkiewicz, Robert Spałek

Demiurg czy Demon? Adam Michnik w dokumentach SB

Autor: Piotr Woyciechowski, Roman Graczyk, Robert Spałek, Rafał Ziemkiewicz

Między placem Czerwonym a placem Defilad – odwilż w 1956 r. w PRL

Autor: Paweł Sasanka, Michał Wenklar, Filip Musiał, Robert Spałek

Sprzeczne narracje… Z historii powojennej Polski 1944–1989

Autor: Robert Spałek
Rozgłośnia Harcerska – medialny fenomen PRL
Artykuł

Rozgłośnia Harcerska – medialny fenomen PRL

Autor: Robert Spałek
Niewątpliwym fenomenem medialnym PRL była Rozgłośnia Harcerska, prawdopodobnie jedyna oficjalna stacja radiowa w bloku sowieckim funkcjonująca poza strukturami państwowymi i emitująca legalne audycje.

Początki systemu komunistycznego w Polsce (cz. 1)

Autor: Katarzyna Rembacka, Robert Spałek, Rafał Dudkiewicz
„Mam w d… taką partię”, czyli Gomułka jako komunistyczny antysemita?
Artykuł

„Mam w d… taką partię”, czyli Gomułka jako komunistyczny antysemita?

Autor: Robert Spałek
Czy zgadzamy się na to, czy nie, doświadczenie komunizmu pozostaje częścią naszej zbiorowej przeszłości i indywidualnych tożsamości.
Tajny referat Jakuba Bermana, czyli fałszywka
Artykuł

Tajny referat Jakuba Bermana, czyli fałszywka

Autor: Robert Spałek
Jakub Berman był współtwórcą podstaw państwa totalitarnego w powojennej Polsce. W pamięci społecznej uosabia i symbolizuje zbrodnie komunistów na narodzie polskim. Wspomina się go jako wszechwładnego dogmatycznego komunistę i nadzorcę katów bezpieki.
Sprawa Hermanna Fielda
Artykuł

Sprawa Hermanna Fielda

Autor: Robert Spałek
W sierpniowy wieczór 1949 r. funkcjonariusze MBP uprowadzili z warszawskiego lotniska Okęcie amerykańskiego obywatela i wsadzili go na pięć i pół roku do piwnicy tajnego więzienia. Amerykańska ambasada i rząd otrzymały oficjalne noty od rządu Polski Ludowej, że poszukiwany nie przebywa nad Wisłą.

Władysław Gomułka (odc. 70 cyklu)

Autor: Cezary Gmyz, Robert Spałek
Mordy założycielskie w PPR
Artykuł

Mordy założycielskie w PPR

Autor: Robert Spałek
Polska Partia Robotnicza została powołana do istnienia przez Sowietów – za pełną wiedzą i przychylnością, a zarazem pod ostateczną kontrolą samego Stalina. Jej przywódców przeszkolono w Kominternie i NKWD, a w końcu grudnia 1941 r, zrzucono na spadochronach pod Warszawą.
Robert Spałek

Robert Spałek

Autor: Robert Spałek
Urodzony w 1971 r., historyk dziejów najnowszych, doktor nauk humanistycznych, pracownik Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Warszawie, zajmuje się historią polityczną Polski 1939–1989, zainteresowania badawcze koncentruje wokół dziejów stalinizmu i komunistów w Polsce. Organizator konferencji, autor artykułów naukowych, prasowych, redaktor tomów zbiorowych. W latach 2005–2007 felietonista historyczny w „Gazecie Polskiej”. W młodości – muzyk rockowy. W 2015 r. otrzymał nagrodę Klio w kategorii monografii naukowej a także nominację do nagrody Identitas w kategorii historia za książkę Komuniści przeciwko komunistom. Poszukiwanie wroga wewnętrznego w partii komunistycznej w Polsce 1948–1956, Warszawa–Poznań 2014 r. Ostatnio opublikował m.in. Porządek publiczny i bezpieczeństwo w okupacyjnej Warszawie (redaktor i współautor), Warszawa 2018.
Najgorsze miejsce na ziemi
Artykuł

Najgorsze miejsce na ziemi

Autor: Robert Spałek
W Jałcie na Krymie 4 lutego 1945 roku spotkali się przywódcy trzech wielkich mocarstw: Winston Churchill – stojący na czele rządu Wielkiej Brytanii, Franklin Delano Roosevelt – prezydent USA oraz Józef Stalin – premier ZSRS, sekretarz generalny partii bolszewickiej i późniejszy generalissimus.

Polska pojałtańska - polska czy „polska”?

Autor: Marek Kornat, Robert Spałek, Jerzy Eisler

Gomułka, Jaruzelski, Kiszczak. Mity honoru

Autor: Robert Spałek, Piotr Gontarczyk, Lech Kowalski

Stalinowski zbrodniarz Józef Światło ucieka na Zachód (odc. 31)

Autor: Robert Spałek